تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : از شروع عادت ماهيانه تا كمتر از ده روز هر چه خون ديده شود، حيض است. تا از عادت پاك نشده ايد، قبل از ده روز حيض هستيد. وقتي از عادت حيض و لكّه بيني پاك شديد، بايدغسل حيض انجام داده و به وظائف خود عمل كنيد. البته ترشحات زرد رنگي كه به آن خون صدق نكند، حيض نيست.(1)پي نوشت ها: 1. آيت الله فاضل، جامع المسائل، ج 1، ص 58، س 161 و 162.

پاسخ : برادر عزيز از مكاتبه تان با اين مركز سپاسگزاريم. دعا و صلوات براى بانيان خيّر كار پسنديداى است، ولى خوب بودن اسم بردن از خيّران در مسجد بستگى به موقعيت دارد، زيرا موارد مختلف دست و پاره‏اى از موارد كه اثر تشويقى آن بيشتر است و لطمه‏اى به اخلاص خيران نمى‏زند، بهتر است نام آنان برده شود تا ديگران تشويق به كارهاى نيك گردند. در مواردى كه بين ريا كارى و ضربه زدن به اخلاص مى‏رود، اسم نبردن شايسته و بهتر است. چنان كه قرآن كريم در مورد صدقه مى‏فرمايد: "اگر انفاق‏ها را آشكار كنيد، خوب است، و اگر آن‏ها را مخفى ساخته، به نيازمندان بدهيد، براى شما بهتر است.(1)" همان گونه كه مى‏بينيم قرآن كريم هم انفاق آشكار و هم انفاق مخفيانه و دور از انظار را خوب و نيك معرفى كرده، به خاطر اين كه هر يك از انفاق‏ها اثرات مفيدى دارد چون هنگامى كه انسان آشكارا مال خود را در راه خدا انفاق مى‏كند، در حقيقت يك نوع تبليغ عملى است كه مردم را به كارهاى خير، و حمايت از محرومان و انجام كارهاى نيك اجتماعى و عام المنفعه تشويق مى‏كند، چنانچه انفاق به طور مخفى و دور از ديد مردم انجام شود، ريا و خودنمايى در آن كمتر است و خلوص بيشترى در آن خواهد بود، مخصوصاً درباره كمك به محرومان كه بهتر حفظ مى‏شود. آيه مى‏گويد: هر يك از دو كار يعنى انفاق علمى و سرّى در مورد خود خوب و شايسته است.در مورد اسم بردن از افراد خيّر نيز مسئله از اين قرار است اگر امام جماعت محترم با اطلاع و آشنايى كه از افراد خيّر و اهل مسجد دارد، تشخيص دهد اسم بردن از خيران نه تنها ضربه به اخلاص آنان نمى‏زند، بلكه باعث تشويق ديگران نيز مى‏شود، اسم بردن بهتر است، از اسم بردن خوددارىكند و به طور عموم و كلى بدون ذكر نام براى خيران و بانيان مسجد دعا كرده و صلوات بفرستد. در هر حال بهتر است از زياده روى كه موجب تصنعى شدن مسئله انفاق شود، امتناع گردد. با توجه به اين كه ما انسان‏ها ضعيف هستيم و معمولاً با تعريف و توصيف خود را مى‏بازيم و اخلاص در عمل را از دست مى‏دهيم، نيز گاهى اوقات موجب برخى مشكلات جانبى ديگر مى‏شود، بهتر است در بيشتر مواقع از اسم بردن از اشخاص پرهيز شودو به طور عموم و به عنوان خير ياد شود. پاورقى: 1 - بقره (2)، آيه 271.

پاسخ : آيات‌ و اسما متبركه‌ را بايد در جايي‌ كه‌ به‌ آن‌ها اهانت‌ نشود نهاد، مثلا آن‌ها را در نهر آبي‌ بياندازند يا در جايي‌ دفن‌ كنند يا تبديل‌ به‌ خمير كاغذ كرده‌ تا دوباره‌ از آن‌ها استفاده‌ شود.

