قلعه سانسيز: قدمت قلعه سانسيز كه به گور قلعه نيز شهرت دارد، به دوره ساسانيان و دوره اسلامي مي رسد. اين قلعه تاريخي كه بر روي تپه اي طبيعي واقع شده يكي از مناطق ديدني شهرستان طارم است. شيب و دامنه تند اين تپه دسترسي به قلعه را با دشواري همراه كرده است. قلعه سانسيز علاوه بر قدمت تاريخي از نظر طبيعي نيز در محيطي زيبا، در ساحل رودخانه زيباي قزل اوزن و در كنار روستاي سانسيز قرار گرفته است

قلعه شميران: قلعه شميران در ناحيه طارم علياي زنجان كه به دورۀ پيش از اسلام مربوط است

ارگ سلطنتي سلطانيه: محدوده ارگ سلطنتي كه «كهن دژ» نيز ناميده مي شود، در وسط شهر سلطانيه با ابعاد 450×450 متر و در زميني به مساحت تقريبي 20 هكتار واقع شده است . اين محدوده از دو بخش خندق و حصار تشكيل يافته است، حد فاصل خندق و حصار (حداقل در جبهۀ جنوبي) پهنه اي به عرض 17 متر و طول 30 تا 40 متر مي باشد و ارگ سلطنتي در ميان حصار، قرار گرفته است. قلعه سلطانيه ، ‌آثار ارزشمندي از معماري و شهرسازي دوران مغول را در خود جاي داده است. جالب ترين عنصر شهري ارگ سلطانيه، مجموعه اي معروف به «ابواب البر» است. اين مجموعه شامل مدرسه، دارالشفاء،‌ دارالضيافه، دارالسياده، خانقاه،‌ دارالكتب، بيت القانون، ديوانخانه اي به نام كرباس، مسجد جامع و بالاخره آرامگاه سلطنتي با موقوفات بسيار و مديريت ويژه بوده است و خواجه رشيدالدين فضل الله نيز نايب التوليه آن بوده است. از آثار اين شهر عظيم تنها سه بناي مجموعه ‌تاريخي چلبي اوغلي، بقعه ملاحسن كاشاني و گنبد سلطانيه باقي مانده است.

قلعه يا حصار شهر زنجان: حصار شهر زنجان كه به «قلعه زنجان» نيز شهرت دارد، از آثار دوران سلجوقي است كه در فتنه مغول قسمت اعظم آن تخريب شده است ؛ اين حصار در دورۀ صفويه، به علت انطباق موقعيت آن بر روي نقشه طرح كلي شهر و هماهنگي آن با موانع طبيعي دفاعي كه داراي اهميت سوق الجيشي است، مجدداً منطبق بر مسير ديوار قبلي بازسازي شده است. قلعه زنجان از طريق شش دروازه ورودي با روستاهاي حوزه نفوذ زنجان و شهرهاي هم جوار آن مرتبط بوده است. در داخل اين حصار عناصر تاريخي شهر احداث شده اند.

ميل خويين
روستاي تاريخي «خويين» در كيلومتر شصت جادة زنجان ـ بيجار قرار دارد. در ضلع جنوبي ارتفاعات مشرف به روستا و در ميان قبرستان قديمي و متروكه بناي تاريخي ميل خويين ـ به عنوان يك ميل راهنما ـ ديده مي‌شود. گنبد اين بنا دو پوششه آجري و از نوع زنگوله‌اي است. بدنه اصلي بنا با لاشه سنگ و گچ آهك بر پا شده است. در حال حاضر يك ورودي در ضلع شمالي قرار دارد و براي ورود به آن بايد سه پله را طي نمود. هم‌چنين در اضلاع شمالي و جنوبي آن دو پنجره جهت ديدباني ديده مي‌شود. با توجه به شيوه ساخت بنا و نيز گنبد ميل خويين كه از نوع زنگوله‌اي و قابل مقايسه با مقبرة قيدار نبي است، مي‌توان زمان ساخت آن را بين قرون پنجم تا هفتم هـ .ق دانست.

قلعه مهر (ارزه خوران)
اين قلعه صخره‌اي درحدود پانصد متري شمال شرق روستاي «ارزه خوران»، در كرانه جنوبي رودخانه قلعه چاي ماهنشان قرار دارد. با توجه به آثار بر جاي مانده، دو نوع معماري صخره‌اي و ساخت و ساز سنگي و آجري در اين قلعه قابل مشاهده است. اين قلعه به دليل نوع كاربري آن كه يكي از استحكامات دفاعي و نظامي بود، داراي فضاها و ساختار ويژه است. به استناد مطالعات و بررسي‌هاي باستان‌شناسي (به خصوص سفال‌هاي پراكنده در منطقه)، مي‌توان قدمت اين قلعه را دوران مياني اسلامي حد فاصل قرون هفتم و هشتم هـ‌.ق تخمين زد.