سئوال 21 = موسیقى و ترک نماز
ت خدمت مرجع تقلیدم , آیت اللّه العظمى صافى .
بـا سـلام ! ایـن جـانـب قـبل از ازدواج , به موسیقى علاقه فراوان داشتم و بدحجاب بودم اما بعد از ازدواج ,موسیقى را کنار گذاشتم , بدحجابى را کنار گذاشتم و قرآن خواندن را تکمیل کردم , البته بـا یـارى خـدا وشوهرم ولى هنوز شیطان مرا رها نمى کند و من هم آدمى سست و بى اراده هستم , گاهى نماز مى خوانم وگاهى نمى خوانم , همه اینها باعث مى شود خودم عذاب وجدان داشته باشم و ناراحت باشم , ولى نمى دانم چه کنم که اراده و ایمان محکم داشته باشم و شیطان سراغم نیاید؟ .
بسم اللّه الرحمن الرحیم .
ت موسیقى را براى همیشه کنار بگذارید نمازتان را حتما بخوانید و آنچه فوت شده قضا نمایید که در روایت وارد شده است : ((کسى که عمدا نماز را ترک کند مانند کافر است )) ((89)) .
چـنـانچه خوب تامل کنید و عظمت خداوندى , رسیدن مرگ و تحت محاسبه الهى قرار گرفتن و نیزثواب هاى عظیم در برابر اطاعت فرمان خداوند را مدنظر قرار دهید, انشااللّه شیطان شما را رها مـى کندولى باید بدانید که هیچ گاه انسان از مکر شیطان و وسوسه هاى نفسانى خلاص نمى شود, مـگر اینکه ایمان و معرفت او کامل شده باشد تکمیل معرفت و ایمان حاصل نمى شود, مگر با تعقل و تفکر درعظمت خداوند و عجز انسان در برابر قدرت او و یقین به حتمى بودن و حق بودن عذاب و ثواب و فناى دنیاو همراه این تفکرات , تقوا, اطاعت اوامر و نواهى الهى .
و اللّه العالم .
لطف اللّه صافى .
سئوال 20 = مراحل رسیدن به کمال انسانى
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
حضرت آیت اللّه العظمى صافى گلپایگانى (دام ظله العالى ) .
ضـمـن عـرض سـلام , خـواهـشـمـند است ما را در این زمینه , که مراحل رسیدن به کمال انسانى چیست ,راهنمایى فرمایید .
با تشکر و امتنان .
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
رسـیـدن بـه مـراحـل کـمـال انـسـانى , نسبت به اشخاص متفاوت است چون استعداد, قابلیتها و میزان استقامت و تحمل محدودیتها در افراد, تفاوت ذاتى و فطرى دارد و هر کسى به مقدار قابلیت فطرى خود,قدرت تحصیل کمال را داراست , به هر حال هر کس به مقدار خود, اگر بخواهد کامل شود, باید مراحلى راطى کند .
اولین مرحله این است که با تامل در ادله خداشناسى که در کتب مربوطه ذکر شده , اوصاف خداوند رابـشناسد و واقعا درک کند که خداوند, عالم به احوال عبد و محیط به تمام وجود او است , ((یعلم خائنة الا عین و ما تخفى الصدور)) ((88)) .
ایـن شـنـاخـت , عـبد را وادار به تحصیل و دانستن موارد رضاى او مى کند و آن امر, ممکن نیست , مـگـربـه شناختن کسانى که خداوند آنها را حجت و واسطه فیض بین خود و بندگانش قرار داده اسـت , زیرا آنهاموارد رضا و سخط خداوند را مى دانند جز آنها هیچ کس نمى داند چه امورى موجب رضـاى خدا و طاعت اوو چه چیزهایى عصیان و مخالفت اوست این بزرگواران نظر به قابلیتى که دارنـد, خـزایـن عـلوم الهى وامناى خداوند, هستند و هر چه انسان بیشتر تامل در اخلاق , حالات , اعمال و بیانات آنها کند, معرفتش به خود آنها و به خداوند بیشتر مى شود .
و بـعـد از حـصـول این معرفت , در صورتى که توام با تبعیت از حجتهاى الهى در همه امور باشد و درمحدوده دانستن و شناخت , تنها, متوقف نشود, حصول شناخت کامل و نهایى نسبت به خداوند و حـجـج الهیه , یعنى حضرات پیغمبر اکرم و ائمه اثنى عشر, علیهم السلام , و در یاد خدا بودن و حب شدید به او وخوف و رجا و خلوص و بى اعتنایى به مظاهر دنیوى هر چه که باشد, قهرى است و اگر منفک از تبعیت وتقوا و فقط شناخت علمى باشد, موجب دورى از خدا و شقاوت و قساوت و عاقبت به شر شدن خواهد بود واین اشاره اجمالى , در این زمینه است .
وفـقـنـا اللّه و ایـاکـم لـمـعرفته تعالى و معرفة اولیائه و جعل زادنا التقوى والخلوص بمحمد و آله الطاهرین صلوات اللّه علیهم اجمعین .
سئوال 19 = بهترین راه خودسازى و بهترین راه طرد شیطان
باسمه تعالى .
محضر باهرالنور مرجع شیعیان , حضرت آیت اللّه العظمى آقاى صافى .
با سلام و عرض ادب خدمت شما! .
خواهشمندست به سؤالات اینجانب پاسخ لازم را مبذول فرمایید:
ت 1 ـ بهترین خودسازى , براى آدمى , چیست ؟ .
بسم اللّه الرحمن الرحیم .
ت بهترین خودسازى عمل به دستورات شرع است که حداقل آن انجام واجبات و ترک محرمات است و کـامـلـتـر آن , انـجام مستحبات و ترک مکروهات مى باشد, چون معناى خودسازى , عمل نمودن بـه نـحوى است که تضمین کننده سعادت انسان , از آن جهت که انسان است , باشد و هیچ کس جز خداى رب العالمین , که خالق انسان است , قدرت ارایه طریق پیمودن راه انسانیت را ندارد .
ت 2 ـ بهترین راه براى طرد شیطان , چیست ؟ .
تـ بـهـتـریـن راه براى طرد شیطان , تامل نمودن در مقطع استثنایى و مهم زندگى دنیا است که یک مرتبه بیشتر نیست و هر کارى انسان انجام دهد, در همین مقطع است با توجه به آنچه انسان در پـیـش دارد و ائمـه , عـلیهم السلام , خبر داده اند البته در یاد خدا بودن به خواندن ادعیه و اذکار با توجه به معانى آنهانیز مؤثر است .
سئوال 18 = رهنمودهایى درباره شغل معلمى
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
محضر مبارک مرجع عالیقدر شیعه , .
حضرت آیت اللّه العظمى صافى گلپایگانى (دام ظله ) .
با عرض سلام و ادب به حضور آن عزیز فرزانه ! .
خـواهـشمند است در اولین سال تدریس این جانب و اشتغال به شغل معلمى , که شغل انبیاى الهى است , بارهنمودهاى ارزنده خود, این جانب را دلگرم سازید .
ایام عزت مستدام .
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
بـا سـلام و تـقـدیـر از حـسن نیت و توجهى که به قداست شغل خود, در آغاز شروع به آن دارید, از خـداونـد متعال مسالت مى نمایم که ابواب توفیق را بر روى شما مفتوح و در زیر سایه حضرت بقیة اللّه , ارواحنا فداه , موفق و از یاران و خدمتگزاران حضرتش باشید .
شـغـل شـریـف مـعـلـمى از مشاغلى است که عقل و شرع بر احترام آن اتفاق دارند و علو منزلت و رتبه معلم در بین تمام ملل و امم همواره مورد تصدیق و تایید بوده و هست .
خـداونـد مـتـعـال طـبـق فـرمـوده خود, در قرآن مجید, معلم کل انسانها و معلم آدم ابوالبشر و مـعـلـم حـضرت رسول خاتم , صلى اللّه علیه و آله و سلم , است و تمام ممکنات , زیر پوشش تعلیم و تربیت تکوینى ,تشریعى و فطرى او قرار دارند .
انـبـیـاى عظام یکى از بزرگترین وظایفشان , تعلیم و تربیت است و حضرت رسول اکرم , صلى اللّه علیه وآله و سلم , طبق فرموده خودشان , ((انما بعثت معلما)) ((86)) , معلم کتاب و حکمت بود .
