ویژگی های تمثیلات قرآنی (29 صفحه - از 73 تا 101)
مجلات : قرآن و حدیث » بینات » بهار 1384 - شماره 45 »
نویسنده: محمد قاسمی، حمید

================================================

حکایت ها و تمثیلات روحنامه
یوسف قوجق (مترجم)، ارازمحمد سارلی (مقدمه)
  
قیمت پشت جلد:   7000 ریال

    * تعداد صفحه: 68
    * نشر: مختومقلی فراغی (05 آذر، 1385)
    * شابک: 964-508-034-7
    * قطع کتاب: رقعی
    * وزن: 250 گرم

=================================================

کتاب روحنامه  "صفرمراد ترکمنباشی "
==================================================

                        
دوشنبه، نوزدهم مرداد ماه 1388
   کتاب «تمثیلات در قرآن» نوشته‌ی دکتر «احمد قاسمی» توسط چاپ و نشر بین‌الملل 

=    «علی آخوندی» کارشناس فرهنگی نشر بین‌الملل با اعلام این خبر و با توضیحاتی درباره‌ی این کتاب گفت: در قسمت نخست این کتاب به مباحثی درباره‌ی تمثیل پرداخته شده است و سپس ویژگی‌های تمثیلات قرآن مانند جامعیت، سهولت و روش‌های مقایسه‌ای تمثیلات قرآن با سایر کتاب‌های مقدس بیان می‌شود.

    وی افزود: در مقدمه‌ی این کتاب به این موضوع پرداخته می‌شود که تمثیلات قرآن هدایت و تربیت انسان‌ها را سبب می‌شود.

  ==============================================
 مأخذ قصه ها و تمثیلات مثنوی های عطار نیشابوری
نویسنده : فاطمه صنعتى نیا
ناشر : زوار - تهران
چاپ دوم، 1381 شمسى
نوع جلد : گالینگور
قطع : وزیری
تعداد صفحه 257
نوع چاپ : چاپی
زبان : فارسی
وزن : 565 گرم
شابک : 964-401-118-x

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )=======================================

قال امیرالمؤمنین (ع): "من بدن خود را برای سختی‏ها و تشنگی و گرسنگی مثل درخت‏های صحرائی پر مقاوم و پرقدرت تربیت کرده‏ام. [حیدر کرار، ثابت و بی درنگ و مکرر].

==============================

حس ابتکار، طرز مبارزه با حریف، سرعت اخذ تصمیم و فتح دروازه دشمن، لذت از کار دسته جمعی از آثار ورزشهای جمعی مثل فوتبال است.[ ارزش طبی ورزش، دکتر اشرفی].

==============================

 رسیدگی به جسم منهای روح و روح منهای جسم همچون رسیدگی به یکی از دو اسب ارّابه است. ورزش مثل خواب و خوراک است [ارزش طبی ورزش، دکتر اشرفی].

================================

کار بدون نیت مثل اسکناس بدون پشتوانه است.

===============================

ناگواری خوب است ولی خوش نیست مثل آمپول و دوا، آب ته کاسه تا حرارت نبیند حرکت نمی‏کند، تمام مواد طبیعی بعد از فشار و سختی به ارزش می‏رسند.

================================

مکتبی حق است که ظرفیت او را پر کند. بعضی مکتبها مثل کفش هستند فقط پا را می‏پوشانند.

===============================

 زندگی بشر مثل زندگی نباتات زود گذر، ناپایدار  و در معرض نابودی است.

===============================

حرمت همسایه مثل حرمت مادر استقَال النبی(ص):حُرْمَةُ الْجَارِ عَلَی الْجَارِ کَحُرْمَةِ أُمِّهِ[کافی، ج2، ص66].

======================== 

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )==================================== 

سرعت سیر زمین به قدری منظم است که اختلاف یک لحظه در یک قرن موجب به هم خوردن ریاضیات فلکی می‏شود.مثل ساعتی بسیار دقیق چند نوع حرکت دارد: وضعی ـ انتقالی ـ تبعی.

