تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : با توجه به حديث نبوى كه فرمود: .(1)معلوم مى شود اخلاق خوب منشأ تمام فضايل است , چنان كه اخلاق بد منشأ تمام رذايل است .مرحوم علامهء نراقى در جامع السعادات مى گويد: زشت در قلب كشتزار همهء معاصى است >.بنابراين هدف از علم اخلاق , تنظيم خلقيات انسان است , به طورى كه تنظيم آن ها صفت عدالت به وجود آيد. دراين صورت از افراط و تفريط مصون مى شود, مثلاً از قوّهء شهوت به خوبى و به شكل معقول و مشروع استفاده مى كند واز آن فسادى بر انگيخته نمى شود.يكى از صفات زشت خشونت , تندخويى و غصب است كه مردم به آن بد اخلاقى مى گويند, به طورى كه برديگران پرخاشگرى كند و آبروى ديگران را بريزد و يا دچار فحاشى و بد زبانى شود. كسى كه با آدم بد اخلاق شريك يا دوست يا همراه و هم سطر باشد, زندگى بر او تلخ و پر مشقت مى شود و در نهايت از هم جدا مى شوند يا به درگيرى كشانده مى شود. مى توان گفت انسان بد اخلاق , جهنمى در درون دارد كه هر كس با او باشد, از آتش آن بى بهره نيست و دچار ضرر و خسران مى شود.بد اخلاقى و خشونت و غلظت و درشتى باعث سلب ايمان و دخول در لشكر شيطان مى گردد و در روايات از آن بسيار مذمت شده است . امام صادق 7فرمود: .به حضرت رسول 6گفتند: فلان زن روزها روزه مى گيرد و شب ها را به عبادت مى ايستد, لكن بدخلق است واز بداخلاقى به همسايگان خود آزار مى رساند. حضرت فرمود: هيچ ارزشى براى عبادات او نيست و از اهل جهنم است .و باز فرمود: .پيامبر6فرمود: و روزى به پسر عموهاى خود فرمود: اى فرزندان عبدالمطلب ! اگر توانايى نداريد با اموال خود براى مردم كارگشايى كنيد, پس با مردم گشاده روباشيد>.از آن حضرت سؤال شد: ايمان كدام يك از مؤمنان بهتر است ؟ فرمود: هر كس كه خوش اخلاق تر است .(2)(پـاورقى 1.(پـاورقى 2.ملا احمد نراقى , معراج السعاده , ص 182 با تلخيص .

پاسخ : اگر متعلّق نذر يكى باشد, مثلاً چند بار نذر كرده : يك روز رووه بگيرد, الاءن نمى داند چهار بار نذركرده تا چهار روز روزه بدهكار باشد يا پنج بار تا پنج روز روزه بدهكار باشد, فقهاى بزرگوار فرموده اند: اگر به اقل (چهار روز) اكتفا كند, كفايت مى كند و برى الذّمه خواهد شد; يعنى نسبت به اكثر برائت جارى شود.اگر متعلق نذر مختلف باشد, مثلاً الان نمى داند علاوه بر يك روز روزه , دو هزار تومان پول و پانصد صلوات واطعام ده نفر فقير هم بوده , ظاهراً بايد به همهء موارد عمل كنند, يعنى يك روز روزه بگيرد, دو هزار تومان صدقه به فقير بدهد, پانصد صلوات بفرستد و ده فقير را اطعام نمايد.(1)(پـاورقى 1.جهت اطلاع رجوع شود به جامع المسائل , آية اللّه فاضل لنكرانى , ج 1 ص 370

پاسخ : اگر كسى تا كنون تقليد نكرده باشد, در صورتى اعمال گذشته اش صحيح است كه بفهمد به وظيفه ءواقعى خود عمل كرده است , يا عمل او با فتواى مجتهدى كه وظيفه اش تقليد از او بوده و يا با فتواى مجتهدى كه فعلاًبايد از او تقليد كند, مطابقت داشته باشد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 29 مسئلهء 14

پاسخ : گفته اند: حضرت رضا7از منطقهء بيابانى عبور مى كردند, كه ناگهان صدايى به گوشش رسيد و متوجه شدند صداى آهويى است كه در دست صيادى گرفتار است و از آن بزگوار استمداد مى كند. نزديك رفتند. آهو سلام كرد و عرضه داشت : يابن رسول اللّه ! بچه هايم گرسنه اند و از من اطلاعى ندارند. از صياد بخواهيد اجازه بدهد بروم به آن ها شير بدهم و از جريان آگاه شان سازم و زود بر گردم .حضرت , جريان را با صياد در ميان گذاشت . صياد با تعجب گفت : مگر چنين چيزى امكان دارد؟! آهويى از چن صداد آزاد شود و برود و برگردد!امام در پاسخ فرمود: من ضمانت مى كنم به جاى او آهوى ديگر يا قيمتش را بپردازم .صياد موافقت نمود. آهو رفت و پس از مدتى صيّاد با كمال ناباورى متوجّه شد آهو به اتفاق بچه هايش آمدندوخود را به پاى حضرت انداختند و اظهار تشكر و قدردانى نمودند.صيدا از ديدن اين صحنه بسيار شگفت زده شد و آهو را به حضرت بخشيد و خودش هم از مريدان حضرت شد.امام 7آهو راآزاد كردند و رفتند. از اين رو به حضرت لقب داده اند. ثامن يعنى هشتم , و حجج جمع حجّت است ; يعنى دليل و بيّنه . حجّت الله يعنى بيّنه و دليل خدا بر خلق .همهء امامان حجت الله هستند و امام رضا7چون حجت هشتم خدا بر خلق است , او را ثامن الحجج گويند.

پاسخ : .(1).(2)همان طور كه ملاحظه مى فرماييد اگر لباس و فرش و مانند آن , چه به بول نجس شده باشد و چه به غير بول وبخواهند آن را با آب قليل آب بكشند, بايد فشار دهند تا غساله اش بيرون آيد و بدون فشار پاك نمى شود.گفتنى است بعضى مراجع عظام , فشار و مانند آن ها, از جمله ماليدن پا و دست و لگد كردن را كافى مى دانند.بنابراين لازم نيست آن ها را بپيچانند, تا غساله اش برطرف گردد.(پـاورقى 1.توضيح المسايل مراجع , ج 1 ص 114 مسئله 160مقصود از فشار دادن , برداشتن آب آن با قاشق و يا پارچه است .(پـاورقى 2.همان , مسئله 162

پاسخ : اگر كسى بداند كه تعدادى از نمازهايش قضا شده , ولى مقدار آن ها را نداند, مثلاً نداند يك ماه نمازقضا دارد يا دو ماه , آن مقدار يقينى كه يك ماه است , بر او واجب است , قضا نمايد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 781 مسئله 1383

پاسخ : حلقهء طلا براى زن اشكالى ندارد, ولى براى مرد حرام است ,(1) اما طلاى سفيد (پلاتين ) براى مرد نيزاشكالى ندارد.(2) البته بعضى مى گويند طلاى سفيد غير پلاتين است و پلاتين فلزى ديگر است .(3) و اگر فلز يا انگشترى را مخلوطى از طلاى زرد و نقره بسازند باز استعمال آن براى مردان جايز نيست و در استفادهء مردان از طلا فرقى بين طلاى خالص و ممزوج نيست .(4)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 447(پـاورقى 2.امام خمينى (ره ), استفتائات , ج 1 ص 143(پـاورقى 3.آيت الله مكارم شيرازى , مجموعهء استفائات جديد, ص 50(پـاورقى 4.آيت الله صانعى , مجمع المسائل , ج 1 ص 121

پاسخ : نماز جمعه در زمان غيبت حضرت ولى عصر7واجب تخيرى است به اين معنا كه در ظهر روزجمعه , مى توان نماز ظهر خواند يا نماز جمعه . هر كدام را بخوانيم , ديگرى ساقط مى شود, ولى نماز جمعه افضل است و نماز ظهر, احوط است . احتياط بيش تر آن است كه هر دو را به جا آورد.(1)به فتواى بعضى مراجع در صورتى كه در شهرى نماز جمعه برگزار شد, شركت در نماز جمعه بنابر احتياط, واجب است .(2)نماز جمعه از فضيلت خاصى برخوردار است . قرآن صريحاً مؤمنان را به حضور در نماز جمعه دعوت كرده است :.(3)نيز در روايت آمده است : .(4)نماز عيد فطر و قربان در زمان غيبت مستحب است .(5)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 871(پـاورقى 2.همان , ص 872 891(پـاورقى 3.جمعه (62 آيهء 9(پـاورقى 4.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 872(پـاورقى 5.همان , ص 852

پاسخ : به تعداد روزه هايى كه نگرفته ايد, بايد قضا كنيد و كفاره بدهيد. كفارهء خوردن عمدى يك روزهء ماه مبارك رمضان به اين است كه شصت روز روزه بگيريد يا شصت مسكين اطعام كنيد. اگر بخواهيد براى هر روزشصت مسكين را اطعام كنيد, مى توانيد براى هر روز تقريباً 45كيلو گندم يا نان به شصت نفر فقير بدهيد.(1) چون براى هر نفر فقير 750گرم نام يا گندم بايد بدهيد. اگر مقلد آيت الله صانعى هستيد, سيزده سالگى مكلف مى شويد. بايدافزود: دختر سيزده ساله در صورتى كه استطاعت ندارد و نمى تواند شصت روز روزه بگيرد يا شصت مسكين رااطعام كند, به خاطر عدم قدرت , استغفار نمايد و مسئله حل است و چيزى بر عهدهء او نيست . به خصوص اگر جاهل به مسئله بوده ايد, كفاره اى بر عهدهء شما نيست (پـاورقى 1.آيت الله فاضل لنكرانى , جامع المسائل , ج 1 ص 159

پاسخ : در احكام غير ضرورى دين , مسلمان بايد يا مجتهد باشد كه بتواند احكام را از روى دليل به دست آورد يا از مجتهد ديگر تقليد كند و يا از راه احتياط طورى به وظيفهء خود عمل كند كه يقين نمايد تكليف خود راانجام داده است , مثلاً اگر عده اى از مجتهدان عملى را حرام مى دانند و برخى ديگر آن را حرام نمى دانند آن عمل راانجام ندهد. و اگر عمل را بعضى واجب و بعضى ديگر مستحب مى دانند آن را به جا آورد.بنابراين , آن هايى كه مجتهد نيستند و قدرت بر احتياط را هم ندارند, واجب است از مجتهدى تقليد كنند.()(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 مسئله 1از عبارات مذكور به دست مى آيد كه اگر تقليد نكند واجبى را ترك كرده و مرتكب گناه شده است و همهء اعمالش باطل است , مگر اين كه روشن شود به وظيفهء واقعى خود عمل كرده است ..()(پـاورقى 2.همان , ص 29 مسئله 14