اینها مجاهدین خلق سمبل استبدادهای استالینی هستند

قبل از ظهر روز گذشته آیت الله دکتر بهشتی رئیس دیوانعالی کشور در یک مصاحبه مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی شرکت نمود و به سؤالات خبرنگاران پاسخ گفت

ابتدا خبرنگاری سئوال کرد همزمان با پیشرفتهای سریع در جبهه‌های جنوب و غرب کشور و رسیدن صدام به مراحل سقوط، گروهکها درگیری‌هائی ایجاد و یک حرکت تهاجمی در اکثر شهرها آغاز کرده‌اند، چرا دولت وارد عمل نمیشود و قاطعانه برای استقرار امنیت اقدام نمیکند و اصولاً نظر شما در مورد جو موجود چیست؟

بیش از هر چیز ثبات مورد نیاز است

آیت الله دکتر سیدمحمد بهشتی رئیس دیوان عالی کشور دیروز در یک مصاحبه مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی با رسانه‌های گروهی داخلی و خارجی شرکت کرد و به سؤالات گوناگون خبرنگاران پاسخ گفت

رئیس دیوانعالی کشور در آغاز گفت جامعه ما یک جامعه‌ای است که با مسائل مختلف روبرو است، مسائلی که از پیش به ارث رسیده و مشکلاتی که در انقلاب بطور طبیعی پیش میاید، در یک چنین جامعه‌ای بیش از هرچیز ثبات مورد نیاز است و اینکه مسئولان بتوانند با فراغت خاطر و هماهنگی بیشتر برنامه‌ریزی کنند

مردم انتظاراتی دارند و این انتظارات را با حرف که نمیشود رفع کرد این انتظارات باید با عمل خلاق برنامه‌ریزی کرد و برای عمل خلاق برنامه‌ریزی شده فراغت و هماهنگی لازم است و باید از هر نوع ضایعه وقتی جلوگیری بشود جوی که بوجود آمده بود منشاء ضایعات وقتی بود که مخل به هماهنگی بود بنابراین امام در مقام رهبر بر طبق وظیفه الهی که بر عهده مقام رهبری است با تصمیم خودشان و با بیانیه‌ای که صادر کردند، قدم موثری برای بوجود آوردن جو مطلوب برداشتند آنچه انتظار میرود این است که مسئولان و همه مردم بخصوص مطبوعات به اهمیت نقش این ثبات توجه کنند و شیوه‌ای داشته باشند که هم مردم و هم مسئولان و هم سازمان‌های دولتی توفیق خدمت موثرتری را بدست بیاورند

در زمینه فعالیت شورایعالی قضائی در سال جدید رئیس دیوانعالی کشور گفت

شناسائی و تربیت قضات بیشتر، ادامه تهیه قوانین جدید، کوشش برای فعالتر شدن دستگاه موجود از جمله مسائلی است که در دستور کار شورایعالی قضائی قرار دارد

در مورد سالگرد قطع رابطه سیاسی با شیطان بزرگ و جنایات روسها در افغانستان رئیس دیوانعالی کشور گفت

بارها سیاست قاطع و روشن خودمان را در برابر ابرقدرتها و قدرتها اعلام کرده‌ایم و روی همان مواضع روشن حرکت کردیم ما با هرگونه تجاوز از جانب آمریکا یا شوروی خواه هر دولت دیگر همیشه مخالفیم و در راه برطرف کردن این تجاوزات در حد مقدورات تلاش میکنیم

ولی نقش آمریکا در منطقه و کشور ما نقش ویژه‌ای است و این طبیعی است که یک نوع حساسیت ویژه هم در جامعه و مسئولان بوجود بیاورد آینده بیش از پیش تلاش و مبارزه و پیکار محرومان و مستضعفان جهان، برضد هر نوع سلطه‌گری خواهد بود و ما این تلاش را روزبروز گسترده‌تر می‌یابیم و همانطور که خداوند وعده داده آینده در دست امامت و وراثت مستضعفان جهان خواهد بود

خبرنگاری پرسید توقیف روزنامه میزان بر چه اساس صورت گرفته است رئیس دیوانعالی کشور گفت

بهتر است در این زمینه از خود بازپرس مربوطه سئوال کنید ایشان کارشان را مستند کردند بر قانون و ترجیح میدهم که خود ایشان به این سوال پاسخ دهند

در زمینه ملی کردن تجارت خارجی دکتر بهشتی گفت

گروهی مشغول مطالعه هستند برنامه ریزیهائی شده و نتایج آن را منتشر کرده و میکنند

اصل این کار نص قانون اساسی است باید اجرا بشود مراحل و کیفیت کار بعداً به وسیله مقدمات اجرائی به اطلاع خواهد رسید

در مورد فعالیت گروهها رئیس دیوانعالی کشور گفت

شورایعالی قضائی بر طبق قوانین میتواند تصمیم بگیرد یک سلسله تصمیماتی را براساس قوانینی که موجود است گرفته که بزودی اعلام خواهد شد و بقیه تصمیمات منوط به تصویب قانون احزاب در مجلس است بهر حال فعالیت گروهها در جمهوری اسلامی باید فعالیت سالم و سازنده باشد، نه فعالیت ویرانگر و برهم زننده ثبات لازم برای رشد یک جامعه

برای صیانت کشور جمهوری اسلامی و برای حفظ مصالح اسلام آیا صلاح نمیدانید پیشنهاد بفرمائید دستگاه بخصوصی، ایجاد و کنترل اجرای بیانیه‌های امام و رهنمودهای امام را بعهده داشته باشد؟

همه این ملت دستگاه است، البته در رابطه با بخشی از رهنمودهای اخیر امام همان هیئتی که معین شده کار میکند، ولی در رابطه با کل رهنمودهای امام همه ملت این مسئولیت را دارد و همه‌مان مسئولیت مشابه خواهیم داشت و انشاءالله عمل خواهیم کرد

امام در زمینه حکومت قانون در روز 12فروردین تاکید فرموده‌اند آیا شما برای نیل به این امر اقداماتی انجام داده‌اید؟

حکومت قانون چند پایه دارد یک پایه عمده‌اش فرهنگ مردم است که باید ما برای بالا بردن این فرهنگ بکوشیم یک پایه دیگر داشتن قوانین سالم هست که باز باید برای تهیه و تصویب این قوانین کوشیده و نقش قوه مقننه در این زمینه زیاد است ولی قوه قضائیه و قوه مجریه هم میتواند نقش داشته باشند، لوایح قانونی ارائه کنند و به مجلس بدهند که میکنند، یکی هم مسئله بستگیهای قضائی است بستگیهای قضائی در حد خوبی صورت می‌گیرد، ولی کامل نیست، کمبود خیلی زیاد است، و همانطور که مکرر گفته شده ما برای تربیت قاضی شناسائی قضات و برای آسانتر کردن و سریعتر کردن بستگیهای قضائی همچنان کوشش میکنیم

مسئولان و مردم باید به اهمیت نقش ثبات فعلی توجه کنند

روز گذشته دکتر بهشتی رئیس دیوانعالی کشور طی مصاحبه‌ای نظرات خود را در مورد مسائل مختلف مملکتی بیان کرد

در ابتدای مصاحبه دکتر بهشتی در پاسخ سؤال خبرنگاری گفت

جامعه ما جامعه‌ای است که با مسائل بسیار در زمینه‌های مختلف روبرو هست مسائلی که از پیش به ارث رسیده و مشکلاتی که در هر انقلاب بطور طبیعی پیش میاید، در یک چنین جامعه‌ای بیش از هر چیز به ثبات نیاز است و اینکه مسؤلان بتوانند با فراغت خاطر و با همآهنگی بیشتر برنامه‌ریزی کنند کار انجام بدهند، خدمت کنند مردم انتظاراتی دارند و این انتظارات را با حرف که نمیشود تأمین کرد این انتظارات را با عمل خلاق و برنامه‌ریزی شده میشود تأمین کرد برای عمل خلاق برنامه‌ریزی شده فراغت و همآهنگی لازم است و باید از هر نوع ضایعه وقتی جلوگیری بشود

جوی که بوجود آمده بود منشاء ضایعات وقت بود و مخل به همآهنگی بود بنابراین امام در مقام رهبری بر طبق وظیفه الهی که برعهده مقام رهبری هست با تصمیم خودشان با بیانه‌ای که صادر کردند قدم مؤثری برای بوجود آوردن این جو مطلوب بجای آن جوی که قبلاً بود برداشتند آنچه انتظار میرود این است که همه مسئولان و همه مردم بخصوص مطبوعات به اهمیت نقش این ثبات توجه کنند و شیوه‌ای داشته باشند که هم مردم، هم مسئولها و هم سازمانهای دولتی توفیق خدمت مؤثرتری را بدست آورند

خبرنگاری پرسید شورایعالی قضائی برای اجرای حکومت قانون در سال جدید چه برنامه‌هائی در دست اجرا دارد

دکتر بهشتی گفت مسائلی که ما با آن سروکار داریم شناسائی و تربیت قضات بیشتر، ادامه تهیه قوانین جدید برای اینکه از طرف مجلس تصویب بشود، کوشش برای فعالتر شدن دستگاه موجود البته در سال 59 آمار کار نشان میدهد که مجموعاً دستگاه موجود فعالتر بوده و امیدواریم که با همکاری قضات محترم و کارکنان اداری ضابطین قوه‌قضائیه سال 60 نتیجه کار باز هم از سال 59 بیشتر باشد

همچنین سؤال شد؛ آیا به نظر شما کمکهای تسلیحاتی فرانسه به دولت بعثی عراق به دستور با توصیه عمال جهانخوار آمریکا نبوده است؟

دکتر بهشتی گفت بالاخره در اینکه بلوک غرب با هم زدوبندهائی دارند تردیدی نیست ولی مسائل اقتصادی این کشورها و اینکه دنبال بازار میگردند انگیزه کافی است برای اینکه پی فروش تسلیحات به این و آن باشند

خبرنگار دیگری پرسید امروز سالگرد قطع رابطه سیاسی با شیطان بزرگ است با توجه به جنایات روسها در افغانستان و جمعیتهای مسلمان شوروی آیا امکان اولتیماتوم به خرس بزرگ هم وجود دارد یا خیر؟

دکتر بهشتی رئیس دیوان عالی کشور در جواب گفت ما مواضع قاطع و روشنمان را در برابر ابرقدرتها اعلام کردیم و روی همان مواضع روشن هم حرکت کرده‌ایم ما با هرگونه تجاوز از جانب آمریکا، شوروی و هر قدرت دیگر همیشه مخالفیم و در راه برطرف کردن این تجاوزها در حدود مقدوراتمان تلاش میکنیم ولی همانطور که میدانید نقش ابرقدرت آمریکا در منطقه و در رابطه با مسائل جامعه ما نقش ویژه‌ای است و این طبیعی است که همان حساسیت ویژه هم در جامعه و مسئولان بوجود میاید