========================================= 

در سال 1938 در دانشگاه هاروارد به کمک وسایل الکترونیکی ثابت شد که خفاش در حال پرواز در هر دو هزارم ثانیه اصوات و امواجی منتشر می‏کند، تا با انعکاسِ آنها از برخورد با مانع جلوگیری کند. برای تشخیص فاصله عیناً مثل رادار عمل می‏کند.

======================================

 انگور: یک داروخانه طبیعی است، مثل شیر مادر است. غذای کامل و دو برابر گوشت در بدن تولید حرارت می کند و برای تصفیه خون، رفع رماتیسم، زیادی اوره، لایه‏روبی روده و معده و برای برطرف کردن اندوه و تقویت اعصاب آثار درمانی قطعی دارد. برای مبارزه با سرطان مفید است. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): خَیْرُ فَاکِهَتِکُمُ الْعِنَبُ  [طب‏النبی(ص)، ص22].

========================================

قَالَ الصَّادِقُ(ع):شَرَفُ الْمُومِنِ صَلاتُهُ بِاللَّیْلِ[کافی، ج3، ص488.]آن خانه مثل ستاره می‏درخشد.[وافی، ج2، ص22.]

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )===============================

تقدم توبه بر طهارت مثل تقدم علت بر معلول

=================================

معنای قیاس این است که حکمی را از موضوعی به موضوع مشابه انتقال دهیم. مثل اینکه حکم روزه را برای نماز یا بالعکس و حکم بول را برای منی و بالعکس بار کنیم. نسخه بیماری را برای بیمار مشابه تجویز نمائیم.

===================================

به امام حسین (ع) گفتند: "فلان شخص از بنی امیه اموال زیادی را صدقه می‏دهد." فرمود: "اومثل کسی است که از مال حاج سرقت کند وصدقه دهد." سپس فرمود: إِنَّمَا الصَّدَقَةُ الطَّیِّبَةُ صَدَقَةُ مَنْ عَرِقَ فِیهَا جَبِینُهُ وَ اغْبَرَّ فِیهَا وَجْهُهُ[ دعائم‏الاسلام، ج1، ص244].

========================================

محبت مثل غذا است و اندازه دارد. ما باید کودک را برای ناکامی ها و حوادث نیز تربیت کنیم. ‏امام باقر (ع) می‏فرمایند: "بدترین والدین آنانند کهکودک خود را لوس بار می‏آورند".

===============================

وس بودن مرز توقع نمی‏شناسد و دائما در توسعه است و نفس انسان مثل جهنم دائما هل من مزید می‏گوید.

==================================

کودکانی که محبت ندیده‏اند مثل سنگ آهکی هستند که در اثر پخته شدن سبک ولی همین که محبت دیدند همچون آبی که روی آهک ریختهشود متلاشی می‏شوند. امام جمعه شیراز در سخنرانی اولیاء و مربیان سال 66

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )======================================

کیفر مستکبر تحقیر است، مستکبر در قیامت مثل مورچه می‏شود.

===================================

وَ لِباسُ التَّقْوی ذلِکَ خَیْرٌ[اعراف/26].تقوی مثل لباس است در حفظ انسان ب: لباس زینت برای انسان است.4. قَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ(علیه السلام):اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ حَلِّنِی بِحِلْیَةِ الصَّالِحِینَ، وَ أَلْبِسْنِی زِینَةَ الْمُتَّقِینَ، فِی بَسْطِ الْعَدْلِ، وَ کَظْمِ الغَیْظِ، وَ إِطْفَاءِ النَّائِرَةِ، وَ ضَمِّ أَهْلِ الْفُرْقَةِ، وَ إِصْلاحِ ذَاتِ الْبَیْنِ[صحیفه سجادیه، دعای 20].

=======================================

گفته عالم مثل باران است که زمین را زنده می‏کند.

====================================

عقل بدون ادب مثل درخت بی‏بار است.

=================================

به قول سراج حرف‏های کسروی مثل حرف‏های آن روضه‏خوان قلابی بود که دروغ روضه می‏خواند و می‏گفت اینها را خود آقا به دلم می‏اندازد.

============================== 

چندین حدیث در تعمیر قبر ائمّه (علیهم السّلام) داریم و در حدیث فرمود: "تعمیرکننده قبر شمامثل تعمیرکننده بیت المقدس است و ثواب 70 حجّ غیر از حجّة الاسلام دارد و تمام گناهانش بخشیده است،مثل روزی که از مادر متولد شده و در بهشت با ما ملاقات می کند".

====================================

مسئولیت دادن به تدریج و بعد از آزمایش، مثل خود خداوند در مسئولیت دادن به مردم.

===============================

مسجد متروکه در قیامت شکایت می‏کند مثل عالم در میان جاهل و قرآنی که متروک شده است. [تحریر امام و بحار، ج83، ص368]

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )======================================

تشکر از ولی نعمت، مثل توجه انسان به لباس و دارو ثابت است.

=========================================

 خداوند انسان را آزاد آفریده، مثل این‏که شما فرزند خودتان را در خرید چیزی آزاد می‏گذارید ولی هر لحظه بخواهید می‏توانید او را ممنوع کنید.

========================== 

مثال احکام ثانوی مثل ابر است که موقّتا روی خورشید است و ابر نشانه غروب نیست.

==================================

عن محمد بن بشیر، عمن حدثه، قال: ما بقی أحد إلا و قد جال جولة إلا المقداد بن الاسود فإن قلبه کان مثل زبر الحدید [رجالالکشی، ص10.]==================================

جواب نامه مثل جواب سلام است.

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )===========================================

مؤمن در مسجد مثل ماهی در آب و منافق مثل پرنده در قفس است.

=====================================

امام سجادعلیه‏السلاماز حضرت موسی(ع)نقل فرمود که خدایا در قیامت چه کسانی در سایه عرش تو هستند؟فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَیْهِ الطَّاهِرَةُ قُلُوبُهُمْ وَ الْبَرِیئَةُ أَیْدِیهِمُ الَّذِینَ یَذْکُرُونَ جَلالِی ذِکْرَ آبَائِهِمْ إِلَی أَنْ قَالَ وَ الَّذِینَ یَغْضَبُونَ لِمَحَارِمِی إِذَا اسْتُحِلَّتْ مِثْلَ النَّمِرِ إِذَا جُرِحَ[وسائل الشیعة، ج16، ص147].مثل پلنگ وقتی خشم گین شود.

========================================

پیامبر (ص) فرمود: "مسجد از زباله و آشغال منزجر می‏شود ومثل شخص کتک خورده پژمرده می‏شود". [ مستدرک، ج3، ص376]======================================

 معاویه از او پرسید: فرق لشگر من با برادرت علی(ع) چیست؟ عقیل گفت: شب لشگر علیمثل شب رسول خدا و روز شانمثل روز رسول خدا است. فقط رسول الله در میانشان نیست و همه اهل نماز و قرآن  هستند، ولی در لشگر تو منافقانی بودند که در لیلة العقبه تصمیم بر قتل رسول الله(ص) داشتند و شبو روزشا مثل شب و روز ابوسفیان بود، لکن ابوسفیان در میانشان نبود.

====================================

نشانه جامعه پاک هم آن است که عین نجس‏ها مثل مراکز قمار و فحشا و شراب که سبب آلوده کردن دیگران است از بین برود.

=====================================

بعضی از عیب‏های نفسانی مثل تکبر است که دوای آن خاکی شدن است. علی بن یقطین به یکی از شیعیان راه نداد. امام کاظم هم به او راه نداد تا او به کوفه آمد و صورتش را روی خاک نهاد و به آن شیعه گفت: صورتم را پامال کن تا روح تکبرم خاک مال شود.[ سفینة البحار، واژه علی بن یقطین].

=======================================

در پرواز معنوی هم گاهی مثل ابلیس اولین خطا آخرین خطا می شود.

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )========================================

تا فلسفه احکام را ندانیم عمل نمی‏کنیم، پس مثل این است که هر مریضی باید بمیرد، چون کمتر کسی از خواص و ترکیب داروها خبر دارد.

========================================   ابوطلحه فرزندی داشت که خیلی او را دوست داشت، مریض شد و مرد. همسرش ام سلیم بچه را پنهان کرد و لباس خوب پوشیده و غذای مطبوعدرست کرد شوهر که به خانه آمد برایش غذا آورد و به او گفت: ودیعه‏ای از خداوند نزد ما بود به صاحبش بازگرداندیم و قصه فوت فرزند را به آرامی تعریف کرد. ابوطلحه گفت: فأنا أحق بالصبر منک ثم قام من مکانه و اغتسل و صلی رکعتین، سپس خدمت پیامبر (ص) رسیده و قصه را تعریف کرد. حضرتفرمود: الحمد لله الذی جعل من أمتیمثل صابرة بنی إسرائیل[ مسکن الفؤاد، ص67].

========================================

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص):حَافَتَا الصِّرَاطِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ الرَّحِمُ وَ الامَانَةُ فَإِذَا مَرَّ الْوَصُولُ لِلرَّحِمِ الْمُودِّی لِلامَانَةِ نَفَذَ إِلَی الْجَنَّةِ وَ إِذَا مَرَّ الْخَائِنُ لِلامَانَةِ الْقَطُوعُ لِلرَّحِمِ لَمْ یَنْفَعْهُ مَعَهُمَا عَمَلٌ وَ تَکَفَّأَ بِهِ الصِّرَاطُ فِی النَّارِ[کافی، ج2، ص152].توضیح علامه مجلسی: تشبیه 2 خصلت به حافة (جانب) معنایش این است که این 2 خصلت مانع سقوط در جهنم هستند، مثل اینکه دو طرف جاده باریک خطرناکی را میله آهنی قرار بدهند.[بحار، ج71، ص117

==================================== 

قول سدید؛ یعنی کلامی کهمثل سد جلو باطل و یاوه و مغلطه و اغفال و.... را بگیرد.

=============================== 

فکر گناه نکنید فکر مثل دود است کم کم آنجا را تاریک می‏کند.

مثال ها یی از  حاج آقا قرائتیاز سی دی "تبلیغ" (یاد داشت های 40 ساله ایشان )=======================================-فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ[یونس/92].مثل ماشین قراضه کنار پلیس‏راه

=====================================

خوب است مثل آئینه، عیب دیگران را بزرگتر یا کوچکتر نکنیم.

=================================== 

حضرت رسول (ص) در روایات متعدّد به أمیرالمؤمنین (ع) فرمود: "تومثل عیسی هستی که یهود او را واجب القتل دانستند و به مادرش تهمت زدند، ولی نصارا او را تا خدایی رساندند." [بحار، ج35، ص313].

======================================

 یحب(با لحن عاطفی) احدکم(بعضکم عن بعض) ان یاکل لحم(آبرو مثل گوشت بدن، جزء انسان است.) اخیه(او برادر تو است.)میتا فکرهتموه.

==========================

سِیرُوا فِی الارْضِ فَانْظُرُوا[نمل/69].بدون گناه برای کار، بازدیدهای علمی با اجازه والدین همراه افراد پاک.کوهنوردی:هرچه بالاتر روی دید شما وسیع‏تر می‏شود. در کوهها ذخائر برفهاست. کوهها بزرگ ولی آرام، پرورش دهنده داروهای گیاهی. مؤمن مثل کوه است. کنترل کننده و مانع طوفانها. کوه مرکز نزول وحی، کوه طور غار حرا. کوه پناهگاه حیوانات است و هر چه بیشتر بالا روی خطر سقوطش بیشتر است.بلندترین قله عمیق‏ترین درّه‏ها را دارد. اگر بر سر کوه پا بگذاری باز هم از او می‏ترسی. کوهها رنگارنگ هستند.سرمایه زندگی مادی ما کوهها هستند کوهها علامت شناسایی راهها، هنگام بالا رفتن از کوه به فکر راه برگشت آن هم باید بود (عاقبت اندیش).

 [سوره البقرة (2): آیه 44]
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَکُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْکِتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ (44)
آیا مردم را به نیکى دعوت کرده و خودتان را فراموش مى‏نمایید؟ با اینکه شما کتاب (آسمانى) را مى‏خوانید، آیا هیچ فکر نمى‏کنید؟

----------------------------
نکته‏ها:
دانشمندان یهود، قبل از بعثت پیامبر اسلام صلى اللَّه علیه و آله، مردم را به ایمان آوردن به آن حضرت دعوت مى‏کردند و بشارت ظهور حضرت را مى‏دادند، امّا هنگام ظهور، خودشان ایمان نیاوردند و حتّى بعضى از آنان به بستگان خود که اسلام آورده بودند، توصیه مى‏کردند که مسلمان بمانند، ولى خودشان اسلام نمى‏آوردند. «1»
در روایات آمده است:
دانشمندى که دیگران را به بهشت دعوت کند، ولى خودش اهل جهنّم باشد، بزرگترین و سخت‏ترین حسرت‏ها را خواهد داشت. «2»
حقّ تلاوت، عمل است. امام صادق علیه السلام فرمود: «کونوا دعاة الناس باعما لکم و لا تکونوا دعاة بالسنتکم» «3»
با اعمال خودتان مردم را دعوت کنید، نه تنها با گفتار.
از حضرت على علیه السلام نقل شده است که فرمود:
سوگند که من شما را به کارى دعوت نمى‏کنم، مگر آنکه خودم پیشگام باشم و از کارى نهى نمى‏کنم مگر آنکه خودم قبل از شما آن را ترک کرده باشم. «4»
در نهج البلاغه آمده است:
هر کس خود را امام دیگران قرار داد، ابتدا باید به تعلیم خود بپردازد. «5»
__________________________________________________
 (1). نمونه، ج 1، ص 214.
 (2). بحار، ج 2، ص 37.
 (3). نور الثقلین، ج 1، ص 57.
 (4). نهج البلاغه، خطبه 175.
 (5). نهج البلاغه، حکمت 73.
                        تفسیر نور، ج‏1، ص: 104
امام کاظم علیه السلام فرموده‏اند: «طوبى للعلماء بالفعل و ویل للعلماء بالقول» «1»
درود بر عالمانى‏
که به گفته خود عمل مى‏کنند و واى بر عالمانى که فقط حرف مى‏زنند.
عالم بى‏عمل در قالب تمثیل‏
الف: در قرآن: عالم بى‏عمل، الاغى است که بار کتاب حمل مى‏کند، ولى خود از آن بهره‏اى نمى‏برد. «2»
ب: در روایات:
رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله:
عالم بى‏عمل، مثل چراغى است که خودش مى‏سوزد، ولى نورش به مردم مى‏رسد. «3»
رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله:
عالم بى‏عمل، چون تیرانداز بدون کمان است. «4»
عیسى علیه السلام:
عالم بى‏عمل، مثل چراغى است بر پشت‏بام که اتاق‏ها تاریک‏اند. «5»
على علیه السلام:
عالم بى‏عمل، چون درخت بى‏ثمر و گنجى است که انفاق نشود. «6»
امام صادق علیه السلام:
موعظه‏ى عالم بى‏عمل، چون باران بر روى سنگ است که در دلها نفوذ نمى‏کند. «7»
ج: در کلام اندیشمندان:
عالم بى‏عمل:
گرسنه‏اى است روى گنج خوابیده.
تشنه‏اى است بر کنار آب و دریا.
طبیبى است که خود از درد مى‏نالد.
بیمارى است که دائماً نسخه درمان را مى‏خواند، ولى عمل نمى‏کند.
منافقى است که سخن و عملش یکى نیست.
پیکرى است بى‏روح.
__________________________________________________
 (1). بحار، ج 78، ص 299.
 (2). جمعه، 5.
 (3). کنز العمّال، ح 29109.
 (4). بحار، ج 10، ص 100.
 (5). بحار، ج 14، ص 309.
 (6). غرر الحکم.
 (7). بحار، ج 2، ص 39.

===========================================
                        تفسیر نور، ج‏1، ص: 105