تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : در برخي از روايات كه در مورد خواندن سوره هايي قبل از خواب وارد شده، كلمة "عند نومه؛ هنگام خواب" آمده كه استفاده مي شود سوره ها را موقع خوابيدن بايد خواند، مثلاً دربارة سورة تكاثر آمده: "من قرأ الهكم التكاثر عند النوم و قي من فتنة القبر؛(1) هر كس سورة تكاثر را موقع خواب بخواند، از عذاب و فتنه هاي قبر مصون مي ماند". بنابراين به دو ساعت قبل از خوابيدن، عرفاً (موقع خوابيدن)" گفته نمي شود، بلكه موقع خوابيدن وقتي است كه انسان در رختخواب قرار گيرد يا آمادة رفتن به رختخواب باشد.پي نوشت ها: 1. شيخ صدوق، ثواب الأعمال، ص 120.

پاسخ : اين حديث در ثواب الأعمال مرحوم شيخ صدوق آمده(1) و منظور از "بدون تعجب" اين است كه كلمة "لا اله الاّ الله" را به عنوان ذكر بگويد، نه به عنوان ابراز تعجب خود از چيزي، چون گاهي انسان در مقام تعجب، از كلماتي مثل "لا اله الاّ الله" و "سبحان الله" استفاده مي كند، مثلاً وقتي به حادثه اي برخورد، بي اختيار و از روي تعجّب مي گويد: "لا اله الاّ الله".بعضي از گناهان ثواب ها و حسنات را از بين مي برد، چنانچه بعضي از ثواب ها و اعمال خير، گناهان را مي سوزاند. رسول خدا(ص) فرمود: "از حسد پرهيز كنيد، زيرا حسد حسنات را مي خورد، چنان كه آتش هيزم را مي سوزاند وبه خاكستر مبدّل مي كند".(2) نيز فرمود: "وقتي گناهي مرتكب شدي، به دنبالش حسنه و كار خوبي انجام بده تا گناه را محو كند".(3) مردي خدمت پيامبر عرض كرد: گناهم زياد و عملم كم است، حضرت فرمود: "زياد سجده كن، زيرا سجده گناهان را مي ريزد، همان گونه كه باد برگ درختان را مي ريزد".(4)پي نوشت ها: 1. ثواب الأعمال، ص 7؛ وسائل الشيعه، ج 7، ص 212.2. محمد محمدي ري شهري، ميزان الحكمه، ج 1، ص 630، ماده حسد، شماره 3941.3. همان، ج 2، ص 1000، ماده ذنب، شماره 6686.4. همان، شماره 6694.

پاسخ : كسي كه روزة قضايي بر عهده دارد، نمي تواند روزة مستحبي بگيرد.(1)حال اگر كسي قبلاً نماز و روزة مستحبي گرفته و قبل از مرگ نماز و روزة قضايي بر عهده داشته باشد، نمازها و روزه هاي مستحبي جبران نماز و روزة قضايي را نمي كند. بايد آنچه را قضا شده، انجام دهد و اگر نتوانست، بايد وصيّت كند كه برايش انجام دهند. بر پسر بزرگتر واجب است قضاي نمازها و روزه هاي پدر و مادر را انجام دهد.(2)پي نوشت ها: 1. آيت الله فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 592، ص 158.2. توضيح المسائل مراجع، ج 1، مسئلة 1390.

پاسخ : ايمان حقيقي، رعايت تقواي الهي، انجام واجبات، ترك محرمات، دوستي اهل بيت(ع)، ياد مرگ، صلة رحم، نيكي به والدين و وضوي كامل گرفتن مرگ را آسان و عبور از پل صراط را راحت مي كند.رسول خدا(ص) فرمود: "مرگ را زياد ياد كنيد. هر بنده اي مرگ را زياد ياد كند، خداوند قلبش را زنده مي كند و مرگ را بر او آسان مي نمايد".(1) حضرت صادق(ع) فرمود: "مرگ براي مؤمن همانند خوشبوترين چيزي است كه با بوييدن آن مؤمن از تمام درد و رنج ها رها مي شود".(2) امام علي(ع) فرمود: "بهترين تحفه و سوغات براي مؤمن مرگ است".(3)از حضرت دربارة آمادگي براي مرگ سؤال شد، فرمود: "انجام واجبات و ترك محرمات و دارا شدن مكارم و فضايل، آمادگي براي مرگ است. كسي كه واجبات را انجام دهد و محرمات را ترك كند و داراي فضايل باشد، باكي از مرگ ندارد".(4) امام صادق(ع) فرمود: "هر كس دوست دارد خداوند سكرات مرگ را آسان كند، بايد صلة رحم كند و به پدر و مادرش نيكي نمايد".(5)رسول گرامي(ص) به علي(ع) فرمود: "ثابت قدم ترين شما بر صراط كسي است كه اهل بيت مرا بيشتر دوست داشته باشد".(6) نيز فرمود: "يا علي، روز قيامت من و تو و جبرئيل در پل صراط مي ايستيم. از پل صراط عبور نمي كند مگر كسي كه به خاطر داشتن ولايت تو، برائت از آتش جهنم را داشته باشد".(7)پس جواز عبور از پل صراط، ولايت اميرالمؤمنين(ع) است. و فرمود: "وضوي صحيح و كامل بگير و از پل صراط مثل عبور ابرها، حركت كن".(8)ذكر و دعاي خاصي در اين مورد پيدا نكرديم. بديهي است هر ذكر و دعايي براي نجات انسان از مهالك دنيوي و اخروي مفيد است. امام باقر(ع) از قول پيامبر(ص) به جابر فرمود: "گفتن اشهد ان لا اله الاّ الله وحده لاشريك له و اشهد انّ محمداً عبده و رسوله باعث بالا رفتن اعمال و كارهاي خوب انسان مي شود و عمل را چند برابر مي كند و ميزان عمل خير را مضاعف مي كند.به واسطة اين دو شهادت از جهنم نجات يافته و به بهشت راه پيدا مي كند و باعث عبور از صراط مي شود. پيامبر فرمود: "زياد صلوات بر من بفرستيد تا به رحمت الهي نائل شويد".(9) حضرت صادق(ع) فرمود: "هر كه يك روز از آخر ماه رجب را روزه بگيرد، خدا او را از شدت سكرات مرگ و از عذاب قبر ايمن گرداند و هر كه دو روز از آخر رجب روزه بگيرد، از صراط به آساني بگذرد".(10)در عين حال يادآور رحمت و مغفرت گسترده الهي نيز باشيد كه شامل حال تمام بندگان و به خصوص بندگان مؤمن مي شود و از اين طريق اميد را در قلب خود زنده نگهداريد. پي نوشت ها: 1. محمد محمدي ري شهري، ميزان الحكمه، ماده موت، حديث شمارة 19154.2. همان، شمارة 19109.3. همان، شمارة 19124.4. همان، شماره 19209.5. همان، شماره 19237.6. همان، ماده صراط، شمارة 10483.7. همان، شمارة 10484.8. همان، شمارة 10492.9. كافي، ج 8، ص 18.10. مفاتيح الجنان، اعمال ماه رجب.

پاسخ : اگر در روزهايي كه روزه گرفتن در آن ثواب دارد، روزة قضايي بگيرد، از ثواب استحباب نيز بهره مند خواهد شد.

پاسخ : متأسفانه تا كنون كتابي نوشته نشده كه جامع همة احاديث چهارده معصوم(ع) باشد، ولي تا حدودي مرحوم علامه مجلسي در كتاب ارزشمند بحارالأنوار احاديث را جمع آوري كرده اند كه بيش از صد جلد مي باشد. البته همه اين روايات موثق و صحيح نمي باشند. كتاب جامع احاديث الشيعه و كتاب ميزان الحكمه نوشتة جناب آقاي ري شهري در اين زمينه خوب هستند.

پاسخ : موقع وضو جاي مسح سر و پا بايد خشك باشد و ديگر جاهاي بدن مثل صورت و دست ها اگر خيس باشد، اشكالي ندارد(1) و خشك كردن آن ها لازم نيست،(2) ولي در غسل، تر بودن اعضا اشكالي ندارد.پي نوشت ها:1. توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 169، مسئلة 256.2. آيت الله فاضل، جامع المسائل، ج 1، ص 55.

پاسخ : افرادي كه در برنامه نسيم حقيقت نشان داده مي شوند ، همچنان كه در نامه خود ياد آور شده ايد، مرگ تقريبي را تجربه كرده اند. شايد اين همان چيزي باشد كه در برخي روايات از آن به حالت "معاينه" تعبير شده است. اگر كسي مرگ واقعي را تجربه كند، هرگز به دنيا بر نمي گردد، اين افراد دچار مرگ ناقص شده اند و پزشك فكر كرده كه فرد از دنيا رفته است، يا برخي دچار تخيلاتي شده اند و خيال مي كنند مرده اند و برخي از تصورات براي ايشان به وجود آمده است.كساني كه از دنيا مي روند، وارد عالم برزخ مي شوند، برخي از مجرمان از خدا تقاضاي برگشت به دنيا مي كنند كه پاسخ منفي است ، بنابراين هيچ كس بعد از مرگ به دنيا بازگشت نخواهد كرد. به چنين برنامه هايي نمي توان در مباني اعتقادي اعتماد كرد، زيرا بايد اعتقادات خود را براساس دلايل عقلي تنظيم كنيم، نه براساس داستان و فيلم هاي چنيني، تا اگر فيلم و داستان ديگري برخلاف اين برنامه نشان داده شد، عقايد خود را تغيير ندهيم. همان گونه كه گفتار افراد مختلف در مورد چيزهايي كه ديده اند، متفاوت است و هر كسي براساس عقيده مذهبي خود چيزهايي را تعريف مي كند. ناگفته نماند ديدن چنين برنامه هايي در روحيه ديني انسان تأثير مثبت به سزايي دارد، ولي نبايد ملاكي براي مباني اعتقادي انسان محسوب شود.

پاسخ : خوابهاى بسيار خوبى ديده‏ايد. اين خواب‏ها نشانگر نيّت پاك و صداقت شما است. مخصوصاً خواب اوّلى كه در مورد لطف حضرت بقية اللَّه الاعظم (ع) قرار گرفته‏ايد و وجود شما به واسطه حضرت خوشبو شده است. ان شاء اللَّه بتوانيد از ياران حضرت قرار بگيريد.بايد سعى كنيد اين حالت خوشى و صداقت و پاكى باطن را نگه داريد و مواظب باشيد با آلوده شدن به گناه آن را از دست ندهيد.خواب دوم دلالت بر اين دارد كه مرحوم پدر بزرگتان از شما راضى شده و از اين بابت شما را از نگرانى بيرون آورده است. خداوند ايشان را رحمت فرمايد.در مورد مسئله سوم معلوم نشد كه آيا خواب مستقلى در باره دخترخاله ديده‏ايد يا نيت كرده‏ايد كه براى اطمينان از ازدواج، امام زمان را خواب ببينيد و اين امر صورت گرفته يا همان دو خواب قبلى است. با توجه به شرايط دختر خاله از نظر ايمان و تقوا براى ازدواج اقدام بكنيد و از او خواستگارى به عمل آوريد. خداوند مشكلات را بر طرف مى‏فرمايد. اگر ازدواج با ايشان به صلاح شما نباشد، براى مورد ديگرى اقدام كنيد. خداوند همه جوانان را از فتنه‏هاى آخرالزمان مصون و محفوظ فرمايد و مشكلات آنان را برطرف كند.

پاسخ : دين هيچ گاه با پيشرفت علم مخالف نبوده و حتى مشوّق افرادى است كه در پى كسب دانش خواهند بود. خداوند در قرآن علم را وجه امتياز و برترى دانسته است: "خدا آن‏هايى را كه ايمان آورده‏اندو كسانى را كه دانش يافته‏اند، به درجاتى برافرازد..." (1).رسول اكرم(ص) فرمود: "طلب دانش بر مرد و زن مسمان واجب است". (2) و "در طلب دانش باشيد اگر چه در چين باشد" (3) كه فهميده مى‏شود اسلام اهميت فوق العاده‏اى براى علم قائل بود و مسلمانان را به فراگيرى‏اش تشويق مى‏كرد. البته در مسيحيت جدا شده از مسيح و انجيل و ديگر كتاب‏هاى پيامبران چون تورات به دليل تحريف‏هاى صورت پذيرفته، نوعى مبارزه با علم ديده مى‏شود. كليسا نمى‏توانست با پيشرفت علم و نظريه‏پردازى‏اش سازگارى داشته باشد. كليسا هر چه مى‏گفت همان حجت بود و علم نقش متقابلى پيدا مى‏كرد.اما در جهان امروز و اسلام اصيل بودن علم در كنار دين و همراهى با هم حتمى است و مى‏توانند در خدمت ديگرى باشند. دين به ارشاد و هدايت و علم به پيشرفت و تكامل جهت رسيدن به زندگى برتر خدمت مى‏كنند. ديده مى‏شود كه با پيشرفت علم، حقايق اسرار و فلسفه بعضى از احكام دين روشن مى‏شود و بسيارى از دستورهاى اسلام در امورى چون عبادت، بهداشت، معاملات، زندگى و تغذيه مطابقت با علم و كشفيّات آن دارد. پس نقش دين، سازندگى و تربيت و هدايت مردم تا رسيدن به سعادت واقعى است و علم مى‏تواند در كنار آن در خدمت مردم باشد.پي نوشت ها : 1- مجادله (58) آيه 11.2 - بحار الانوار، ص 177.3 - همان.