خبرنگار دیگری سؤال کرد گروهکهائی که با سنگ و چوب پاسداران عازم جبهه را بدرقه میکنند با توجه به لایحه فعالیت احزاب که به مجلس ارائه شده آیا شورای عالی قضائی برای غیرقانونی کردن فعالیت این گروهها و احزاب برنامه خاصی دارد یا خیر

دکتر بهشتی گفت شورایعالی قضائی برطبق قوانین میتواند تصمیم بگیرد یک سلسله تصمیماتی را براساس قوانینی که موجود هست گرفته که اعلام خواهد شد بقیه تصمیمات هم متوقف بر تصویب قانون احزاب در مجلس خواهد بود

خبرنگاری پرسید با توجه به مانورهای نظامی آمریکا و شوروی و احیاناً دخالت شوروی در لهستان وضع آینده جهان را چگونه می‌بینید

دکتر بهشتی در جواب گفت رقابت میان دو ابرقدرت و مانورها چیز تازه‌ای نیست آینده بیش از پیش به تلاش و مبارزه و پیکار محرومان و مستضعفان جهان بر ضد هر نوع سلطه‌گری پیوند میخورد و پیوند دارد و ما این تلاش را خوشبختانه روز بروز زنده‌تر و فعالتر می‌یابیم و همانطور که خداوند وعده داده آینده به امامت و وراثت مستصعفان جهان خواهد بود

دکتر بهشتی در جواب اینکه تا چه وقت وزیر دادگستری تعیین خواهد شد

گفت فکر نمیکنم دیگر خیلی طولانی باشد وی همچنین در مورد شروع کار هیئت سه نفره گفت این کمیسیون آماده بود که کارش را آغاز بکند بنابراین علی‌القاعده از همین امروز کارشان را آغاز خواهند کرد چون برادرانی که قبلا تعیین شده بودند اعلام کردند که آماده هستند برای انجام وظیفه‌ای که به عهده‌شان گذاشته شده است

اسطوره برجسته تاریخ-شهید بهشتی

استقلال سیاسی و اقتصادی جزء ویژگیهای خط امام است

دیروز آیت الله دکتر بهشتی رئیس دیوان عالی کشور در یک مصاحبه مطبوعاتی و رادیو تلویزیونی با خبرنگاران داخلی و خارجی شرکت و بسئوالات گوناگون آنان پاسخ داد

در زمینه ویژگیهای اصلی خط امام آیت الله بهشتی بطور اجمال گفت تاکید بر اصالت اسلامی انقلاب مراقبت و حفاظت هویت اسلامی انقلاب قاطعیت و سرعت در عمل رعایت استقلال سیاسی و اقتصادی هر چه تمامتر ملت ما از ویژگیهای خط امام است

وی در رابطه با برخورد خط امام با گروه‌ها و سازمان‌های غیر اسلامی افزود

حاکمیت قوانین انقلابی و مقابله با هر نوع بی‌نظمی و هرج و مرج با این ضوابط خودبخود میتوانید استنباط کنید که هرگونه اقدامی در مورد گروه‌های سیاسی باید از مسیر نهادهای انقلابی تابع قوانین و مقررات باشد مسأله اساسی اینست که ما فعلا در حالت یک انقلاب هستیم و با وجود التهاب‌های ناشی از انقلاب هم میخواهیم همه چیز روی نظم و سامان انجام بگیرد به نظر من اگر ما تلاش کنیم که نظم و سامان انقلابی بوجود بیاوریم و خواستها و ضرورتهای انقلاب و آرزوها و آرمان‌های ملت انقلابی را با نظم و سامان انقلابی تامین بکنیم چنین چیزهایی پیش نخواهد آمد ولی وقتی که دستگاهها کند کار میکنند و یا اصلا کار نمیکنند اصولا معنی انقلاب هم همین است طبیعی است همه مردم از این راه‌ها وارد اجرا می‌شوند

وقتی که تصمیم‌گیری‌های قانونی سریع درباره هر یک از مسائل میشود طبیعی است که در یک جامعه انقلابی سکوت و سکون نخواهد بود

جامعه انقلابی میخواهد خواستهایش تامین بشود و می‌خواهد از طریق قانون باشد

اگر از راههای قانونی شد بصورت انقلابی یعنی بدون اینکه قوانین را رعایت بکند بسراغش میرود ولی ما تکیه میکنیم من شخصا تاکید می‌کنم همانطور که در اطلاعیه دادستانی هم آمد از این نوع کارها خودداری بشود و امیدوارم هر چه سریعتر بتوانیم از طریق رسیدگی‌های دقیق قضایی و سازمان-یافته به همه مسائل از جمله این موضوع رسیدگی کنیم

مثلا بسیاری از این اماکن دولتی است و در اختیار این گروههاست مردم میپرسند به چه مناسبت این امکانات دولتی باید در اختیار این گروه‌ها باشد بسیاری مربوط به مستضعفان است یعنی از اموال مصادره شده است میگویند چرا باید در اختیار این گروه‌ها باشد اینست که باید باین سؤالات سریع پاسخ داد وقتی پاسخ ندهیم این رویدادها پیش می‌آید

احکام خرید

سید محمد مسعود معصومی

253.مسئله:خرید هرگونه طلا برای داماد به منظور استفاده وی جایز نیست اگر چه حلقه یا دگمه سردست یا ساعت و یا... باشد.

امام: استفتائات، ج‏2، ص‏8 و توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

اراکى: توضیح المسائل، ص‏550 (چ 1371).

بهجت و خامنه اى: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏1 با استفاده از سؤالهای 970 و 971 و 258.

گلپایگانى: استفتاء.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (9) .

255.مسئله:طلای سفید حکم طلای زرد را ندارد و خرید آن برای داماد اشکالی ندارد.

امام: استفتائات، ج‏1، (لباس نمازگزار)، سؤال 58 و استفتاء.

اراکى، بهجت، خامنه اى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: (10) .

256.مسئله:خریدن هر گونه لباس ابریشمی خالص برای داماد به منظور پوشیدن وی جایز نیست.

امام: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (11) .

در نتیجه: خرید هر گونه لباس اعم از پیراهن، لباس زیر، لباس راحتی در منزل، جوراب و... اگر از جنس ابریشم خالص باشد جایز نیست.

257.مسئله:خرید با پولی که به آن خمس تعلق گرفته شده است تا زمانی که خمس آن پرداخت نشده باشد جایز نیست مگر آنکه از حاکم شرع یا وکیل وی اجازه گرفته شده باشد.

امام، اراکى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: عروه، (فیما یجب فیه الخمس)، مسئله 75.

امام: توضیح المسائل، مسئله 1790 و 1795.

اراکى: توضیح المسائل، مسئله 1821 و 1826.

خامنه اى: استفتاء.

گلپایگانى: توضیح المسائل، مسئله 1804.

تبریزی و سیستانى: (12) .

258.مسئله:اگر کسی (به مسئله قبل توجه نداشت) با پولی که خمس به آن تعلق گرفته است چیزی را بخرد باید از حاکم شرع یا وکیل وی اجازه بگیرد. که در این صورت اگر اجازه داد معامله صحیح است و اگر اجازه نداد یک پنجم معامله باطل است.

امام، اراکى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: عروه، (فیما یجب فیه الخمس)، مسئله 75.

امام: توضیح المسائل، مسئله 1760.

فاضل: توضیح المسائل، با استفاده از مسائل 1825 و 1827.

گلپایگانى: توضیح المسائل، مسئله 1769.

تبریزی و سیستانى: (13) .

259.مسئله:خرید هر گونه لباس شهرت برای داماد یا عروس جایز نیست.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (14) .

260.مسئله:خرید لباس مختص زنان برای داماد یا لباس مختص مردان برای عروس جایز نیست و باید از خرید آن اجتناب کرد.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

امام: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (15) .

261.مسئله:خرید هر گونه لباس مهیج برای عروس به منظور استفاده کردن وی در میان نامحرمان حرام است.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

امام: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

فاضل:جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

تبریزى: (16) .

در نتیجه: اگر داماد می داند در مجلس عروسی نامحرمها به عروس نگاه خواهند کرد (مثلاً مجلس مختلط باشد) خرید لباس عروسی که مهیج باشد و مقداری از بدن را نپوشاند جایز نخواهد بود.

262.مسئله:خرید ماشین ریش تراشی و خمیر ریش به منظور تراشیدن ریش برای داماد جایز نیست.

امام: استفتائات، ج‏2، (مکاسب محرمه)، سؤال‏8 و با استفاده از توضیح المسائل مسئله 2068.

اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

تبریزى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2075 و استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2129.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

توجه: اگر ماشین ریش تراشی را به جهت استفاده حلال بخرد اشکالی ندارد.

263.مسئله:خرید و فروش چرمی که از ممالک غیر اسلامی می آورند یا از دست کافر گرفته می شود باطل است ولی اگر انسان بداند که آنها از حیوانی است که به دستور شرع کشته شده، خرید و فروش آن اشکال ندارد.

امام: توضیح المسائل، مسئله 2061 و تحریر، ج‏2، مسئله 1.

اراکى: توضیح المسائل، مسئله 2087.

بهجت: توضیح المسائل، مسئله 1618.

تبریزى: توضیح المسائل، مسئله 2069.

سیستانى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: (17) .

در نتیجه: خرید هر چیز چرمی مانند کفش کمربند، بند ساعت، کیف... که از کشورهای غیر اسلامی آمده باطل است مگر آنکه انسان بداند آن کشور چرم خود را از کشورهای اسلامی تهیه می کند.

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احکام تماسها.

سید محمد مسعود معصومی

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احکام تحقیقات.

سید محمد مسعود معصومی

تحقیق درباره هرکدام از زوجین، یا به صورت مستقیم صورت می گیرد یا غیر مستقیم. مراد از مستقیم آن است که هریک از زوجین مستقیماً از دیگری درباره او تحقیق کند و غیر مستقیم یعنی انسان از فرد دیگری غیر از زوج (مثلاً دوست، فامیل، همسایه، همکار) تحقیق نماید.

تحقیق غیر مستقیم.

تحقیق مستقیم.

احکام استخاره.

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احکام پوشش مرد.

سید محمد مسعود معصومی

لباسهای حرام برای مرد.

پوشش مرد از محارم و مردان دیگر.

پوشش مرد از زنان نامحرم.

پوشش مرد از بچه‏ها.

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احکام بوسیدن.

سید محمد مسعود معصومی

206. مسئله: بوسیدن محارم اشکال ندارد مشروط به آنکه به قصد لذّت و ریبه نباشد (به استثناء همسر که مطلقاً جایز است).

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى، سیستانى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: استفتاء.

سیستانى: منهاج الصالحین، (نکاح)، با استفاده از مسئله 16.

در نتیجه: بوسیدن خواهر زاده، نوه، و یا هر بچه اى، و بطور کلی بوسیدن هر محرمی به قصد لذّت و ریبه حرام است. البته به استثنای همسر.

