تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : اگر امام جماعت عادل باشد, مى توان به او اقتدا كرد. پيش قدم شدن امام جماعت , خلاف و گناه نيست , تا او را از عدالت ساقط كند. چه بسيار افرادى براى كسب فضائل و ثواب هايى كه براى امام جماعت است ,سعى مى كنند امام جماعت شوند! در اين صورت نمى توان گفت امام جماعت عادل نيست , و مى توان پشت سر اونماز خواند, امّا اين كار, خوب نيست و بازتاب بدى دارد.

پاسخ : بايد 15از مازاد در آمد سالانهء كسب را به عنوان خمس به مرجع تقليد پرداخت كرد; به اين معنا كه كسانى كه در طول سال كاسبى مى كنند و درآمدى دارند و با آن زندگى خود را اداره مى كنند, بعد از پايان سال ِكارى (شغلى ) هر چه از درآمد اضافه آمد, بايد 15آن را براى خاطر خدا به مرجع تقليد بدهند كه نيمى از اين مقدارسهم سادات و نيم ديگر سهم امام است . مثلاً اگر كسى در پايان ساخل خمسى خود, هزار تومان اضافه داشته باشد,بايد دويست تومان آن را به عنوان خمس به مرجع تقليدش بدهد.البته يك مورد خمس , كاسبى است . موارد ديگرى نيز دارد از جمله : معدن ; گنج ; غواصى ; زمينى كه كافر ذمّى (يهودى و نصرانى و مجوسى كه در كشورهاى اسلامى زندگى مى كنند) از مسلمان بخرد; غنيمت جنگى و مال حلال مخلوط به حرام .(1)(پـاورقى 1له .توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 13

پاسخ : براى مرد و زن مستحب است پيش از نمازهاى يوميّه , اذان و اقامه بگويند, ولى پيش از نماز عيد فطرو قربان , مستحبّ است سه مرتبه بگويند: الصلاة و در نمازهاى واجب ديگر, سه مرتبه الصلاة را به قصد رجا بگويد.(1)چند روايت در اين زمينه يادآورى مى شود:امام رضا7فرمود: .(2)امام صادق 7فرمود: .(3)مرحوم آيةاللّه سيد كاظم يزدى در عروة الوثقى مى فرمايد: بعضى علما قائل به وجوب اذان و اقامه شده اند, ولى به نظر من اذان مستحبّ است و احوط اين است مردان اقامه را ترك نكنند, مگر در مواردى كه مسافرند, يا عجله دارند و يا وقت تنگ است .(4)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 503(پـاورقى 2.وسائل الشيعه , ج 4 ص 620(پـاورقى 3.همان .(پـاورقى 4.عورة الوثقى , فصل فى الاذان و الاقامه .

پاسخ : متن اين داستان در بحارالانوار, جلد 52 ص 159 تا 180آمده است . علامهء مجلسى (ره )مى فرمايد: . مرحوم آيت اللّه خويى نيز اين روايت را غير معتبر مى داند(1)و مرحوم آيت اللّه شعرانى اين داستان را جعلى دانسته است و سند آن غير معتبر و افراد راوى غير موثّق و مجهول مى باشند. عالمانى هم چون علامه محمد تقى شوشترى , سيد محمد صدر, ابراهيم امينى , استاد حسن زادهء آملى ,استاد محمد باقر بهبودى , شيخ آغاز بزرگ تهرانى , شهيد قاضى طباطبايى و علامه جعفر مرتضى عاملى بر اين داستان نقد و اشكال كرده و آن را صحيح و معتبر نمى دانند.(2)(پـاورقى 1.جزيرهء خضراء, افسانه يا واقعيت , ص 132(پـاورقى 2.جزيرهء خضراء افسانه يا واقعيت , ص 132