امـیـرالـمـؤمـنـیـن و سایر ائمه اطهار, سلام اللّه علیهم , مظاهر صفت تعلیم و تربیت جامعه الهیه هـسـتندمدرسه تعلیم و بیان علوم و معارف و احکام آن بزرگواران , از همان صدر اسلام گشایش یـافـت و تـا بـه امروز,یگانه مدرسه جهانى است که هزاران معلم در آن پرورش یافته و در اطراف و اکناف جهان , شهر و روستا,مساجد و حسینیه ها, منازل و مدارس , شغل مقدس آموزگارى دارند .
حـضرت سیدالشهدا, علیه و على اولاده و على اصحابه الکرام افضل التحیة و السلام , که در ایام دو ماه محرم وصفر, در سراسر عالم اسلامى , بخصوص کشور عزیزمان , مجالس سوگوارى و عزادارى آن حـضـرت مـنـعـقـد است و همه مدارس تعلیم و تربیت از برکت وجود ذى جودش مى باشد, در مسجد مدینه , عالیترین حلقه درس را داشت که خود آن بزرگوار, مدرس و معلم آن بود و صحابه و تابعین در آن افتخار شاگردى وکسب علم را داشتند .
بـدیـهـى اسـت در اینجا احتیاج به تذکر نیست که مقصود از تعلیم و معلم , تعلیم علوم مشروعه و معلم کمالات مفیده است .
مـعـلـم قـرآن , مـعلم احکام , معلم اخلاق , معلم اعتقادات و اصول دین , معلم خط و نگارش , معلم تـاریـخ و سـرگـذشت عبرت انگیز گذشتگان , معلم علوم ادب , معلم علوم پزشکى , معلم فیزیک , شـیـمى , ریاضیات ,هیات و نجوم , معلم انواع صنایع , معدن شناسى , زمین شناسى , گیاه شناسى و هـمـه فـضـیلت دارند, و تعلیم همه را مى توان به عنوان خدمت به جامعه و عزت و شوکت اسلام و مسلمین و رفع نیاز از بیگانگان , براى کسب ثواب و رضاى خداوند متعال انجام داد .
در صـورتـى کـه معلم با این شعور و ادراک عالى و هدف مقدس , علوم مذکوره را تعلیم دهد, هیچ یک از متاعهاى دنیوى را نمى توان باارزش کار او برابر شمرد .
هـر چـه خـلـوص نـیـت معلم , در این راه بیشتر و اهتمام او در تربیت افراد مفیدتر و کاملتر باشد, ارزش معنوى کار او بیشتر مى شود .
در مـدرسـه تـعـلـیـم حـضـرت امـام جـعـفر صادق , سلام اللّه علیه , که هزاران شاگرد, از علما, محدثان ,مفسران و متخصصان در علوم متنوع تربیت شده اند, فردى مانند جابربن حیان بوده است که او راپدر علم شیمى لقب داده اند و صدها کتاب در رشته هاى مختلف تالیف کرده است .
در جـامـعـه اسلامى , وقتى سخن از تعلیم و معلم و شان و مقام معلم به میان مى آید, تعلیم و تعلم دررشـتـه هاى مذکور است , هر چند تعلیم علوم اسلامى و علوم قرآن و شرعیات را موقعیتى خاص اسـت , اماچون همه این علوم براى کمال دین و آخرت و نظام معاش و معاد و نفى فقر و جهل لازم اسـت , و از طـرفـى مـعلم در همه این رشته ها مى تواند در ضمن تدریس , هر چند با طرح مثالهاى مـنـاسـب , دانش آموزان را بااسلام و معارف و مکتب حق اهل بیت , علیهم السلام , آشنا سازد شغل مـعـلـم فـرصـت بـسیار خوبى براى اواست که دانش آموزان را به راه راست اسلام هدایت نماید, و بـالعکس , چنانچه خداى ناکرده , معلم , متعهدنباشد و سلامتى اخلاقى و عقیدتى نداشته باشد, در هر رشته اى که تدریس کند, ممکن است بر افکار وعقاید و اخلاق دانش آموز, اثر سؤ بگذارد .
در ایـن مـیـان هـم , رشـتـه هایى از آداب و فنون فساد انگیز مى باشد که آموزش و تعلیم آنها جایز نـیـسـت و حـساب معلمان حقیقى , که با انبیا و ائمه , علیهم السلام , همکارى دارند و از مکتب آنها الـهـام مـى گـیـرنـد, ازکسانى که به آموزش این فنون مبتذل و حرام عمر خود و دیگران را ضایع مى نمایند, جداست .
امـیـد آن کـه مـؤسسات تعلیم و تربیت ما, در مسیر احکام نورانى و هدایت تعالیم قرآنى , جامعه را بـه رشـد و تـرقـى برسانند و معلمان عزیز, وظیفه بزرگى را که به عهده گرفته اند, به خوبى ایفا نـمـوده , سـرافراز وسربلند, در زمره پاسداران ارزشهاى اسلامى و منتقل کنندگان معارف دین و حقایق , به نسلهاى بعد,محسوب گردند .
عـرض نـصـیـحـت مـن , بـه معلمین بزرگوار و محترم , بخصوص عزیزانى که آغاز افتخار آنها, به کـسب عنوان معلمى است , اینست که اهتمام داشته باشند تا کار خود را براى خدا و در راه خدا قرار دهـنـد و بـادانـش آمـوزانى که در کلاس آنها هستند, با کمال مهر و محبت و فروتنى رفتار کنند, مـسـؤولانـه در کـلاس حاضر شده و از امانتهایى که به آنها سپرده شده و مى شود, خوب نگهدارى کنند که عمر و وقت آنها, که نه فقط به خودشان , بلکه به کل جامعه مربوط است , تلف نشود .
بـدانـنـد کـه اخـلاق , آداب , روش و گـفتار و کردار معلم , حتى ظاهر لباس و سر و صورت او, بر دانـش آموزتاثیر مى گذارد و بعد از خانه و محیط منزل , یا مهمتر از خانه , محیط انسان ساز, محیط مدرسه و کلاس درس و اخلاق معلم است .
((والبلد الطیب یخرج نباته باذن ربه والذى خبث لایخرج الا نکدا)) ((87)) .
بـا تـوجه به این مسؤولیتها, کلاس درس , کلاس عبادت خدا و درس معلم , عبادت و سرتاسر شغل او,عبادت است .
گوارا باد بر شما و بر افرادى که چنین افتخارى را کسب کرده اند! .
((یا لیتنا کنا معکم فنفوز فوزا عظیما)) .
والسلام علیک و رحمة اللّه و برکاته .
لطف اللّه صافى .
سئوال 17 = نظر اسلام درباره سخنان قبیح و زشت
حضور حضرت آیت اللّه العظمى صافى .
تـ مدیر یکى از دبیرستانها و آموزشگاههاى اسلامى , مستمرا در حضور 400 نفر, لفظ رکیک و قبیح ((خفه شوید)) را به کار مى برد .
بـا تـوجـه بـه ایـنـکـه چـنین لفظى , طاغوتى و ضد قانون است , نظر شرع مقدس اسلام چیست ؟ وظیفه دانش آموزان و مسؤولان چیست ؟ .
تـ تـعـلیم و تعلم , یاد دادن و یادگرفتن علم در اسلام , مورد تشویق و تاکید فراوان قرار گرفته , و اساس ترقى و تعالى و تکامل جامعه است , و حق معلم و کسى که به انسان علمى را آموخته باشد یا او را به راه نیک , خیر و صوابى راهنمایى کرده باشد, بسیار بزرگ است و مثل حق پدر, رعایت آن لازم است .بـایـد دانـش آمـوزان در احـتـرام معلم , تا مى توانند اهتمام کنند, و حتى اگر از او برخورد خلاف آداب دیدند, تحمل نمایند .
وظـیـفـه مـعـلـم و اسـتـاد هم , اینست که با دانشجو و دانش آموز, با حلم , بردبارى , مهر و رافت رفـتـارنـماید, از لغزش و خطاى آنها چشم بپوشد, و با زبان نرم و ملاطفت , اشتباهات آنان را تذکر دهد .
رابطه شاگرد و استاد, رابطه اى معنوى است که هیچگاه فراموش نمى شود .
در حـدیث است : ((تواضعوا لمن یتعلمون منه العلم و لمن یعلمونه )), ((85)) این حدیث هم توصیه به شاگرد است که با فروتنى و تواضع , از استاد, احترام و تکریم نماید و هم تعلیم به معلم است که با مهر, محبت و تواضع , شاگرد را به فرا گرفتن علم و دانش تشویق نماید تا دانشجو به تحصیل علم و معرفت رغبت ومیلش بیشتر شود و با اشتیاق , هر کجا اشتباهى دارد, به معلم مراجعه نماید .
امـا در مـورد سـؤال , وظیفه دانش آموزان این است که طورى رفتار نمایند که موجب خشم معلم نـشودو در مقام تلافى نسبت به معلم بر نیایند, و ((جور استاد, به ز مهر پدر)) را مراعات نمایند, و وظیفه مدیریت آموزشگاه و مسؤولین , اشراف بر جریان وضع تعلیم , تدریس , اخلاق و رفتار معلمان , اسـاتـیـد وکلیه امور آموزشگاه است
که اگر از این گونه بدزبانیها و نواقص و برخوردهایى که در روحـیـه دانـش آموزان واخلاق آنها اثر مى گذارد, مشاهده شود, به معلم به طور خصوصى , نه در برابر دانش آموزان , انعکاس سؤاین برخوردها را تذکر دهند و او را به حسن اخلاق , عفت زبان و حفظ شان معلم توصیه نمایند و محیطآموزشگاه را از این نواقص مصونیت دهند .
واللّه العالم .
لطف اللّه صافى .
سئوال 16 = نامه اى خطاب به خانم دکتر صافى
باسمه تعالى .
ایـن چـنـد کـلـمـه را نـیـز بـه عنوان سرراهى , براى بانوى محترمه عزیز خانم و نور چشم عزیزم , نـرگس جان , مى نویسم امید است شما و مرتضى در این سفر تندرست و سالم باشید و با موفقیت و نیل به مقاصدعالیه , مراجعت کنید .
عـزیـزانـم آن شـهـرى کـه مـى رویـد, پـر اسـت از فـساد و تباهى و فسق و فجور, اگر چه داد از انـسـانـیـت مى زنند, ولى شرف واقعى انسان در آنجا پایمال هوا و هوس و شهوات و حیوانیت است زنـدگـى بـیشتر آنها,به زندگى دامهایى شبیه است که در دام خانه هایى منظم و مدرن زندگى مـى کنند, ولى از انسانیت و لذایذمعنوى بهره اى ندارند, شما سعى کنید اخلاق و تربیت خودتان را مـحـکـم نـگاه دارید و استقلال اسلامیت خود را حفظ کنید بسیارى از ایرانیها در آن محیطها زود رنـگ عـوض مى کنند
و اروپایى مى شوند وفراموش مى کنند که مسلمانند, زنهاشان چادر را که در اینجا لباس محرمى است , کنار مى گذارند, بعکس هندیها, پاکستانیها و آفریقاییها بیشتر هویت خود را حـفـظ کـرده انـد و از ایـن کـه هـندى یا پاکستانى مى باشند, یا از این که با چادر و لباس محلى خـودشـان ظـاهـر مى شوند, هیچ احساس حقارتى نمى نمایند,سرفراز و با اعتبار در خیابانها ظاهر مى شوند .
به هر حال , زندگى , همه اش جهاد است و همه جا باید جهاد کرد, درس خواندن جهاد است , چادر وپوشش اسلامى داشتن جهاد است , در مجالس آنچنانى نرفتن جهاد است , جهاد, جهاد, جهاد .
امـیـد اسـت هر سه شما در همه جهادها پیروز باشید و نرگس جان کوچولو هم با چادر کوچکش , نمونه ثبات و استقامت و پاى بندى به شعایر اسلامى باشد .
خلاصه هر چه آنجا شرعا خوب است , فرا بگیرید و هر چه شرعا بد است , از آن دورى اختیار نمایید .
*تعلیم و تربیت .
2 .
سئوال 16 = نامه اى خطاب به خانم دکتر صافى
باسمه تعالى .
ایـن چـنـد کـلـمـه را نـیـز بـه عنوان سرراهى , براى بانوى محترمه عزیز خانم و نور چشم عزیزم , نـرگس جان , مى نویسم امید است شما و مرتضى در این سفر تندرست و سالم باشید و با موفقیت و نیل به مقاصدعالیه , مراجعت کنید .
عـزیـزانـم آن شـهـرى کـه مـى رویـد, پـر اسـت از فـساد و تباهى و فسق و فجور, اگر چه داد از انـسـانـیـت مى زنند, ولى شرف واقعى انسان در آنجا پایمال هوا و هوس و شهوات و حیوانیت است زنـدگـى بـیشتر آنها,به زندگى دامهایى شبیه است که در دام خانه هایى منظم و مدرن زندگى مـى کنند, ولى از انسانیت و لذایذمعنوى بهره اى ندارند, شما سعى کنید اخلاق و تربیت خودتان را مـحـکـم نـگاه دارید و استقلال اسلامیت خود را حفظ کنید بسیارى از ایرانیها در آن محیطها زود رنـگ عـوض مى کنند
و اروپایى مى شوند وفراموش مى کنند که مسلمانند, زنهاشان چادر را که در اینجا لباس محرمى است , کنار مى گذارند, بعکس هندیها, پاکستانیها و آفریقاییها بیشتر هویت خود را حـفـظ کـرده انـد و از ایـن کـه هـندى یا پاکستانى مى باشند, یا از این که با چادر و لباس محلى خـودشـان ظـاهـر مى شوند, هیچ احساس حقارتى نمى نمایند,سرفراز و با اعتبار در خیابانها ظاهر مى شوند .
به هر حال , زندگى , همه اش جهاد است و همه جا باید جهاد کرد, درس خواندن جهاد است , چادر وپوشش اسلامى داشتن جهاد است , در مجالس آنچنانى نرفتن جهاد است , جهاد, جهاد, جهاد .
امـیـد اسـت هر سه شما در همه جهادها پیروز باشید و نرگس جان کوچولو هم با چادر کوچکش , نمونه ثبات و استقامت و پاى بندى به شعایر اسلامى باشد .
خلاصه هر چه آنجا شرعا خوب است , فرا بگیرید و هر چه شرعا بد است , از آن دورى اختیار نمایید .
*تعلیم و تربیت .
2 .
سئوال 15 = نامه اى خطاب به دکتر صافى
اشـاره : دکـتر مرتضى صافى , فرزند حضرت آیت اللّه العظمى صافى , مد ظله العالى , به عنوان نفر ممتازدکتراى قلب در ایران , جهت تکمیل تحصیلات به کشور انگلستان اعزام شد .
وى دو سـال بـعـد, پـس از کسب فوق تخصص قلب و عروق , به کشور بازگشت و هم اکنون , عضو هـیـات عـلـمـى واستادیار دانشگاه شهید بهشتى تهران بوده , در بیمارستان شهید مدرس تهران , مشغول فعالیت است .
از دو نامه اى که ذیلا مى آید, نامه اول خطاب به دکتر صافى , و نامه دوم به همسر و فرزند ایشان , به هنگام حرکت به لندن , به عنوان سرراهى آنان , نگاشته شده است و متضمن نکات ارزشى ـ اخلاقى فراوانى است .
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
((و قل اعملوا فسیرى اللّه عملکم و رسوله و المؤمنون )) ((84)) .
بعد الحمد و الصلاة , .
فـرزنـد بـسیار عزیزم و نور چشمانم , مرتضى جان ! اکنون که به حول و قوه الهى , عازم سفر خارج , بـراى ادامـه تـحصیلات مى باشى , امیدوارم از انواع توفیقات بهره مند شوى و وجهه همتت را هم از جهت صورت و هم از جهت معنا بلند و عالى و متعالى قرار دهى .
از جـهـت صـورت , نـیـل به عالى ترین مقامات علمى را هدف بدانى و از جهت معنا این سفر را یک سفرالهى و براى خدا قرار دهى که هر چه درس بخوانى و هر چه تلاش کنى و هر چه بیشتر تحقیق نمایى ,همه را به حساب خدا و حسنات نامه اعمال تو محسوب سازند .
سـفـر بـه ایـن نـیـت کـه بـا کسب معلومات در طریق خودکفایى امت اسلام و جامعه مسلمین و بى نیازى آنها از کفر و خدمت به مسلمانان گام برمى دارى , بسیار مقدس و عبادت است .
سـر انـحـطـاط ظـاهـرى کـنونى مسلمین , عقب ماندن آنها در علوم مادى و ظاهرى از بیگانگان است ,چنانکه علت تفوق کفار بر مسلمانان نیز, پیشرفته بودن آنها در این علوم است .
اگر جوانانى که به خارج مى روند, به این فکر باشند که باید این قلاع مادى و تکنیک را فتح کنند و هـرکـدام براى عالم اسلام افتخار, مایه سربلندى و بى نیازى از دیگران شوند, یقینا این وابستگى و احتیاج کنونى برطرف مى شود و مسلمانان به استقلال علمى نایل مى گردند .
چـرا نـبـایـد تـو و امـثال تو در رشته هاى مختلف علمى در دنیا سرشناس و مشاربالبنان باشید, با ایـنـکه در استعداد و هوش سرشار اگر از دیگران قوى تر نباشید, ضعیفتر نیستید غرض اینست که همواره یادت باشد براى چه و به منظور تقدس و کسب چه رتبه والایى سفر کرده اى ! خدا ناظر بر تو است ! از او کمک بخواه و به او توکل و اعتماد کن ! .
مـبـادا مـظـاهر مادى آنجا, فکر تو را مشغول سازد و از راهت بیرون براند که خداى نخواسته صبح کنى در حالى که از آنچه مى خواستى دستت پر شود, خالى باشد و با دست خالى برگردى ! .
آنـجـا اگـر وسـایـل تـحصیل فراهم است , وسایل بازداشتن انسان از مسیر راه کمال و سعادت نیز بسیاراست و مرد مى خواهد که در دام این ملهیات نیفتد و نیکبختى خود را به آن نفروشد .
در تعهد دینى خود و ولایت اهل بیت , علیهم السلام , ثابت قدم باش و هر کس را در این راه , آزموده وپـخـته شناختى , با او باب مصاحبت و دوستى باز کن ! در مجالس اسلامى که در مجمع اسلامى یا جـاهاى دیگر تشکیل مى شود, خالصانه و بى ریا براى کسب فیض و زنده نگهداشتن تعهدات مذهبى شرکت نماو آن مجالس را بزرگ مى شمار و قدر بدان ! .
خـلاصه , چنان فرض کن که همه در انتظار تو هستند, کل جامعه مسلمانان منتظر نتیجه تلاش تو وامـثـال تو هستند, دوستان و آشنایان همه منتظرند, خویشاوندان تو, پدر و مادرت , همه منتظر و چشم براهند, بیماران همه منتظرند همه این امور را فراموش ننما و از هر زحمت و کوشش , در راه مـوفـقـیت علمى استقبال کن و اگر ناملایماتى در خلال کار پیش آمد, اعتنا نکن که (رنج راحت بدان چه شد مطلب بزرگ ) .
شـکـیـبـا و ثـابـت قـدم و اسـتوار دنبال کار خودت باش که باید انشااللّه تعالى , شاهد توفیق را در آغوش بگیرى .سـخـتـیـهـاى کار و هر فشارى را در این طریق مى بینى , به حساب خدا محسوب دار و از ضعف و سستى و ناامیدى پرهیز کن ! .
تـا مـى تـوانـى نـام خـدا بـر زبان آر و از ذکر خفى و یاد قلبى نیز غافل مباش و صلوات بر محمد و آل مـحـمد, علیهم السلام , بخصوص حضرت بقیة اللّه , ارواحنا فداه , را فراموش نکن و تحصیلاتت را براى بهتر وبیشتر خدمت کردن به آن حضرت و شیعیان آن بزرگوار پرمایه و پرمحتوا ساز .
چـون بـا حـال کـسـالـت مـجـال بـیـش از ایـن نـیست , امید است ((تو خود حدیث مفصل از این مجمل بخوانى )) تو را به خدا سپردم و از خدا برایت سعادت دارین و توفیق مسالت مى نمایم .
و لا حول ولا قوة الا باللّه و السلام علیک و رحمة اللّه و برکاته .
فدایت لطف اللّه صافى .
اگـر بـعـض از کـسـان و خـویشان , زر و زیورى براى سر راهى به شما تقدیم کرده اند, من هم این چندکلمه را به عنوان سرراهى , به شما مى سپارم , یقینا قبول مى نمایى .
سئوال 14 = نصیحتى براى جوانان
محضر مرجع عالى قدر, حضرت آیت اللّه العظمى آقاى صافى .
با عرض سلام ! .
ت خواهشمندست نصیحتى براى جوانان مرقوم فرمایید .
بسم اللّه الرحمن الرحیم .
تـ جـوانـان عـزیـز بـایـد تـوجـه داشته باشند که در هر زمان و بخصوص در این زمان , دعوت هاى باطل فراوان و وسایل گمراهى بسیار است , بنابراین مراقب باشند تحت تاثیر اباطیل قرار نگیرند .
بـدانـند یگانه دعوتى که باید با تمام وجود به آن لبیک گفت , دعوت کسانى است که اعلم و اعقل هـمـه مردم بوده و سوابق و تاریخ زندگى آنها, از آغاز تا پایان , در کتب معتبره مضبوط است و آنان حضرات ائمه هدى , سلام اللّه علیهم اجمعین , هستند .
انشااللّه موفق باشید .
لطف اللّه صافى .
سئوال 13 = نصیحتى مفید براى دنیا و آخرت
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
محضر مبارک فقیه عالى مقام , حضرت آیت اللّه العظمى آقاى صافى .
با سلام ! .
خواهشمند است این جانب را با نصیحتى که مفید دنیا و آخرت باشد, رهنمون شوید .
با آرزوى سلامتى و طول عمر .
ت السلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته .
بـا اعـلام وصـول مـکـتـوب شـریـف , مـتـضـمن در خواست نصیحت , نظر به اینکه حق مؤمن بر مـؤمـن نـصیحت و خیرخواهى براى اوست , تذکرات ذیل را تقدیم داشتم امید است به حکم ((فان الذکرى تنفع المؤمنین )) ((77)) مقبول و نافع شود .
بـهـتـریـن مطلبى که خودم و شما و همه برادران و خواهران ایمانى را بدان نصیحت مى کنم , تقوا وپرهیزکارى است , ((فانه خیر ما اوصى به المسلم المسلم )) ((78)) .
بـه شما رهرو جوان مؤمن نصیحت مى کنم قدر نعمت گرانبهاى جوانى را بدانید و توان و فرصتى راکـه خداوند متعال , جلت حکمته , به شما عطا کرده است , غنیمت بشمارید و بیشترین استفاده را از این دور وروزگار طراوت و نشاط زندگى بنمایید .
بر حسب وصیت حضرت رسول اکرم , صلى اللّه علیه و آله و سلم , به جناب ابى ذر, رضوان اللّه علیه , پـنـج چـیزرا بیش از پنج چیز باید غنیمت شمرد که اول جوانى پیش از پیرى است , ((شبابک قبل هرمک )) ((79)) .
سـعـى کـنـیـد در ایام جوانى بر خود مسلط باشید و خشم , شهوت و هواهاى نفسانى را ذلیل و رام خودکنید .
دوره جـوانى , دوره سعى در عمل , ساختن شخصیت و ظهور استعدادات و فرصت بزرگ براى نیل به کمالات و ارتقاى درجات است .
دوره رشد قواى ملکوتى و عقلانى و قوت تمایلات حیوانى است .
دوره جـهـاد, سـیـر, حـرکت و صعود یا سقوط است , منتهى الیه این سیر, سعادت یا شقاوت , نعیم ورضوان یا جحیم و خسران است .
بـایـد چـنـان رفـت و چنان بود که این سیر, سیر الى اللّه و به سوى خدا, ثواب خدا و سیر راه انبیا, اولیا,صدیقین و صلحا باشد, .
((و مـن یـطـع اللّه و الـرسول فاولئک مع الذین انعم اللّه علیهم من النبیین والصدیقین و الشهدا و الصالحین و حسن اولئک رفیقا)) ((80)) .
خود را در معرض وزش نسیمهاى توفیق قرار دهید و با جهاد با نفس , که جهاد اکبر است , توفیقات وهدایتهاى الهى را کسب نمایید .
فقد قال عز اسمه : ((والذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و ان اللّه لمع المحسنین )) ((81)) .
و خود را از خطر آلودگى به موجبات خذلان و وقوف یا بازگشت به عقب , دور نگهدارید .
بـرخى از اسباب خذلان را که در این جمله هاى شریفه دعاى ابى حمزه ثمالى بیان شده , بخوانید و بـه خدا از آنها پناه ببرید, ((سیدى لعلک عن بابک طردتنى و عن خدمتک نحیتنى اولعلک رایتنى مـسـتـخـفـا بـحـقک فاقصیتنى او لعلک رایتنى معرضا عنک فقلیتنى او لعلک وجدتنى فى مقام الکاذبین فرفضتنى او لعلک رایتنى غیر شاکرلنعمائک فحرمتنى او لعلک فقدتنى من مجالس العلما فخذلتنى او لعلک رایتنى فى الغافلین فمن رحمتک آیستنى او لعلک رایتنى الف مجالس البطالین فبینى و بینهم خلیتنى )) ((82)) .