207. مسئله: اگر انسان بداند اگر شخص دیگری اعم از بچه یا محارم خود را ببوسد به گناه آلوده می شود نباید او را ببوسد.

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى، سیستانى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: استفتاء.

سیستانى: منهاج الصالحین، (نکاح)، با استفاده از مسئله‏16.

208. مسئله: بوسیدن هر کجای بدن محارم که دیدن آن جایز باشد اشکال ندارد. چه پیشانی باشد، یا شانه ها یا دست و... مشروط به آنکه به قصد لذت و یا ریبه نباشد (به استثناء همسر که مطلقاً جایز است).

امام، اراکى، تبریزى، خامنه اى، سیستانى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: استفتاء.

سیستانى: منهاج الصالحین، (نکاح)، با استفاده از مسئله 16.

209. مسئله: بوسیدن هر چیزی به قصد لذّت حرام است. اعم از سنگ، چوب، فلز، مجسمه، ...

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

تبریزى: (11) .

قانون کلی.

210. مسئله: هرگونه تماسی با هر یک از اعضای بدن با هرچیزی و یا هر کسی به قصد لذّت و ریبه حرام است (به استثنای همسر).

امام، اراکى، خامنه اى، فاضل و گلپایگانى: استفتاء.

تبریزى: (12) .

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احسان و نیکى آرى, هتک کرامت و شخصیت نه!

((و یطعمون الطعام على حبه مسکینا و یتیما و إسیرا, انما نطعمکم لوجه الله لا نرید منکم جزإ و لا شکورا, انا نخاف من ربنا یوما عبوسا قمطریرا.))(1)

سالى که ماه پایانى آن را مى گذارنیم به نام مبارک امیرالمومنین(ع) مزین شده است. دومین عید غدیر را در روزهاى پایانى این ماه جشن خواهیم گرفت و خداى را سپاس خواهیم گفت که ما را از دوستداران و پیروان على(ع) قرار داد و در جرگه کسانى درآورد که به ولایت آن حضرت(ع) تمسک جسته و باور دارند. از سوى دیگر هفته احسان و نیکوکارى را در پیش داریم; هفته اى که در آستانه سال جدید ما را پیش از پیش به یاد همنوعان مى اندازد و مى تواند یادآور ارزش والا و بى بدیل نیکى به دیگران باشد; ارزشى که تنها نگاهى کوتاه به آیات و روایات و سیره اهل بیت(ع) نشان از اهمیت آن در منطق انسانى اسلام دارد. و این امر آن قدر واضح است که در این فرصت نیازى به شرح آن نیست. تنها مرورى کوتاه به زندگى امیرالمومنین(ع), چه در دوران پیامبر(ص) و چه پس از آن و چه آنگاه که در سالهاى آخر عمر شریف خود, عهده دار امر حکومت شد, به خوبى نشان خواهد داد که رسیدگى به مشکلات دیگران و سختى دادن به خود براى آسایش مردم و کمک به نیازمندان و محرومان, چه جایگاهى در زندگى و منطق آن بزرگوار داشته است. از میان آن همه نکات و ارزشهایى که در عملکرد آن بزرگوار و خاندان شریف ایشان در این باره وجود دارد, تنها نگاهى درسآموز به آیات سوره ((انسان)) که در شإن حضرت و همسر و فرزندانش نازل شده, ما را جرعه نوش کوثر معرفت انسانهایى مى گرداند که مایه فخر خداوند و الگوى جاودانه همه خوبى هایند و تمسک به ولایت آنان تمسک به منش و روش و اخلاق کریمه و آن همه اوصاف نیک آنان نیز مى باشد. در این فرصت و در استقبال از هفته احسان و نیکوکارى فقط به یک نکته اشاره اى کوتاه مى کنیم.

در شرح زندگى امیرالمومنین(ع) و نیز دیگر ائمه(ع) بارها خوانده و شنیده ایم که آنان پنهانى و حتى به صورت ناشناس به مستمندان و درماندگان کمک مى کردند. شبانه شخصا به در خانه نیازمندان مى رفتند و بىآنکه شناخته شوند کمکهاى جنسى و نقدى خود را به آنان مى رساندند تا جایى که در موارد متعددى تنها پس از رحلت آن بزرگواران, فقرا و نیازمندان مى فهمیدند چه کسى به آنان کمک مى کرده است. بارها نیز به دیگران سفارش کرده اند که پنهانى به کمک نیازمندان بشتابند و براى چنین روشى پاداشى دوچندان برشمرده اند. تا جایى که در بیانى تمثیلى و کنایى, تشویق کرده اند که شخص اگر با دست راست خود کمک مى کند و صدقه اى مى دهد آن را از دست چپ خود پنهان بدارد.(2) یک حکمت روشن این پنهانکارى, حفظ آبرو و کرامت کسانى است که به هر دلیل, نیازمند دریافت کمک شده اند و چاره اى جز گشودن دست نیاز به دیگران ندارند. اگر اولیإ دین(ع) به گونه اى رفتار مى کردند که حتى خود نیازمندان و مددجویان نیز پى نبرند چه کسى به آنان کمک مى رساند و همین مقدار نیز مایه سرشکستگى آنان نشود, آیا شایسته است ارزش آن همه خدمات و تلاشهاى قابل تقدیر و مبارک خویش را با به نمایش در آوردن شخصیت نیازمندان در مقابل چشم میلیونها بیننده به ویژه اقوام و دوستان آنان, خدشه دار کنیم و کرامت و شخصیت بسیارى از افراد را ناخواسته, آن هم در آغاز زندگى مشترک, دستخوش سلیقه ناصحیح خود در جلب کمکهاى بیشتر و اطمینان بخشى به جامعه در مصرف کمکها قرار دهیم؟ تردیدى در حسن نیت و خیرخواهى دست اندرکاران چنین امورى نیست و حتى همین روشهاى ناصحیح را نیز مى توان به عذر جلب توجه بیشتر جامعه توجیه کرد ولى آیا بارها براى ما نگفته اند که على(ع) پنهانى به امور نیازمندان و مسکینان رسیدگى مى کرد. آیا امام باقر(ع) در باره سیره پدر بزرگوارش نفرموده است که على بن حسین(ع) در شب تاریک, کیسه بر دوش از خانه خارج مى شد, در خانه هاى فقرا را یکى یکى مى زد و هر کس بیرون مىآمد, کمک مورد نظر را به او مى داد. ((و کان یغطى وجهه لئلا یعرفه)); و چهره اش را مى پوشاند تا صاحب خانه او را نشناسد.(3) آن قدر چنین کرد که پس از رحلتش, هنگام غسل دادن وى, دیدند پشت حضرت همانند زانوى شتر پینه بسته است.(4)

و آیا این محمد بن اسحاق نیست که مى گوید جمعى از مردم مدینه زندگى مى گذراندند اما نمى دانستند زندگى آنان از کجا تإمین مى شود تا اینکه على بن حسین درگذشت. آن وقت فهمیدند کسى که شبها سراغ آنان مى رفت وى بوده است که از دست دادند. تعداد چنین خانواده هایى را یکصد خانواده با جمعیت شمرده اند.(5) امام سجاد(ع) نقاب بر چهره مى زد تا وى را نشناسند و بسیار مى شد که نیازمندان شبانه بر در خانه خود مى ایستادند و منتظر آمدن وى بودند ولى نمى دانستند کیست, از این رو هنگامى که او را مى دیدند به یکدیگر بشارت مى دادند که ((صاحب کیسه)) آمد.(6)

و آیا هشام بن سالم براى ما روایت نکرده است که امام صادق(ع) وقتى تاریکى شب فرا مى رسید و پاسى از آن مى گذشت کیسه اى شامل نان و گوشت و پول را بر گردن خویش مى انداخت و سراغ نیازمندان مدینه مى رفت و آن را میانشان قسمت مى کرد ولى آنان وى را نمى شناختند تا اینکه حضرت رحلت کرد و دیدند دیگر کسى سراغشان نیامد, آنگاه فهمیدند که آن فرد, امام صادق(ع) بوده است!(7)

آیا با این گونه آموزه هاى دینى و آن همه تإکیدهایى که در ضرورت حفظ شخصیت افراد و کرامت انسانى آنان شده است, شایسته است مرد جوانى را که مى خواهد عهده دار مسوولیت زندگى و مدیریت آن باشد, از آغاز, فردى ناتوان و نیازمند کمک معرفى کنیم و همواره در پیش چشم دیگران, ((شوهرى)) جلوه دهیم که خود حتى توان تشکیل زندگى را نداشته است و دختر جوان را با آن همه آمال و آرزو, فرزند خانواده اى مستمند معرفى کنیم که توان فراهم آورد جهازیه اى مختصر براى فرزند خود نداشته اند و مایه سرشکستگى وى در زندگى شویم. آیا چنین رفتارى را براى نزدیکان و خویشان خود مى پسندیم. آیا به صرف اینکه آنان, خود (و طبعا از سر ناچارى) رضایت مى دهند مجوز چنین روشى مى شود و بدتر آنکه شنیده شود در پاره اى موارد جهازیه تقدیمى, ممهور به برچسب نیز مى شود تا لااقل براى مدتى معلوم باشد از کجا آمده است! گاه نیز شخص مجبور به گذراندن آزمون احکام شده است.

هیچ کس نمى تواند ارزش خدمات ارائه شده را نادیده بگیرد و آن همه کمکهاى گسترده را در سراسر کشور به خاطر چنین روشهایى, کوچک جلوه دهد ولى آیا اساسا در جامعه اسلامى با آن همه سرمایه هاى خدادادى و حاکمیت اسلام, وجود آن همه دختر و پسر جوان که تنها با کمکهاى دیگران توانسته اند با حداقلى از امکانات, آغاز زندگى مشترک خویش را جشن بگیرند جایى براى افتخار دارد که آن را به منظر و تماشاى جامعه بگذاریم؟ آیا نباید بر این واقعیت گریست؟ چه جاى شادمانى و افتخار است تماشاى عروسان و دامادانى که حتى نتوانسته اند زندگى مشترک خود را بدون استمداد از دیگران آغاز کنند و چه جاى این است که با این روشها, حس ترحم دیگران را برانگیزیم تا حاضر شوند اندکى کمک کنند! امیدواریم در چنین روشهایى تجدید نظر شود و راههاى دیگرى براى جلب کمک و ارائه گزارش فعالیتها, که هر دو نیز امرى لازم است, انتخاب گردد تا همراه با حداکثر تلاش براى بهبود وضع زندگى نیازمندان و مددجویان, حداکثر تلاش نیز براى حفظ حرمت و کرامت انسانى و شخصیت اسلامى و اجتماعى آنان صورت گیرد. ان شإالله.

