علوم وصنایع غذایی
دیباچه: این روزها بشر پی برده است که غذا خوردن تنها برای پاسخ به احساس گرسنگی نیست بلکه رفتاری است که از طریق آن کمبودهای جسم تأمین شده و سلامتی تضمین میگردد. برای حفظ این سلامتی نیاز است که انواع ویتامینها، پروتئینها و مواد مغذی لازم، همیشه در دسترس باشد. طبیعی است که بسیاری از مواد غذایی در همه فصلها یافت نمیشود، این است که فرهنگ نگهداری از غذا برای زمان طولانی به صورت کنسرو جا افتاده است، کنسروهایی که در کارخانههای صنایع غذایی به صورت آماده و نمیه آماده (پخته، منجمد، خشک شده، افشره و ...) تهیه میشود.از سوی دیگر ساختار غذای مصرفی عامه مردم نسبت به گذشته تغییر یافته است، به عنوان نمونه اگر نان در سبد غذایی مردم 50 سال گذشته، بیشترین مورد استفاده را داشته است، امروزه انواع غذاهای دیگر از جمله ماکارونی، سوسیس و کالباس و بسیاری از غذاهای آماده گیاهی و حیوانی، سبد غذایی عموم مردم را تشکیل میدهند. همچنین بعضی از مواد غذایی مثل روغن و چای که در گذشته به صورت باز استفاده میشد، امروزه در کارخانههای صنایع غذایی در بستهبندیهای بهداشتی عرضه میشود. کارخانههایی که در تشکیل و نحوه فعالیت آنها، متخصصان بسیاری نقش دارند که از جمله این متخصصان میتوان به فارغالتحصیلان رشته علوم و صنایع غذایی اشاره کرد که کنترل کیفیت و بهداشت مواد غذایی بر عهده آنهاست. در توضیح این رشته میتوان گفت که در هر کارخانهای هدف، تولید بهترین محصول است. محصولی که از هر جهت مطلوب و بدون عیب و نقص بوده و در عین حال ضایعات بسیار کمی داشته باشد. برای رسیدن به این هدف باید بر روی تولید محصول غذایی نظارت و کنترل داشت؛ یعنی از همان ابتدا که ماده خام به کارخانه میآید تا زمانی که پس از تغییرات و تبدیلات لازم، بستهبندی شده و برای عرضه آماده میشود، باید محصول مورد نظر کنترل و آزمایش گردد. برای مثال هنگام تهیه بیسکویت یا کلوچه از زمانی که آرد وارد کارخانه میشود تا زمانی که مواد مورد نیاز مثل رنگ و طعمدهندهها به آن اضافه میگردد و در نهایت ماده مورد نظر پخته میشود، باید مرحله به مرحله توسط مسؤولین آزمایشگاه نمونهبرداری و آزمایش گردد. که این کار توسط متخصصان علوم و صنایع غذایی شاخه کنترل کیفی انجام میگیرد.در واقع در رشته علوم و صنایع غذایی، دانشجویان، تکنولوژی صنایع غذایی مختلف از قبیل صنایع لبنیات، غلات، گوشت، روغن، قند، سبزیجات و میوهجات را فرا میگیرند. همچنین درباره صنایع نگهداری مواد غذایی، بستهبندی و کنترل کیفی مواد غذایی آموزش میبینند؛ یعنی دانشجو یاد میگیرد که چگونه طی فرآیندهایی، عمر مواد غذایی را ضمن حفظ کیفیت و ارزش غذایی آن، طولانیتر کند.
تواناییهای لازم :
راز موفقیت دانشجوی این رشته در دستیابی به فرآوردههای جدید و عرضه آن به بازار و قابلیت توافق و سازش با تقاضای مشتریان است و چنین کاری نیاز به تلاش و کوشش بسیار دارد. از سوی دیگر دانشجوی این رشته باید آمادگی کار در شهرهای کوچک یا حومه شهرهای بزرگ را داشته باشد چون بیشتر کارخانههای صنایع غذایی خارج از شهرهای بزرگ یا در شهرهای کوچک مستقر هستند.دروس مهم و پایه در این رشته نیز شامل شیمی، زیستشناسی (شاخه میکروبیولوژی) و آمار و احتمالات میشود.
موقعیت شغلی در ایران :
در کشوری که باید مواد غذایی را برای بیش از 60 میلیون جمعیت تأمین کرد، صنایع غذایی هیچوقت در انزوا قرار نخواهد گرفت برای همین فارغالتحصیل این رشته اگر آمادگی کار در کارخانه یا کارگاه را داشته باشد ـ کارخانههایی که بیشتر در حومه شهر یا شهرهای کوچک واقع شده است ـ فرصت شغلی مناسبی به دست خواهد آورد. در ضمن فارغالتحصیل علوم و صنایع غذایی میتواند با استفاده از سرمایه شخصی یا مشارکت با فردی که سرمایه مورد نیاز را دارد، واحد تولیدی خصوصی ایجادکند.کاریکه تعدادی از فارغالتحصیلان این رشته انجام دادهاند و موفق نیز شدهاند.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس پایه:
ریاضیات، فیزیک، شیمی عمومی، شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی فیزیک، بیوشیمی مقدماتی، فیزیولوژی، میکروبشناسی عمومی، آمار، اصول کامپیوتر، انگلشناسی.
دروس اصلی:
بهداشت عمومی، میکروبشناسی مواد غذایی، شیمی موادغذایی ، زبان اختصاصی، روشهای بررسی و پژوهش، اصول مهندسی و ماشینآلات صنایع غذایی، بهداشت کارگاهها و کارخانجات مواد غذایی، اصول تغذیه، آب و فاضلاب کارخانجات مواد غذایی، اصول مدیریت، تجزیه مواد غذایی ، مسمومیتهای غذایی، اصول و روشهای نگهداری مواد غذایی، اصول کنترل کیفی و قوانین.
دروس تخصصی:
بیوتکنولوژی در صنایع غذایی، کنترل کیفی مواد غذایی ، صنایع روغن، صنایع محصولات قنادی و نوشابه، صنایع شیر و لبنیات، صنایع غلات، صنایع سبزی و میوه، صنایع گوشت و مرغ و شیلات، صنایع قند، صنایع بستهبندی، سمینار، تأثیر فرآیند بر ارزش غذا، شناخت و کاربرد دستگاههای آزمایشگاهی، کارآموزی.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش
علوم سیاسی
دیباچه: آنچه مردم به نام سیاست و مسائل سیاسی میشناسند با سیاست به مفهومی که در رشته علوم سیاسی مطرح است، تفاوت بسیار دارد. دانشجویان موفق این رشته نیز باید بدانند که در نهایت نه یک سیاستمدار بلکه یک سیاستشناس خواهند شد.
در واقع علومسیاسی به بررسی اندیشهها و نظریههای سیاسی و کارکرد آنها در عرصه جامعه میپردازد و رشته علومسیاسی ارائه یکسری نظریهها یا یکسری ابزارها و راهکارهایی است که بر اساس آنها هر جامعه شرایط و مشکلات حال را بررسی کرده و از پیش پا برمیدارد و برای حرکتها و اقدامات بعدی ـ ترسیم فضا برای مسیر آینده ـ برنامهریزی میکند همچنین از تجارب و دستاوردهای بشر که در طول تاریخ در عرصه اجتماع به دست آورده است، بهره میبرد. این رشته از سه شاخه عمده تشکیل میشود که عبارتند از:
دانش حکومت کردن و نهادهای سیاسی، نظریات سیاسی و روابط و سیاست بینالملل.
تواناییهای لازم :
داشتن شَم سیاسی و علاقه به مسائل سیاسی و برخورداری از دیدی عمیق و وسیع، ویژگیهای لازم برای یک دانشجوی رشته علومسیاسی است. همچنین دانشجوی این رشته باید فردی منطقی بوده و نظریاتش مستند به دلیل و مدرک باشد و ظرفیت بالایی داشته باشد تا در بمباران مسائل روزمره گیج نشود و عمق مسائل اجتماع را ببیند. دانشجوی علومسیاسی لازم است با همه اقشار جامعه ارتباط داشته باشد تا بفهمد که مردم جامعهاش به چه فکر میکنند و نیازهای آنها چیست؟ داوطلبان کنکور سراسری در صورتی در این رشته موفق میشوند که کتب تاریخی بخصوص تاریخ سیاسی را دوست داشته باشند و فلسفه را با علاقه بخوانند.
موقعیت شغلی در ایران :
در حال حاضر تعدادی از فارغالتحصیلان رشته علومسیاسی در بخشهای سیاسی و حقوقی سازمانها و وزارتخانهها و همچنین در صدا و سیما مشغول به کار میباشند اما حدود 90% فارغالتحصیلان این رشته با مشکل اشتغال روبرو هستند. با این وجود اگر دانشجویی واقعاً علاقهمند بوده و در این رشته موفق و متبحر باشد و همچنین قلم خوبی داشته باشد از نظر شغلی مشکلی نخواهد داشت. اما متأسفانه بسیاری از دانشجویان شناخت و علاقه لازم را ندارند و در واقع نمیدانند که برای چه به این رشته آمدهاند.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
مبانی علم سیاست، مبانی علم حقوق، مبانی علم اقتصاد، مبانی جامعهشناسی عمومی، روش تحقیق در علوم سیاسی، حقوق اساسی (کلیات)، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، مبانی اندیشههای سیاسی در اسلام، حقوق بینالملل اسلام، نظام سیاسی و دولت در اسلام، اندیشههای سیاسی در اسلام و ایران، جنبشهای اسلامی معاصر، تحولات سیاسی و اجتماعی ایران ، انقلاب اسلامی ایران، تاریخ روابط خارجی ایران از قاجاریه تا دوران معاصر، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، مسائل اقتصادی و سیاسی نفت در ایران، حقوق اداری، خلیجفارس و مسائل آن، مسائل سیاسی و اقتصادی جهان سوم، اصول روابط بینالملل، تاریخ روابط بینالملل از 1871 تا 1945 ، سازمانهای بینالمللی، تاریخ اندیشههای سیاسی در غرب از قبل از افلاطون تا قرن بیستم، اندیشههای سیاسی در قرن بیستم، دیپلماسی و رفتار سیاسی در اسلام، حقوق بینالملل عمومی، فن دیپلماسی و آداب کنسولی، حقوق بینالملل خصوصی، تئوریهای انقلاب، شناخت ماهیت و عملکرد امپریالیسم، سیر قدرت در دریاها، نوسازی و دگرگونی سیاسی، جامعهشناسی سیاسی، سیاست خارجی قدرتهای بزرگ، مسائل نظامی و استراتژیک معاصر، تاریخ تحول دولت در اسلام، متون سیاسی به زبان خارجی.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش