قلعه مهر (ارزه خوران)
اين قلعه صخره‌اي درحدود پانصد متري شمال شرق روستاي «ارزه خوران»، در كرانه جنوبي رودخانه قلعه چاي ماهنشان قرار دارد. با توجه به آثار بر جاي مانده، دو نوع معماري صخره‌اي و ساخت و ساز سنگي و آجري در اين قلعه قابل مشاهده است. اين قلعه به دليل نوع كاربري آن كه يكي از استحكامات دفاعي و نظامي بود، داراي فضاها و ساختار ويژه است. به استناد مطالعات و بررسي‌هاي باستان‌شناسي (به خصوص سفال‌هاي پراكنده در منطقه)، مي‌توان قدمت اين قلعه را دوران مياني اسلامي حد فاصل قرون هفتم و هشتم هـ‌.ق تخمين زد.

پل مير بهاءالدين: پل مير بهاءالدين بزرگ ترين و قديمي ترين پل موجود در حومه جنوبي شهر زنجان است كه در دوره قاجاريه، بر روي رودخانه زنجان رود ساخته شده است. اين پل كه در فضاي طبيعي بسيار زيبايي قرار گرفته است، در ميان كشتزارهاي اطراف جلوه زيبايي دارد و مورد استفاده اهالي قرار مي گيرد. معماري اين پل به پيروي از تكنيك هاي دوره قاجار مطابق با الگوي پل سازي آن دوره با تركيب طاق ها و پايه ساخته شده است. اين پل كه به پل كهنه و پل اژدهاتو نيز معروف بوده است در زمان ناصرالدين شاه قاجار (سال 1312 هجري قمري) توسط ميربهاءالدين زنجاني ساخته شده است.

پل سردار: پل سردار در جنوب باختري حومه شهر زنجان، در ميان باغ ها و روي رودخانه زنجان رود بسته شده است و جاده زنجان بيجار از حاشيه آن مي گذرد. اين پل از بناهاي ساخته شده در دوره قاجاريه است و در گذشته به دليل هم‌جواري با دروازه شهر به پل قلتوق نيز معروف بوده است. پل سردار در اواخر دوره قاجاريه (سال 1333 هجري قمري) توسط سردار اسعدالدوله ذوالفقاري (سركرده برخي از افواج ناحيه خمسه) ساخته شد. سبك معماري اين پل از شيوه معماري پل ها در دوره قاجارپيروي مي كند. به تازگي استانداري زنجان نسبت به ساخت تأسيسات مجتمع فرهنگي- تفريحي حاشيه زنجان رود در اين منطقه اقدام كرده است.

سراي دخان: سراي دخان در محله مسگرهاي بالا، به موازات بازار زنجان قرار گرفته و از نوع كاروانسراهاي درون شهري است. اين كاروانسرا كه در اواخر دوره قاجاريه ساخته شده است، در دوره پهلوي با گرفتن امتياز از دولت وقت به مركز توليد و توزيع توتون و تنباكو در ناحيه باختر ايران تبديل شد

كاروانسراي سنگي: كاروانسراي سنگي كه از نوع كاروانسراهاي برون شهري بوده، در قرن يازدهم هجري قمري، به دستور شاه عباس صفوي خارج از بافت قديم شهر زنجان ساخته شده است. اين بنا به دليل تغيير كاربري هم اكنون به عنوان سفره خانه سنتي مورد استفاده قرار مي گيرد . پلان اين كاروانسرا به سبك چهار ايواني است، حجره هاي آن در يك طبقه قرار گرفته‌اند و سقف‌ ها از نوع قوسي هستند. استفاده از سنگ به عنوان مصالح اصلي در ساخت كاروانسرا باعث شده است كه اين بنا با عنوان كاروانسراي سنگي و در زبان محاوره اي داش كاروانسرا معروف شود. اين بنا از لحاظ اين كه تنها بناي باقي مانده از كاروانسراهاي زنجان است داراي اهميت فراواني است