سردبیر

پى‏نوشت‏ها:

ماهنامه پیام زن ـ شماره 108 ـ اسفند 79

احکام نامزدی

سید محمد مسعود معصومی

246. مسئله: اگر مراد از نامزدی این باشد که زن و مردی قصد داشته باشند با یکدیگر ازدواج بکنند ولی هیچ گونه صیغه محرمیتی بین آنان منعقد نشده باشد، زن و مرد به یکدیگر نامحرم هستند و هیچگونه فرقی با دیگر نامحرمها ندارند.

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى، سیستانى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: استفتاء.

در نتیجه: نگاه کردن به قصد لذّت به یکدیگر، دست دادن و یا هر گونه تماس بدنى، خلوت کردن در محیط در بسته (با همان شرائطی که در بخش مراودات گفته شد)، عدم رعایت حجاب و پوشش کافی در مقابل یکدیگر، مراوده کردن و اختلاط به گونه ای که معمولاً زن و شوهرها با یکدیگر دارند و خلاصه هرگونه روابطی که بین دو نامحرم حرام باشد از مواردی است که هر یک از دختر و یا پسر باید از آن پرهیز کنند.

صیغه موقت قبل از عقد دایم.

247. مسئله: خواندن صیغه موقت بین زوجین با اجازه ولىّ دختر اشکال ندارد.

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، مسئله 2385 و منهاج الصالحین، (نکاح)، با استفاده از مسائل 67 و 68.

248. سؤال: آیا دختر و پسر می توانند قبل از عقد دائم، بدون اجازه پدر دختر صیغه موقت بین خود بخوانند.

جواب: اگر دختر باکره باشد اجرای صیغه بدون اجازه پدر صحیح نیست. و در غیر این صورت اجازه پدر لازم نیست.

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى، سیستانى، فاضل و گلپایگانى: استفتاء.

مکارم:(8).

249. مسئله: در صورتی که صیغه عقد موقت خوانده شود، و بعد از اتمام وقت، عقد دایم خوانده نشود، مادر دختر همچنان تا آخر عمر محرم مرد می ماند.

امام، فاضل، گلپایگانی و مکارم: عروه، (نکاح فی المحرمات بالمصاهره) مسئله 3.

امام: تحریر، (نکاح القول فی المصاهره).

بهجت: توضیح المسائل، مسئله 1906.

تبریزى: توضیح المسائل، مسئله 2394.

خامنه اى: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، مسئله 2394.

250. مسئله: اگر زوجین بخواهند قبل از اتمام زمان عقد موقت، صیغه عقد دایم اجرا نمایند باید مرد زمان باقیمانده را به زن هبه کند.

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى، گلپایگانی و مکارم: استفتاء.

سیستانى: با استفاده از منهاج الصالحین، (نکاح فی الاعتداد وما بحکمه) مسئله 193.

فاضل: جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 1004.

251. مسئله: چنانچه مرد وقت باقیمانده را هبه نکند (چه جهلاً و چه نسیاناً) و عقد دائم بخوانند، عقد دایم آنان باطل است و باید بعد از اتمام زمان صیغه دوباره اجرای عقد دایم بنمایند.

امام، اراکى، بهجت، خامنه اى، فاضل و گلپایگانى: استفتاء.

252. سؤال: پنج سال پیش زمان ازدواج با همسرم قبل از خواندن صیغه عقد دایم به مدت دو ماه من با همسرم بواسطه صیغه موقت محرم شدیم اما یک ماه پس از گذشت خواندن صیغه موقت عقد دایم خواندیم و تاکنون هم با یکدیگر زندگی کرده ایم آیا عقد دایم ما درست بوده است‏جواب: در صورتی که باقیمانده زمان عقد موقت را به زن هبه کرده اید عقد درست بوده است در غیر این صورت باید دوباره اجرای صیغه عقد دایم بنمایید.

امام، اراکى، بهجت، خامنه اى، فاضل و گلپایگانى: استفتاء.

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احکام مجالس، میهمانیها و رفت و آمدها

سید محمد مسعود معصومی

مسئله220: اختلاط زن و مرد نامحرم مکروه است مگر آنکه پیرمرد یا پیرزن باشند.

امام، فاضل، گلپایگانی و مکارم: عروه، (نکاح)، مسئله 49.

توجه:

این مکروه بودن در صورتی است که در مجلس هیچ وجه حرامی نباشد و الا آن اختلاط حرام است. بطور مثال اگر در مجلسی زنان حجاب کامل نداشته باشند و یا زینت کرده باشند و یا تماسهای حرام بین زن و مرد واقع شود اختلاط حرام خواهد بود.

مسئله221: رفتن به مجالسی که انسان می داند در آن مجلس مرتکب حرام خواهد شد جایز نیست.

امام، اراکى، خامنه اى، سیستانى، و گلپایگانى: استفتاء.

فاضل: جامع المسائل، ج‏1، با استفاده از سؤال 2231 و ج‏2 سؤال 750.

بهجت: (16) .

بطور مثال: رفتن به میهمانیهایی که انسان می داند اگر برود ناچار است به نامحرم غیر محجبه نگاه کند و یا غیبت کند، دروغ بگوید و یا حرام دیگری را انجام دهد جایز نیست.

توجه و مراقبت

موارد ذیل در مجالس و اختلاطها در مظانّ گناه است و باید بیش از دیگر مواقع مراقب بود:.

برپا کردن مجالس میهمانی مختلط بخصوص اگر شرکت کنندگان جوان باشند، هنگام غذا خوردن نامحرمها با یکدیگر، رفتن با نامحرم به تفریح، مانند: باغ، پارک، کوه، مسافرت کردن بخصوص اگر زن و مرد نامحرم در ماشین تنها باشند، شوخی کردن با نامحرم، همکاری کردن دو نفر نامحرم در یک کار و...

مسئله222: اگر مرد و زن نامحرم در محل خلوتی باشند که کسی آنجا نباشد و دیگری هم نتواند وارد شود چنانچه بترسند که به حرام بیفتند باید از آنجا بیرون بروند و ماندن آنها در آن مکان حرام است.

امام :توضیح المسائل، مسئله 2445.

تبریزى: توضیح المسائل، مسئله 2454.

خامنه اى: استفتاء.

فاضل: توضیح المسائل، مسئله 2511.

اراکى، بهجت، سیستانى، گلپایگانی و مکارم :(17) .

احکام خودنمایی.

مسئله224: خودنمایی کردن به منظور به گناه انداختن دیگری حرام است.

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى،سیستانى، فاضل و گلپایگانى:استفتاء.

بطورمثال: اگر خانمی به گونه ای خودنمایی کند که نگاه مرد نامحرم به او جلب شود و یا به او اقبال پیدا کند حرام است.

راه رفتن به گونه ای خاص، حرف زدن، انجام حرکاتی خاص، لبخند زدن و یا خندیدنهایی خاص به نامحرم، شوخی کردن و یا حتی مطالعه کردن در مقابل نامحرم به منظور جلب نظر نامحرم و به حرام انداختن او، پوشیدن لباسهایی خاص، گرفتن اشیای مختلف مانند کیف، کتاب، گل و یا نحوه گرفتن آنها بدست برای به گناه انداختن دیگرى، نگاه خاص به نامحرم و... مواردی هستند که اگر به قصد جلب نظر و به حرام انداختن دیگری انجام شود حرام است.

در نتیجه خصوصاً جوانان عزیز باید از اینگونه خود نماییها و موارد مشابه آن بشدت پرهیز کنند. (18) .

مسئله225: اگر خود نمایی کردن به منظور به گناه انداختن دیگران نباشد حرام نیست.

امام، اراکى، تبریزى، خامنه اى، فاضل و گلپایگانى: استفتاء.

مثلاً خانمی وقتی میهمان نامحرمی دارد بهتر غذا را پخت می کند و یا خانه را بهتر مرتب می کند به قصد آنکه نظر نامحرم به کدبانو بودن او جلب شود و یا خوب سخنرانی کند به منظور آنکه نظر دیگران را به فضل خود جلب کند و یا مواردی از این قبیل حرام نیست.

توجه:

البته هر کاری به منظور خودنمایی اخلاقاً مذموم و ناپسند است و علمای اخلاق از آن نهی می فرمایند، لکن اگر همین خودنمایی به قصد به حرام انداختن دیگری باشدحرام خواهد بود.

مسئله227: آقایان نیز نباید به قصد به حرام انداختن خانمها خودنمایی کنند.

امام، اراکى، بهجت، تبریزى، خامنه اى، سیستانى، فاضل و گلپایگایى: استفتاء.

در نتیجه: مواردی چون پوشیدن لباسهایی خاص به منظور به حرام انداختن نامحرم، حرف زدن، نگاه کردن، راه رفتن و انجام رفتارهای شهوانی به منظور جلب نظر نامحرم، رانندگی یا موتور سواری کردن خاص در مقابل نامحرم، شوخی کردن، ورزش کردن بصورتی خاص در مقابل نامحرم به منظور به حرام انداختن او، انداختن گردنبند به سینه و یا باز گذاشتن بازو و سینه به منظور جلب نظر نامحرم ... همه اینها و مواردی مشابه آن حرام است و باید از آن خودداری نمود.

1. سیستانى: چنانچه التذاذ و خوف وقوع در حرام نباشد جایز است. استفتاء.

2. بهجت: در صورت کمک به حرام اجتناب شود. استفتاء.

مسئله182: صحبت کردن مردان با صدای تقلیدی زنان و بالعکس چه حکمی دارد.

گلپایگانى: اگر تقلید از صدای زن خاصی که او را بشناسد و موجب هتک باشد، نباشد و نفس عمل تقلیدی مذکور مهیج و لغو نباشد اشکالی ندارد و همینطور در عکس این فرض. استفتاء.

سیستانى: چنانچه منجر به حرامی نشود جایز است. استفتاء.

3. بهجت: خانمها در صحبت با نامحرم باید از هر آنچه موجب تحریک شهوت گردد اجتناب کنند. استفتاء.

4. سیستانى: چنانچه التذاذ و خوف وقوع در حرام نباشد جایز است. استفتاء.

5. 187. سؤال : آیا زن می تواند با مرد نامحرمی که می خواهد به قصد لذّت با او صحبت کند حرف بزند (در صورتی که زن بداند به گناه نمی افتد).

خامنه ای و گلپایگانى: جایز نیست. استفتاء.

188 . سؤال: آیا همخوانی زنان در مقابل نامحرم جایز است شنیدن آن برای نامحرم حکمش چیست.

خامنه ای و فاضل: همخوانی زنان و همچنین شنیدن آن در صورتی که به قصد لذّت و ریبه نباشد مانعی ندارد.

خامنه اى: استفتاء.

فاضل: جامع المسائل، ج‏1، با استفاده از سؤالهای 1724 و 1722.

بهجت: اگر موجب فساد باشد مجاز نیست. بلکه غالباً خواندن زن در حضور مرد و استماع آن موجب فساد است، پس مجاز نیست. استفتاء.

