مدارک پزشکی
دیباچه: در دنیا 120 میلیون نفر و در ایران بیش از یک میلیون نفر به تنبلی چشم مبتلا هستند. این بیماری در صورتی که قبل از 5 سالگی تشخیص داده شده و درمان شود، کاملاً بهبود مییابد اما عدم تشخیص و درمان به موقع آن، میتواند منجر به ضعف شدید یک یا هر دو چشم و حتی نابینایی گردد. از همین رو سازمان بهزیستی کشور به یاری مهد کودکهای سراسر کشور از سال 78 طرح پیشگیری از تنبلی چشم را به اجرا در آورده است.وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اطلاع از آمار گسترده تعداد افراد مبتلا به بیماری تنبلی چشم، طرح پیشگیری از این بیماری را ارائه داد. به عبارت دیگر پایه هر طرح، تحقیق و پژوهش پزشکی؛ اطلاعات و آمار بهداشتی ـ درمانی است. به همین دلیل امروزه در کشورهای پیشرفته و در حال رشد دنیا برای جمعآوری علمی دادههای بهداشتی ـ درمانی، پردازش یا پروردن این دادهها و سازماندهی، توزیع و حفاظت از آنها، رشته مدیریت اطلاعات بهداشتی ـ درمانی مطرح شده است. رشتهای که فارغالتحصیلان آن به عنوان بازوهایی توانمند، نابترین اطلاعات را در اختیار سیاستگذاران و برنامهریزان نظام بهداشتی ـ درمانی یک کشور قرار میدهند.این رشته در دانشگاهها و مرکز آموزش عالی کشور ما به نام رشته مدارک پزشکی در مقطع کاردانی دانشجو میپذیرد و فارغالتحصیلان آن میتوانند به طور ناپیوسته تا مقطع دکترا نیز ادامه تحصیل دهند.رشته مدارک پزشکی رشتهای علمی ـ اطلاعاتی است و قلمرو بحث آن اطلاعات بهداشتی ـ درمانی میباشد و متخصصان آن نیز مدیران اطلاعات بهداشتی ـ درمانی کشور هستند؛ یعنی یک دانشجوی مدارک پزشکی با مطالعه دروسی مانند طبقهبندی یا کُدگذاری بینالمللی بیماریها، بایگانی مدارک پزشکی، کلیات پزشکی، آشنایی با اصطلاحات پزشکی، آمار و کامپیوتر، خود را آماده میکند تا اطلاعات بهداشتی ـ درمانی را به خوبی تجزیه و تحلیل کرده و سپس برای برنامهریزیهای نظام بهداشتی ـ درمانی در اختیار مدیر یک بیمارستان یا مدیران کلان کشور قرار دهد.
تواناییهای لازم :
آمار به ویژه آمار حیاتی در رشته مدارک پزشکی از اهمیت بسیاری برخوردار است. به همین دلیل دانشجوی مدارک پزشکی باید در درس ریاضی و آمار قوی بوده و همچنین به زبان انگلیسی مسلط باشد.در ضمن دانشجو باید به زیستشناسی علاقهمند باشد چون در نهایت پروندههای بیماران را که در آنها اطلاعات مربوط به نوع بیماری و نحوه درمان یا پیشرفت بیماری درج شده است، تجزیه و تحلیل میکند.
موقعیتهای شغلی در ایران :
در هر بیمارستان یا مرکز خدماتی ـ درمانی، بخشی به نام بخش مدارک پزشکی وجود دارد که دارای 4 واحد آمار بیمارستانی، پذیرش، بایگانی مدارک پزشکی و واحد کُدگذاری بیماریها است و مسؤول این بخش و کارکنان آن باید فارغالتحصیل رشته مدارک پزشکی باشند.فارغالتحصیلان مدارک پزشکی در مقطع کاردانی فعالیتهای مربوط به واحدهای پذیرش، آمار، کدگذاری و ذخیره و بازیابی پروندههای پزشکی بیمارستان را انجام میدهند و کارشناسان این رشته نیز مدیریت هریک از واحدهای یاد شده یا مدیریت بخش مدارک پزشکی بیمارستانها و مراکز بهداشتی ـ درمانی را برعهده میگیرند.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس پایه:
بهداشت محیط بیمارستان، فیزیولوژی، آشنایی با باکتری، ویروس، قارچ و انگل، اخلاق و مقررات حرفهای، روانشناسی مقدماتی و روابط انسانی، ریاضیات پایه، آناتومی.
دروس اصلی:
کلیات پزشکی، اصطلاحات پزشکی، زبان اختصاصی، اصول مدیریت بیمارستانی، مددکاری اجتماعی، کامپیوتر و کاربرد آن، ماشیننویسی عملی و نظری.