پاسخ : از اميرالمؤمنين 7نقل است : .(1) از امام صادق 7روايت است : .(2)باز امام صادق 7فرمود: .(3)هم چنين امام صادق 6فرمود: .(4)نيز از امام رضا7نقل است : .(5)از امام صادق 7روايت است : 1 فرزند صالحى كه براى او دعا كند; 2 قرآنى كه آن را تلاوت مى كرده است ;3 چاهى كه حفر كرده است ; 4 درختى كه غرس كرده است ;5 آبى كه جارى ساخته است ;6 سنّت حسنه اى كه از خود بر جاى گذارده است >.(6)(پـاورقى 1.وسائل الشيعه , ج 2 ص 878(پـاورقى 2.همان .(پـاورقى 3.همان , ص 879(پـاورقى 4.همان , ص 880(پـاورقى 5.همان , ص 881(پـاورقى 6.بحارالانوار, ج 6 ص 293

پاسخ : حضرت ولى عصر7شاخه اى از شجرهء وحى و نبوّت و نمايندهء مستقيم خدا است و خدا, قادر بر همه چيز است كه آتش را بر بت شكن تاريخ (حضرت ابراهيم 7 گلستان كرده ,(1) و حضرت عزير پيامبر را به خواب صد ساله برد(2) و عيسى را بى واسطهء پدر در رحِم مريم قرار داد و ظرف نُه ساعت آن را جنين كامل ساخت و به محض تولّد وى را به زبان فصيح گويا نمود(3) و خاتم پيامبران را از زمين به عالم ملكوت به معراج برد(4) و به حضرت نوح ,متجاوز از 950سال عمر داد(5) و فرمود اگر حضرت يونس از تسبيح گويان نبود, تا روز قيامت در شكم ماهى مى ماند(6) خدا قادر است حجّت بالغهء خود را در روى زمين در پرتو بركات و الطاف خود عمر طلاونى بخشد.]خدايى كه جهان پاينده داردتواند حجّتى را زنده دارد]پس با توجه به قدرت گستردهء خداوند, طول عمر حضرت حجت 7هيچ مشكلى ندارد.گذشته از اين با پيشرفت علم پزشكى و علم تغذيه , امكان طول عمر براى انسان بسيار روشن شده است . دكتر گيلوردهاوزر مى نويسد: امروز علم پزشكى به كمك علم تغذيه , قيود و حدود عمر را از سر راه بشربرداشته و ما امروز بر خلاف اجداد و پدرانمان مى توانيم اميدوار باشيم عمر طولانى بكنيم . علم پزشكى مبحث بزرگى دربارهء جذب اغذيه داردكه به كمك آن هر كس مى تواند به سرچشمهء جوانى و طول عمر دست يابد.(7)(پـاورقى 1.انبياء (21 آيهء 69(پـاورقى 2.بقره (2 آيهء 259(پـاورقى 3.مريم (19 آيهء 16ـ 33(پـاورقى 4.اسراء (17 آيه 1(پـاورقى 5.عنكبوت (29 آيه 14(پـاورقى 6.صافات (37 143ـ 144(پـاورقى 7.سيد عبدالكريم هاشمى نژاد, پاسخ ما به مشكلات جوانان , ص 17 با تلخيص ; جعفر سبحانى , منشور عقايد اماميه , اصل 101ص 180; مصطفى حسينى دشتى , معارف و معاريف , مادهء مهدى منتظر, ج 9 ص 716 تفسير نمونه , ج 13 ص 31ـ 59