سیستانى: چنانچه خوف واقع شدن در حرام باشد. یا نوعاً محرک باشد جایز نیست. استفتاء.

مسئله189: آیا گوش دادن به خواننده زن (تک خوانى) اگر باعث تحریک نشود جایز است.

بهجت و خامنه اى: اگر موجب فساد است مجاز نیست، بلکه غالباً خواندن زن در حضور مرد و استماع آن موجب فساد است، پس جایز نیست. استفتاء.

فاضل: جایز نیست. جامع المسائل، ج‏1، سؤال 1724.

مسئله190: گوش دادن به دِکلمه زن که از صدای جمهوری اسلامی پخش می شود چگونه است.

بهجت و خامنه اى: اگر موجب فساد باشد مجاز نیست. استفتاء.

فاضل: اگر عنوان غنا نداشته باشد و محرک نیز نباشد مانعی ندارد. جامع المسائل، ج‏1، سؤال 725.

6. بهجت: اگر موجب فساد است مجاز نیست بلکه غالباً خواندن زن در حضور مرد و استماع آن موجب فساد است، پس جایز نیست. استفتاء.

سیستانى: چنانچه به نحوی باشد که نوعاً سبب تحریک سامع باشد جایز نیست. استفتاء.

گلپایگانى: بانوان و دختران نزد نامحرم قرآن را با صدا نخوانند و همچنین با صدا خواندن مرد چنانچه موجب تلذّذ بانوان باشد اشکال دارد. مجمع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 652.

7. مسئله192: آیا خواندن کتابهای عشقی که در آن مسائل شهوانی مطرح شده است جایز است آیا چاپ و انتشار چنین کتابی جایز است.

بهجت: خوب است انسان عمر خود را ضایع نکند، این کار خلاف احتیاط است. استفتاء.

خامنه ای و گلپایگانى: جایز نیست. استفتاء.

سیستانى: باخوف وقوع در حرام جایز نیست، و چنانچه چاپ و انتشار آن موجب مفسده باشد جایز نیست. استفتاء.

فاضل: چنانچه از کتب ضلال محسوب شود و به انحراف خواننده آن منجر شود، خواندن و نشر و نگهداری آنها جایز نیست. استفتاء.

مسئله193: نامه نگاری کردن با نامحرم وطرح مسائل ع شقی یا شهوانی در نامه چه حکمی دارد.

اراکی و فاضل: از هرکاری که موجب مفسده است اجتناب شود. استفتاء.

بهجت: خلاف احتیاط است. استفتاء.

سیستانى: مسائلی از این قبیل که فتنه انگیز و ایجادکننده زمینه های فساد است جایز نیست. استفتاء.

گلپایگانى: جایز نیست. استفتاء.

8. خامنه اى: دست دادن با نامحرم حرام است و دست دادن از روی لباس اگر موجب فساد نباشد و دست یکدیگر را فشار ندهند جایز است و در صورتیکه موجب فساد باشد حرام است. استفتاء.

9. مسئله199: نگاه کردن و دست زدن به بدن پیر زنها، بدون قصد لذّت جایز است.

بهجت: توضیح المسائل، مسئله 1943.

سیستانى: دست زدن به بدن پیرزنهای نامحرم جایز نیست ولی نگاه کردن به موها و گردن و زراع پیرزنانی که امید و زمینه ازدواج ندارند بدون قصد لذت جایز است. استفتاء.

مسئله200: آیا هنگام کرایه دادن به راننده اگر دست زن به دست مرد بخورد حرام است.

جواب: اگر بصورت اتفاقی باشد اشکال ندارد ولی اگر عمداً دست آنها با یکدیگر تماس پیدا کند جایز نیست.

بهجت، تبریزى، خامنه اى، سیستانى، گلپایگانی و مکارم: استفتاء.

10. مسئله205: اگر خانمی بترسد در صورتی که سوار ماشین فلان نامحرم بشود خودش یا راننده به گناه آلوده می شود آیا سوار شدن برای خانم جایز است اگر راننده این ترس را داشته باشد جایز است زن را سوار کند.

گلپایگانى: در هر دو صورت محل اشکال است. استفتاء.

11. اراکى: باید از مثل این گونه کارهایی که مفسده دارد اجتناب شود. استفتاء.

سیستانى: مردان بنابر احتیاط مستحب بهتر است دختران نامحرم را از شش سال به بالا بغل نکنند و روی پای خود نگذارند و یا آنها را نبوسند. منهاج الصالحین، (نکاح)، مسئله 23.

12. تبریزى: اگر با این بوسیدن انزال صورت نگیرد، حرمتی ندارد. استفتاء.

13. تبریزى: اگر کسی چیزی را از روی شهوت لمس کند ولی انزال صورت نگیرد حرمتی ندارد، و اگر انزال صورت بگیرد استمناء حساب می شود و استمناء نیز حرام است. و اگر انسانی را با شهوت لمس کند، چه مرد چه زن، چه بالغ چه غیر بالغ حرام است ولو انزال صورت نگیرد. البته به استثنای همسر. استفتاء.

14. مسئله211: به نظر جنابعالی بوسیدن دست چه کسانی مستحب است.

خامنه اى: بوسیدن دست از مصادیق احترام است و نسبت به کسانی که احترامشان مستحب است، احترام با دست بوسیدن حاصل می شود. استفتاء.

15. مسئله212: آیا بوسیدن تصاویر امام(قدس سرّه) و شهدا برای ما زنان از این جهت که به ما نامحرم هستند، اشکال دارد.

خامنه اى: به طور کلی تصویر شخص حکم خود او را ندارد، لذا بوسیدن تصویر به عنوان احترام و تبرک جستن و اظهار محبت در صورتی که قصد ریبه و خوف افتادن به گناه نباشد، اشکال ندارد.

اجوبة الاستفتائات، ج‏2، سؤال 106.

16. بهجت و تبریزى: بنابر احتیاط باید کفاره جمع بدهد.

بهجت: توضیح المسائل، مسئله 1332.

تبریزى: توضیح المسائل، مسئله 1674.

سیستانى: بنابر احتیاط مستحب باید کفاره جمع بدهد. توضیح المسائل، مسئله 1674.

17. مسئله217: برای جلوگیری از شهوت چه باید کرد و در این صورت آیا استمناء جایز است یانه.

خامنه اى: پرهیز از نگاه به صحنه های مهیج شهوت و عدم حضور در مراکز و مجامع شهوت انگیز و روزه گرفتن و انجام ورزشهای سالم و به عبادات و فرائض اهمیت دادن، تأثیر به سزایی دارد. استفتاء.

فاضل: روزه گرفتن و ترک غذاهای مقوی مفید است و استمناء مطلقاً گناه و حرام است. استفتاء.

گلپایگانى: روزه گرفتن و در صرف غذا افراط نکردن و ترک خوردن بعضی غذاهای مقوی غریزه جنسی را تضعیف می کند و از شدت آن می کاهد، ولی استمناء به هر نحو که باشد حرام است و بهترین راه برای اینکه غریزه جنسی سبب آلودگی به حرام نشود ازدواج دایم یا موقت است که ثواب بسیار هم دارد. مجمع المسائل، مسائل متفرقه، سؤال 89.

مسئله218: آیا فکر کردن و خیال کردن صحنه های محرک که انسان را به شهوت می اندازد جایز است.

تبریزى: مجرد فکر کردن حرمتی ندارد. صراط النجاة، سؤال 881.

گلپایگانى: باید سعی کند که این افکار را از خود دور کند بواسطه مشغول کردن خود به کاری یا فکری دیگر. ارشاد السائل، سؤال 459.

18. مسئله219: در رساله شما آمده است که استمناء شرعاً حرام است لکن بفرمایید نظر اسلام درباره کسی که استمناء کرده است چیست.

سیستانى، فاضل و گلپایگانى: واجب است توبه کند و قبل از توبه حکم آن تعزیر است در صورتی که برای حاکم شرع گناه او ثابت شود. .

فاضل: با استفاده از جامع المسائل، ج‏2، سؤال 1178.

سیستانى: استفتاء.

گلپایگانى: ارشاد السائل، سؤال 460.

19. بهجت: اصل رفتن منعی ندارد ولی در هر صورت ترک معصیت واجب است ولو به ترک مقدماتی که مستلزم ارتکاب معصیت باشد. استفتاء.

20. اراکی و گلپایگانى: بودن مرد و زن نامحرم در محل خلوتی که کسی در آنجا نیست و دیگری هم نمی تواند وارد شود حرام است چه به ذکر خدا مشغول باشند یا به صحبت، خواب باشند یا بیدار نمازشان هم در آنجا صحیح نیست ولی اگر طوری باشد که شخص دیگری بتواند وارد شود یا بچه ای که خوب و بد را می فهمد در آنجا باشد اشکال ندارد.

اراکى: توضیح المسائل، مسئله 2459.

گلپایگانى: توضیح المسائل، مسئله 2454.

بهجت: سؤال، آیا خلوت کردن زن و مرد نامحرم در جایی که کسی آنجا نباشد جایز است.

جواب: لازم است اجتناب نمایید. استفتاء.

سیستانى: ماندن مرد و زن نامحرم در محل خلوتی که کسی در آنجا نیست در صورتی که احتمال فساد برود حرام است، هر چند طوری باشد که کسی دیگر بتواند وارد شود. ولی اگر احتمال فساد نرود، اشکال ندارد. توضیح المسائل، مسئله 2454.

مکارم: احتیاط واجب آن است که مرد و زن نامحرم در محل خلوتی که کسی در آنجا نیست و دیگری هم نمی تواند وارد شود نمانند، حتی اگر در آنجا نماز بخوانند، نماز آنها اشکال دارد. توضیح المسائل، مسئله 2095.

21. مسئله223: احتراماً به اطلاع می رساند که ما اقوامی داریم که علاوه بر اینکه نماز نمی خوانند با ارامنه نیز رفت و آمد دارند در ضمن زنان و دختران آنها حجاب کامل را رعایت نمی کنند و همیشه موی آنان پیداست هرچه هم نصیحت می کنم تأثیری ندارد. اگر بخواهم در خانه چشم خود را ببندم نمی شود و اگر بخواهم نگاه کنم معصیت است. در این حال چه باید کرد. آیا از نظر رفت و آمد با آنها تکلیف چیست.

گلپایگانى: شما بیش از امر به معروف و نهی از منکر در صورت احتمال تأثیر وظیفه ای ندارید و در صورتی که با آنها مراوده و رفت و آمد دارید باید مواظب باشید تا خود شما مبتلا به معصیت نظر به نامحرم نشوید و ترک مراوده لازم نیست به احتمال آنکه شاید مراوده فی الجمله در دیانت آنها مؤثر باشد. خداوند آنها را هدایت و به وظایف شرعیه آشنا نماید. استفتاء.

مسئله226: اگر زن کاری کند که موجب جلب نظر نامحرم شود جایز است اگر مرد کاری کند یا لباسی بپوشد به منظور جلب نظر نامحرم جایز است.