ایـن امـور و کـارهـاى مـشـابـه آنها, همه از اسباب سلب توفیق , بعد از خدا, تاریکى قلب و مفاسد دیگراست که باید از آنها دورى جست و خطر آنها را بزرگ شمرد .
اسـتـخـفـاف بـه حق خدا و سبک گرفتن اوامر و نواهى خدا, اعراض از یاد او, ترک شکر نعمتهاى الـهـى ,تـرک مـجـالـست با علما, همنشینى با اهل بطالت , غفلت و لهو و لعب , همه از موانع کسب درجات معنوى وفیوضات حقیقى است .
یکى از علایم توفیق و آگاهى و بیدارى شخص , همین حال نیک و شایسته نصیحت خواهى است .
خـداونـد بـر ایـن بـیـنـش و رشـد و درک معنوى شما بیفزاید, خدا را براى داشتن این حال شاکر بـاشید,هیچگاه از حال نفس خود و تهذیب و تکمیل اخلاق خود غافل نشوید, بر تلاوت قرآن مجید مـداومـت نمایید و حداقل , بخشهایى از آن را در معارف و الهیات و معاد و اخلاق حفظ کنید, با یاد خدا خیالات شیطانى را, که امید است بر شما چیره نشود, از خود دور سازید, .
((ان الذین اتقوا اذا مسهم طائف من الشیطان تذکروا فاذا هم مبصرون )) ((83)) .
حـال کـه تـوفـیـق دانش آموزى دارید, در تحصیل علم , مقامات بسیار بلند علمى را وجهه همت قـراردهـیـد و بـراى شـرف و فضیلت علم و براى اینکه در جامعه مسلمانان , عضوى مفید و مصدر خدمات بزرگ شوید و مسلمانان را از بیگانگان بى نیاز سازید و به خودکفایى برسانید, هر چه در توان دارید, تلاش کنید .
همیشه و همواره چشم به راه ظهور و منتظر فرج حضرت صاحب الامر, بقیة اللّه , ارواح العالمین له الفدا,باشید و موجبات مسرت خاطر انور ایشان را, که فوز اکبر و افضل است , فراهم سازید .
در خـاتـمـه از خـداونـد مـتعال براى شما توفیق و تسدید و سعادت دنیا و آخرت مسالت مى نمایم والتماس دعا دارم .
والسلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته .
لطف اللّه صافى .
سئوال 12 = نصیحتى براى تمامى جوانان ایران
محضر مرجع محبوب , آیت اللّه العظمى صافى گلپایگانى .
ت خواهشمندم نصیحتى براى بنده و تمامى جوانان ایران بیان فرمایید .
بسم اللّه الرحمن الرحیم .
تـ جـنـابعالى و همه جوانان عزیزى را که قلوب آنها به نور اسلام منور است , وصیت مى کنم به تقوا وآداب و دسـتـورات دیـنـى و اینکه در تمام مراحل زندگى , دین خود را فداى چیزى ننمایید که خسارت مى بینید, بلکه همه چیز خود را فداى دین بنمایید .
موفق باشید .
لطف اللّه صافى .
سئوال 11 = خودکشى و عواقب آن
ت محضر حضرت آیت اللّه العظمى آقاى صافى .
با سلام , چون خودکشى در منطقه ما, بخصوص در بین زنان زیاد شده است , نظر مبارک را پیرامون این عمل زشت و عواقب آن بیان فرمایید .
متشکرم .
ت خودکشى از محرمات کبیره و عامل آن , مرد باشد یا زن , مستحق عقوبت و عذاب شدید الهى است و اگـر شـخـص , مـجـنـون و مختل الحواس نباشد, این گناه علامت ضعف عقیده به مبدا و معاد ونـداشـتن صفت صبر و مقاومت در برابر شداید و دشواریهاى زندگى و نومیدى از خداوند متعال است .
بیشتر افرادى که مرتکب این معصیت مى شوند, یا اسیر یک سلسله اوهام و خیالاتند که از یک جهت شکستهایى , که در واقع شکست نیست , مثل شکست در بازیها یا بالاتر زناشویى ها و ازدواج ها,دست به این عمل مى زنند, یا در اثر فشارها و سختیهاى زندگى خودکشى مى نمایند .
بـطـور کـلـى بـه ایـن اشـخـاص باید تذکر داد که دنیا همه اش فراز و نشیب و تغییر و تحول است واشـخـاصـى در زندگى واقعا شکست مى خورند, که روحیه صبر و مقاومت نداشته باشند و با یک پـیش آمد ویک امر ناملایم و ناگوار, روحیه خود را ببازند و خود را بیچاره بشمارند افراد موفق که بـر مشکلات فایق مى شوند, به اراده و همت و عزم خود اعتماد دارند و با توکل به خداوند متعال , بر مـشکلات صابرند و با قلب محکم و استوار و امید به آینده با هر پیش آمد ناگوار, دست و پنجه نرم مى کنند .
تـاریـخ بـشـر پـر است از فرج بعد از شدت و گشایش و رفاه و توانگرى بعد از تنگى و گرفتارى و فقر,مردان و زنان موفق از هیچ حادثه اى تکان نمى خورند و عقب نشینى نمى کنند, به فضل و لطف خـدااعـتـماد دارند و این آیه را با مضمون بلند آن همواره به خاطر دارند که ((فان مع العسر یسرا, ان مـع الـعـسـر یـسـرا)), ((75)) آسـانـى ها از میان دشواریها رخ مى دهند و روشناییها بر تاریکیها غلبه مى یابند .
بـایـد ایـن افـراد را به صبر سفارش کرد که صبر از ایمان , به منزله سر, در جسد است ((76)) امید است این نصیحت در قلوب , مؤثر و نافع باشد واللّه العالم .
لطف اللّه صافى .
سئوال 10 = راهنمائى در آغاز سال تحصیلى
ت محضر حضرت آیت اللّه العظمى آقاى صافى .
بـا سلام ! خواهشمندست در آغاز سال تحصیلى جدید, دانشجویان و دانش آموزان را با رهنمودهاى خویش ,راهنمایى فرمایید .
با تشکر .
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
قال رسول اللّه , صلى اللّه علیه و آله و سلم , : ((الا ان اللّه یحب بغاة العلم )) ((69)) .
دانش آموزان و دانشجویان عزیز, فرزندان اسلام .
سـلام و رحـمـت و بـرکـات خـداونـد بـر شـما, که با شور و شوق فراوان از سال فرخنده و مبارک تـحـصیلى جدید استقبال نموده , و گشایش درهاى مدارس و دانشگاهها و مراکز تعلیم و تربیت را فتح باب ترقى وتعالى و کمال مى دانید .
در حـدیـث آمـده اسـت : تخلقوا باخلاق اللّه , ((70)) یعنى به اخلاق خدا, خود را خلق و خوى دهید وخود را به صفات خداوند آراسته سازید .
در بـیـن صـفـات خـداونـد مـتعال , صفت علم , اشرف صفات و اسم العالم , اعظم اسماى صفاتیه اسـت بـیـشتر اسما و صفات جمالیه و جلالیه , به این اسم و اسم القادر و صفت قدرت برمى گردد بنابراین تزین به زینت و زیور علم و آراسته شدن به این صفت , از اخلاق دیگر بالاتر و ارزنده تر است .
نـشـان یـافـتـن و نـشـان داشـتن از خدا, همان دارا بودن اخلاق کریمه الهى است که مهمترین و سـرآمـدآنـها علم و قدرت , دانایى و توانایى است این دو صفت با هم ملازمت و مصاحبت ضروریه و تنگاتنگ دارند و افتراق آنها از یکدیگر ممکن نیست .
هر کجا دانایى باشد, توانایى هست و هر کجا توانایى باشد, دانایى هست پس در میان آنچه بشرجسته و مى جوید و مطالب و خواسته هایى که دارد, خواسته و مطلوبى از علم بالاتر نیست که هر چه طالب آن , به مطلوب مى رسد, باز طلبش بیشتر و به مطلوب واصلتر مى شود .
قـال مـولانـا امـیـرالمؤمنین , علیه السلام : ((کل وعا یضیق بما جعل فیه الا وعا العلم فانه یتسع )) ((71)) .
دانش آموزان و دانشجویان عزیز:
فـرصـت را غنیمت بشمارید, درس بخوانید تا آگاهى و معرفت پیدا کنید درس بخوانید تا خودتان وجامعه و اسلام را عزیز وسربلند کنید درس بخوانید تا خودتان و دیگران را از ظلمت جهالت نجات دهید .
درس بـخـوانید, براى اینکه مشکلاتى را که در رشته هاى گوناگون علمى تاکنون لاینحل مانده , حـل نـمایید و با سرپنجه بینش و دانش گره هاى باز نشده از کار بشر را باز نمایید درس بخوانید تا دانشمندشوید, بفهمید شما از دیگران در استعداد و نیل به مدارج عالیه کمال و معارج سامیه ابتکار و اختراع کمترنیستید, بلکه قوى تر و رشیدترید در اسباب و وسایل ظاهرى , هیچ وسیله اى بر غلبه و پیروزى براستکبار و استبداد قوى تر از علم نیست .
بدانید که دنیا و آینده آن براى ملتهاى عالم و دانا است , و این شمایید که باید ملت اسلام را به مجد وعـزت دیـرین و بیشتراز آن برسانید, همتها را بلند کنید نیل به همه مدارج علمى را قابل تحصیل بدانید .
خـداونـد مـتـعال به بشر و این مخلوق هنوز هم ناشناخته , لیاقت تسخیر کاینات زمینى و آسمانى راعطا کرده , یا به بیان دیگر, آنها را مسخر او گردانیده است .
بـه پـیـش بـروید و اسرار کاینات و آیات علم و قدرت خدا را کشف کنید عزت و قوت و استقلال و هـرچـیـز خوبى که فطرت سالم و پاک بشر, طالب آن است , با علم فراهم مى شود و ذلت و ضعف و زبونى ,نتیجه جهل و ناآگاهى است .
خـود را بـراى اسـلام و بـراى اعـلاى کـلـمة اللّه و براى حصول اهداف الهى , قرآنى و براى خدمت بـه مـحـرومـان و نـجات مستضعفان آماده سازید و هر رنج و تلاشى را که در تحصیل علم متحمل مـى شـویـد, بـانـیت خالص و پاک آن را فى سبیل اللّه و در راه خدا و راه آسایش خلق خدا محسوب دارید, تا از اجر و ثواب بسیار برخوردار شوید .
بدانید که همه در انتظار شما هستند خداوند متعال از شما سعى و عمل و مجاهدت مى خواهد .
اسـلام و پـیـامـبـر عـظـیـم الشان در انتظار تحصیلات دبستانى و دبیرستانى و دانشگاهى , و بعد هم تحقیقات علمى شما هستند .
ائمـه طـاهرین , علیهم السلام , بخصوص حضرت بقیة اللّه ,امام عصر, ارواح العالمین له الفدا, از شما انتظار دارند .
نـظـر هـمـه و تـمام جامعه به این مراکز علمى و کلاسهاى تعلیماتى و درس دوخته شده که شما چـگـونـه عـمـل مـى کـنـید و چگونه تلاش مى کنید و چگونه خود را براى خدمت به انسانها آماده مى نمایید؟ .
مـراکـزى که در آن آموزش مى بینید, آموزگار, دبیر, استاد و مدیر همه باید براى اینکه تحصیلات وزحمات شما بیشترین بازده را داشته باشد, خالصانه مساعدت و کمک نمایند .
سـعـى نـمایید چنان باشید که از فهم و بینش بیشتر و آگاهى زیادتر لذت ببرید, اوقات خود را به بطالت معاشرتهاى بیهوده و بعضى بازیها و مسابقات بیهوده , که کمالى از آن نه براى روح و نه براى جسم حاصل نمى شود, و ارزش حقیقى انسانها را بالا نمى برد, تلف نکنید .
در پى کسب کمالات حقیقى و سیر الى اللّه باشید .
آیه کریمه : ((افحسبتم انما خلقناکم عبثا)), ((72)) ((و ما هذه الحیاة الدنیا الا لهو ولعب )) ((73)) و مـضـامـین بلند تعالیم نورانى قرآن را فراموش نکنید از ملاهى و مناهى پرهیز کنید و ازسرگرم شـدن به بازیهاى وقت بر باد ده خود را دور نگهدارید بعضى از بازیها موجب افت تحصیلى جوانان و دانش آموزان مى شود گرچه با نام تقویت فکر و ذهن باشد .
اگـر مـى خـواهـید در تحصیل کمالات حقیقى موفق شوید و اگر مدرسه و محیط خانواده علاقه به توفیق شما دارند, همه باید در دور بودن از ملاهى و مناهى , با شما همراهى و همکارى نمایند .
و خـلاصـه تـلاش کـنـید عمر, وقت , حیات و فرصتهایى را که دارید و همه خواه و ناخواه از دست خواهدرفت , به رایگان با بهاى کم از دست ندهید براى این نعمت هاى بزرگ الهى , بها و ارزشى , غیر از عـلم ,معرفت , رضاى خدا, ثواب خدا و سیرالى اللّه نیست , که حضرت امیرالمؤمنین , علیه السلام , مى فرماید:
((الا حر یدع هذه اللماظة لا هلها انه لیس لا نفسکم ثمن الا الجنة فلاتبیعوها الا بها)) ((74)) .
خـود را مـتـعـهـد بـدانید و متعهد بسازید که از کارهاى زشت و ناشایست و حرام اجتناب کنید و واجبات وفرایض را انجام دهید و مخصوصا به نماز, که معراج مؤمن است , اهمیت بدهید در جمعه و جـمـاعات شرکت نمایید و وقار دانش آموزى و دانشجویى را پاس دارید, و خداوند متعال را در همه حالات فراموش نکنید و درس و تدریس و تعلیم و تعلم را براى رضاى او و اتصاف به صفت الهى علم قرار دهید, از اواستعانت و کمک بخواهید .
و بـه مـولى الورى , حضرت بقیة اللّه , مولانا المهدى , ارواح العالمین له الفدا, متوسل باشید و بدانید کـه وجـود مقدس و بزرگوار آن حضرت , که امروز در این عالم , آیتى اعظم و اکبر از وجود او براى خدا نیست , ازموفقیتى که نصیب شما مى شود, بیشتر مسرور و خوشحال مى گردند .
هـمـه شـمـا فـرزنـدان روحانى آن حضرت هستید و آن حضرت بیش از هر پدرى توفیق فرزند را درعلم , و عمل و کسب کمال , دوستدارو خواهانند .
اینجانب براى همه شما و عظمت بیشتر اسلام دعا مى کنم و توفیق نظام اسلامى خصوصامسؤولان مـحترم آموزش و پرورش و دانشگاهها و مراکز علمى را براى تعلیم و تربیت جامع و اسلامى مسالت مى نمایم .
والسلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته .
لطف اللّه صافى .
سئوال 9 = مبارزه با نفس اماره
باسمه تعالى .
محضر مقدس مرجع تقلید شیعه , آیت اللّه العظمى آقاى صافى گلپایگانى .
با سلام ! .
ایـنـجانب از اوایل دوره جوانى , در راه مبارزه با نفس اماره گام برمى دارم , ولى گاهى در راه این جـهاد بزرگ ,ناموفقم نفس اماره مرا به کارهاى زشت وامى دارد و وجدان من پس از ارتکاب گناه , بسیار ناراحت و نگران مى گردد .
خواهشمند است با کلامى پیامبرگونه , به من پشت گرمى دهید و یارم باشید قبلا از شما متشکرم .
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
روى ان رسول اللّه صلى اللّه علیه و آله , قال :
((خـیر امتى من هدم شبابه فى طاعة اللّه و فطم نفسه عن لذات الدنیا و توله بالاخرة ان جزاه على اللّه اعلى مراتب الجنة )) ((67)) .
فرزند عزیزم ! .
نـامـه شـکـوایـیـه شما را خواندم اگر بیشتر مردم , شکایت از دیگران و از جریانهاى بیرون از خود دارنـد,شـمـا شکایت از خود و درون خود دارید که معلوم مى شود با نفس خود و هواهاى نفسانى و شهوانى درگیریدیا به عبارت دیگر با آنها در جنگ و جهادید و در جهاد اکبر ـ که به فرموده رسول اکرم , صلى اللّه علیه و آله وسلم , همان جهاد با نفس است ـ دشمن را قوى پنجه و نیرومند مى بینید و از آن بیم دارید که بر او, خداى نخواسته , پیروزى و ظفر نیابید .