پاسخ : وظايف شيعه و تكاليف منتظران مهدى موعود7همان است . كه در اخبار و روايات به شرح ذيل آمده است , و به انتظار نشستگان , با عمل به وظايف دوران غيبت , خودسازى نموده و عنايت مولايش راجلب مى نمايد.انتظار فرج , اين اصل , شيعه را هميشه آماده و مهيّا براى شركت در قيام و انقلاب حضرت نگه مى دارد, و ثواب عظيمى براى انتظار نقل شده است . على 7فرمود: .2 دعا در حق حضرت كه خداوند آن بزرگوار را از شر جن و انس حفظ نمايد و در ظهور و غلبه دادنش بر كفّارو منافقان تعجيل فرمايد. بحمداللّه شيعيان بعد از نماز, دعاى را مى خوانند.3 غمگين بودن براى غايب بودن حضرت .4 صدقه دادن براى سلامتى وجود مقدّس حضرت بقيّةالله الاعظم .5 زيارت خانهء خدا و انجام حج به نيابت از حضرت كه ثواب بسيار دارد.6 بلند شدن از جا هنگام به زبان آوردن يا شنيدن لقب مبارك .7 استغاثه و پناه بردن به حضرت در مواقع رويكرد شدائد و گرفتارى ها. 8 انسان براى خود دعا كند خدا وى را از شر و مكر شياطين حفظ نمايد, به ويژه اين دعا را بخواند: .9 آمادگى نظامى در عصر انتظار. امام صادق 7فرمود: . البته مراد مسلّح شدن به اسلاح هاى روز است كه امروزه اين آمادگى برعهدهء نيروهاى مسلّح مى باشد و افراد غير نظامى مى توانند با ديدن دوره هاى آمادگى نظامى , خود را مهيّا نگه دارند.10 تلاش براى برقرارى حكومت اسلامى و اجراى احكام نورانى اسلام . پيامبر گرامى اسلام 6فرمود:. از آن جايى كه در ايران نظام حكومت اسلامى به رهبرى امام خمينى (ره ) برقرار شده است , سعى وكوشش در حفظ و حراست اين نظام مقدّس و پياده شدن دقيق قوانين سعادت آخرين قرآن , زمينه سازى جهت ظهورامام منتظر است .11 متّصف شدن به اوصاف ياوران مهدى 7 از قبيل داشتن توحيد و ايمان خالصانه , و بر خوردارى از بصيرت و آگاهى كه چراغ راه است و در رويارويى با جاهلان پينه بر پيشانى بسته هم چون خوارج نهروان موجب مى شودانسان مالك اشتر مآبانه در راه حق و حمايت از امام پا برجا و مستحكم باشد. شجاع بودن و در پيش برد اسلام ازانبوه دشمن هراس به دل راه ندادن و تقويت روح ايثار و مواسات و برادرى و زهد و ساده زيستى .(1)(پـاورقى 1.لطف الله صافى گلپايگانى , منتخب الاءثر فى الامام الثانى عشر, ص 635ـ 645 محمد باقر مجلسى , بحار الاءنوار, ج 52 ص 366ح 146 محمد جواد نجفى , ستارگان درخشان , ج 14 ص 119ـ 124; محمد رضا حكيمى , خورشيد مغرب , ص 330ـ 404مجلهء حوزه , سال 70ـ 71 ص 299ـ 307; عباس قمى , منتهى الآمال , ص 483ـ 491

پاسخ : علّت غيبت حضرت ولى عصر7يكى از رازهاى الهى بوده و ممكن است ما نتوانيم به كنه آن واقف شويم , ولى از آن جائى كه وجود امام نعمت و بركت و فيض الهى است و زمين از حجّت خدا خالى نمى ماند و اداره ءامور توسط امام و زندگى آشكار وى فيض مضاعف است , و از طرفى منع فيض از طرف خدا و امام با وجود شرايطاستفاده از فيض , متصور نيست , مى توان گفت يكى از مهم ترين انگيزه هاى پنهان زيستى و رازهاى غيبت حضرت اين است كه مردم به حمايت و اطاعت از حضرت بر نخواستند و در وفاى پيمان ولايت همداستان و يك دل نگشتندو به استقبال اين مظهر لطف الهى نرفتند. خداى منّان يازده امام معصوم را براى رهبرى جامعه و رساندن آن به سعادت دنيا و آخرت معيّن كرد, ليكن مردم از آن ها اطاعت نكردند و به استقبال آنان نرفتند. آخرين امام از طرف خداى متعال براى گسترش عدل كلّى و به اهتزاز درآوردن پرچم توحيد در جهان در نظر گرفته شده است , اگر آشكارازندگى مى كرد, به سرنوشتى همانند امامان گرفتار مى شد و قبل از تحقق آن آرمان بزرگ , ديده از جهان فرو مى بست .بنابراين مهم ترين عامل محروميّت جوامع بشرى از همهء آثار و بركات وجود حضرت , خود مردمند. امام على 7رمود: .(1)ا(پـاورقى 1.لطف الله صافى گلپايگانى , منتخب الاءثر فى الامام الثانى عشر, باب 28 ص 330ـ 334 جعفر سبحانى , منشور عقايد اماميه , اصل 99و 100 سيد جمال الدين حجازى , پيام امام زمان 7 ص 22 مجله حوزه , سال 70ـ 71 ص 353ـ 380