گلپایگانى: در هر دو مورد جایز نیست. استفتاء.

بهجت: خلاف احتیاط است. استفتاء.

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احکام صله رحم‏

سید محمد مسعود معصومی

.1 واجب: مقدارى است که آن را از قطعِ رحمِ حرام خارج سازد.

.2 مستحب: زیادتر از مقدار واجب صله مستحب است.

.3 حرام: صله ارحامى که از نظر شرع رسیدگى و ارتباط با آنان ممنوع است. مانند کفّارِ حربى و ناصبى‏ها و...(1)

صله نسبت به ارحامى که با ما قطع رابطه مى‏کنند

کسى که با ما قطع رابطه کرده است، حقّ او به خاطر قطع رابطه از بین نمى‏رود و ما وظیفه قطع رابطه نداریم؛ زیرا اگرکسى به وظیفه‏اش رفتار نکرد وظیفه دیگرى ساقط نمى‏شود.(2) (و از روایات استفاده مى‏شود که این نوع صله رحم پاداش و کمالش بیشتر است.)

بعضى از آثار صله رحم‏

قالَ اَبُوجَعْفَرٍ(ع): صِلَه‏الرّحِمِ تُزَکّى الْأَعْمالَ، وَ تُنْمِى الأَمْوالَ، وَ تَدْفَعُ الْبَلْوى‏، وَ تُیَسّرُ الْحِسابَ، وَ تُنْسِئُ فِى الأَجَلِ.(3)

حضرت باقر(ع) مى‏فرماید: صله رحم سبب مى‏شود:

.1 کارهاى انسان از نقص به دور و موردِ قبول واقع شود و یا این که پاداش اعمالش زیاد گردد. .2 اموال شخص زیاد گردد. .3 بلاها و گرفتارى‏ها از او دور گردد .4 حساب اموال و اعمالش آسان گردد .5 عمرش طولانى شود.

چند استفتا

سؤال: آیا صله رحم با خویشاوندى که کافر یا مرتد محسوب مى‏شود نیز واجب است؟

جواب: صله رحم مطلقاً واجب است.(4)

سؤال: آیا انسان مى‏تواند از نظر شرعى با خویشاوندانى که بى تقوا و بى‏نماز و ضد انقلابند از قبیل پدر، مادر، خواهر و غیره قطع رحم نماید؟

جواب: قطع رحم جایز نیست؛ ولى باید آنها را با مراعات موازین، امر به معروف و نهى از منکر نمایند.(5)

سؤال: اگر ارحامِ انسان مرتکبِ فسق علنى شوند به طورى که معاشرت با آنها انسان را نیز در معرض گناه قرار دهد، آیا بازهم معاشرت با آنان واجب است؟

جواب: باید سعى کند در گناه واقع نشود؛ بلکه آنان را ارشاد نماید.(6)

سؤال: این‏جانب پدرى دارم که خوش اخلاق نیست و مغرور و خودپرور مى‏باشد و درحقّ خانواده خود ظلم روا مى‏دارد و من از وقتى که به تکلیف رسیده‏ام درحال مبارزه با پدرم هستم، اگر جوابش را همان موقع در حضور دیگران بدهم که کار نادرست و ناشایست انجام داده‏ام و اگر تنها با پدرم صحبت نمایم حرفم را قبول نمى‏کند و مى‏گوید در مقابل پدرت درشتى نکن، خلاصه نمى‏دانم چه کنم؟ آیا شما صلاح مى‏دانید که من این صحبت‏ها را بنمایم یا نه؟

جواب: حفظ احترام والدین و مراعات ادب در صحبت با آنان لازم است و درموارد لزوم امر به معروف و نهى از منکر، اگر مأیوس از تأثیر باشید، تکلیف ساقط است.(7)

سؤال: آیا قطع رابطه با ارحامى که تجاهر به گناهان مى‏کنند جایز است یا نه؟

جواب: اگر قطع مراوده، موجب تنبّه و ارتداعِ آنها از معصیت باشد، لازم است قطع مراوده شود.(8)

سؤال: شخصى یکى از اقوامش علاوه بر تارک الصّلاه بودن، به بعضى از مقدسات بى احترامى مى‏کند و او براى احترام پدر و مادر حرفى به او نمى‏زند؛ ولى قلباً از او ناراضى و ناراحت است آیا همین مقدار در نهى از منکر کافى است؟

جواب: اگر مى‏توانید او را نصیحت کنید و امر به معروف و نهى از منکر نمایید، ناراحت شدن پدر و مادر مُسقِطِ تکلیف نمى‏شود، و اگر رفت و آمد با چنین افرادى تأیید آنان باشد ترک کنید.(9)

سؤال: رفت و آمد با اقوامى که مقید به قوانین اسلامى نیستند (براى مثال بى حجاب در جلو ما ظاهر مى‏شوند) با توجه به واجب بودن صله رحم چه حکمى دارد؟

جواب: اگر این رفت و آمد مایه نهى از منکر مى‏شود مانعى ندارد و در غیر این صورت ترک کنید.(10)

سؤال: هرگاه کسى در صله رحم نسبت به بعضى از ارحامش به این نتیجه برسد که او نه تنها از دیدنش خوشحال نشده، بلکه ناراحت هم مى‏شود آیا با این شرایط بازهم صله رحم واجب است، با این‏که ممکن است به تحقیرشدن انسان بینجامد؟

جواب: با چنین شرایطى صله رحم واجب نیست.البته در صورتى که راه دیگرى براى صله رحم وجود نداشته باشد.(11)

سؤال: با وجود این که احسان به والدین واجب است، اگر شوهر اجازه رفتن به منزل آنها را ندهد آیا مى‏شود بدون اذن او به منزل والدین رفت؟

جواب: شوهر مى‏تواند زن را از خارج شدن از خانه منع کند؛ اما نمى‏تواند از احسان به والدین منع نماید، چون احسان اعم از رفتن به خانه آنهاست.(12)

سؤال: چنان‏چه در امور عادى و مباح نظر پدر دختر و شوهر متفاوت باشد، ترجیح با کدام است؟

جواب: در فرض مسأله، اطاعت هیچ‏کدام لازم نیست؛ مگر این که مایه اذیت و آزار پدر گردد، که در این صورت اطاعت او واجب است.(13)

پى‏نوشت‏ها:

بازگشت

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

احکام خرید

سید محمد مسعود معصومی

253.مسئله:خرید هرگونه طلا برای داماد به منظور استفاده وی جایز نیست اگر چه حلقه یا دگمه سردست یا ساعت و یا... باشد.

امام: استفتائات، ج‏2، ص‏8 و توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

اراکى: توضیح المسائل، ص‏550 (چ 1371).

بهجت و خامنه اى: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏1 با استفاده از سؤالهای 970 و 971 و 258.

گلپایگانى: استفتاء.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (9) .

255.مسئله:طلای سفید حکم طلای زرد را ندارد و خرید آن برای داماد اشکالی ندارد.

امام: استفتائات، ج‏1، (لباس نمازگزار)، سؤال 58 و استفتاء.

اراکى، بهجت، خامنه اى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: (10) .

256.مسئله:خریدن هر گونه لباس ابریشمی خالص برای داماد به منظور پوشیدن وی جایز نیست.

امام: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (11) .

در نتیجه: خرید هر گونه لباس اعم از پیراهن، لباس زیر، لباس راحتی در منزل، جوراب و... اگر از جنس ابریشم خالص باشد جایز نیست.

257.مسئله:خرید با پولی که به آن خمس تعلق گرفته شده است تا زمانی که خمس آن پرداخت نشده باشد جایز نیست مگر آنکه از حاکم شرع یا وکیل وی اجازه گرفته شده باشد.

امام، اراکى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: عروه، (فیما یجب فیه الخمس)، مسئله 75.

امام: توضیح المسائل، مسئله 1790 و 1795.

اراکى: توضیح المسائل، مسئله 1821 و 1826.

خامنه اى: استفتاء.

گلپایگانى: توضیح المسائل، مسئله 1804.

تبریزی و سیستانى: (12) .

258.مسئله:اگر کسی (به مسئله قبل توجه نداشت) با پولی که خمس به آن تعلق گرفته است چیزی را بخرد باید از حاکم شرع یا وکیل وی اجازه بگیرد. که در این صورت اگر اجازه داد معامله صحیح است و اگر اجازه نداد یک پنجم معامله باطل است.

امام، اراکى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: عروه، (فیما یجب فیه الخمس)، مسئله 75.

امام: توضیح المسائل، مسئله 1760.

فاضل: توضیح المسائل، با استفاده از مسائل 1825 و 1827.

گلپایگانى: توضیح المسائل، مسئله 1769.

تبریزی و سیستانى: (13) .

259.مسئله:خرید هر گونه لباس شهرت برای داماد یا عروس جایز نیست.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (14) .

260.مسئله:خرید لباس مختص زنان برای داماد یا لباس مختص مردان برای عروس جایز نیست و باید از خرید آن اجتناب کرد.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

امام: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

تبریزى: (15) .

261.مسئله:خرید هر گونه لباس مهیج برای عروس به منظور استفاده کردن وی در میان نامحرمان حرام است.

امام، اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

امام: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2068.

فاضل:جامع المسائل، ج‏2، با استفاده از سؤال 762.

تبریزى: (16) .

در نتیجه: اگر داماد می داند در مجلس عروسی نامحرمها به عروس نگاه خواهند کرد (مثلاً مجلس مختلط باشد) خرید لباس عروسی که مهیج باشد و مقداری از بدن را نپوشاند جایز نخواهد بود.

262.مسئله:خرید ماشین ریش تراشی و خمیر ریش به منظور تراشیدن ریش برای داماد جایز نیست.

امام: استفتائات، ج‏2، (مکاسب محرمه)، سؤال‏8 و با استفاده از توضیح المسائل مسئله 2068.

اراکى، بهجت، خامنه ای و گلپایگانى: استفتاء.

تبریزى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2075 و استفتاء.

سیستانى: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2076.

فاضل: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 2129.

مکارم: توضیح المسائل، با استفاده از مسئله 1762.

توجه: اگر ماشین ریش تراشی را به جهت استفاده حلال بخرد اشکالی ندارد.

263.مسئله:خرید و فروش چرمی که از ممالک غیر اسلامی می آورند یا از دست کافر گرفته می شود باطل است ولی اگر انسان بداند که آنها از حیوانی است که به دستور شرع کشته شده، خرید و فروش آن اشکال ندارد.

امام: توضیح المسائل، مسئله 2061 و تحریر، ج‏2، مسئله 1.

اراکى: توضیح المسائل، مسئله 2087.

بهجت: توضیح المسائل، مسئله 1618.

تبریزى: توضیح المسائل، مسئله 2069.

سیستانى، فاضل، گلپایگانی و مکارم: (17) .