پاسخ : ارتباط نامشروع حرام است. خلوت كردن مرد و زن نامحرم در جايي كه ديگري نتواند رفت و آمد بكند، حرام است.(1) گفتگوي شهوتي با تلفن يا رو در رو كه باعث تهييج شهوت بشود جايز نيست. گفتگوي غير شهوتي اشكالي ندارد و گفتگوي ديگري همراه نباشد، اشكال ندارد.دختران و پسراني كه به يكديگر نامحرم هستند بايد سعي كنند از ارتباط و صحبت كردن با يكديگر دوري نمايند تا زمينة گناه در آن ها ايجاد نشود. از اين رو، هر نوع روابطي كه لغزش و سقوط اخلاقي دختر يا پسر را به همراه داشته باشد منع شده است. از اين رو فقها مي فرمايند: 1ـ به قصد لذت و ريبه نباشد2ـ با صحبت كردن به گناه آلوده نشوند. مسئلة 162ـ اگر مردي بدانيد با نامحرم در غير موارد ضروري مكروه است خصوصاً اگر مخاطب جوان باشد.مسئلة 163ـ اگر مردي بداند با نامحرمي صحبت كند، به گناه خواهد افتاد، نبايد با او صحبت كند، خواه زن به گونه اي صحبت كند كه مردم را به گناه بياندازد يا دربارة مطلبي صحبت كند كه مرد به گناه بيفتد.در نتيجة صحبت هايي كه به قصد شهوت باشد، حرام است و بايد از آن دوري كرد. اگر صحبت كردن به جهت مسائل درسي و ضرورت هاي شغلي باشد با رعايت شرايط ذكر شده مانعي ندارد، اما بهتر است از صحبت و مراوده با نامحرم دوري شود تا انسان دچار لغزش و گناه نشود. هر قدر صحبت كردن و مراوده با نامحرم بيشتر شود، انسان بيشتر در معرض سقوط قرار مي گيرد و دل خانة شيطان مي شود، نيز آرامش از انسان سلب مي شود. از اين رو، مردان و بخصوص جوانان بايد به شدّت از مراوده با نامحرم اجتناب كنند؛ زيرا اين گونه صحبت كردن ها معمولاً با قصد لذت و ريبه همراه است و شرعاً حرام خواهد بود.جهت آگاهي بيشتر به كتاب احكام روابط زن و مرد، مسعود امامي مراجعه فرماييد. پي نوشت ها: 1. توضيح المسائل مراجع، مسئلة 889.2. سيد مسعود معصومي، احكام روابط زن و مرد، ص 103 و 104.

پاسخ : مركز پاسخگويي به سؤالات دفتر تبليغات يكي از واحدهاي مختلف مربوط به بخش تحقيقات مي باشد. دفتر تبليغات اسلامي از سه بخش: آموزش، تبليغات و تحقيقات تشكيل شده است.در اين واحد به سؤالات دريافت شده در موضوعات مختلف اعتقادي، تاريخي، مشاوره، احكام و ... از سراسر كشور به صورت كتبي و تلفني پاسخ داده مي شود. چند برگ از اطلاعيه ضميمه شده است.مراكز ديگري نيز در قم در امر پاسخگويي فعال هستند كه مراكز زير از آن جمله اند: 1ـ قم، چهار راه بيمارستان، مؤسسه در راه حق، پاسخ به سؤالات، صندوق پستي 137 ـ 37185.2ـ قم، صندوق پستي 4466 ـ 37185، تلفن 7745830، پاسخ به سؤالات مركز حوزة علمية قم.به همراه پاسخ هاي ارسالي، چند جزوه فرستاده مي شود.مي توانيد براي جلب حمايت فرهنگي براي فعاليت كانون به دفتر سازمان تبليغات اسلامي شهرستان و يا دفتر امام جمعه مراجعه نماييد تا كمك هاي لازم براي فعاليت فرهنگي و ادامة كار را دريافت كنيد.در مورد دريافت رساله هاي نيز به سازمان تبليغات مراجعه نماييد و يا از دفتر مراجع در شهرستان خود دريافت كنيد.براي مكاتبه با دفتر مراجع در قم مي توانيد نامة خود را به دفتر مراجع مورد نظر ارسال نماييد، مثلاً بنويسيد: قم، دفتر آيت الله فاضل لنكراني يا دفتر رهبري. زندگي نامه مراجع نيز مربوط به دفتر مراجع مي شود.اميدواريم ارتباط خود را با اين مركز استمرار بخشيد. يكي از فعاليت هايي كه مي توانيد انجام دهيد برقراري ارتباط با افراد غير عضو كانون و معرفي افراد و همكاران گرامي تان و افراد ديگر براي ايجاد ارتباط و پرسش به طور مستقيم از اين مركز و دريافت پاسخ مي باشد.در مكاتبات بعدي، سؤالات اساسي خود را در مورد اعتقادات طرح نمايد تا پاسخ داده يا جزوات لازم ارسال شود.

