كليبر يكي از شهرستان هاي استان آذربايجان شرقي است كه در ناحيه ي شمال خاوري اين استان واقع شده است. اين شهرستان از نظر كشاورزي و باغ داري وضع خوب و پر رونقي داشته و كشت در آن به صورت آبي و ديمي است. سراسر منطقه ي كليبر را كوهستان ها و جنگل هاي تنك و انبوه پوشانيده و جلوه ي زيبايي به نمايش گذاشته است. دره ي پيغام و مناطق حفاظت شده ي اين شهرستان به همراه بناهاي تاريخي مانند قلعه بابك، قلعه پيغام، بقعه ها، قلعه هاي قديمي، برج ها، پل ها، تپه هاي باستاني، مناطق تاريخي و عمارت هاي قديمي از جمله ساختمان تاريخي طومانيانس از جاذبه هاي تاريخي و مكان هاي ديدني منطقه محسوب مي شوند.

مكان هاي ديدني و تاريخي

سراسر منطقه كليبر را كوهستان ها و جنگل هاي تنك و انبوه پوشانيده است. دره پيغام و مناطق حفاظت شده اين شهرستان به همراه بناهاي تاريخي مانند: قلعه بابك، قلعه پيغام، بقعه ها، قلعه هاي قديمي، برج ها، پل ها، تپه هاي باستاني، مناطق تاريخي وعمارت هاي قديمي از جمله ساختمان تاريخي طومانيانس از جاذبه هاي تاريخي و مكان هاي ديدني منطقه به شمار مي روند.  

صنايع و معادن

صنايع كليبر بيش تر كارگاهي و شامل توليد آسياب برقي و موتوري، موزاييك سازي، تانكر سازي، قندريزي، آهنگري، جوشكاري، كابينت سازي و كش بافي است.  

كشاورزي و دام داري

اين شهرستان از نظر كشاورزي و باغ داري وضع خوب و پر رونقي داشته و كشت در آن به صورت آبي و ديمي صورت مي گيرد. فرآورده هاي كشاورزي در اين شهرستان عبارتند از: گندم، جو، نباتات علوفه اي، بنشن، تره بار و محصولات عمده باغات عبارتند از: سيب درختي، توت درختي، سماق، گيلاس، گردو، زغال اخته كه بيش تر جزو صادرات منطقه است. دام داري و دام پروري كه از مهم ترين رشته فعاليت هاي اقتصادي كليبر محسوب مي شود از دير باز به علت موقعيت خاص منطقه و وجود مراتع سر سبز رونق فراوان داشته است. پرورش دام بيش تر شامل گاو، گوساله، گاوميش، گوسفند و اسب است كه توسط عشاير و روستاييان صورت مي گيرد و دام و فرآورده هاي دامي جزو صادرات اين شهرستان محسوب مي شوند. پرورش طيور به شيوه هاي صنعتي و سنتي شامل پرورش مرغ، غاز، بوقلمون و اردك است كه در حد خودكفايي توليد مي شود. 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

در روزگاران قديم اهر و كليبر از قصبات پيشكين( مشگين شهر ) بودند. ‌حمدالله مستوفي در ذكر منطقه تومان پيشگين، درباره كليبر چنين مي نويسد: «تومان پيشگين، ‌در اين تومان هفت شهر است. پيشگين، خيار، انار، ارجاق، اهر، تكلفه، كلنبر( كليبر)». از نظر تاريخي، كليبر به خاطر وجود قلعه بابك كه روزگاري مركز قدرت بابك خرم دين بوده، داراي اهميت فوق العاده اي است. 

مشخصات جغرافيايي

كليبر يكي از شهرستان هاي استان آذربايجان شرقي است كه در ناحيه ي شمال خاوري اين استان واقع شده است. شهرستان كليبر از جنوب با اهر از شمال با جمهوري آذربايجان از باختر با رود ارس و جمهوري ارمنستان و از خاور با استان اردبيل همسايه است. كليبر در بستر رود كليبر و در سرزميني صخره اي واقع شده و تنها معبر كوهستاني ميان اهر و بخش هاي ساحلي رود ارس است. آب و هواي اين شهرستان نسبتا سرد و نيمه خشك است. كليبر در 47 درجه و 02 دقيقه درازاي خاوري و 38 درجه و 52 دقيقه پهناي شمالي و در ارتفاع 1240 متري از سطح دريا واقع شده است. مسير راه كليبر – اهر به درازاي تقريبي 45 كيلومتر يكي از مسيرهاي دسترسي به اين منطقه است. راه هاي منشعب از مركز شهرستان عبارتنداز: جاده شوسه كليبر- مغان (اصلاندوز) و خمارلو به سمت شمال خاوري كه اين جاده تا سه راه اسكانلو به طول 60 كيلومتر و تا خمارلو به درازاي 71 كيلومتر شوسه است.