در نتیجه: خرید هر چیز چرمی مانند کفش کمربند، بند ساعت، کیف... که از کشورهای غیر اسلامی آمده باطل است مگر آنکه انسان بداند آن کشور چرم خود را از کشورهای اسلامی تهیه می کند.

سید مسعود معصومی / احکام روابط زن ومرد

آزار  در محیط کار زنان شاغل غربی‏

آزار  در محیط کار زنان شاغل غربی‏

عبدالرسول هاجری

بررسی پدیده آزارهای  را با نقل قولی از «مارلین فرنچ» آغاز می‏کنم. او می‏گوید: «همه مردان در هر طبقه کاری که باشند، حتی اگر عده‏ای از آنها شرکت فعّال نداشته باشند و فقط بیننده باشند، در رساندن آزار  به زنان همکار، باهم همدست هستند. طبق شهادت زنانی که در شرکت‏های آتش‏نشانی آمریکا کار می‏کنند، آنها به قدری مورد اذیت و آزار  هستند که خطری برای زندگی آنها به شمار می‏روند.» [1] مارلین، فرنچ، جنگ علیه زنان، ترجمه توران دخت تمدن (مالکی) ص 212 ـ 215

حضور و مشارکتِ برابرِ زنان در محیطهای کارِ بیرون از خانه و قرار گرفتن در کنار همکاران مرد، از جمله مقوله‏هایی بوده و هست که همواره از سوی دیدگاه‏های فمینیستی ترویج شده است. جوامع صنعتی غرب نیز در حرکتی هماهنگ، با نادیده انگارىِ تفاوت‏های زیستی و غریزی زنان و مردان، فرصت‏های مساوی و متعددی برای اشتغال زنان ـ حتی در کارهایی مانند معماری، مهندسی، معدن، بنّایی، ارتش و.. که تا پیش از این به مردان اختصاص داشت ـ فراهم آوردند. اما تفاوت‏های واقعی نادیده گرفته شده، معادله را به نفع مردان و به ضرر زنان تغییر داد. قدرت برتر جسمانی و تمایلات شدید غریزىِ مردانه از یک سو، و زیبایی و ضعف جسمانی زنان در مقایسه با مردان از سوی دیگر، موجب شد اذیت و آزار زنان از سوی مردان در محیط کار به وقع بپیوندد. عمده گونه‏های این آزار  به شرح ذیل بود:

1. تحقیر زنان و توهین به آنها از طریق واگذاری کارهای حاشیه‏ای و پست به آنان؛

2. تحقیر زنان از طریق پرداخت حقوق و مزایای کمتر به آنها در مقایسه با مردان؛

3. آزارها و خشونت‏های  مردانِ همکار؛

4. ضرب و شتم و قتل زنان به دستِ مردانِ همکار.

فرنچ، در بحث «جنگ با زنان در محل کار» به بررسی پیامدهای زیانبار دیدگاه‏های برابرنگری در محل کار می‏پردازد و اطلاعات و آمار ارزشمندی در این باره ارائه می‏دهد. به گفته او، در آمریکا با آن‏که 55 درصد از زنان در مقابل دریافت دستمزد کار می‏کنند، ولی همه آنها با تبعیض روبه‏رو هستند. بنیادها و مؤسسات بازرگانی ادعا دارند که هیچ مانعی در راه پیشرفت زنان قرار نداده‏اند، با وجود این، شمار اندکی از زنان ترفیع می‏گیرند و کسانی که در مشاغل تخصصی و مدیریتی هستند به مراتب کمتر از همتای مردِ خود، حقوق دریافت می‏کنند. این پدیده در همه‏جا، در مؤسسات بازرگانی، بنیادهای علمی ـ حقوقی و پزشکی به چشم می‏خورد.

جنگ با زنان در محیط کار ممکن است هدفی منحصر به فرد داشته باشد و آن، نگاه داشتن آنها در مشاغل پایین اقتصادی است که به صورت‏های گوناگون جلوه می‏کند. [2] همان، ص 211

به گفته فرنچ، کمیسیونی در کالیفرنیا اخیراً سعی کرد بداند چرا زن‏ها به تعداد بسیار کم در مشاغل ساختمانی کار می‏کنند. در مصاحبه‏ای که با زنان کارگر در مشاغل ساختمانی به عمل آمد، معلوم شد که محیط شغلی آنها، همیشه محیط جنگ و نزاع است. مردها در مقابل زن‏ها ادرار می‏کردند، عکس‏های زننده‏ای در توالت آنان نصب می‏نمودند، به زنی که مشغول کار با سیم‏های برق بود، آب می‏پاشیدند و زنی را که مشغول بالا بردن آجر و بار سنگین از پله‏ها بود، لمس کرده، نوازش می‏کردند.

یک زن جوشکار علیه کارخانه کشتی سازی که در آن کار می‏کرد، به دلیل آزار و اذیت ، اقامه دعوا کرد. شش زن و 846 مرد در این کارخانه به عنوان متخصص ماهر کار می‏کردند. کلیه سرپرست‏ها، سرکارگرها، هماهنگ کننده‏ها، راهنماها یا متصدی‏ها مرد بودند. زن‏ها مجبور بودند به تقویم‏هایی که روی دیوارها نصب شده و عکس‏ها و مطالب مستهجن بر آن کشیده و نوشته شده بود، نگاه کنند. مردها با حرف‏های رکیک، زن‏ها را مسخره و اذیت می‏کردند یا نیشگون می‏گرفتند. قاضی «هوول ملتون» در بخش جکسون ویل فلوریدا، با این استدلال که کارخانه «محیطی مردانه» به وجود آورده و احساسات زنان را با نصب عکس‏های زشت جریحه دار کرده است، اعلام نمود که نصب این گونه عکس‏ها آزار  محسوب می‏شود. [3] همان

آزارهای  در محیط کار، به اذیت و آزارهای جزیی محدود نیست و در برخی موارد، به ضرب و شتم و قتل نیز منجر می‏شود. محیط کار در آمریکا برای زنان به‏گونه‏ای است که علت اصلی مرگ زنان کارگر، قتل است که همتاهای آنها مرتکب می‏شوند.

کاترین بل، متخصص بیماری‏های مسری در مؤسسه ملی ایمنی شغلی و تندرستی [امریکا] معتقد است:اگر زنی در محیط کار و بر اثر جراحات وارد شده فوت کرد، مطمئن باشید که وی را به قتل رسانده‏اند. شمار زنان سیاه‏پوستی که در محیط کار کشته می‏شوند، دو برابر زنان سفید پوست است. شمار زنان سیاه پوست که هر سال به قتل می‏رسند، چهار برابر زنان سفید پوست است؛ اما احتمال به قتل رسیدن زنان سفید پوست، در ارتش بیشتر است (Newyork Times, 0991).

«رنکن کپل» در گزارش سازمان بین المللی کار (8991) می‏نویسد: قتل و آدم کشی، جدی‏ترین جنبه خشونت در کارگاه به شمار می‏آید. در ایالات متحده، آمار رسمی حاکی از آن است که آدم کشی، دومین علت مرگِ ناشی از کار، به طور کلی، و اولین عامل در خصوص زنان به شمار می‏آید. همه هفته به طور متوسط، بیست نفر کارگر به قتل می‏رسند.

برپایه گزارش‏های شخصی، تخمین زده شده است که در انگلستان از هر ده زن، هفت نفر در دوره زندگی شغل خود به مدتی طولانی دچار آزار  می‏گردند. آزار  ممکن است رویدادی منفرد یا الگوی رفتاری پیوسته و ثابت باشد. در حالت اخیر، زنان غالباً در حفظ آهنگ معمول کار خویش با دشواری روبه‏رو می‏شوند. ممکن است مرخصی استعلاجی بگیرند یا به کلی از کارشان دست بکشند (Mackixnon, 7991).

گیدنز، آزار  زنان را در محیط کار در غرب، پدیده‏ای «بسیار معمول» دانسته است. به گفته او، آزار  بخش بزرگی از زنان شاغلِ حقوق بگیر را مستقیماً تحت تأثیر قرار می‏دهد. از جهتی همه زنان قربانیان تجاوز  هستند، زیرا ناچارند احتیاطهای خاصی برای حفاظت خود به عمل آورند و با ترسِ تجاوز  زندگی کنند. [4] آنتونی، گیدنز، جامعه‏شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، ص 201

گیدنز، همچنین به انواع آزار  زنان در محیط کار اشاره می‏کند و می‏افزاید:«آزار  در محل کار می‏تواند به عنوان استفاده از اقتدار شغلی یا قدرت به منظور تحمیل خواسته‏های  تعریف شود. این کار ممکن است شکل‏های خشنی به خود بگیرد؛ مانند هنگامی که به یک کارمند زن گفته می‏شود: یا به یک برخورد  رضایت دهد یا اخراج شود. بیشتر انواع آزار  تا حدودی زیرکانه‏تر است؛ برای مثال، این نوع شامل فهماندن این مطلب است که پذیرفتن خواهش‏های ، پاداش‏های دیگری به همراه خواهد آورد یا چنانچه این‏گونه خواهش‏ها برآورده نشود، نوعی مجازات مانند جلوگیری از ترفیع به دنبال خواهد داشت.» [5] همان

«هانس اینگوار جانس» در مقاله‏ای با عنوان «زنان سوئدی و فرصت‏های مساوی» پس از اینکه کشور سوئد را «قهرمان جهانی برابری بین زن و مرد» معرفی می‏کند و از اشغال 142 کرسی (41 درصد) از 349 کرسی پارلمانی توسط زنان سخن می‏گوید، به گونه‏های اذیت و آزار  اشاره می‏کند و می‏نویسد: «گونه‏های مختلف نابرابری و آزار  علیه زنان در سوئد موجب شد قانون سوئدی برابرىِ بین زنان و مردان، سند فرصت‏های برابر از کارفرمایان بخواهد مستخدمینشان را از هرگونه آزار  محافظت کنند.» [6] روزنامه سلام، 13/8/79

در سال 1989 هنگامی که مجله «نیویورک تایمز» موضوع «مهم‏ترین مسئله‏ای که زنان امروز با آن مواجه‏اند» را در آمریکا به همه پرسی گذاشت، تبعیضات شغلی، بیشترین درصد پاسخ‏ها را به خود اختصاص داد. در پایان دهه هشتاد، 80 تا 95 درصد زنان شاغل می‏گفتند: از تبعیض شغلی و نابرابری دستمزد، ناراضی‏اند. در این دهه، هفتاد درصد زنان از آزار و اذیت مردان شکایت داشتند.» [7] سوزان، فالودی، جامعه زنان آمریکا چه مشکلی دارند، ترجمه زهره زاهدی؛ به نقل از: نشریه زنان، ش 13

پیش‏تر نیز «سیمون دوبوار» در کتاب جنس دوم، آزارهای  علیه زنان در غرب را بررسی و اعلام کرده بود که زن‏ها به‏خصوص در کارهای نخ‏ریسی و پارچه‏بافی، مورد سوء استفاده قرار می‏گیرند. اربابان غالباً آنها را بر مردها ترجیح می‏دهند. آنها کار بهتری در قبال مزد کمتری انجام می‏دهند. این فرمول وقیحانه، روشن کننده ماجرای غم‏انگیز کار زن غرب است.