پاسخ : در ازدواج موقت و دائم، ولّي دختر به فتواي حضرت امام و اكثر فقها شرط است، يعني بدون اجاز? ولِِّي صحيح نيست، گر چه دختر از نظر مالي و عقلي مستقل باشد، مگر در موردي كه دختر موقعيت ازدواج صحيح دارد و خواستگار مناسب براي او مي‌آيد، ولي اولياي او اجازه نمي‌دهند. در اين صورت اگر شوهر خوبي پيدا شد، فقهاي عظام فرموده‌اند: اجاز? پدر شرط نيست يا اگر پدر و جدّ پدري غايب باشند، به طوري كه نشود از آنان اجازه گرفت و دختر احتياج به شوهر كردن داشته باشد، لازم نيست از پدر ياجدّ پدري اجازه بگيرد. اگر دختر به واسط? شوهر كردن بكارتش از بين رفته باشد، در ازدواج مجدّد او اذن پدر شرط نيست.(1) اگر دختر و پسري ازدواج كنند، در حالي كه يقين به رضايت پدر و اولياي دختر دارند، ازدواج آنان صحيح است. اگرپدر دختر راضي به ازدواج دائم است، ولي نسبت به ازدواج موقت دخترش اگراز او سؤال شود، اظهار نارضايتي بكند، ازدواج موقت صحيح نيست. با زنان بيوه اي كه در حال عدّه نيستند، ازدواج موقت يا دائم اشكالي ندارد و نياز به اذن پدر نيست. در ازدواج موقت نيز انسان مي‌تواند از تمام كامجويي‌ها (از جمله نزديكي) استفاده كند، مگر آن كه در ضمن عقد موقت شرط عدم نزديكي كنند. آمار نشان مي‌دهد كه اغلب ازدواج‌هايي كه بدون هماهنگي با پدر و مادر (اعم از پدر و مادر دختر يا پدر و مادر پسر) صورت مي‌گيرد، ناموفق بوده و غالباً با درگيري و تنش و اختلاف همراه بوده، در برخي موارد منجر به جدايي و طلاق شده است. ضربه‌اي كه به واسطه اين جدايي‌ها بر هر دو مخصوصاً دختر وارد مي‌شود، جبران ناپذير است. مخصوصاً اگر دختري ازدواج موقت بكند، بعد از پايان مدت ازدواج موقت، با شرايط و گرفتاري‌هاي بزرگ روحي و رواني و اقتصادي رو به رو خواهد شد. برخياز آنان به طور كلّي از صحن? اجتماع خارج شده يا تبديل به يكي از معضلات عظيم اجتماعي مي‌شوند. مردان و پسران بايد قبل از اين كه به فكر حلّ مشكل جنسي و شهوي خود باشند، وجدان اخلاقي را بر كار خود قاضي قرار دهند تا باعث سقوط فردي كه مي‌تواند شخص مفيدي باشد، نشوند. پي نوشت: 1 - توضيح المسائل مراجع، ج 2، مسئل? 2376 به بعد و ذيل آن‌ها.

پاسخ : غيبت از گناهان بزرگ است. اگر در مجلسي حضور داريد كه درآن گناه صورت مي‌گيرد خصوصاً غيبت، لازم است جهت حفظ آبروي مسلمان جلو اين كار را بگيريد. اگر بتوانيد با تذكر امر به معروف و نهي از منكر پيامبر گرامي(ص) فرمود: "كسي كه در مجلسي، غيبت برادر خود را بشنود و در مقام ردّ آن برآيد و از او دفاع كند، خداوند هزار نوع از شر در دنيا و آخرت را از او دور خواهد كرد اما كسي كه رد نكند، مانند كسي است كه غيبت كرده است".(1) اگر نهي از منكر فايده اي نبخشيد، براي آن كه شريك گناه نشويد، آن جا را ترك كنيد! اين كار گناه نيست مگر اين كه ترك جلسه بي احترامي حساب شود. مي‌توانيد سخنان را به موضوعات ديگر بكشانيد. در عين حال اگر نمي توانيد از مجلس خارج شويد، سعي كنيد به غيبت گوش ندهيد. تنفّر قلبي كفايت مي‌كند. پي نوشت:1 - وسائل الشيعه، ج 12 ص 292.

پاسخ : انسان اجتماعي است و از حضور در اجتماع لذت مي برد. اگر چنين حضوري در جمع خصوصي‌تري چون فاميل باشد، لذت بيشتري دارد. علاوه بر اين، صل? رحم آثار شرعي دارد. مانند ثواب بسيار كه تأميني و حفاظتي در مقابل قضا و قدر و بلاها است. چون صدقه موجب طولاني شدن عمر انسان مي‌شود، در مقابل، قطع ارتباط با ارحام، موجب بسياري از مشكلات و نيز كوتاهي عمر مي‌شود.به دو حديث در بار? پيوند و ارتباط با خويشان و قطع ارتباط توجه كنيد: 1 - اميرالمؤمنان(ع) فرمود: "نيكي كن تا به تو نيكي شود. رحم كن تا رحم ببيني. گفتار نيك داشته باش تا تو را به نيكي ياد كنند. صله رحم كن تا خدا عمر تو را زياد كند".(1)اگر به اين حديث شريف توجه كنيد، تمام محورهاي آن جز با زندگي اجتماعي و ارتباط با بستگان ميسّر نمي‌شود. 2 - حديث در مورد قاطع رحم: مولاي متقيان فرمود: "با بريدن خويش، افزايش در عمر و مال نباشد". (2) تنفر از دختر و عدم اطمينان از لقمه حلال عذر شرعي براي قطع رابطه نيست. صله رحم از نظر شرعي واجب و قطع رحم حرام است. تا وقتي كه حرام بودن لقمه ثابت نشده، استفاده از آن براي شما جايز مي‌باشد و دقت و وسواس در آن لازم نيست. البته بعضي از فقها فرموده‌اند: صله رحم لازم نيست با رفتن به منزل ارحام و مهماني كردن و مهمان شدن و امثال آن باشد. همين اندازه كه قطع رحم نشود، كافي است.(3) با احوال پرسي و پيغام فرستان از طريق تلفن يا نامه هم صله رحم محقق مي‌شود.(4) اگر واقعاً در رفتن به مهماني، عذر داريد، با تلفن يا نامه ارتباط برقرار كنيد، ولي مواظب باشيد به انزوا و گوشه گيري و دوري از اجتماع كشيده نشويد كه آثار زيانباري از جمله افسردگي دارد. نيز ذهنيت هاي خاصي در مورد افراد مذهبي ايجاد مي‌كند.پي نوشت: 1 - بحار الانوار، ج 71، ص 100. 2 - غرر الحكم، ج 5، ص 73. 3 - آيه الله تبريزي، استفتائات جديد، ص 500.4 -همان.

پاسخ : نامه‌هاي ارسالي به واحد نگهداري شده و در جاي امن بايگاني مي‌شود. به اين مركز خصوصي‌ترين نامه هاي مشاوره ارسال مي‌شود كه هيچ كس غير از افراد پاسخگو و مسئول از آن ها آگاهي ندارد. از اين جهت مي توانيد مطمئن باشيد.

پاسخ : پيش از بيان درست بودن استفاده از فال حافظ و حقيقت داشتن آن بايد توجه داشت كه عادت نمودن به استفاده از فال حافظ يا حتى استخاره به قرآن كه مورد تأييد شرع نيز مى‏باشد، چندان صحيح به نظر نمى‏رسد. جايى كه انسان بايد از نيروى عقل و خرد استفاده نمايد و يا از تجارب و آگاهى ديگران با مشورت از ايشان بهره گيرد، بايد به همان عمل نمايد.ديوان حافظ چند جهت مثبت دارد و به همين خاطر مى‏توان از آن به عنوان فال نامه نيز استفاده نمود.1 - غالب غزليات و اشعار حافظ مثبت نگراست و مثبت نگرى در زندگى خوب و پسنديده است و در روايات نيز به داشتن "حسن ظن" ترغيب شده و از داشتن سوء ظن نهى شده است.2 - غزليات حافظ چند پهلو و چند معنا است و مى‏توان از اشعار او تفسيرهاى متعدد نمود و هر كس به فراخور حال و عقل و انديشه خود از آن معنايى برداشت مى‏كند.3 - به گفته خود حافظ، اشعار او مضامين آيات قرآنى و برگرفته از آنها مى‏باشد و آنچه در سينه خود از آيات قرآنى حفظ نموده در غزليات خود بيان نموده است. نديدم خوشتر از شعر تو حافظ به قرآنى كه اندر سينه‏دارى به همين خاطر اشعار او از حقايقى خبر مى‏دهد. شايد بدين خاطر باشد كه از او به لسان الغيب ياد شده است. با توجه به اين نكات، ديوان حافظ بسيار ارزشمند است و مى‏توان از آن به عنوان فال و بيان حال خود بهره‌‌گرفت.اما بايد توجه داشت كه توقع پيشگويى از حافظ و غيب‏گويى از او، توقعى ساده‏لوحانه و عبث است، توقع ما از حافظ آن است كه به شيرينى ابيات و سخنانش، تلخى‏هاى روزگار از كام ما بزدايد و با شيرينى سخنانش، انديشه‏اى نو و معرفتى تازه در ما بيافريند. معرفتى كه ما در دنياى كنونى بيش از هر زمان ديگرى به آن نيازمنديم. رويكرد ما به حافظ، رويگردى از سر اخلاص و محبت به كسى است كه چون معلمى عزيز مى‏تواند گره از مشكلات فكرى گشوده و از آلام روحى‏مان بكاهد و در اين راه هيچ گاه نبايد حد اعتدال و ميانه روى را در استفاده از آن فراموش كنيم.