بناب يكي از شهرستان هاي استان آذربايجان شرقي است كه در ناحيه ي جنوب باختري اين استان واقع شده است. خاك حاصل خيز به همراه آب فراوان و كارداني و تلاش مردم اين سرزمين زمينه هاي مساعدي براي كشاورزي و رونق اقتصادي به وجود آورده است. وسعت باغ هاي ميوه و مزارع غلات، حبوبات و صيفي جات نمايان گر رونق كشاورزي آن است. مجسمه ي دخترك انگورچين وسط ميدان اصلي شهر بناب؛ به گونه اي خاص انسان را متوجه مي سازد كه در يك منطقه ي كشاورزي قرار دارد. باغ هاي ميوه و تاكستان هاي سرسبز محصولات متعددي دارند و رونق و سرسبزي اين ناحيه را سبب شده اند. شهرستان بناب از نظر صنعتي داراي كارخانه هاي ريسندگي، بافندگي، قالي بافي، پتوبافي، موزاييك سازي، و كارخانه هاي مواد غذايي است. سراسر خاور بناب را ارتفاعات سهند فرا گرفته و چشم اندازي كوهستاني به منطقه بخشيده است. درياچه اروميه، تالاب ها و جزاير موجود در منطقه از جاذبه هاي طبيعي اين شهرستان به شمار مي روند. وجود كاروان سراها، راسته بازارها و ميدان هاي بزرگ نيز نشانه ي سابقه درخشان و شكوفايي اقتصاد اين منطقه است. مسجد جامع مهرآباد با مناره اي بلند كه نگاه هر تازه واردي را به خود جلب مي كند، قلعه معروف ضحاك، تپه هاي باستاني و گورستان هاي قديمي از مكان هاي تاريخي و ديدني اين شهرستان به شمار مي آيند.

مكان هاي ديدني و تاريخي

سراسر خاور بناب را ارتفاعات سهند فرا گرفته و چشم اندازي كوهستاني به منطقه بخشيده است. درياچه اروميه، تالاب ها و جزاير متعدد موجود در اين منطقه از جاذبه هاي طبيعي شهرستان بناب به شمار مي روند. وجود كاروان سراها، راسته بازارها و ميدان هاي بزرگ نشانه سابقه درخشان اين منطقه است. مسجد جامع مهرآباد با مناره اي بلند كه نگاه هر تازه واردي را به خود جلب مي كند، قلعه معروف ضحاك، تپه هاي باستاني و گورستان هاي قديمي از مكان هاي تاريخي و ديدني اين شهرستان به شمار مي آيند.  

صنايع و معادن

شهرستان بناب از نظر صنعتي داراي كارخانه هاي ريسندگي، بافندگي، قالي بافي، پتوبافي، موزاييك سازي، كارخانه برگه و سبزي خشك است كه از اهميت خاصي برخوردار اند. دو معدن نمك آبي و سنگ آهك با ظرفيت ميزان استخراج به ترتيب 30000 و 75 تن در سواحل خاوري درياچه اروميه و شمال دهكده آلقو در حوالي اين شهرستان مورد بهره برداري قرار گرفته است.  

كشاورزي و دام داري

بناب در جلگه اي آبرفتي در دامنه هاي كوهستان سهند و صوفي چاي و رسوبات ساحل درياچه اروميه ساخته شده است و داراي آب فراواني است. بنابراين به لحاظ كشاورزي ازرونق زيادي برخوردار است. خاك حاصل خيز به همراه آب فراوان و كارداني و تلاش مردم آن زمينه هاي مساعدي براي كشاورزي و رونق اقتصادي به وجود آورده است. وسعت باغ هاي ميوه و مزارع غلات، حبوبات، و صيفي جات نشان گر رونق كشاورزي آن است. مجسمه دخترك انگورچين وسط ميدان اصلي شهربناب به گونه اي خاص انسان را متوجه مي سازد كه در يك منطقه كشاورزي با باغ هاي ميوه و تاكستان هاي سرسبز قرار دارد. غلات، انگور، كشمش، بادام، گردو، برگه زردآلو، از مهم ترين محصولات اين شهرستان اند كه از نظر اقتصادي بسيار پر اهميت هستند. دام داري و دام پروري نيز از مهم ترين فعاليت هاي اقتصادي بناب به شمار مي آيند. دام داري در اين منطقه از ديرباز به علت موقعيت جغرافيايي و وجود مراتع سرسبز رونق و بازدهي خوبي داشته است. پرورش دام كه توسط عشاير و روستاييان صورت مي گيرد؛ بيش تر شامل: گاو، گوسفند،‌ و گوساله است علاوه بر آن پرورش طيور به شيوه هاي سنتي و صنعتي شامل:پرورش مرغ و خروس، غاز، بوقلمون و اردك مي شودكه در حد خودكفايي توليد مي شود. 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

بناب به معناي سرزميني است كه ريشه اش در آب و يا نزديك آب است. اين منطقه از ديرباز از مراكز پيشرفته و با سابقه فرهنگي بوده است. اين منطقه قبل از حمله مغول بسيار آباد و پررونق بود. چنان كه ‌درارتفاعات جنوبي گورستان هاي منطقه قره قشون، آثاري مربوط به قرن هاي هشتم و نهم هجري به دست آمده است. هم چنين آثار و بقاياي بناهاي تاريخي نشان گر آباداني بناب در دوره صفويه است. با وجود اين كه بناب از شهرهاي مهم آذربايجان است از نقطه نظر اقتصادي، سياسي و تاريخي پيوسته تحت تاثير مراغه بوده است.  

 مشخصات جغرافيايي

شهرستان بناب يكي از شهرستان هاي استان آذربايجان شرقي است كه در ناحيه ي جنوب باختري اين استان واقع شده است. اين منطقه از سمت شمال به عجب شير، از سمت باختر به مراغه، از سمت خاور به درياچه ي اروميه و از سمت جنوب به شهرستان ملكان محدود مي شود. شهر بناب مركز شهرستان بناب از شهرستان هاي مهم استان آذربايجان شرقي است كه در كرانه هاي خاوري درياچه اروميه و در مسير جاده تبريز به مراغه و كردستان و آذربايجان غربي قرار گرفته است. فاصله بناب تا تبريز 114 كيلومتر و تا مراغه 19 كيلومتر و ارتفاعش از سطح دريا 1290 متر است. بناب در درازاي خاوري 46 درجه و 03 دقيقه و پهناي شمالي 37 درجه و 20 دقيقه قرار گرفته است. اين منطقه آب و هوايي معتدل با تابستاني گرم و مطبوع و زمستاني ملايم دارد. مسيرهاي دسترسي به اين شهرستان عبارتند از :
ـ راه آسفالته درجه يك اصلي به سمت شمال باختري تا بخش عجب شير به درازاي 25 كيلومتر.
ـ راه آسفالته درجه يك اصلي به سمت شمال خاوري تا شهر مراغه به درازاي 10 كيلومتر.
-‌ راه آسفالته اصلي به سمت جنوب تا شهر ملكان به درازاي 25 كيلومتر.

موقعيت جغرافيايي:

با بررسي هاي زمين شناسي ، حدود 15000 سال پيش ، جزيره اي از سطح آب درياي خزر ، سربرآورد كه بعدها به نام انزلي ناميده شد و بعنوان مهمترين بندر سواحل جنوبي درياي خزر و ايران معروف گرديد . اين جزيره براثر فعل و انفعالات جوي و ساير عوامل طبيعي ، به صورت حاليه از دو قسمت انزلي و غازيان  شكل گرفت و كانالي بين اين قسمت ايجاد گرديد، كه آب چهاررودخانه از شرق (سوسر روگا - پيربازار روگا - راست خانه و نهنگ روگا) و يك رودخانه از غرب (شنبه بازار روگا) از طريق آن به دريا وارد ميگردد . بندرانزلي، در منطقه جلگه‌اي و ساحلي  در طول جغرافيائي 49 درجه  و 28 دقيقه و عرض جغرافيائي 37 درجه و 28 دقيقه واقع شده است و ارتفاع آن از سطح دريا منهاي 26 متر ميباشد.

حدود انزلي  :

از شمال به درياي خزر، از جنوب به تالاب انزلي، از مشرق به خمام و رشت،  از مغرب به منطقه طوالش  مسافت تا خمام 25 و تا رشت 41 و تا تهران 360 كيلو متر ، تا رضوانشهر 22 ، تا هشتپر 72  و تا آستارا 144 كيلومتر ميباشد.

آب و هوا  :

بندرانزلي در منطقه معتدل قراردارد. درجه حرارت آن حداكثر  مطلق 6/35 و حداقل 4/0 . متوسط  حرارت ساليانه 5/16 سانتي گراد است.

درسال حدود 1800 ساعت آفتاب مي‌تابد  كه خرداد و تيـر پر آفتاب ترين ماه ميباشد.

بندرانزلي از لحاظ بارندگي، يكي از پر باران ترين مناطق ميباشد.

مساحت و جمعيت شهرستان انزلي :

    275 كيلومتر با حدود 130 هزار نفر جمعيت در سال 1385 شمسي.

 وجه تسميه انزلي  :

 از ميان تعريف هاي مختلف  كه در بارده واژه «انزلي »  شده  قابل قبول ترين معني «انزل به معني لنگر»  انزلي = لنگرگاه  و «انزل  = انشان»  مي‌باشد  كه كلمه انزلي  تحريف شده  «انزان  - انشان»  به معني گذرگاه  و دروازه  است كه مي بينيم از گذشته نيز انزلي  را دروازه اروپا  و ايران مي ناميدند و در بسياري از نوشته ها هم آمده است  و واژه غازيان  را مي توان جمع بغاز  يعني تنگه  و جمع غازي  به معني جنگجويان دانست  .

قدمت انزلي:

انزلي از نظر تاريخي قدمت زيادي ندارد و در چندين كتاب تاريخي، نام انزلي در 540 سال پيش ، ثبت شده است. متأسفانه روسها بندرانزلي را درسال 1805 ميلادي برابر 1184 شمسي به آتش كشيدند واحتمالاً هرگونه آثاري كه مي توانست قدمت انزلي ومردم آن را روشن نمايد، در آتش بيداد بيگانگان سوخت وبه خاكستر تبديل گرديد .  بدون شك ، اهالي اوليه بندرانزلي را مهاجرين تشكيل داده اند كه از نواحي ساحل جنوبي تالاب انزلي  - نواحي طوالش  و مردم نواحي شرق انزلي به منظور استفاده از پايگاهي براي صيد ماهي  و يا پناهگاهي  جهت فرار از امواج خروشان درياي خزر  و تالاب،  به اين قطعه زمين وارد گرديدند  و شايد اولين كساني بودند كه نخستين كومه ها را برپا داشتند .

بندرانزلي از اوايل صفويه  ( زمانيكه قزوين پايتخت بوده است ) مورد توجه انگليسي ها قرار گرفته  تا بعنوان سرپلي براي عبور ابريشم گيلان كه مركز آن در رشت بوده  به روسيه باشد . همين امر باعث شد كه روس ها و حكومت مركزي ايران نيز به موقعيت بندرانزلي پي ببرند . بندرانزلي، به علت موقعيت خاص جغرافيائي ، بهترين پناهگاه و لنگرگاه براي كشتيهاي تجاري و نزديكترين وامن ترين راه بين ايران و اروپا ، ازطريق روسيه درمسير تجارت و محلي براي تخليه و بارگيري كالاي تجارتي و عبور مسافرين گرديد . چنانكه در زمان نادرشاه ، انزلي پايگاهي جهت بارگيري برنج و ساير مايحتاج قشون نادري كه درقفقاز مي جنگيدند بوده است. در عهد قاجاريه، تردد كشتيها ي بادباني  و بخاري به منظور حمل و نقل كالا خصوصاً حمل نفت كه سابقه اي 200 ساله دارد به اوج خود رسيد  و بندرانزلي به عنوان يكي از مهمترين بنادر سواحل جنوبي درياي خزر درآمد  و پس از تحويل تأسيسات بندري  وسيله شورويها  در سال 1306 خورشيدي  ، دولت ايران به تجهيز اين بندر اقدام وامروزه يكي از بنادر مجهز و مهم ايران محسوب ميگردد .  و از طريق آبراه هاي شوروي  سابق به اروپا ارتباط كشتيراني دارد.

يكي از اشكال عمده ي گردشگري توريسم مذهبي_زيارتي مي باشد. اين نوع جهانگردي يكي از رايجترين اشكال جهانگردي  در سراسر جهان است. جاذبه هاي مذهبي، زيارتگاهها و اماكن مقدسه هر ساله تعداد زيادي از جهانگردان را به سوي خود جلب مي كنند...