من به شما اطمینان مى دهم که اگر در برابر این دشمن مقاومت کنید و عرصه را بر او تنگ نمایید واز آغـاز بـه پـیـشنهاد وخواسته هاى او گردن ننهید, سرانجام بر او غالب شده و او اسیر و رام شما خواهد شد .
ولـى اگـر به خواسته هاى او جواب مثبت بدهید, خواهشهاى آن بسیار و بى شمار است و هر چه از اوفرمان ببرید, او فرمانهاى دیگر و بیشتر مى دهد و تا شخصیت انسانى و کرامت آدمى را نابود نکند و او رااز مقام خود, ساقط نسازد, قانع نمى شود .
دوران جـوانـى , دوره و مـیدان چنین جهاد و پیکارى است و باید شخص اراده , مقاومت و پایدارى خـودرا نـشـان بـدهـد البته همه کس حریف نفس اماره نیست , پهلوانان حقیقى مى توانند در این میدان عرض وجود نموده و جایزه قهرمانى بگیرند .
شـمـا و هـر نـوجـوان و جـوانـى , خـواه و نـاخواه , این زورآزمایى و این امتحان بسیار بزرگ را باید بـگذرانید,یاد خدا را فراموش نکنید و از او کمک بخواهید که خود وعده فرموده : ((والذین جاهدوا فـیـنـالـنهدینهم سبلنا و ان اللّه لمع المحسنین )), ((68)) کسانى که در راه خدا جهاد مى نمایند, البته خدا آنان را به راهى که به او مى رسد, راهنمایى مى نماید و خدا با نیکوکاران است .
ایـن مـعـنـویت و روحیه اى که دارید ـ که به وضع روحى و درگیرى عقل و نفس خودتان متوجه هـسـتید ومى خواهید که نفس را مغلوب کرده و خود را از آفات هواى نفس سالم نگاهدارید ـ خود مرحله اى از کمال و آگاهى و بصیرت و بینش است امید است همین آگاهى , شما را از این گرداب ـ که بسیارى از جوانان درآن گرفتار مى شوند ـ و از امواج و توفان شهوات نجات دهد .
ایـن کـار, اگر چه در آغاز دشوار جلوه مى کند, ولى وقتى انسان با هواى نفس مقاومت نموده و از آن پیروى نکرد, بسیار آسان مى شود .
سـعـى کـنـیـد بـا اشـخـاص مـجـرب و مؤمن مجالست کنید, در جلسات موعظه و سخنرانیهاى مذهبى شرکت کنید, کتابهایى مانندمعراج السعادة , حیاة القلوب و عین الحیات را مطالعه نمایید و با دعا و نیایش به درگاه خدا و خواندن دعاى کمیل , دعاى ندبه , توسل به حضرت ولى عصر, ارواح العالمین له الفدا, خود را براى جهاد با نفس , مسلح کنید .
امیدوارم پیروز, سعادتمند و موفق شوید و آینده بسیار روشنى پیش روى داشته باشید .
حقیر هم براى توفیق شما و سایر جوانان دعا مى کنم و از شما التماس دعا دارم .
لطف اللّه صافى .
سئوال 8 = راهنمائى جوانان مشرف به تکلیف
ت محضر مبارک بزرگ مرجع جهان تشیع , حضرت آیت اللّه العظمى صافى (دامت برکاته ) .
با سلام و عرض خسته نباشید و آرزوى قبولى طاعات آن مرجع عزیز به درگاه حضرت حق تعالى ! .
خواهشمند است با رهنمودهاى حکیمانه خویش , نوجوانان مشرف به تکلیف را راهنمایى فرمایید .
از لطف شما صمیمانه سپاسگزاریم .
مستدام باشید , انشا اللّه .
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
فـرزنـدان عـزیـز و نـوبـاوگـان گـرامـى کـه به سن بلوغ و شرف صلاحیت توجه تکالیف الهى و خطابات قرآنى نایل شده اید! .
حقیر به شما درک این شایستگى را تبریک مى گویم .
تـوجـه داشـتـه بـاشـیـد, از این تاریخ , شما به عضویت در جامعه اسلامى پذیرفته شده اید که روى اخلاق شما و گفتار شما و نیز کار شما حساب مى شود و خداوند به شما نشان و اعتبار عطا فرموده اسـت , کـه در هـمـه آیـات ((یـا ایـهـا الذین آمنوا)), ((64)) به عنوان طرف خطاب و سخن او قرار مـى گـیرید و در جامعه نیزشما به همان اعتبار مهمى که شرع مقدس ارزش و اعتبار داده , ارزش دارید .
کـار و سـخـن شـمـا که تا پیش از این اعتبار شرعى و قانونى نداشت , اکنون اعتبار شرعى مى یابد, تـاامـروز, دیـگران درباره شما تصمیم مى گرفتند و صاحب اختیار شما بودند, ولى از امروز, خود, صاحب اختیار خودتان , مى شوید, از امروز محکوم به حکم کسى نیستید, جز به حکم خدا و پیامبر و ائمه معصومین , علیهم السلام .
عـقـایـد خود را به توحید, نبوت , امامت , معاد و به کتابها و پیمبران گذشته و ملائکه , با دلایل هر چندمختصر و در عین حال قوى و محکم , در ذهن خود حاضر کنید, و سعى کنید که به حول و قوه الـهـى , براى خداوند متعال بنده اى صالح و براى پیامبر اکرم , صلى اللّه علیه و آله , پیروى راستین و براى ائمه طاهرین ,صلوات اللّه علیهم اجمعین , بخصوص صاحب الامر و ولى عصر, حضرت مهدى , حـجـة بـن الـحـسـن , ارواح العالمین له الفدا, شیعه مخلص و سربازى حقیقى , براى اسلام و قرآن پـاسـدارى امـین و براى همه مؤمنین ومؤمنات برادر یا خواهرى غمخوار و مهربان باشید, و حقوق همگان مخصوصا حق پدر و مادر و اساتید وعلما را رعایت کنید
و کوتاه سخن آنکه خود را به اخلاق کریمه اسلامى آراسته سازید و در نیکى به خلق وقضاى حوایج مردم اهتمام نمایید, در علم و عمل و کـسـب مـعرفت و دانش , هر چه پیش مى روید و به هرمقام و درجه اى که مى رسید, در آن درجه متوقف نشوید و به کمال بیشتر و مقامات بالاتر نظر داشته باشید, از نعمتها و امکاناتى که براى ترقى دارید, حداکثر استفاده را بنمایید .
از امروز قدر و ارزش عمر و فرصتها و حتى دقایق زندگى را بدانید مبادا بیهوده تلف شود! هر یک ازشـمـا, چـنـان بـدانـیـد که باید شخص شما و باز هم شخص شما براى اسلام و براى امت اسلام , افتخارآفرین و موجب عزت و عظمت گردد .
اوقات خود را به بطالت , سستى , غفلت و خداى نخواسته اشتغال به مناهى و ملاهى ضایع نسازید .در جـهـاد بـا نـفس و هواى نفسانى , که جهاد اکبر است , کوتاهى نکنید و سعى کنید بر غرایز خود مسلطباشید .چـنـان بـاشـیـد و چـنـان بروید که در آینده , از یاد گذشته شاد و خوشحال شوید و سوابق خوب زندگى همیشه موجب اطمینان و آرامش قلب شما باشد .
عـزیـزان مـن ! تـکلیف , یعنى این گوى و این میدان , این شما و این همه فرصتهاى سعادت بخش , این نیروها و استعدادهاى خداوندى , تکلیف , یعنى ورود به دوره سازندگى , خودسازى , مسؤولیت و ورود درامـتـحـانات الهى و سرآغاز آمادگى براى سیر راه تکامل و تعالى , تکلیف , یعنى زندگى آگاهانه وخردپسند .شما خود را براى این زندگى آماده سازید و خود را به هیچ چیز و به هیچ کس و به هیچ قیمت , جز به خدا و به ثواب خدا نفروشید .
((فلیس لا نفسکم ثمن الا الجنة فلاتبیعوها الا بها)), ((65)) .
امـیرالمؤمنین , علیه السلام , مى فرماید: براى نفس شما قیمتى جز بهشت نیست , جانتان و خودتان راغیر از بهشت , به چیز دیگرى , نفروشید .تـلاش کـنـیـد کـه در هـر رشـتـه و شـغلى که انتخاب مى کنید براى جامعه عضوى مفید و امین بـاشـیـد,چـنان بدانید که همه به سعى و تحصیل و تلاش شما نیازمندند, باید به سهم خودتان این نیازمندیها را برطرف نمایید .