«تروکن» [8] Norbert Truqan می‏گوید: در کارگاه‏های ناسالم که نور آفتاب در آنها راه ندارد، نیمی از این دختران پیش از پایان کارآموزی، مسلول می‏شوند. [9] دوبوار، سیمون، جنس دوم، ترجمه قاسم صفور، ص 179، با تلخیص و تصرف

به گفته دوبوار، سرکارگران از زن‏های کارگر جوان سوء استفاده می‏کنند. نویسنده ناشناس «حقیقت در باره لیون» می‏نویسد: آنها برای رسیدن به منظور خود، از تهوع آورترین راه‏ها (نیاز و گرسنگی) سوء استفاده می‏کنند. [10] همان

«کارل مارکس» در یکی از یاداشت‏های «سرمایه» با اشاره به وضع اسفبار زنان در محیط کار می‏نویسد: «به این ترتیب است که خصلت‏های خاص زنان به زیان خود آنها تمام می‏شود و عوامل اخلاقی و ظریف طبیعت وی، وسایلی برای به بردگی گرفتن و رنج دادن وی می‏شود.» [11] همان

«ژ . درویل» [12] G . Derville به همین علت در تلخیص کتاب «سرمایه»، زنان شاغل در جوامع غربی را «حیوان لوکس یا جوان بارکشِ» جوامع مدرن معرفی می‏کند. وضعیت تبعیض‏آمیز و فراوانىِ برخوردهای خشن  با زنان در محیطهای کار، به گونه‏ای در جوامع صنعتی غرب رو به تزاید بوده است که بانوانِ کنوانسیون رفع تبعیض را بر آن داشته که در جای جای سند بین المللی پکن (1995) ـ به ویژه بخش زن و اقتصاد از مواد 150 تا 181 سند ـ ضمن هشدار به جهانیان در مورد گسترش بی‏رویه نابرابری‏ها و آزارهای  علیه زنان شاغل، تدابیری برای جلوگیری از این روند فزاینده اتخاذ و توصیه نمایند.

این سند می‏افزاید:

بسیاری از زنان که به کارِ مزد آور اشتغال می‏ورزند، با موانعی مواجه هستند که آنان را از تحقق توان بالقوه‏شان باز می‏دارد. تحمل آزار رسانی ، توهین به حیثیت یک کارگر است و زنان را از ارائه خدمتی متناسب با توانایی‏شان باز می‏دارد. دولت‏ها یا بخش خصوصی و سازمان‏های غیردولتی، سندیکاها و سازمان ملل متحد باید به نحو مقتضی قوانینی را در برابر آزار  و دیگر صور آزاررسانی در جمیع اماکن کار، وضع و اعمال کنند. [13] ر.ک: مواد 157، 160 و 180 اعلامیه پکن

بی دلیل نیست که رسانه‏های گروهی و افکار عمومی در غرب به «بازگشت زنان به خانه» ابراز تمایل می‏کنند. روزنامه انگلیسی زبان «ملت و جهان» در مقاله‏ای با همین عنوان: «بازگشت زنان به خانه» می‏نویسد: در ایالات متحده آمریکا، بسیاری از زنان، مشاغل خود را رها کرده و به مادران تمام وقت تبدیل شده‏اند. دیوید بالنکن هوان رئیس مؤسسه ارزش‏های امریکا این رویکرد جدید را «مکتب جدید طرفداری از خانواده» نامیده است.

این مقاله را با شعری از شاعر بزرگ «هنری ود روژت لانگ فلو» به پایان می‏رسانم: در خانه بمان قلب من و استراحت کن، قلب‏های حافظ خانواده، خوشبخت‏ترینند.

آزادی ازدواج هم‏جنس‏بازان؛ کنش‏ها و واکنش‏ها

آزادی ازدواج هم‏جنس‏بازان؛ کنش‏ها و واکنش‏ها

در شرایطی که جناح‌های سیاسی آمریکا،‌ در پی تصویب ازدواج همجنس‌بازان منتظر یک عکس العمل عمومی در سطح ملّی بودند و جمهوری‌خواهان نیز امیدوار بودند که قانونی بودن این ازدواج، رأی‏دهندگان را در انتخابات آینده به سمت جناح طرفدارش بکشاند، امّا در ظاهر این امر محقّق نشد.

«گَری باور»، یکی از رهبران حزب جمهوری‌خواه که در انتخابات سال 2000م، به شکلی با شکست مواجه شد‌، اظهار داشت: «‌پیش‌بینی می‌شود رخدادهای اخیر در مبارزه برای اصلاحات فدرال مؤثر واقع شود. این امر موجب فعالیت بیشتر در سطح ایالت‌های آمریکا خواهد شد و تا نوامبر سال جاری حداقل 14 ایالت، ازدواج مذکور را قانونمند می کنند که با این وضع، همه‌ ایالات آمریکا به ازدواج همجنس بازان چهره‌ قانونی خواهند بخشید.

قوانین ایالت ماساچوست در حال حاضر فقط به ساکنان این ایالت،‌ چنین اجازه‌ای را می‌دهد، اما برخی از سیاستمداران حزب جمهوری‌خواه بر این باورند که احتمالاً اعتقادات مذهبی در مورد ازدواج‌های سنتی برای گرفتن آرای آن دسته از محافظه‌کاران که شاید در انتخابات آینده شرکت نکنند، مفید باشد. دیگر محافظه کاران در مورد سرمایه گذاری سیاسی تشکیلات بوش بر ازدواج، نسبت به ازدواج همجنس بازان اعتقاد دارند که این مسأله یک قمار و ریسک محسوب می‌شود.

توکر کارسون، یک جمهوری خواه وابسته به «سی.ان.ان» معتقد است: به نظر من دلایل منطقی‌ای وجود دارد که دولت بوش به دنبال تحوّل سیاسی باشد».

باور و همچنین تعدادی از محافظه کاران بر این عقیده‌اند که بیشتر مردم آمریکا با این گونه ازدواج مخالفند اما چنین به نظر نمی‌رسد. طبق یکی از آخرین نظرسنجی‌های عمومی در ماه مِی سال جاری،‌ پشتیبانی عمومی از اصلاحات در حال کاهش بوده، در حالی که حمایت از ازدواج همجنس بازان رو به افزایش می‌باشد.

بر اساس این نظرخواهی سراسری در آمریکا،‌ 55 درصد از مردم این کشور مخالف ازدواج همجنس بازان بوده که نسبت به 65 درصد در ماه دسامبر با کاهش مواجه بوده و 42 درصد از مردم با این نوع ازدواج موافقند که نسبت به 31 درصد در ماه دسامبر افزایش پیدا کرده است. بر اساس این آمار، باوِر اعتقاد دارد: «این مسأله باید از اهم خط مشی‌های جمهوری خواهان باشد، چون با نزدیک‌ترشدن به زمان برگزاری انتخابات، این امر رنگ سیاسی بیشتری به خود می‌گیرد تا یک موضوع سلیقه‌ای.

باوِر مایل است تفاوت‌های موجود بین جرج دبلیو بوش و جان کِری را یادآور شود.

سناتور جان‌کری،‌نماینده حزب دموکرات همچنان ازدواج همجنس بازان را خلاف اصلاحیه قانون اساسی می‌داند،‌ولی بوش به شدّت حامی این جریان بوده است. هم اکنون قانون جدیدی برای روشن شدن مغایرت ازدواج همجنس بازان با اصلاحیه قانون اساسی در کنگره‌ آمریکا در دست بررسی می باشد.

کارلسون معتقد است: «شاید بوش جان کری را قایل به یک شیوه‌ دیگری از زندگی کردن می داند، به اعتقاد من او ارزش‌ها را زیر پا نگذاشته، زیرا نحوه‌ نگرش وی با برداشتی که ما از خانواده داریم متفاوت است و این می تواند یک مبارزه از سوی بوش با جان کری باشد.

10 هزار عضو از مؤسسه جمهوری خواه «لاگ کابین» که متعلق به یکی از گروه‌های همجنس باز مردمی می باشند، به حمایت بوش امیدوارند. مدیر این مؤسسه‌ می‌گوید: سال پیش هنگامی که این اصلاحیه قانون اساسی به عنوان یک جریان ملّی بروز کرد، بودجه و اعضای مؤسسه به میزان دو برابر افزایش یافته است.

وی می‌افزاید : «به همان اندازه که حزب محافظه کار و حزب جمهوری خواه تلاش می کنند از خانواده‌های همجنس باز به عنوان حربه‌ای نفوذی در مبارزات استفاده کنند،‌ به نظر من این امر باعث کنار کشیدن آمریکایی‌های میانه‌رو می‌شود».

در انتخابات سال 2000 م، حدود یک میلیون نفر از چهار میلیون رأی‌دهنده که همگی همجنس باز مرد بودند به بوش رأی دادند. آنان مایل به تحصیل درآمد و فعالیت سیاسی بیشتر بوده تا حضور خود را در صحنه‌ فعالیت‌های سیاسی بیشتر نمایان سازند.

مدیر مؤسسه‌ مذکور معتقد است که مسائلی از این قبیل موجبات یک نزاع فرهنگی در میان حزب جمهوری خواه را فراهم می آورد. بعضی با این امر موافقند و بعضی دیگر مخالف و راهی که این حزب انتخاب می کند،‌ نشانگر آن است که آیا آنها همراه با تاریخ حرکت می‌کنند یا خیر و این راه بر روی رأی دهندگان تأثیر گذار خواهد بود.

باور می‌گوید:‌ از دست دادن حمایتهای جمهوری خواهان همجنس باز به هر شکل ممکن،‌ باعث از بین رفتن میزان حمایت از آنان در تعدادی از ایالتها می‌شود که چشم به حمایت دوخته‌اند.

در حالی که کارلسون در مورد توانایی محافظه کاران هم رأی برای استفاده از این جریانات در ایجاد نفوذ بین کری و بوش مردّد است.

وی می گوید کری خود را یک دموکرات قدرتمند،‌ رطاقت و اَبر مرد می‌داند،‌ کسی که تصمیم دارد مردم را از مثلث «Mekong» (نام رودخانه‌ای است که از جنوب غربی چین سرچشمه گرفته و به جنوبی ترین اقیانوس آسیا سرازیر می‌شود) نجات دهد.

در پایان یادآور می‌شود که باید دید کدام یک از این دو جناح یعنی حزب جمهوری خواه (بوش) و حزب دموکرات (کری)‌ آرای بیشتری جذب خواهند کرد و اصلاً آیا مسأله آزادی ازدواج همجنس بازان تا چه حد در انتخابات آمریکا تأثیر‌گذار خواهد بود