روانشناسی
دیباچه: تا 80 سال پیش روانشناسی را مطالعه روح و روان و روانشناس را فردی میدانستند که رویدادهای درونی، ذهنی و مغزی را مثل تصورات، خاطرات، افکار و احساسات مطالعه میکند.طبق این تعریف، روانشناسی شاخهای از ذهنیترین بخش دانش انسان؛ یعنی فلسفه بود. اما از اوایل قرن بیستم و با پیشرفت سریع دو علم زیستشناسی و فیزیک، روانشناسی نیز مطالعه ذهنی (زندگی روانی) را کنار گذاشت و به مشاهده و مطالعه رفتار موجودات پرداخت. البته هنوز نیز روانشناسان فرآیندهای ذهنی را مطالعه میکنند اما این کار را نه به صورت ثبت شخصی ادراکات و احساسات بلکه به شیوه عینی و علمی انجام میدهند.متأسفانه هنوز در کشور ما بسیاری از مردم، روانشناسی را با کفبینی و احضار روح یکی میدانند و ما میبینیم که کتابهایی با موضوعات فوق، به عنوان کتابهای روانشناسی، فروش فوقالعادهای دارند. در حالی که روانشناسی شاخهای از علوم زیستی است که هم به مطالعه عینی رفتار قابل مشاهده میپردازد و هم به فهم و درک فرآیندهای ذهنی که مستقیماً قابل مشاهده نبوده و براساس دادههای رفتاری و عصب زیستشناختی قابل استنباط است، توجه دارد. رشته روانشناسی در مقطع کارشناسی دارای 4 گرایش بالینی، آموزش کودکان استثنایی، صنعتی و سازمانی و عمومی است. در این میان روانشناسی بالینی خدمات تشخیص و درمان (روان درمانی) را به افرادی که دچار رفتارهای نابهنجاری مثل افسردگی، اضطراب، وسواس، و غیره هستند، ارائه میدهد که این خدمات در سه زمینه تشخیص، درمان و پیشنهادِ روشهایی برای پیشگیری از معضلات و ناهنجاریهای رفتاری ارائه میشود. روانشناسی صنعتی و سازمانی نیز یافتههای روانشناسی را در تمام محیطهای کاری به کار میبرد؛ یعنی درباره این که محیط کار باید چگونه باشد تا بهترین بازدهی را داشته باشد یا چه متغیرهایی در ارتباط بین کارفرما و کارگر مؤثر است و چه عواملی باعث عدم تفاهم بین کارفرما و کارگر میشود، مطالعه میکند. روانشناسی عمومی نیز به مطالعه کلیات روانشناسی میپردازد و روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی کاربرد یافتههای روانشناسی در رابطه با کودکان استثنایی (تیزهوشان و معلولین جسمانی) است.
تواناییهای لازم :
زیستشناسی و شیمی در این رشته اهمیت بسیاری دارد و باید پایه علومزیستی دانشجوی این رشته قوی باشد. به همین دلیل امروزه دانشجویان این رشته از بین دو گروه آزمایشی علومانسانی و علومتجربی پذیرفته میشوند. از سوی دیگر آمار و ریاضی و زبان انگلیسی در این رشته کاربرد و اهمیت زیادی دارد. دانشجوی این رشته باید نسبت به اطراف و جامعه خود دید عمیقی داشته باشد تا بتواند ظرافتهای رفتاری افراد را درک کند و به ویژگیهای روانی افراد پی ببرد.
موقعیت شغلی در ایران :
امروزه روانشناسی با همه جنبههای زندگی ما ارتباط دارد و هر اندازه که جامعه پیچیدهتر شود، روانشناسی نیز نقش مهمتری در حل مسائل آدمی برعهده میگیرد. این به معنای فرصتهای شغلی متنوع و گسترده برای فارغالتحصیلان رشته روانشناسی است. به گفته کارشناسان این رشته، آینده روانشناسی در کشور ما روشن و امیدبخش است و فارغالتحصیلان این رشته باید آینده خود را در فردا ببینند. چون کشور ما یکی از کشورهای در حال توسعه است و بدون بهرهگیری از شاخههای مختلف روانشناسی نمیتواند توسعه همهجانبه داشته باشد. از سوی دیگر کشور ما، کشور جوانی است و امروزه یکی از دغدغههای خانوادهها، حفظ بهداشت روانی و بالا بردن سطح دانش فرزندانشان میباشد که این دو مهم نیز به یاری شاخههای مختلف روانشناسی از جمله روانشناسی رشد و روانشناسی تربیتی امکانپذیر است. البته در حال حاضر فارغالتحصیلان این رشته بیشتر جذب آموزش و پرورش میشوند یا در شرکتها و سازمانها به عنوان کارشناس روانشناسی فعالیت میکنند و عدهای نیز به عنوان دستیار متخصص روانشناسی بالینی یا روانپزشک مشغول به کار هستند.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس مشترک در گرایشهای مختلف روانشناسی :
روانشناسی عمومی، علمالنفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی، آمار توصیفی، فیزیولوژی عمومی، کلیات فلسفه، مبانی جامعهشناسی، روانشناسی احساس و ادراک، متون روانشناسی به زبان خارجی، آمار استنباطی، روش تحقیق در روانشناسی، روانشناسی فیزیولوژیک، روانشناسی تجربی، روانشناسی رشد، روانشناسی یادگیری، روانشناسی تربیتی، روانشناسی اجتماعی، روانسنجی، انگیزش و هیجان، شخصیت، آسیبشناسی روانی، بهداشت روانی، روانشناسی مرضی کودک، تاریخچه و مکاتب روانشناسی.
دروس تخصصی گرایش روانشناسی بالینی:
کاربرد مقدماتی روشهای تشخیص بالینی، کاربرد مقدماتی روشهای درمان، مصاحبه، سمینار مسائل روانشناسی بالینی در جهان و ایران، پژوهشهای عملی در روانشناسی بالینی، روانشناسی پویایی گروه، کلیات روانپزشکی، بررسی مقدماتی نظریههای روان درمانی، روانشناسی مشاوره و راهنمایی، روانشناسی کودکان استثنایی.
دروس تخصصی گرایش روانشناسی عمومی:
طرحها و پژوهشهای آزمایشگاهی، مقدمات نورو بسیکولوژی، ارزشیابی شخصیت، روانشناسی مشاوره و راهنمایی، روانشناسی هوش و سنجش آن، تفکر و زبان، روانشناسی پویایی گروه، روانشناسی کودکان استثنایی، سمینار در مسائل روانشناسی عمومی، اختلالات یادگیری، روانشناسی جنایی، پژوهشهای عملی در روانشناسی عمومی.
دروس تخصصی گرایش روانشناسی استثنایی:
روانشناسی مشاوره و راهنمایی، نظریهها و کاربرد آزمونهای شناختی، روانشناسی کودکان تیزهوش و روشهای آموزش آنها، روانشناسی کودکان عقبمانده و روشهای آموزش آنها، اختلالات تکلم و گفتار درمانی، روانشناسی تدریس به کودکان ناشنوا، روانشناسی تدریس به کودکان نابینا، متون روانشناسی کودکان استثنایی به زبانهای خارجی، بهداشت روانی کودکان استثنایی و خانواده، زمینه پیشگیری از تولد کودکان عقب افتاده، روانشناسی کودکان ناسازگار، روشهای تغییر و اصلاح رفتار کودکان، سمینار مسائل کودکان استثنایی در جهان و ایران، پژوهشهای عملی در روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش
رشته های دانشگاه علوم دریایی امام خمینی نوشهر
دیباچه: دریا سالار "الفرد تیرهامان" ابداع کننده استراتژی دریایی در اوایل قرن بیستم میگوید:
"اقیانوسهای کره زمین، حبابی پر آب هستند که جدار زمین را پوشاندهاند. هر کشور و یا ائتلافی از کشورها که قدرت فرماندهی بر این دریاهای بزرگ را داشته باشد، میتواند ثروت دنیا را کنترل کند و از این طریق بر کره زمین مسلط شود. البته شرط اساسی و لازم برای این کار، وجود یک نیروی دریایی قدرتمند است که دارای پایگاههای عملیاتی در داخل کشور و ماوراء دریاها باشد و با انبوهی از کشتیرانی تجارتی، تکمیل و پشتیبانی شود."این استراتژی دریایی توسط قدرتهای بزرگ جهانی در جنگ جهانی اول و بعدها در جنگ جهانی دوم و سالهای جنگ سرد دنبال شد و با پیشرفت پر شتاب فناوری ناشی از جنگ جهانی دوم، آمریکا و شوروی سابق از استراتژی دریایی برای دستیابی به منافع ملی و اهداف استراتژیکی خود نهایت بهره را بردند. کشور آمریکا هم اکنون نیز از پیروان ثابت قدم استراتژی دریایی است و ناوگان رزمی و بازرگانی وابسته به آن در تمام آبهای حساس جهان حضور داشته و قدرت خود را به منظور اعمال سیاستهای خارجی این کشور مورد بهرهبرداری قرار میدهد و این قدرت را از محلهای حضورشان به سرزمینهای مورد نظر نفوذ داده و منتقل میسازد.کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص (دسترسی به خلیج فارس و دریای مازندران)، وسعت مناطق دریایی و شرایط آب و هوایی مناسب برای دریانوردی در این مناطق، از موقعیت خوبی برای دریانوردی برخوردار است و برای حفظ منافع ملی حیاتی در خلیج فارس، دریای عمان، اقیانوس هند و دریای مازندران و شرکت در فعالیتهای دریایی و دریانوردی اعم از اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ؛ باید یک نیروی دریایی مقتدر، متفکر، متعهد، طراح و مطابق با معیارهای مطرح در قرن بیست و یکم داشته باشد. دانشگاه علومدریایی امامخمینی(ره) واقع در نوشهر، مهرماه 1360 در همین راستا فعالیت خود را آغاز کرد. این دانشگاه در حال حاضر در 5 رشته عرشه ، تفنگدار دریایی، مهندسی الکترونیک و مخابرات دریایی، مهندسی دریایی و مدیریت و کمیسر دریایی دانشجو میپذیرد. که در این میان رشته مدیریت و کمیسر دریایی دانشجویان خود را از هر سه گروه آزمایشی ریاضی و فنی، علومتجربی و علومانسانی انتخاب میکند که ما آن را در بخش رشتههای شناور معرفی کردیم.
عرشه ( ناوبری و فرماندهی کشتی):
هدف این رشته تربیت جوانانی است که پس از فارغالتحصیلی بتوانند هدایت یگانهای شناور نظامی یا بازرگانی را برعهده بگیرند. در این راستا دانش و تخصص لازم را در زمینه ناوبری، عملیات دریایی، توپخانه و موشک، ملوانی، ضد زیردریایی، هواشناسی، آبنگاری (شناخت لایههای مختلف آب)، غواصی، یگانهای شناور سطحی و زیر سطحی، مبانی علوم پروازی و تخلیه و بارگیری به دست میآورند. البته دانشجویان شاخه نظامی به صورت تخصصیتر توپخانه، موشک و سلاحها و تجهیزات زیرسطحی را مطالعه میکنند و شاخه بازرگانی تخلیه و بارگیری را به صورت گستردهتر و تخصصیتر میخوانند. اما آنچه مهم است این است که هدف اصلی دانشگاه علومدریایی امامخمینی تربیت ناوبر نظامی است و برای ناوبر تجاری در صورتی دانشجو پذیرفته میشود که ارگانهای دیگر اعم از شرکت ملی نفتکش، کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و سازمان بنادر و شیلات اعلام نیاز کنند. یعنی؛ این دسته از دانشجویان بورسیه ارگانها و سازمانهای دیگر هستند.
درسهای این رشته در طول تحصیل:
دروس پایه مشترک در دو شاخه نظامی و تجاری:
ریاضی، برنامهنویسی کامپیوتر، فیزیک، شیمی عمومی.
دروس اصلی و تخصصی شاخه ناوبری تجاری :
اصول مهندسی دریایی، معماری کشتی، مبانی مهندسی برق، مبانی و تئوریهای مدیریت، حقوق دریایی، اصول حسابداری، زبان خارجه تخصصی، ناوبری ساحلی، ناوبری نجومی، قوانین راه، ناوبری الکترونیکی، قطبنمای مغناطیسی و الکتریکی، ملوانی، هواشناسی، مخابرات بصری، تخلیه و بارگیری، تاریخ جنگهای دریایی، اقیانوسشناسی، مانور با شناور، تخلیه و بارگیری کالاهای خطرناک در روی کشتیهای بالاتر از 500 تن، ناوبری رادار و سیستم ARPA ، اصول مخابرات رادیویی، بقا در دریا، مبارزه با آتش، ملوانی، دریانوردی نجومی و ساحلی، عملیات نجات جان افراد، نگهبانی در پل فرماندهی، راهبری موتورهای رانش، دریانوردی ساحلی و تخمینی، سیستمهای کنترل سکان و هدایت، مخابرات و کاربرد زبان تخصصی رادیویی، محاسبات مربوط به تعادل کشتی، کاربری سیستمهای ناوبری الکترونیکی، کاربری دستگاههای رادیویی، آموزش استانداردهای ویژه کشتیهای خاص.
دروس اصلی و تخصصی شاخه ناوبری نظامی:
اصول مهندسی دریایی، معماری کشتی، مبانی مهندسی برق، مبانی و تئوریهای مدیریت، حقوق دریایی، مبانی مهندسی الکترونیک، سیستمهای مخابراتی و رادار دریایی، زبان خارجه تخصصی، ناوبری ساحلی، ناوبری نجومی، قوانین راه، قطبنمای مغناطیسی و الکتریکی، ملوانی، توپخانه و مهمات، توپخانه و موشک، سلاح و تجهیزات زیرسطحی، سینماتیک و مانور، عملیات دریایی، مبانی علوم پروازی، مخابرات رادیویی و تاکتیکی، جنگهای الکترونیکی، هواشناسی، مخابرات بصری، تخلیه و بارگیری، پروژه، تاریخ جنگهای دریایی، هنر جنگ دریایی، اقیانوسشناسی، مانور با شناور، دریانوردی، افسر نگهبان پل فرمانده.
تفنگدار دریایی :
دانشجویان رشته تفنگدار دریایی برای خدمت در تیپهای تفنگداری آموزش میبینند و دروس تخصصی آنها شامل عملیات آبخاکی میشود (هجوم از دریا به ساحل دشمن و تسخیر خطوط ساحلی و سرپلها) در واقع هنگام عملیات آبخاکی در مرحله اول تفنگداران دریایی عملیات خود را آغاز میکنند و سپس نوبت به سایر نیروهای نظامی میشود. بنابراین فارغالتحصیلان این رشته باید توانایی غواصی در عمق کم و هدایت یگانهای شناور کوچک و توپخانه را داشته باشند.
دروس پایه :
ریاضی، فیزیک مکانیک، فیزیک حرارت، فیزیک موج و ارتعاش، شیمی عمومی، آشنایی با کامپیوتر و برنامهنویسی کامپیوتر، فیزیک الکتریسیته و مغناطیس.
دروس اصلی و تخصصی:
اصول مهندسی دریایی، مبانی مهندسی برق، مبانی سیستمهای مخابراتی و رادار، جغرافیای نظامی، اصول مدیریت، حقوق دریایی، قوانین راه، اصول و قواعد اساسی رزم، تاکتیک آفندی (پدافندی)، سیستمهای الکتریکی و الکترونیکی کشتی، پژوهش عملیاتی، مدیریت تدارکات، تحلیل رفتاری، مدیریت منابع انسانی، مدیریت پرسنلی در ارتش، تاریخ سیاسی معاصر ایران، فنون و تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها، زبان خارجه تخصصی، جنگهای آبخاکی، ناوبری، نقشهخوانی، نقشهبردرای، غواصی، جنگ الکترونیکی، مخابرات رادیویی و تاکتیکی، عملیات دریایی، جنگافزارهای تفنگداری دریایی، توپخانه و موشک، توپخانه و مهمات دریایی، هواشناسی، تخلیه و بارگیری رزمی، تخریب و مواد منفجره، جنگهای نوین، شناورها و خودروهای آبخاکی، آبنگاری، پدافند هوایی، تاریخ و قدرت دریایی، مبانی اطلاعات، ملوانی، مینهای دریایی و نحوه جمعآوری آنها.
مهندسی الکترونیک و مخابرات دریایی :
فارغالتحصیل مهندسی الکترونیک و مخابرات دریایی رهبری و هدایت صحیح، تعمیرات و نگهداری تمامی دستگاههای الکترونیکی موجود در ناو را برعهده میگیرد. اهمیت این مسأله زمانی آشکار میشود که بدانیم دستگاههای توپخانه و موشکی (هدایت آتش در یک ناو) کاملاً الکترونیکی است. گفتنی است فارغالتحصیلان این رشته باید با مهندسی برق گرایش قدرت و مخابرات آشنا باشند.
دروس پایه:
ریاضی، معادلات دیفرانسیل، آمار و احتمالات مهندسی، برنامهنویسی کامپیوتر، محاسبات عددی فیزیک.
دروس اصلی و تخصصی:
الکترومغناطیس، مدارهای الکتریکی، الکترونیک، اندازهگیری الکتریکی، ماشینهای الکتریکی، مدارهای منطقی، ریاضیات مهندسی، زبان خارجه تخصصی، مخابرات، اصول مهندسی دریایی، سیستمهای کنترل خطی، اصول جنگ الکترونیک، مبانی کنترل جنگافزار، کارگاه عمومی برق، میدانها و امواج، مدارهای مخابراتی، ماکروویو، اجزاء کامپیوتر، آنتن، اصول سیستمهای رادار، تکنیک پالس، سیستمهای مخابرات و الکترونیک دریایی، میکروپروسسور، کارورزی (بسیاری از درسهای این رشته همراه با آزمایشگاه است) .
مهندسی دریایی :
دو رکن مهم و اساسی برای هر ناو، شناور بودن و تحرک داشتن است. زیرا هر ناو قبل از آن که مأموریتی را انجام دهد، باید در آب شناور باشد و سپس بتواند از اسکله فاصله گرفته و از نقطهای به نقطه دیگر حرکت کند. مسؤولیت این دو رکن مهم بر عهده فارغالتحصیلان مهندسی دریایی است. چون یک مهندس دریایی از عواملی که شناوری یک ناو را تهدید میکند، جلوگیری کرده و در صورتی که کوچکترین سوراخی ایجاد گردد، به سرعت وارد عمل شده و از نفوذ آب به داخل ناو جلوگیری میکند همچنین مسؤولیت نیروهای محرکه یک ناو که میتواند بخاری، دیزلی، توربین گاز یا ترکیبی باشد، بر عهده مهندس دریایی است تا تحرک ناو تضمین شود.
دروس پایه:
ریاضی عمومی ، معادلات دیفرانسیل ، برنامهنویسی کامپیوتر، محاسبات عددی ، فیزیک.
دروس اصلی و تخصصی:
شیمی و خواص مواد، مبانی مهندسی برق، رسم فنی و طراحی مهندسی ، استاتیک، ترمودینامیک ، انتقال حرارت ، دینامیک، مقاومت مصالح ، مکانیک سیالات، اصول مهندسی دریایی، اجزای ماشین ، کنترل اتوماتیک و اندازهگیری، موتورهای دیزل دریایی ، توربینهای بخار دریایی ، توربین گاز دریایی ، ماشینآلات فرعی ، تأسیسات عمومی ، معماری کشتی (هیدرواستاتیک)، معماری کشتی (هیدرودینامیک)، سیستمهای الکتریکی در کشتی ، دیگهای بخار دریایی ، زبان تخصصی ، خوردگی در تجهیزات دریایی ، کارگاه تأسیسات ، کارگاه تجهیزات دریایی ، کارگاه توربین و دیگ بخار، کارگاه موتورهای دیزل ، تکنولوژی کارگاهی ، دریانوردی.