پاسخ : مهدى موعود, مصلح كل ّ, دادگستر جهان , اميد آيندهء مردم , دوازدهمين پيشواى شيعيان , عترت پاك رسول خدا6 مظهر رحمت خدا, ولى عصر و فرزند امام حسن عسكرى 7و نرجس خاتون , شب نيمهء شعبان سال 255قمرى در سامرا متولّد و جهان با نور پاكش منوّر شد و با ميلاد مسعودش نويد امامت مستضعفان و حاكميّت صالحان را به ارمغان آورد.دوران زندگى حضرت به چهار بخش تقسيم مى شود:1 دوران حيات پدر. اين دوران از زمان تولّد حضرت تا شهادت پدر بزرگوارش امام حسن عسكرى 7است . دراين مدّت صاحب الاءمر7بر اثر فشارها و سخت گيرى هايى كه از طرف حكومت وقت براى قطع امامت و نابودى حضرت حجّت 7انجام مى گرفت , به دور از چشم ديگران به سر مى برند, و تدبير و دورانديشى پدر ارجمندش موجب شد دشمن از رسيدن به اهداف شوم خود ناكام مانده و وجود شريف حضرت از گزند حوادث و آفات مصون بماند.2 دوران غيبت صغرى . برههء دوم زندگى حضرت از هشتم ربيع الاءوّل 260كه پدر بزرگوارش به شهادت رسيد وخود عهده دار منصب امامت گرديد, شروع شد و تا سال 329قمرى ادامه داشت .پس از شهادت امام عسكرى 7مأموران دستگاه عباسى به خانهء امام هجوم برده و در جستجوى فرزند وجانشين حضرت برآمدند و تصميم گرفته بودند به هر قيمتى باشد به زندگى او خاتمه دهند. حضرت به فرمان خدا ازديدگان مردم غايب گرديد. در اين دوران گرچه تودهء مردم با حضرت ارتباط نداشته و نمى توانستند خدمت شريفش برسند, ولى رابطهء آن ها با امامشان به طور كامل قطع نبود, بلكه نوّاب خاصّ حضرت (عثمان بن سعيد عمرى , محمدبن عثمان بن سعيد عمرى , حسين بن روح نوبختى و على بن محمد بن سمرى ) خدمتش مى رسيدند و احتياجات ومشكلات مردم را بيان مى كردند و پاسخ آن را دريافت مى نمودند. اين دوران با رحلت آخرين نمايندهء خاص ّحضرت در سال 329 قمرى خاتمه يافت .اين دوران را به علّت اين كه زمانش كوتاه و نمايندگان حضرت مستقيماً با وى در تماس بودند, غيبت صغرى مى نامند.3 دوران غيبت كبرى . پس از آن كه شيعه در دوران غيبت صغرى كه مقدمه اى بر غيبت كبرى بود, با غيبت امام عصر7مأنوس شد و زمينهء غيبتِ دراز مدّت فراهم آمد, حضرت از نظرها ناپديد شد و دوران فراغ ظاهرى شيعيان از امامشان آغاز گشت . ابتداى اين بخش از زندگى امام ثانى عشر با رحلت آخرين سفير از سفراى چهارگانه در سال 329شروع شد و پايان آن را كسى جز خدا آگاه نيست .در اين دوره از غيبت فقهاى شيعه به عنوان نايب عام و مرجع رسمى در امور دينى و دنيوى معرفى شدند و اداره ءامور شيعيان و بيان حلال و حرام و رسيدگى به خصومات و اختلافات و كليهء شئون زندگى مردم به آنان واگذارگرديد.اما اين كه نحوهء زندگى و محل سكونت حضرت در غيبت كبرى چگونه است , اخبار و روايات در اين مورداختلاف دارند. برخى از آن ها محل خاصى را تعيين نمى كند و جايگاه حضرت را در بيابان ها و كوه ها معرفى مى كند.دسته اى منطقهء خاصى را به نام كوه رضوى , بين مكه و مدينه يا كوه ذى طوى در اطراف مكه مطرح مى كند, و بعضى مى گويد: حضرت به گونهء ناشناس در بين مردم زندگى مى كند. ممكن است گفته شود حضرت زندگى اى به شكل ناشناس دارد و در مواقع خاص و يا مواقع ضرورى در مكان هاى مخصوص مانند مكه و مدينه و اطراف اين دوحاضر مى شود.دربارهء ازدواج و صاحب فرزند شدن حضرت نظريات مختلف هست .4 دوران ظهور و حكومت . وقتى حضرت ولى عصر7به مشيت و امر پروردگار خروج كرد, بين ركن و مقام درمكه ظهورش را اعلام مى فرمايد و پس از كوبيدن ظالمان و ستمگران و مخالفان , عدل و داد را در اطراف و اكناف گيتى گسترش مى دهد.در مدّت حكومت حضرت كه حداكثر چهل سال ذكر كرده اند, مردم در كمال آرامش و نعمت به سر مى برند. دراين برهه , نعمت ها فراوان شده و پيشرفت علم و دانش به اوج مى رسد و دوستى و برادرى زايد الوصف بين مردم برقرار مى شود و اخلاق و افكار انسان ها بر اثر تربيت و راهنمايى حضرت به كمال مى رسد و امنيت و آبادانى درجهان حاكم مى گردد و بالاخره دادگستر جهان بنا به قول بزرگانى مانند شيخ صدوق همانند ساير امامان : به شهادت خواهد رسيد.(1)(پـاورقى 1.لطف الله صافى گلپايگانى , منتخب الاثر فى الامام الثانى عشر, ص 574ـ 618; جعفر سبحانى , پاسخ به پرسش هاى مذهبى , ص 218 سؤال 10; محمد جواد نجفى , ستارگان درخشان , ج 14 ص 42ـ 74 مجلهء حوزه , سال 70ـ 71 ص 23ـ 61اللهم عجّل فرجه و سهّل مخرجه و ارنا الطلعة الرّشيده و الغرّة الحميدة واجعلنا من اعوانه و انصاره بحق محمد وآله الطاهرين .

پاسخ : از جمله شهرهايى كه در روايات اسلامى بسيار مدح شده , شهر مقدس قم است . براى نمونه به چندروايت اشاره مى شود:امام صادق 7فرمود: .(1)امام كاظم 7فرمود: .(2)امام رضا7فرمود: .(3)اين همه تعريف و تمجيد از قم و اهل قم به جهت وجود تقوا و محبّت اهل بيت 7و وجود حرم حضرت معصومه 3و حوزهء علميه است . اگر از اهل قم اين همه تمجيد مى شود, به خاطر شيعه بودن و تقواى آنان است .بنابراين , اگر كسى در قم زندگى كند, ولى تقوا نداشته باشد, يعنى شيعهء واقعى و محبّ اهل بيت نباشد, مشمول اين روايات نخواهد بود.(پـاورقى 1.بحارالانوار, ج 57 ص 214(پـاورقى 2.همان .(پـاورقى 3.همان , ص 215