دسته
وبلاگهاي برگزيده
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 1827911
تعداد نوشته ها : 1695
تعداد نظرات : 564
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

اتفاق سبز


دوید خون تو در خاک ، لاله پیدا شد
به چاه ریخت صدای تو ناله پیدا شد


گل همیشه بهار محمدی چو شگفت
ز شرم ، لاله عرق کرد ، ژاله پیدا شد


شراب و ساقی و میخانه بود و ظریف نبود
همین که دور تو آمد پیاله پیدا شد


شرای خانگی سال های سال سکوت
خروش کرد ، می پنج ساله پیدا شد


زشرم سوختن آن سلاله ی خورشید
به گرد آینه ی ماه هاله پیدا شد


دلا به دامن این اتصال سبز آویز
که هرچه آینه از این سلاله پیدا شد

 

علیرضا قزوه

دسته ها : ادبی - شعر
چهارشنبه بیست و دوم 7 1388
شعری زیبا، منسوب به امام صادق(ع)
تَعصِى الإله و أنت تُظهِرُ حُبَّه هَذا لَعَمرى فِى الفِعالِ بَدیعٌ

لَو کَانَ حُبُّکَ صَادِقاً لَأطَعتَهُ إنَّ المُحِبَّ لِمَن یُحِبُّ مُطِیعٌ

یعنی:

در حالى که به خدا اظهار محبت می‌کنی، گناه مى‌کنى؟ به جان خودم قسم که این، کار عجیبى است.

اگر محبت تو واقعى بود، باید خدا را اطاعت مى‏کردى، زیرا که عاشق، مطیع کسى است که به او علاقه دارد.

(بحار الانوار: ج47،ص24).
منبع : تابناک
دسته ها : مذهبی - شعر
چهارشنبه بیست و دوم 7 1388
آبروی آدم
همان امام غریبی که شانه اش خم بود
به روی شانه ی پیرش غم دو عالم بود
میان صحن حسینیه ی دو چشمانش
همیشه خاطره ی ظهر یک محرم بود
دل شکسته ی او را شکسته تر کردند
 شبیه مادر مظلومه اش پر از غم بود
اگر تمام ملائک زگریه می مردند
به پای خانه ی آتش گرفته اش کم بود
حدیث حرمت او را به زیر پا بردند
اگر چه آبروی خاندان آدم بود
شتاب مرکب و بند و تعلل پایش
زمینه های  زمین خوردنش فراهم بود
مدینه بود و شرر بود و خانه ای ساده
چه خوب می شد اگر یک کمی حیا هم بود
امان نداشت که عمامه ای به سر گیرد
همان امام غریبی که شانه اش خم بود

سروده علی اکبر لطیفیان
دسته ها : ادبی - مذهبی - شعر
چهارشنبه بیست و دوم 7 1388

همه خبرها به نقل از هاشمی رفسنجانی کذب است

دفتر رئیس مجلس خبرگان رهبری با انتشار اطلاعیه‌ای در خصوص مسائل مطرح شده بعد از اجلاسیه مجلس خبرگان رهبری و با انتقاد از جعل خبر توسط روزنامه ایران و رسانه‌های زنجیره‌ای همسو تاکید کرد:مطالبی که به نقل از دیگران و به‌صورت گزینشی و انتخابی در مورد دیدارهای انجام شده یا نشده آیت‌الله هاشمی رفسنجانی یا مواضع ایشان مطرح می‌شود فاقد اعتبار و سندیت است.

به گزارش ایلنا متن این اطلاعیه که با امضای محمد هاشمی رئیس دفتر آیت الله هاشمی رفسنجانی منتشر شده است بدین شرح است:

متاسفانه طی چند هفته اخیر که از ششمین اجلاسیه مجلس خبرگان هبری به بعد این روند تشدید شده‌ است‏، برخی جراید و سایت‌های همسو با اهداف خاص سیاسی، اقدام به نوعی خبرسازی کاذب از برخی دیدارهای انجام شده و یا حتی انجام نشده آیت‌الله هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس خبرگان رهبری و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌کنند و یا نقل قول‌هایی مخلوط به راست و دروغ از افرادی خاص بیان می‌کنند و البته در ادامه این حرکت جهت‌دار‏، اخبار و شایعات کذب خودساخته را با افزودن پیرایه‌ها و حواشی، مبنای تحلیل‌های سیاسی و جناحی قرار می‌دهند تا به نتیجه مطلوب اهداف سیاسی خود برسند.

نقل قول‌هایی مخلوط با راست و دروغ و به‌صورت ناقص و گزینشی از دیدار خصوصی نمایندگان مجلس خبرگان رهبری با رئیس این مجلس و دیدار جمعی از فراکسیون روحانیون اصول‌گرای مجلس شورای اسلامی با آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و سایر مطالبی که اغلب به نقل از به اصطلاح منابع آگاه نقل می‌شود از این جمله‌اند که حتی افراد مصاحبه شونده نیز از نحوه تحریف و مغالطه این رسانه‌ها اظهار تاسف و تعجب کرده و بعضاَ ناچار به تکذیب این‌گونه مطالب شده‌اند.

این حرکت خارج از قانون، ادب و اخلاق رسانه‌ای در حالی انجام می‌شود که اکثر اخبار برنامه‌های آیت‌الله هاشمی رفسنجانی که به‌صورت رسمی منتشر می‌شود توسط این رسانه‌های خاص یا به‌طور کامل سانسور می‌شود و از انعکاس آن خودداری می‌کنند و یا بخش‌هایی را که با مذاق جناحی آنان سازگار است به‌صورت ناقص و گزینشی منتشر می‌کنند.

خبر مندرج در صفحه اول روزنامه رسمی و دولتی ایران مورخ 20/7/88 مبنی بر "پیغام هاشمی رفسنجانی و مهدوی کنی به میرحسین موسوی" یکی از مصادیق اخیر اینگونه خبرسازی‌هاست که از اساس کذب و خلاف بوده و مشخص نیست این روزنامه دولتی با چه هدفی اقدام به اینگونه خبرسازی‌های دروغ و جعلی می‌کند و اگر حسن نیت داشته باشند، می‌توانند همان اظهارات نماز جمعه 26 تیر ماه را که تاکید بر قانونمند عمل کردن همه طرفهاست و بارها هم روی آن تاکید شده، به جای جعل خبر بیاورند تا پیام خاصی به یک طرف یا کل جامعه بدهند.

نقل قول‌هایی درباره انتخابات ریاست جمهوری یا اظهارنظرهایی در مورد بستگان مواردی دیگر از مصادیق این خبرسازی‌هاست که جراید و رسانه‌های زنجیره‌ای همسو بلافاصله با دنبال کردن این اخبار دروغ و گزینشی، آن را با آب و تاب و تحلیل‌های حاشیه‌ای منعکس کردند و خواهند کرد.

برای تنویر افکار عمومی که در این مورد بسیار سئوال می‌کنند و رسانه های محترم که امیدواریم رسانه‌های زنجیره‌ای همسو را نیز شامل شود رسماَ اعلام می‌شود مطالبی که به نقل از دیگران و به‌صورت گزینشی و انتخابی در مورد دیدارهای انجام شده یا نشده آیت‌الله هاشمی رفسنجانی یا مواضع ایشان مطرح می‌شود فاقد اعتبار و سندیت است و تنها مطالبی که به صورت رسمی توسط دفتر ایشان و اداره کل روابط عمومی مجمع تشخیص مصلحت نظام در اختیار رسانه های همگانی قرار می‌گیرد‏، دارای اعتبار بوده و سندیت دارد.

منبع : خبر آن لاین

دسته ها : سیاسی - اطلاعیه
چهارشنبه بیست و دوم 7 1388
بوی خدا
امام کاظم علیه‏السلام:
کانَ یُعرَفُ مَوضِعُ سُجُودِ أبی عَبدِاللّه‏ِ بِطیبِ رِیحِهِ
سجده‌گاه امام صادق علیه‏السلام از بوى خوش آن شناخته مى‏شد . ‏
The place of prostration of Imam Sādiq was being known through its fresh smell.
الکافى ، ج 6 ، ص 511 .
دسته ها : مذهبی - احادیث
چهارشنبه بیست و دوم 7 1388
سیری در سیره امام صادق علیه السلام

جلوه‏های صدق اهل‏بیت‏علیهم السلام در صادق‏این خاندان به صورت ویژه بروز یافته است.این جلوه‏ها را در رفتار آن حضرت بهترمی‏توان درک کرد. آنچه بیش‏تر رواج یافته،ذکر «قال الصادق‏»هاست که به حق زیر ساخت‏فکری، فقهی و کلامی شیعه را تشکیل داده‏است اما در کنار توجه به گفته‏های آن‏حضرت، فصل دیگری را هم باید گشود; فصلی‏برای تامل وتوجه در رفتارهای آن امام‏علیه السلام وبهره‏گیری عملی از این رفتارها.

آنچه دراین نوشتار می‏آید، بخشی ازکردارهای امام صادق‏علیه السلام را منعکس می‏سازد.

1 - انفاق

هشام بن سالم می‏گوید: امام صادق‏علیه السلام‏هنگامی که تاریکی شب فرا می‏رسید، انبانی‏از نان و گوشت و پول را بر می‏داشت و بردوش‏می‏نهاد و به سوی نیازمندان شهر مدینه‏می‏شتافت و آن‏ها را میانشان تقسیم می‏کرد.آن‏ها او را نمی‏شناختند. زمانی که امامصادق‏علیه السلام رحلت کرد و آن انفاق‏های شبانه‏ادامه پیدا نکرد، نیازمندان فهمیدند که چه‏کسی هرشب به آن‏ها غذا و پول می‏داد. (1)

معلی بن خنیس می‏گوید: امام صادق‏علیه السلام باانبانی از نان بیرون آمد و من همراه او بودم. به‏اقامتگاه بنی ساعده رسیدیم. در آن جاگروهی خوابیده بودند. آن حضرت یک یا دونان بربالین هرکدام نهاد. به آخرین فرد که‏رسید، برگشتیم. پرسیدم: من به فدایت! آیااین‏ها حق را می‏شناسند (یعنی شیعه‏هستند)؟ امام‏علیه السلام فرمود: اگر حق رامی‏شناختند، نمک را نیز با آن‏ها به صورت‏مساوی تقسیم می‏کردم. (2)

در روایتی آمده است:

«کان الصادق‏علیه السلام یطعم حتی لایبقی‏لعیاله شی‏ء» (3)

امام صادق‏علیه السلام به فقیران اطعام می‏کرد تاآن جا که برای خانواده‏اش چیزی باقی‏نمی‏ماند.

2 - میانه روی

امام صادق‏علیه السلام - در ایام قحطی - دستورمی‏داد برای تهیه آرد گندم را با جو مخلوطکنند و می‏فرمود: من می‏توانم برای خانواده‏ام‏آرد گندم خالص تهیه کنم ولی دوست دارم درزندگی اندازه و حساب و کتاب را خوب رعایت‏کنم. (4)

3 - دوری از بخل

فضل بن ابی قره می‏گوید:

رایت اباعبدالله‏علیه السلام یطوف من اول اللیل‏الی الصباح و هو یقول: اللهم قنی شح‏نفسی فقلت: جعلت فداک ما سمعتک‏تدعو بغیر هذاالدعاء؟ قال: وای شی‏ء اشدمن شح النفس، ان الله یقول: «و من یوق‏شح نفسه فاولئک هم المفلحون‏» (5)

امام صادق‏علیه السلام را دیدم که از اول شب تاصبح، خانه خدا را طواف کرد و این دعا راخواند: خدایا! مرا از شر بخل نفسم برهان!گفتم: به فدایت‏شوم! از شما غیر از این دعا رانشنیدم؟ فرمود: چه چیزی بدتر از بخل‏نفس! بعد آیه «و من یوق شح نفسه...» راخواند.

4 - ادب بیماری

امام صادق‏علیه السلام هنگام بیمار شدن عرض‏می‏کرد:

«الله اجعله علة ادب لاعلة غضب.» (6)

بارخدایا! آن را بیماری ادب (و تنبه) قراربده، نه بیماری غضب (و خشمت).

5 - دعا هنگام پیش آمد ناگوار

«کان الصادق‏علیه السلام: اذاحز به امر جمع النساءو الصبیان ثم دعا و امنوا» (7)

امام صادق‏علیه السلام هرگاه به پیش آمد ناگواری‏برمی خورد، زنان و اطفال را جمع می‏کرد ودعا می‏کرد و آن‏ها آمین می‏گفتند.

6 - سجده بر تربت‏حسینی

«کان الصادق‏علیه السلام لایسجد الا علی تربة‏الحسین‏علیه السلام تذللا لله و استکانة الیه.» (8)

امام صادق‏علیه السلام جز برتربت‏حسینی سجده‏نمی‏کرد، تا در درگاه خداوند.

7 - دعا

«کان الصادق‏علیه السلام یدعو بهذاالدعاء: الهی‏کیف ادعوک و قد عصیتک و کیف‏لاادعوک و قد عرفت‏حبک فی‏قلبی...» (9)

امام صادق‏علیه السلام این دعا را می‏خواند: خدایا!چگونه تو را بخوانم، در حالی که تو را معصیت‏کرده‏ام و چگونه تو را نخوانم، درحالی که‏محبت تو را در قلبم احساس می‏کنم...

8 - روزه

«کان الصادق‏علیه السلام اذا صام لایشم الریحان‏فسئل عن ذلک فقال: انی اکره ان اخلطصومی بلذة.» (10)

امام صادق‏علیه السلام هنگامی که روزه می‏گرفت،ریحان را بو نمی‏کرد. از او علت این امر راپرسیدند. فرمود: من دوست ندارم که روزه‏ام‏را با لذت درهم آمیزم.

9 - زیارت امیرالمؤمنین‏علیه السلام

از صفوان جمال روایت‏شده است: با امامصادق‏علیه السلام وارد کوفه شدیم. امام فرمود: ای‏صفوان! شتر را بخوابان، که این جا نزدیک‏قبرجدم، امیرالمؤمنین‏علیه السلام است. امام فرودآمد، غسل کرد، جامه را تغییر داد، پا را برهنه‏نمود و فرمود: تو نیز چنین کن. به جانب نجف‏رفتیم. فرمود: گام‏ها را کوتاه بردار و سر را به‏زیر انداز. خداوند متعال برای هر گام که‏برداری، صد هزار حسنه می‏نویسد، صدهزارگناه را محو می‏کند، صدهزار درجه می‏بخشد،صد هزار حاجت را بر می‏آورد و ثواب هرصدیق و شهید را برای تو می‏نویسد. آن‏حضرت با دل آرام، تن آرام، تسبیح، تهلیل وتنزیه به جلو می‏رفت، تا رسیدیم به تل‏ها... برسر قبر رسید و اشک بر گونه هایش جاری شدوگفت: «انالله و انا الیه راجعون‏»; آن گاه‏برامیرالمؤمنین‏علیه السلام سلام کرد و... (11)

10 - زیارت حسینی

امام صادق‏علیه السلام در مسجد حنانه - که ازمساجد شریفه، نجف اشرف است.- امام‏حسین‏علیه السلام را به گونه‏ای خاص - که در مفاتیح‏الجنان ذکر شده است.- زیارت کرد و سپس‏چهار رکعت نماز خواند.

11 - دعا هنگام سفر

امام صادق‏علیه السلام هنگام سفراین دعا رامی‏خواند:

«اللهم خل سبیلنا و احسن تسییرنا واعظم عافیتنا» (12) ; خدایا! راه را برما بگشای وگزارش ما را نیکوگردان و عافیت ما را بزرگ‏ساز.

امام صادق‏علیه السلام هرگاه پای در رکاب می‏نهاد،می‏گفت: «سبحان الذی سخرلنا هذا و ما لناله مقرنین‏». نیز هنگام سفر هفت‏بار تسبیح‏می‏کرد، هفت‏بار حمد خدا می‏نمود و هفت‏بارلااله الا الله می‏گفت. (13)

12 - صبح

در روایت آمده که امام صادق‏علیه السلام صبح که‏می‏شد، می‏گفت:

«بسم الله و بالله و من الله و الی‏الله وفی‏سبیل الله و علی ملة رسول الله‏صلی الله علیه وآله‏اللهم الیک اسلمت نفسی و الیک فوضت‏امری و الیک توجهت وجهی و علیک‏توکلت‏یارب العالمین...» (14)

13 - صدقه

در روایت آمده است:

«انه کان یتصدق بالسکر فقیل له:اتتصدق بالسکر؟ قال نعم انه لیس شی‏ءاحب الی منه و انا احب ان یتصدق با حب‏الاشیاء الی.» (15)

امام صادق‏علیه السلام شکر را صدقه می‏داد. ازآن‏حضرت سؤال شد: آیا شما شکر را صدقه‏می‏دهید؟ فرمود: بلی. هیچ چیز نزد من‏دوست داشتنی‏تر از شکر نیست. من دوست‏دارم که محبوب‏ترین چیز را صدقه دهم.

14 - عزاداری برای امام حسین‏علیه السلام

طفلی شیرخوار را در مجلس عزاداری‏امام‏حسین‏علیه السلام نزد امام صادق‏علیه السلام آوردند.امام صادق‏علیه السلام طفل را بغل کرد و گریه‏اش‏شدت یافت. (16)

امام صادق‏علیه السلام به ابوهارون شاعر فرمود:شعری درباره حسین‏علیه السلام بخوان. او شعری‏درباره آن حضرت خواند. امام فرمود: آن گونه‏که در جمع خود می‏خوانی، بخوان. ابوهارون‏قصیده‏ای را با سوز خاصی خواند. امام باصدای بلند گریست. صدای زنان نیز از پس‏پرده برخاست. (17)

15 - حضور قلب در نماز

ابوایوب می‏گوید: «کان ابوجعفرعلیه السلام وابوعبدالله‏علیه السلام اذا قاما الی الصلاة تغیرت‏الو انهما حمرة و مرة صفرة کانما یناجیان‏شیئا یریانه.» (18)

امام باقر و امام صادق‏علیهما السلام آن گاه که به نمازمی‏ایستادند، رنگ چهره آنان تغییر می‏کرد;گاه سرخ می‏شد و گاه زرد. گویا با کسی که او رامی‏بینند، سخن می‏گویند.

امام صادق‏علیه السلام در نماز، قرآن تلاوت کرد وبیهوش شد. بعد از به هوش آمدن، از امام‏سؤال شد: چرا بی‏هوش شدی؟ امام فرمود:معنای آیات مرا بی‏هوش کرد. من آیات راتکرار کردم و در حالتی قرار گرفتم که گویاآیات را از کسی که آن را نازل کرده است،می‏شنیدم. (19)

امام صادق‏علیه السلام هنگامی که برای نماز خارج‏می‏شد، می‏گفت:

«اللهم انی اسالک بحق السائلین لک وبحق مخرجی هذا فانی لم اخرج اشرا و لابطرا و لا رئاء و لا سمعة و لکن خرجت‏ابتغاء رضوانک و اجتناب سخطک فعافنی‏بعافیتک من النار.» (20)

پی‏نوشتها:

1 - میزان الحکمة، ج 5، ص 332.

2 - وسایل الشیعه، ج 9، ص 408.

3 - کشف الغمه، ج 2، ص 430.

4 - فهرست روایات فقهیه، ج 1، ص 841.

5 - میزان الحکمة، ج 5، ص 33.

6 - مستدرک، ج 2، ص 162.

7 - بحارالانوار، ج 90، ص 394.

8 - وسایل الشیعه، ج 5، ص 366.

9 - امالی، شیخ صدوق، ص 438.

10 - وسایل الشیعه، ج 7، ص 67.

11 - ر.ک: مفاتیح الجنان.

12 و 13 - من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 271.

14 - مکارم الاخلاق، ص 279.

15 - وسایل الشیعه، ج 9، ص 471.

16 - مجله کوثر، شماره 26، ص 26.

17 - همان، به نقل از وسایل الشیعه، ج 14، ص‏593.

18 و 19 - میزان الحکمة، ج 5، ص 385.

20 - بحارالانوار، ج 81، ص 19.

دسته ها : مذهبی - مقالات
سه شنبه بیست و یکم 7 1388
آبروی آدمهمان امام غریبی که شانه اش خم بودبه روی شانه ی پیرش غم دو عالم بودمیان صحن حسینیه ی دو چشمانشهمیشه خاطره ی ظهر یک محرم بوددل شکسته ی او را شکسته تر کردند شبیه مادر مظلومه اش پر از غم بوداگر تمام ملائک زگریه می مردندبه پای خانه ی آتش گرفته اش کم بودحدیث حرمت او را به زیر پا بردنداگر چه آبروی خاندان آدم بودشتاب مرکب و بند و تعلل پایشزمینه های  زمین خوردنش فراهم بودمدینه بود و شرر بود و خانه ای سادهچه خوب می شد اگر یک کمی حیا هم بودامان نداشت که عمامه ای به سر گیردهمان امام غریبی که شانه اش خم بود

سروده علی اکبر لطیفیان
دسته ها : ادبی - مذهبی - شعر
سه شنبه بیست و یکم 7 1388
تفسیر حضرت امام (ره) درباره بیتی از حافظ
از آن جمله است، عرض تفسیرها و تحلیل هاى مستند و بجا و قابل قبولى از ادبیات پیچیده شعر فارسى که ما در اینجا تنها به ذکر یک نمونه‏ اکتفا مى‏کنیم.
جماران: در کتاب چهل حدیث خدمات شایانى نسبت به ادب پارسى وجود دارد؛ از آن جمله است، عرض تفسیرها و تحلیل هاى مستند و بجا و قابل قبولى از ادبیات پیچیده شعر فارسى.

محمد جواد گوهرى در مقاله "جلوه وحدت در جام علم و عرفان: گذرى و نظرى بر کتاب چهل حدیث"، به قلم حضرت امام خمینی(س) آورده است که این در کتاب، خدمات شایانى نسبت به ادب پارسى وجود دارد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران وی در بخشی از این مقاله تصریح کرده است: در کتاب، خدمات شایانى نسبت به ادب پارسى وجود دارد که به هیچ روى نباید نادیده گرفته شوند.

وی می افزاید: از آن جمله است، عرض تفسیرها و تحلیل هاى مستند و بجا و قابل قبولى از ادبیات پیچیده شعر فارسى که ما در اینجا تنها به ذکر یک نمونه‏ اکتفا مى‏کنیم:

ایشان در بیان آنکه انسان عارف را دو نظر است این بیت از حافظ را تفسیر نموده‏اند:

پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت‏
آفرین بر نظر پاک خطا پوشش باد

ایشان این بیت را که از ابیات غامض به حساب مى‏آید، در سیاق عبارت چنین تفسیر فرموده‏اند:

«بدان که انسان عارف به حقایق و مطلع از نسبت بین ممکن و واجب- جل و علا- داراى دو نظر است:

یکى نظر به نقصان ذاتى خود و جمیع ممکنات و سیه رویى کائنات که در این نظر، علما یا عینا بیابد که سرتا پاى ممکن در دل نقص و در بحر ظلمانى امکان و فقر و احتیاج فرو رفته از لا و ابدا، و به هیچ وجه از خود چیزى ندارد و ناچیز صرف و بى‏آبرویى محض و ناقص على الاطلاق است. بلکه این تعبیرات نیز در حق او درست نیاید و از تنگى تعبیر است و ضیق مجال سخن، والا نقص و فقر و احتیاج، فرع تسیئیت است و براى جمیع ممکنات و کاف خلایق از خود چیزى نیست. در این نظر اگر تمام عبادات و اطاعات و عوارف و معارف را در محضر قدس ربوبیت برد، جز سرافکندگى و خجلت و ذلت و خوف چاره‏اى ندارد. چه اطاعات و عبادتى؟ از کى براى کى؟ تمام محامد راجع به خود اوست، و ممکن را در او تصرفى نیست، بلکه از تصرف ممکن، نقص عارض اظهار محامد و ثناى حق شود که اکنون عنان قلم را از او منصرف مى‏نماییم. و در این مقام فرماید: «ما اصابک من حسنه فمن الله و ما اصابک من سیئه فمن نفسک». چنان چه در مقام اول فرماید: «قل کل من عندالله». و قائل در این مقام گوید:
پیر ما گفت ...

«قول پیر راجع به مقام دوم و قول خود قائل راجع به مقام اول است. پس در این نظر خوف و حزن و خجلت و سرافکندگى انسان را فرا گیرد».
منبع: حضور 2 صفحه 209
منبع : فردا
دسته ها : در محضر امام
سه شنبه بیست و یکم 7 1388

دوران ‏امام صادق (ع) دوران‌گذار جامعه اسلامی

 سیدعلیرضا واسعی

برای تشریح دوران امام‌صادق و فضای خاص ایجاد ‏شده در زمان امامت حضرت صادق‌(ع) باید تاریخچه کوتاهی از خلافت و حکومت پس ‏از دوران پیامبر اعظم (ص) را در نظر گرفت؛ رقابت‌های قومی و مذهبی در جامعه ‏نوپیدای اسلامی پس از پیامبر‌(ص) که در‌ آغاز تنها جنبه دینی و مذهبی آن مردم را تحت‌تأثیر ‏قرار می‌داد به دلیل عدم‌ضدیت ظاهری با دین مشکل خاصی را ایجاد نمی‌کرد ولی با ‏گذشت زمان این ذهنیت تفاوت یافت و جریانات قومی و قبیله‌ای سبب نشستن بر کرسی ‏خلافت ‌شد البته این رقابت قومی در میان اعراب، تاریخی بود. این جریان قومی بسیار آرام توانست آنچه را که مسلمانان حتی به ‏مخیله خود نیز راه نمی‌دادند یعنی خلافت بزرگترین دشمنان اسلام بر مسلمانان را در ‏جامعه غالب کند و با اصرار بر آن سلسله حکومتی را به نام بنی‌امیه که از نام پدربزرگ ‏معاویه اقتباس شده بود، در جامعه حاکم کند. ‏

سلسله بنی‌امیه با این تئوری که هدف یعنی ‏خلافت بر مسلمین و جامعه اسلامی هر نوع وسیله‌ای را توجیه می‌کند در طول یک قرن ‏حکومت یعنی از سال 40 هجری شمسی و شهادت امیرالمؤمنین (ع) فجایع و کشتارهای ‏زیادی را به بار آوردند. فضای اختناق و کشتار تنها در ‏یک حکومت ظاهری خلاصه و در خفا سبب ایجاد و سازماندهی جریاناتی علیه حکومت ‏می‌شد که علویان به عنوان تنها گروهی که از پشتوانه تئوریک علمی و معنوی مطلوبی از ‏ناحیه ائمه (ع) برخوردار بودند بیشترین نقش را داشتند. ‏

به تدریج، رقابت‌های پنهانی و بروز خارجی آنها علت اصلی باز شدن فضای اجتماعی و ‏فرهنگی جامعه شد؛ اعمال محبت‌‌آمیز و اصلاح‌گرایانه عمربن عبدالعزیز ‏در اوایل قرن اول نظیر ممنوعیت لعن به حضرت امیر‌(ع) بر روی منبرها، ‌زاده بستر‌هایی ‏بود که در جامعه آن روز پدید آمد و تحت رهبری ائمه‌(ع) حکومت جامعه را در طول یک قرن بعد ‏به عده‌ای دیگر می‌سپارد. ‏

آغاز خلافت عباسیان و همزمانی آن با دوران امامت امام‌صادق‌(ع) ‏نوعی دوره‌گذار است که طرح شعارهایی که مطلوب شیعیان و جزو اهداف ایشان بود علت اصلی ایجاد بستر ‏مناسبی برای فعالیت‌‌های روشنگرانه‌‌ای بود که جزو اصلی‌ترین وظایف امامان است. این تحلیل غلط است که برخی معاصرین عدم فعالیت سیاسی را نقصی برای امام معصوم‌(ع) می‌دانند و لازمه پیامبری و امامت را ورود به عرصه‌های سیاسی می‌دانند، در حالی ‏که امام به معنای پیشوا و فردی است که وظیفه دارد انسانها را به راه درست هدایت کند ‏و در این مسیر گاهی نیاز به سکوت، گاهی فعالیت فرهنگی، گاهی فعالیت سیاسی و اجتماعی ‏و گاهی همچون رئیس مذهب جعفری به فعالیتی صرفاً علمی است.

فضای باز اجتماعی همواره زمینه‌های بروز اندیشه‌ها را فراهم می‌کند ‏به طوری که در دوران باز انتقال حکومت اموی به عباسی و سالهای آغازین حکومت ‏عباسیان افراد مختلف توانستند با طرح دیدگاه‌های خود که در برخی موارد همچون ‏معتزلیان که معتقد به حاکمیت مطلق فرد و تحلیل و سنجش همه امور با عقل بشری ‏هستند و کاملاً مخالف با اندیشه اسلامی بود، دانشمندان اسلامی را به چالش بکشند و ‏در همین بستر پدید آمده، ششمین امام شیعه به عنوان دانشمندی بی‌بدیل در این مسیر ‏گام نهاد و تشیع توانست از آن دوران آبشخور صاف و زلالی را پیدا کند تا همواره ‏تشنگان حقیقت را از آن سیراب کند. ‏

یکی از منحصر به فرد‌ترین روش‌های امام صادق (ع) در تبیین مسائل حکومتی و وظایف امام‌گونه‌اش مباحث و مناظرات ایشان بود؛ هنگامی ‏که امام به شبهات مطروح پاسخ می‌دادند درهای جدیدی از دین به سوی مردم گشوده ‏می‌شد در این حالت یعنی ایجاد بسترها و فضاهای باز علمی و تضارب آرا، تحقیق ‏و پاسخگویی ظاهر می‌شود و علم تولید می‌گردد.

علاوه بر این شیوه بنیادی امام، یکی دیگر از عوامل تحقق تولید علم، خارج کردن فکر محققین از ‏دغدغه‌های معیشتی و سیاسی است و فضای باز سیاسی دوران ‏امام صادق (ع) و طرح شعارهایی که عباسیان در ابتدای خلافت خود مطرح می‌کردند به ‏همراه برخی نقل‌های تاریخی نشان از رفاه و آسایش نسبی در جامعه آن روز دارد که این مسئله به جنبش نرم‌افزاری متولد شده در دوران امام باقر (ع) و تداوم‌یافته در دوران امام صادق (ع) بسیار کمک کرده است.

از سویی طرح اندیشه‌ها، اصول و ارزش‌هایی که انسان را به مقام شایسته او ‏می‌رساند، تکلیف امام معصوم است و اهداف بلند امام در حرکت ‏فرهنگی یعنی پرورش انسان‌ها؛ ولی باید توجه داشت که علی‌رغم گونا‌گونی و تنوع ‏آموزش‌های امام و وجود شاگردانی ممتاز در علوم مختلف همچون فیزیک، شیمی، نجوم، طب، ‏علم کلام و... یک وجه مشترک میان تمام این آموزه‌ها وجود داشت که آن هدفمندی ‏امام برای رساندن انسانها به کمال است. ‏

در واقع می‌توان گفت امروز گمشده تعلیم و تربیت در سطوح مختلف در کشور، ‏به علت نبود هدفمندی است؛ دانش‌آموزان از همان شروع به تحصیل تنها دغدغه ‏قبولی در کنکور، راهیابی به دانشگاه و تأمین شغل را دارند، طلاب هم به نسبت ‏کمتری از دانش‌آموزان با دغدغه معیشت از هدف اصلی انسان یعنی رسیدن به کمال که ‏از راه اسلام‌شناسی و فراگیری علوم حاصل می‌شود دور شده‌اند و با این تفکر به سمت ‏نویسندگی و تبلیغ روی می‌آورند که متولیان آموزش و پژوهش کشور باید با احاطه بر این نکته و رفع این معضل راه آموزش و تحقیق مفید را برای طالبانش باز کنند؛ همان‌طور که قرن‌ها قبل ششمین امام شیعیان و رئیس مذهب تشیع چنین رفتاری را پایه‌گذاری کرد؛ رفتاری که نتیجه آن نهضت عظیم تولید علم و عالم و صدور اسلام ناب بود.

مدیر پژوهشکده تاریخ و سیره پژوهشگاه فرهنگ و علوم ‏اسلامی

منبع : خبر آن لاین

دسته ها : مذهبی - مقالات
سه شنبه بیست و یکم 7 1388

بانوی آب


بانوی آب
چون هاله ای ز عاطفه ماه
با جامه ای ز نور
- در قصر آفرینش کامل -  خورشید وار
ایستاده
                 به درگاه
نامش
ظهور زهره در آفاق عشق
مهرش
فروغ سرمدی دلهاست
با ابر مهربانی دستانش
بانوی آب
در لحظه های آبی رویاست
آئینه ی کرامت دریاست
 
او
والاترین امیره ی گلها
در دست مداین روحانی است
شعر شرف
بر سینه کتیبه تاریخ
اسطوره ی شگفت طهارت
منظومه ی فضایل انسانی است


گهواره ی دو شیر شجاعت
در جنگل ستاره و خنجر
باران شامگاهی
بر گسترای مزرعه کهکشان
آموزگار صبح
              بر پاکی و صفاست
بانوی باستانی دلها
- آمیزه ی تعقل و پرهیز –
معنای زن
در مکتب مبارک قرآنی است


با او سخن
جز با وضوی اشک مگویید
وز او نشانه ای
جز در جهان ساکت و خاکستری خواب مجویید
کان نخل رنجدیده
                  و آن سرو سوگوار
- از مرگ ارغوانی خورشید –
تعبیر صادقانه ی اندوه
در شعر ناتمام جوانی است


بانوی بانوان
برج بلند و سبز رهایی
از خاک و خاکیان
معراج نور
از پهنه ی زمین
      تا عرش آسمان...
                                                   بهمن صالحی

دسته ها : ادبی - شعر
سه شنبه بیست و یکم 7 1388

فلسفه


روزهاست که می‌خوانم
هر روز می‌خوانم
تکرار می‌کنم، مرور می‌کنم
و باز می‌خوانم
اما هنوز اول خطم
درست مثل کسی که تا به حال منطق نخوانده است


این چه سری است؟
نمی‌دانم!
که چه طور منطق ندانسته
فلسفه‌ی عمیق چشمان تو را
                                    از حفظم؟!
                                                          زهرا کلاته

دسته ها : ادبی - شعر
سه شنبه بیست و یکم 7 1388
X