تبیان، دستیار زندگی

امام صادق (ع) : بنده مؤمن تا زماني كه خاموش باشد نيكوكار نوشته مي شود و چون سخن گويد : نيكوكار يا بدكردار نوشته شود .

لا يزال العبد المؤمن يكتب محسنا مادام ساكتا ، فإذا تكلم كتب محسنا أو مسيئا .

امام حسین (ع) : حضرت به ف رزندش علي فرمودند: فرزندم بترس از ستم نمودن به كسي كه به غير از خدا در مقابل تو ياوري ندارد.

وقال (ع ) لابنه علي ابن الحسين السجاد عليهماالسلام : أي بني إياك و ظلم من لا يجد عليك ناصرا إلا الله جل و عزوجل .

امام رضا (ع) : عاقل ، احسان به مردم را غنيمت مي شمارد ، و شخص توانا بايد فرصت را غنيمت شمارد و الا موقعيت از دست مي رود

البر غنيمة الحازم ، و التفريط مصيبة ذوي القدرة

امام رضا (ع) : خسيس بودن آبروي انسان را از بين مي برد

البخل عزق العرض

امام حسین (ع) : مردي از انصار خدمت حضرتش آمد كه چيزي از او درخواست نمايد. حضرت به او فرمود: "اي برادر انصار، خويشتن را از ذلت درخواست حفظ كن و احتياج خود را در رقعه اي از كاغذ بنويس كه انشاء الله چيزي از ما دريافت خواهي نمود كه شاد شوي ". سپس مرد انصار براي حضرت نوشت : "يا اباعبدالله ، فلان شخص پانصد دينار از من طلب دارد كه بر من اصرار بسيار مي ورزد، با او صحبت بفرماييد كه تا چيزي دستم مي آيد به من مهلت دهد". همين كه جضرت رقعه او را خواند، وارد منزل شد و كيسه اي بيرون آورد كه مبلغ يك هزار دينار در آن بود، حضرت به او فرمود از پانصد دينار آن بدهي ات را بپرداز و با پانصد دينار باقي مانده ، امور زندگيت را رو به راه كن ، و هيچ گاه انتظار رفع نيازمندي نداشته باش مگر از سه كس : مردي با ايمان و متدين ، يا شخصي جوانمرد، يا مردي شريف و داراي اصل و نسب . اما مرد با دين و ايمان از ترس دينش تو را نااميد نمي سازد. اما شخص جوانمرد، او نيز از جوانمردي خود حيا مي كند كه تو را رد نمايد. و اما افراد اصيل و نجيب مي دانند كه تو براي برآمدن نيازت آبروي خويش را در گرو احسان او گذاشته اي ، نجابت او نمي گذارد كه دست خالي برگردي و روي تو را به زمين نخواهد انداخت ".

جاء رجل من الأنصار يريد أن يسأله حاجة. فقال عليه السلام : يا أخا الأنصار صن وجهك من بذل (بذلة) في المسألة وارفع حاجتك في رقعة فإني آت فيها ما سارك إن شاء الله . فكتب إليه يا أبا عبدالله إن لفلان علي خمسمأة دينار وقد ألح بي فكلمه ينظرني إلي ميسرة. فلما قرأ (ع ) الرقعة دخل إلي منزله ، فأخرج منها صرة فيها ألف دينار، قال عليه السلام : أما خمسمأة فاقض بها دينك ، و أما خمسمأة فاستعن بها علي دهرك ، و لا ترفع حاجتك إلا إلي أحد ثلاثة: إلي ذي دين أو مروة أو حسب ، أما ذو الدين فيصون دينه ، و أما ذو المروة فإنه يستحيي لمروته ، و أما ذو الحسب فيعلم أنك لم تكرم وجهك أن تبذل له في حاجتك ، فهو يصون وجهك أن يردك بغير قضاء حاجتك .

امام صادق (ع) : از هر خانداني كه نرمي دور شد ، خير از آنها دور گشت .

ما زوي الرفق عن أهل بيت إلا زوي عنهم الخير .

امام سجاد (ع) : و آنان كه چون به عروه و دسته آن حضرت خود را آويختند ( پيرو دين او گشتند ) قبيله ها ( شان ) از آنها دوري گزيدند ، و چون در سايه خويشي با او جاي گرفتند ( فرمانبر او گرديدند ) خويشان با آنان خود را بيگانه پنداشتند

و الذين هجرتهم العشائر اذ تعلقوا بعروته ، و انتفت منهم القرابات اذ سكنوا في ظل قرابته .

امام علی (ع) : [1] امام باقر عليه السلام از جدش اميرمؤمنان [ ع ] چنين نقل مي کندکه فرمود : [2] در روی زمين دو امان و وسيله نجات از عذاب الهی بود که يکی ز آنها برداشته شد دومی را دريابيد و به آن چنگ زنيد . [3] اما امانیکه برداشته شد رسول الله بود [4] و اما امانیکه باقیمانده استغفار است خداوند تعالی مي فرمايد [5] خدا آنها را عذاب نمي کند تا تو در ميانشان هستی و خداوند آنها را هرگز عذاب نمي کند در حاليکه استغفار مي کنند [6] سيدرضی اضافه مي کند : که اين يک نمونه از بهترين استفاده ها و لطيف ترين استنباط ها از آيات قرآن است .

88 - [1] و حکی عنه ابو جعفر محمد بن علی الباقر عليهما السلام ، انه قال : [2] کان فی الارض امانان من عذاب الله ، و قد رفع احد هما ، فدونکم الاخرفتمسکوابه : [3] اما الامان الذی رفع فهو رسول الله [ص ] [4] و اما الامان الباقی فالاستغفار قال الله تعالی : [5] [[ و ما کان الله ليعذبهم و انت فيهم و ما کان الله معذبهم و هم يستغفرون ] ] [6] قال الرضی : و هذامن محاسن الاستخراج و الطائف الاستنباط

امام حسن (ع) : اي پسر آدم از اعمال حرام دوري كن تا شخص عابدي باشي ، و به آنچه خداوند روزي تو كرده خوشنود و راضي باش تا بي نياز باشي ، و حق همسايگي را در باره همسايهات مراعات كن تا مسلمان باشي ، و آنچنان با مردم رفتار كن كه دوست داري با تو رفتار شود تا شخص عادلي باشي .

يا ابن آدم عف عن محارم الله تكن عابدا وارض بما قسم الله سبحانه تكن غنياوأحسن جوار من جاورك تكن مسلما ، وصاحب الناس بمثل ما تحب ان يصاحبوك به تكنعدلا .

امام حسن (ع) : از آن حضرت سؤال شد زندگي چه كسي از همه بهتر است ؟ فرمود : كسي كه مردم را درزندگي خود شريك كند .

قيل له عليه السلام من أحسن الناس عيشا ؟ قال : من أشرك الناس في عيشه .