خـدا را هـیـچـگـاه فـرامـوش نـکـنـید و از یاد خدا و دعا و عبادت , بخصوص نماز و توسل به ائمه هدى ,علیهم السلام , و زیارت مشاهد مشرفه , نیرو بگیرید, به سوى سعادت و کمال پیش بروید و به لطف و کمک و مدد خداوند امیدوار باشید که در قرآن مجید مى فرماید:
((و الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا و ان اللّه لمع المحسنین )) ((66)) .
خـداونـد مـتـعال همه شما را از یاران و سربازان واقعى حضرت بقیة اللّه الاعظم , ارواح العالمین له الفدا, قرار دهد و بر توفیقات شما بیفزاید .
والسلام علیکم و رحمة اللّه و برکاته .
لطف اللّه صافى .
سئوال 7 = بهترین و مهمترین آرزو از خداى سبحان
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
محضر مبارک حضرت آیت اللّه العظمى آقاى حاج شیخ لطف اللّه صافى , مد ظله العالى .
با سلام و تحیت , خواهشمند است به سؤالات این جانب پاسخ دهید:
1 ـ اگر روزى قرار شد که خداوند متعال , یک آرزوى شما را برآورده کند, در این صورت بهترین و مهمترین آرزو و خواسته حضرتعالى از خداى سبحان چه خواهد بود؟ .
ت بسم اللّه الرحمن الرحیم .
نـامـه جـنابعالى متضمن دو سؤال و درخواست پند و اندرز, واصل شد سؤالها و درخواست , کاشف ازحـسـن نیت و بصیرت مذهبى و حیات وجدانى است حقیر, این ضمیر و ایمان و اعتقاد را به شما تبریک گفته و از خداوند متعال برایتان دوام توفیق , کمال ایمان و یقین , مسالت مى نمایم .
اگـر چـه بـه واسـطـه کثرت مشاغل و قلت فرصت , سعى بر این بود که در جواب ایجاز و اختصار رعایت شود, ولى معنویت این مطالب و حلاوت و لذتى که براى روح انسان در تذکار و یادآورى آنها فـراهـم مـى شـود, خود به خود, موجب بسط کلام مى گردد, به طورى که اگر عنان قلم کشیده نـشـود, نـفس هیچ گاه ازبیان این معانى دلپذیر, سیر نگشته و قلم از نوشتن آن باز نمى ماند, ((و الحمدللّه الذى هدانالهذا و ما کنا لنهتدى لولا ان هدانا اللّه )) ((41)) .
اما پند و اندرز براى خودم و براى شما و همگان :
اوضـاع جـهـان و دگرگونى احوال مردمان , و تغییر و تحولات در هر عصر و هر زمان , بلکه در هر لحظه است که همه مشتمل بر پند و موعظه و معرفت آموز و هدایت بخش است , هر ذره اى از ذات , هـر برگ درخت , هر قطره باران , هر سلول , هر جنبنده و هر حیوان , جماد, نبات , انسان , کوه , دریا, سـتاره , منظومه وکهکشان و هر کدام و هر یک , عالمى از حقایق و کتابى از معانى و معارف و راه و طـریـقـى به سوى خداست سنت الهى لبس و خلع , حیات و موت , عوض شدن مظاهر و تازه شدن نـعـمتها و کهنه شدن نوها,پیدایش ها و آغازها, و فرجامها و پایان مهلتها و عمرها و انقراض دولتها, بـراى خـردمندان همواره بهترین موعظه بوده و هست , ((ذلک بان اللّه هو الحق و ان مایدعون من دونه الباطل و ان اللّه هو العلى الکبیر)) ((42)) .
کدام نقطه و حرف و کلمه اى از کتاب آفرینش و کدام پدیده و مخلوق کوچک و بزرگ است که در آن آثـار قـدرت بى نهایت و حکمت و علم نامنتهاى الهى مشهود نباشد, و آدمیان غافل را با نهیب و هشدار ازخواب غفلت بیدار نکند و به اندیشه در عاقبت کار, وادار نسازد و در برابر عظمت آفریننده یـگـانـه و یکتاى این جهان هستى , خاضع و خاشع ننماید و به سجده نیندازد و زبانش را به توحید, تهلیل , تسبیح و تکبیرنگشاید و مثل مضامین این دعا را بر گوش جان او نخواند:
((الـلـهـم انـه فـى السموات دورات و لا فى الارض حرکات و لا فى العیون لحظات و لا فى البحار قـطـرات و لا فـى الا شجار ورقات و الا و هى لک شاهدات و علیک دالا ت و فى ملکک متحیرات )) ((43)) .
آرى , همه شواهد, وجود خدا و دلایل علم و حکمت وقدرت اویند, .
برگ درختان سبز در نظر هوشیار ـــــ هر ورقش دفترى است معرفت کردگار .
((ان نـظـرت الى الا شجار رایتها دفاتر سطرت على اوراقها ادلة وجوده اوالى البحار وجدتها زاخرا مـن بحر کرمه و جوده جمیع ما فى الکون ناطق بتسبیحه و مجده و ان من شئ الا یسبح بحمده )) ((44)) .
در حـالـى کـه تـمـام اجزا و اعضاى جهان , از اتم تا کهکشانها و هر جرم و کره اى که از آن بزرگتر یـاکـوچکتر نیست , همه به قدرت الهى در حرکت و سیر و گردشند, و این حرکت تکوینى در خود انسان و دراعضا و اجزاى ذرات وجودش , در جریان است , همه با زبان بى زبانى , هشدار مى دهند که در عرصه اراده واختیار نباید از قافله حرکت باز ماند, باید حرکت کرد, به جلو رفت و سکون و توقف جایز نیست .
حـیـف اسـت کـه انسان این همه مواعظ و هشدارها را با گوش دل نشنود, و عمرش را به غفلت و بطالت و عبث و بازى تمام کند .
در احـادیـث شـریـفـه اسـت کـه : ((هـر کـس دو روز او مساوى باشد, مغبون و زیانکار است و هر کس امروزش از دیروزش بدتر باشد,ملعون است )) ((45)) .
هـر چـه مى بینیم , همه به ما مى گویند بهوش باشید که وقت مى گذرد, فرصت از دست مى رود, جوانى را پیرى , تندرستى را بیمارى و زندگى را مرگ و ممات در پى است , تا فرصت هست و توان داریـد بپاخیزید و براى راهى که در پیش دارید و بسیار دور و دراز است , زاد و توشه فراهم نمایید, فراموش نکنیدکه امیرالمؤمنین , علیه السلام , مى فرماید:
((کفى بذلک واعظا لمن عقل و معتبرا لمن جهل )) ((46)) .
امـا جـواب سـؤال اول , کـه اگـر قـرار باشد خداوند متعال یک آرزوى شما را برآورده کند, در این صـورت بـهـترین و مهمترین آرزوى شما چیست ؟ سؤال بسیارمهمى است که غیر ازائمه طاهرین , عـلـیهم السلام , که راسخین در علم و معادن بصیرت و معرفت و کمالات عالیه و ملهم به الهامات خاصه ربانیه هستند, کسى نمى تواند جواب کافى و شافى از آن بدهد .
نـمـى دانـم از خـدا بـا چنین شرطى که یک آرزو و حاجتم برآورده باشد, چه درخواستى بنمایم و کدام یک از حوایج خود را مسالت کنم ؟ .
آیا از درگاه او ایمان ثابت , رضا و رضوان او را بخواهم ؟ .
یا فرج و ظهور آقا, حضرت صاحب الامر, ارواح العالمین له الفدا, را مسالت نمایم ؟ .
یا عرض کنم ((الهى اجعلنى کما تحب و کما ترید))؟ ((47)) .
یا براى همه بندگان خدا, خیر و سعادت دنیا و آخرت و هدایت بخواهم و یا .
ولـى مـن خـدا را باسطالیدین بالعطیه مى دانم , مى دانم که از خزاین رحمت و کرم او هر چه انفاق وبـخشش و عطا شود, چیزى کم نمى شود همه دعاها را مستجاب مى فرماید او فیاض مطلق است , ((لایـشـغـلـه سـمع عن سمع یعطى من ساله و یعطى من لم یساله )) ((48)) است کرم وعطاى او محصور و معدود نمى شود, ((لاتنفد خزائنه و لا تزیده کثرة العطا الا جودا وکرما)) ((49)) .