دروس تخصصی:
کُدگذاری بیماریها، مدارک پزشکی، آمار حیاتی مقدماتی، شاخصهای بهداشتی و آمار بیمارستانی، اصول و روشهای بایگانی، بایگانی پزشکی، کارآموزی در عرصه.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش
مامایی
دیباچه: "تولد" بزرگترین، با شکوهترین و بحرانیترین لحظه زندگی و قدیمیترین تجربه بشری است و در میان مشاغل نیز مامایی (در شکل سنتی آن) یکی از قدیمیترین مشاغل است. البته نباید تصور کرد که آنچه امروزه به نام حرفه و دانش مامایی معروف است، ادامه و دنباله همان مامایی سنتی است بلکه امروزه مامایی دانشی است که بر مشاهده، آموزش، پیشگیری، تحقیق، تشخیص و درمان استوار شده است. در واقع این رشته یکی از زیر مجموعههای علوم پزشکی است که نقشهای بسیار گستردهای اعم از نقش مشاورهای، آموزشی، مراقبتی، حمایتی، درمانگری و تحقیقاتی دارد. البته تمامی این نقشها در ارتباط با مادر و کودک مفهوم پیدا میکند؛ یعنی ماما به مشاوره قبل، بعد و هنگام ازدواج، آموزش و نحوه تنظیم خانواده، مراقبت در دوران بارداری، زایمان طبیعی و مراقبت بهداشتی مادر و کودک و آموزش به دختران در زمینه بهداشت دوران بلوغ و بعد از آن میپردازد.
تواناییهای لازم :
رشته مامایی عشق و علاقه و صبر و حوصله بسیار بالایی میخواهد چون یک خانم در حال زایمان شرایط بسیار حساسی دارد و بسیاری از حرفها یا حرکاتش در اختیار خودش نیست و یک ماما باید در حد امکان با صبر و حوصله بسیار به او آرامش و قوت قلب بدهد و توجه داشته باشد که مسؤولیت جان دو نفر؛ یعنی مادر و جنین او را برعهده دارد. همچنین یک ماما باید بسیار باهوش و نکتهسنج باشد و از مقابل مسائل هرچند که کوچک باشند به سادگی نگذرد. زیرا خیلی از مسائل یا علائم کوچکی که در هنگام بارداری یا زایمان ظاهر میشوند، در صورت عدم توجه میتوانند خطرات جانی برای نوزاد یا مادر به دنبال داشته باشند.دانشجوی مامایی باید از نظر جسمی و روحی سلامت کامل داشته و از روابط اجتماعی خوبی برخوردار باشد، چون مشاوره و آموزش بخش مهمی از کار یک ماما است.
موقعیت شغلی در ایران :
از مراکزی که یک ماما میتواند در آنها مشغول به کار شود، میتوان به بیمارستانها، زایشگاهها، درمانگاهها و مراکز بهداشتی اشاره کرد. همچنین ماما طبق قوانین حاضر در صورت داشتن مدرک کارشناسی میتواند مطب دایر کرده و در آن به ارائه خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس پایه:
سلولشناسی و بافتشناسی، بیوشیمی، تشریح، فیزیولوژی، ایمنی شناسی، میکروبشناسی و انگلشناسی.
دروس اصلی :
آسیبشناسی اختصاصی و عمومی، اصول خدمات بهداشتی جامعه و آموزش بهداشت، داروشناسی، اصول و فنون پرستاری و مامایی و روش اطاق عمل و زایمان، آمار حیاتی و روش تحقیق، روانشناسی، اصول اپیدمیولوژی و مبارزه با بیماریها، زبان تخصصی.
دروس تخصصی :
اصول تغذیه مادر و کودک، تاریخ، اخلاق و مقررات پزشکی، جنینشناسی، مقررات پزشکی قانونی، ژنتیک، بارداری و زایمان، کاراموزی بارداری و زایمان، آزمایشهای کاربردی در مامایی، نوزادان، کارآموزی نوزادان، بیماریهای کودکان، نشانهشناسی و معاینات فیزیکی، فیزیوپاتولوژی بیماریهای داخلی جراحی و عفونی، کارآموزی بیماریهای داخلی و جراحی، بهداشت مادر و کودک و خانواده، کارآموزی بهداشت مادر و کودک و خانواده، تغذیه درمانی مادر و کودک، روانپزشکی در مامایی، رادیولوژی، سونوگرافی و الکتروفیزیولوژی در مامایی و زنان، اصول مدیریت و کاربردهای آن در مامایی، بیحسی و بیهوشی و احیا در مامایی، بیماریهای زنان و ناباروری، اختلال عمل جنسی و آموزش مشاوره آن، کارآموزی بیماریهای زنان، پایاننامه.منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش