تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : سعى كنيد خود را به گفت و گو عادت بدهيد. يكى از علت هاى كم حرفى , كم حوصلگى است كه ناشى از خستگى ذهن يا توجه به مركز ديگرى است . بعضى كه كم سخن هستند, فعّاليّت ذهنى بيش از اندازه داشته وديگر حوصلهء حرف زدن ندارند. علّت ديگر, توجه ذهن به جاى ديگر است . ممكن است ذهن را از آن جدا كنيد, ولى باز به همان جا معطوف مى شود, مثلاً نزد مهمانان نشسته ايد, اما فكرتان جاى ديگر است . در هر صورت راه مبارزه اين است كه با دوستان و مهيمانان سخن بگوييد, حتى اگر سخت و طاقت فرسا باشد.مى توانيد قبل از اين كه ميهمانى بيايد, سخن هاى كلى را آماده كرده و ذهن خود را از تمركز در جهت ديگربازداريد.احتمال ديگر براى كم حرفى , ترس از اين است كه نكند با ديد ديگر نگاه كنند, چون از بيماريتان آگاهند. فرض كنيد اصلاً كسى از ناراحتى شما مطلع نيست .

پاسخ : شايد به دنبال عرضهء دل , مورد هجور افكار و پريشانى ها و اضطراب ها و نگرانى ها قرار بگيريد واحساس شود آن افكار به سوى شما روى آورده و از بابت آن ها نگران هستيد و اگر در صدد رفع آن ها بر نيآييد, به مشكلات ديگرى دچار شويد. يكى از آثار همين است كه گاه شما را غم مى گيرد و براى زدودن آن دست به دامن موسيقى مى شويد. اگر با گوش كردن موسيقى , غمتان زدوده مى شود, اشكالى ندارد, اما نبايد از موسيقى هاى غيرمجاز استفاده كنيد, چون گوش دادن به آن ها زمينهء شهوت را بيش تر مى كند و بيش تر در معرض وسوسه قرارمى گيريد. اما موسيقى هاى شاد مجاز اشكالى ندارد.تهيهء موسيقى هاى غير مجاز براى شما كه دخترى جوان هستيد, مشكل آفرين است . لابد براى تهيهء آن ها به مغازه ها مراجعه مى كنيد و حضور شما در آن جا زمينهء دوباره عرضهء دل و ايمان مى شود. از آن مكان ها پرهيز كنيد كه به خير و صلاح شما است .

پاسخ : تصميم گيرى در مورد بسيارى از امور احتياج به تمركز اعصاب و ذهن دارد. اگر كسى در حال اضطراب و نگرانى و تشويش خاطر باشد, نمى تواند تصميم بگيرد و هميشه در بين امواج احساسات ذهن به اين طرف و آن طرف سوق داده مى شود و تمركز از او سلب مى شود. عامل تشويش خاطر را بايد بزداييد, تا مانند گذشته در تصميم گيرى هاو دچار اشكال نباشيد. در مواردى كه احتياج به تصميم گيرى جدّى داريد, از ديگران مخصوصاً از پدر و مادرتان كمك بگيريد و خودرا بى نياز و مستقل از آنان ندانيد. آنان را محرم اسرار خود بدانيد. البته بعضى مشكلات را لزومى ندارد به آنان بگوييد, اما در تصميم گيرى از آنان كمك بخواهيد. سعى كنيد از گوشه گيرى و فكر كردن زياد پرهيز كنيد. البته اين نه بدان معنا است كه بى جهت از خانه بيرون برويد مقصود اين است كه خود را مشغول مطالعه , كارهاى هنرى و كارهاى داخل خانه بنماييد. اگر فرصت داريد, به مطالعهء تفسير قرآن و كتاب هاى روايى , مانند ترجمهء اصول كافى روى آوريد. مطالعهء تفسير قرآن و احاديث ائمه :موجب نورانيت دل مى شود و دل صفا مى پذيرد. مى توانيد با برنامه ريزى به همهء كارهايتان برسيد.

پاسخ : ماندن مرد و زن نامحرم در مكان خلوت حرام است , اگر نماز خواندن زن و مرد نامحرم در مكان خلوتى كه ديگران نتوانند به آن جا رفت و آمد بكنند, صحيح است و در اين مسئله اختلاف است و بايد از مرجع خود, تقليد كنيد.اگر مكان , خلوت نيست , بلكه افرادى در آن جا هستند يا رفت و آمد مى كنند, زن مى تواند با وجود نامحرم نمازبخواند و نمازش صحيح است .(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 519

پاسخ : از اين كه عنايت خدا شامل حالتان شده و شما را از مهلكه نجات داده است , بايد بسيار شكر گزارباشيد و از اين مسئله عبرت بگيريد و از صيادان بد دل كه روزى به سراغ شما و همان روز به سراغ ديگر صيدهامى روند و در كمين شمايند, دورى كنيد و حتى مسير حركت و آمد و شد خود را جا به جا كنيد و خود را طورى ازآنان بپوشانيد كه شما را نشناسند و حتماً در رفت و آمدها تنها از خانه بيرون نياييد و از آنان جدّاً حذر كنيد. آنان خطرناك هستند. بعضى از جوانان و مردان شهوتران حتى از ريختن آبرو و حيثيت خود و ديگران ابايى ندارد وبعضى از آنان براى حفظ آبروى خود حاضرند جان دختران معصوم را به خطر بياندازند, همان طور كه در صفحات حوادث روزنامه ها دربارهء مفقود شدن دختران و قتل آنان توسط همين صيادان گزارش هايى آمده است . بنابراين ازآنان بترسيد. در روايات آمده است . وقتى شهوت جوان يا مردى طغيان كند, عقلش كم مى شود و دست به هر كارخلافى مى زند.(1)همان طور كه گفته ايد: وقتى با آنان رو به رو مى شويد, اخم كنيد; بسيار خوب است , ولى اصلاً نگذاريد آنان چهرهء شما را ببينند. خود را از آنان دور بداريد و چون جوان هستيد, ممكن است وسوسه هاى نفسانى به شما فشاربيآورد و شما را احساسى و ايجاد رغبت و ميل كند كه از مسير آنان گذر كنيد تا نگاه و لبخندهاى آنان را ببينيد. از اين وسوسه ها بايد پرهيز كنيد و اگر مى خواهيد آيندهء خود را به خطر نياندازيد و آبروى خود و خانواده تان را حفظ كنيد,از آنان دورى كنيد و از خدا بخواهيد فكر آنان را از ذهن شما بيرون كند و ذهن آنان را از فكر دربارهء شما باز دارد.(پـاورقى 1.صادق احسانبخش , آثار الصادقين , ج 10 ص 109

پاسخ : ايام جوانى از مشكل ترين و حساس ترين دوران عمر است , و چون جوانان و حتى پدران و مادران , به اين مسئله توجهى ندارند, دچار مشكلاتى مى شوند, كه خانواده ها را به تلاطم و دگرگونى هاى رفتارى و روانى دچارمى سازد, و گاه براى جوان موقعيت سختى پيش مى آيد كه موجب تأسف مى شود و او روزگار درازى را با نگرانى واضطراب سپرى مى كند و با ناراحتى هايى رو به رو مى شود كه درگير آن ها است .اگر در اسلام تأكيد شده با همه كس دوست نشويد, به خاطر اين است كه بعضى از افراد راه كجى را به انسان پيشنهاد مى كنند. رفاقت با عناصر فاسد و همنشينى با گناه كاران مصيبت بزرگى محسوب مى شود.كسى كه رفيق بد دارد. به كمالات فطرى نمى رسد و كمالات فطرى و فضائل خود را از دست مى دهد و به محروميت ها و آلام دنيوى و كيفرهاى اخروى دچار مى شود و موقعى كه سيه روز و بدبخت شد و دين و دنيايش تباه گشت , اظهار ندامت مى كند و آرزو مى كند اى كاش با چنين عنصر فاسدى طرح رفاقت نريخته بود. (1).اولياى گرامى اسلام در سخنان حكيمانهء خود خطر رفاقت هاى مضرّ را خاطر نشان كرده اند. على 7در نامه ءخود به حارث همدانى توصيه كرده است : .(2)در روايت ديگر از آن حضرت آمده است : .(3)اشكال دوستان نابات در دوران جوانى از آن جهت است كه جوانان از يك طرف به خواهش دل , عاشق دوستى و رفاقتند و ميل دارند با يك يا چند نفر از همسالان خود رفيق و صميمى شوند; لذا ممكن است در اين مسئله افراطكنند و دوستان تبهكار و ناصالح را به دوستى بر گزينند.بيدارى غريزهء جنسى در جوانان ايشان را متوجه گروه همسالان خود مى نمايد و وارد جهان تازه اى مى گرداند.در اين مرحله بسا مفاسدى به وجود مى آيد و اشكال از اين ناحيه است كه غالباً جوانان با احساسات زودگذر, نه بامحاسبات عقلى و تدبيرهاى حساب شده كسى را به عنوان دوست اختيار و رابطهء عاطفى بر قرار مى كنند.بنابراين در مورد انتخاب دوستان بايد همواره معتدل و ميانه رو باشيد و تندروى نكنيد و بى حساب به آنان اعتماد و اطمينان ننماييد و از حدود عقل و مصلحت قدمى پا فراتر نگذاريد. به فرمودهء مولا على 7 .(4)بنابراين بايد دوستى و دوست يابى بر اساس عقل و عاقلانه باشد يا در دوستى بايد احتياط كرد و با همه كس رابطهء دوستى بر قرار نكرد و به سلام و عليك اكتفا كرد. نداشتن دوست بهتر از داشتن دوست هاى مشكوك يا ناباب است . تا وقتى كه رفيق مورد علاقه امتحان نشده است , اعتماد نبايد كرد.(پـاورقى 1.فرقان (25 آيهء 28(پـاورقى 2.محمد تقى فلسفى , جوان , ج 2 ص 312(پـاورقى 3.همان , ص 313(پـاورقى 4.همان , ص 328

پاسخ : خواهر عزيز و گرامى ! نامهء زيبا و خواندنى شما را مطالعه كرديم . قدرت نويسندگى و پردازش مطالب ,ما را به تحسين و اعجاب واداشت .تأسف ما از اين است كه امثال شما را كسى نمى شناسد و به توانايى هاى شما ارج نمى نهد! تأسف بيشتر ما از اين است كه چرا آن سه دفتر را آتش زديد؟! اين نوشته ها بسيار ارزش دارد. در هر صورت , توانايى كه در وجود شماهست , از الطاف و نعمت هاى الهى است . بايد خدا را شكرگذار باشيد. شايد بتوان گفت از بهترين نعمت ها است ; زيراقرآن مى فرمايد: .() در اين آيات شريفه , خداوند به بيان و قدرت (پـاورقى 1.الرحمان (55 آيهء 1ـ 3سخن گفتن و نوشتن منّت مى گذارد. در آيهء () به قلم و نوشته سوگند مى خورد, كه بيانگر(پـاورقى 2.قلم (68 آيهء 1ارزشمند بودن قلم و نويسندگى است .شكر اين نعمت آن است كه قلمتان را براى هدايت كردن نوجوانان و جوانان به كار گيريد; يعنى با نوشتن مطالب خوب مردم را به سوى خدا و اسلام و پيامبر6و امامان معصوم :, و صداقت , امانت , وفاى به عهد, تعهد ومسئوليت , اميد و عشق و مناجات با خدا و... هدايت كنيد.مطالب ارزشى را در لا به لاى داستان ها و رمان ها بگنجانيد و جوانان و نوجوانان را با اين ارزش ها در قالب هاى زيبا آشنا سازيد.در مورد نويسندگى و حالات روحى شما لازم است چند نكته را متذكر شويم .1 بزرگترين مانع سر راه شما افسردگى و اضطراب است . نويسنده اگر با اين مشكل روبرو باشد, نمى تواند ازتوان خود خوب استفاده كند. اولين اولويّت شما با برطرف كردن اضطراب و افسردگى است . ابتدا بايد اين بيمارى رااز خود دور كنيد. اگر امروز جلوى اين مشكل را نگيريد, فردا دير خواهد بود. ببينيد عامل اضطراب و افسردگى چيست ؟ آن را برطرف كنيد. بحمداللّه قدرت نويسندگى داريد. اگر در كنكور موفّق شديد, درستان را مى خوانيد واگر موفق نشديد, نبايد مأيوس شويد, چون نيازى به رفتن به دانشگاه نداريد. خود, بهترين هنر و سرمايهء را داريد. باقدرت نويسندگى كه داريد, مى توانيد از نظر مادى و معنوى به موقعيت بالايى برسيد.خود را زمينهء آرامش فكرى خود را فراهم كنيد, تا آفرينش هنرى داشته باشيد.شما به سن و سالى رسيده ايد كه در آستانه ازدواج هستيد. ازدواج از ضروريات زندگى است و هر چه صبر كنيد,به صلاح نيست . اگر فرد مناسبى به خواستگارى شما آمد كه بتوانيد با او زندگى آرامى داشته باشيد و مشكلى بر سرراه نويسندگى نباشد, ازدواج كنيد. ان شاءاللّه اضطراب و افسردگى از بين مى رود و با آرامش مى توانيد با مطالعه ونوشتن , به اهداف عالى خود برسيد.2 اصل نوشته هاى خود را براى كسى يا ارگانى نفرستيد, بلكه آن را نزد خود نگه داريد و رونوشت آن را براى ديگران بفرستيد.3 رونوشت نگاشته هاى خود را براى مراكز مختلف بفرستيد, مثلاً براى مجلات و روزنامه ها و مركز ملّى جوانان و مركز فكرى كودكان و نوجوانان و حوزهء هنرى سازمان تبليغات و انجمن شعر و قصه , تا نوشته هاى شما را چاپ كنند. حتماً كمك مادى نيز خواهند كرد, كه تشويق خوبى خواهد بود.

پاسخ : برادر عزيز و گرامى , وضعيت شغلى تان را بايد با ادارهء مربوطه يا ادارهء كار در ميان بگذاريد و علت عدم دريافت مزايا را سؤال بفرماييد. بديهى است هر اداره قانون مربوط به خود را دارد و بايد طبق قانون استخدام كشورى , مراعات قوانين را دربارهء افراد تحت پوشش خود بنمايد. مشكلات خود را به مسئولان مربوطه گزارش كنيد و اگر جواب مثبتى دريافت نكرديد, به مسئولان بالاترمراجعه كنيد.ناتوانى در ادارهء زندگى , مسئله اى فراگير است و همگان دچار آن هستند. غالب همكاران و هم سن و سالان شمابا قرض گرفتن و پرداخت قسطهاى ماهانه رو به رو هستند. مسئولين كشور بايد ترتيبى اتخاذ كنند كه بار مشكلات بر دوش مردم سنگينى نكند و هر فرد بتواند نسبتاً زندگى راحتى داشته باشد. قناعت كردن در زندگى بهترين سرمايه است كه بايد هميشه مد نظرمان باشد. بعد از نمازهايتان دست به دعا برداريد و براى رفع مشكلات خود و ديگران دعا كنيد.

پاسخ : در تعارض بين اجراى قوانين و عمل به دستورهاى شرعى , رعايت دستورهاى شرعى لازم است , گرچه اين مسئله كم تر اتفاق ميافتد. البته در اسلام , حرج و مشقت نيست و گاه ضرورت ها, مخدورات را بر طرف مى كند. مسئله را از علماى منطقه سؤال كنيد.

پاسخ : خرجى و نفقهء افرادِ تحت تكفل , به قدر متعارف و نياز آنان واجب است . بر مرد واجب است خوراك وپوشاك و مسكن و ديگر لوازمات زندگى زن و فرزندانش را تهيه نمايد, اما لزومى ندارد تمام خواسته هاى آنان رابرآورده نمايد. مقدارى كه عرفاً لازم است , واجب است تهيه نمايد.(1) اگر از پرداخت مقدار واجب ناتوان است , تكليفى ندارد.(پـاورقى 1.امام خمينى , تحرير الوسيله , ج 2 ص 315