تواناییهای لازم :
کلیه رشتههای دانشگاه علوم دریایی امام خمینی در دفترچه آزمون سراسری با یک کد معرفی میشود و هر سال اوایل مرداد، سازمان سنجش آموزش کشور از بین داوطلبان علاقهمند به دانشگاه علوم دریایی حدود 20 برابر ظرفیت را به این دانشگاه معرفی میکند که از میان این تعداد، داوطلبان پس از معاینات پزشکی، مصاحبه و تست ورزش، 2 برابر ظرفیت به سازمان سنجش معرفی میشوند و در نهایت سازمان سنجش با توجه به فرم انتخاب رشته این دسته از داوطلبان، تعداد دانشجوی مورد نظر دانشگاه علوم دریایی امام خمینی را معرفی میکند. این دانشجویان در یک روز مشخص به دفتر گزینش و استخدام نیروی دریایی مراجعه کرده و در حضور نماینده سازمان سنجش آموزش کشور از بین 5 رشته تخصصی دانشگاه علوم دریایی انتخاب رشته میکنند، به این صورت که بهترین رتبه گزینش شده در این دانشگاه، در آغاز حق انتخاب رشته را دارد و سپس رتبههای بعدی به ترتیب میتوانند رشته مورد علاقه خود را انتخاب کنند البته اگر ظرفیت یکی از رشتهها تکمیل شود، دانشجویان بعدی حق انتخاب آن رشته را ندارند. گفتنی است که دانشجویان دانشگاه علوم دریایی باید در دروس ریاضی و فیزیک قوی بوده و به زبان انگلیسی مسلط باشند چون از یک سو اکثر کتابهای تخصصی این دانشگاه به زبان انگلیسی است و از سوی دیگر وقتی یک ناو از ساحل دور شد و 12 مایل به طرف دریا رفت، در آبهای بینالمللی قرار میگیرد و در این هنگام کارکنان ناو برای ارتباط با شناورهای دیگر باید به زبان انگلیسی مسلط باشند البته در این دانشگاه به کمک کلاسهای فوق برنامه تلاش میشود که زبان انگلیسی دانشجویان تقویت گردد، اما بهتر است که دانشجویان از ابتدا به زبان انگلیسی مسلط باشند و معدل دیپلمشان نیز از 15 پایینتر نباشد تا دروس دانشگاه را به خوبی و با موفقیت پشتسر بگذارند. در نهایت دانشجوی علوم دریایی نباید به خانواده خود خیلی وابستگی داشته باشد چون بعضی از اوقات یک افسر نیروی دریایی به مدت چند ماه روی آب است و نمیتواند در کنار خانواده خود باشد. همچنین دانشجویان باید از سلامت جسمانی کامل، دید برای ناوبری و فرماندهی کشتی و تفنگدار دریایی و حداقل دید برای بقیه رشتههای دانشگاه برخوردار باشند تا بتوانند با مشکلات و سختیهای زندگی در دریا کنار بیایند. در ضمن دانشگاه علوم دریایی باید یکی از 9 اولویت اول انتخاب رشته داوطلبان باشد در غیر این صورت کد رشته دانشگاه علوم دریایی که پس از انتخاب رشته نهم باشد، حذف خواهد شد. گفتنی است که این دانشگاه تنها از بین داوطلبان مرد، دانشجو میپذیرد.
موقعیت شغلی در ایران :
دانشجویان دانشگاه علوم دریایی امام خمینی در طی تحصیل، شبانهروزی بوده و کلیه هزینههای خوراک، پوشاک، کمک آموزشی و زیست آنان بر عهده نیروی دریایی است و پس از گذراندن 118 واحد موفق به اخذ درجه ناوبان دومی میشوند و از نیروی دریایی حقوق دریافت میکنند و پس از فارغالتحصیلی برابر قانون ارتش به درجات بالاتر میروند
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش