تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : اگر مرد نامحرم آن زن را نشناسد و بر آن مفسده اى مترتب نباشد, اشكالى ندارد.گرچه اين گونه تصاوير گاه باعث ترويج فساد و سوء استفاده مى شود. پرهيز از اين امور بسيار مطلوب است .خداوند ما را از مهالك نجات دهد.

پاسخ : نگاه كردن به فيلم هايى كه موجب تهييج شهوت مى شود, جائز نيست .(1)شهوت رانى اگر در مسير طبيعى باشد, يعنى اغناى قوهء شهوت از راه زناشويى , اشكالى ندارد, گرچه افراط در اين مسئله مذموم است و باعث بيمارى هايى از قبيل پيرى زودرس , كوتاه شدن عمر, ضعيف شدن قوهء بينايى و دردمفاصل مى شود. شهوت جنسى را ـ حتى از راه معقول و مشروعش ـ از افراط و تفريط بازداشت . بنابراين اگر بعضى كارها از نظر شرعى و فقهى اشكالى نداشته باشد, اما از نظر اخلاقى مذموم است و انسان را از كمالات باز مى دارد.اميرالمؤمنين 7فرمود: شهوترانى پاك سازيد, تا به درجه هاى بلند دست يابيد>.پيامبر6فرمود: (2)(پـاورقى 1.آيت اللّه فاضل لنكرانى , جامع المسائل , ج 1 ص 485(پـاورقى 2.صادق احسانبخش , آثار الصادقين , ج 10 ص 127

پاسخ : مستحب است موهاى اضافى بدن ازاله شود. در وسائل الشيعه دربارهء استحباب ازالهء مو با نوره رواياتى نقل شده است . از امام كاظم 7نقل است : (1)مستحب است هر پانزده روز يك مرتبه موى اضافى ازاله شود, حتى اگر كسى پول خريدن نوره را نداشت , سفارش شده است قرض و آن را تهيه كند.(2)(پـاورقى 1.حرعاملى , وسائل الشيعه , ج 2 ص 387(پـاورقى 2.همان , ص 391

پاسخ : مايعى كه بعد از بازى و شوخى با همسر از مرد و زن بيرون مى آيد, اگر منى نباشد, پاك است و احتياج به غسل ندارد. اگر مايعى كه بيرون مى آيد, همراه با جستن و سست شدن بدن و با شهوت باشد, منى و نجس خواهدبود و احتياج به غسل جنابت و اگر مشكوك باشد, حكم منى را ندارد و پاك است و احتياج به غسل ندارد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 221

پاسخ : توضيح المسائل مراجع كه متن آن رسالهء حضرت امام (ره ) است و در ذيل هر مسئله اى فتاواى مراجع معظم نوشته شده , از منشورات دفتر انتشارات اسلامى , وابسته به جامعهء مدرسين حوزهء علميهء قم است . جناب عالى مى توانيد آن را از كتابفروشى هاى معتبر تهيه نماييد.

پاسخ : مالى كه به انسان ارث رسيد, خمس ندارد, مگر اين كه بداند ميت خمس را نداده است و غير مال التجاره محسوب مى شود; بنابراين اگر ترقى قيمت پيدا كرد, خمس ندارد. اگر همين ارث را سرمايهء كاسبى قرار داد,خمس ندارد, ولى ترقى قيمت آن خمس دارد.بنابراين , سرقفلى و فرش و طلاجات و لوازم منزل و هر چه به انسان به ارث مى رسد, خمس ندارد, ولى اگر آن رامال التجاره قرار داد, به ترقى قيمت آن ها خمس تعلق مى گيرد.

پاسخ : بلى , اگر قيمت مال التجارة بالا رود, به فتواى ايشان ترقّى قيمت آن مال خمس دارد,(1) اما اگر غيرمال التجارة ترقى قيمت پيدا كرد, خمس ندارد.(2)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 2 مسئله 1769(پـاورقى 2.همان , مسئله 1770

پاسخ : ما مسلمان ها بر اين باوريم كه هنگامى انسان مى ميرد, روان او كه واقعيت انسان را تشكيل مى دهد, از بدن قطع ارتباط مى كند و نمى تواند مثل گذشته به عنوان از قسمت هاى مختلف بهره گيرد; يعنى با چشم بدن ببيند و باگوش ها بشنود و با سلول هاى مغز فكر كند, ليكن علاقه به بدن باعث مى شود نگران سرنوشت آن باشد; از اين رو كنار بدن مى ماند و تحولاتى را كه بر بدن صورت مى گيرد, تماشا مى كند. مى بيند كه بدن را غسل مى دهند و به كفن مى پيچند و سپس در تابوت مى گذارندو او را تشييع مى كنند و تا قبرستان مى آورند و دفن مى كنند. اين رخدادها گذشته ازعبرت آموزى براى تماشاگران , روان مرده را از بهت و حيرت بيرون مى آورد و به اوتفهيم مى شود وارد عالم برزخ شده است . در روايات مذهبى تأكيد شده است پس ازدفن كردن , زود مدفن را ترك نگويند; در غير اين صورت مرده فرياد مى كشد: كجامى رويد؟ چرا مرا تنها مى گذاريد؟! علت اين كه روح مردگان در كنار بدن باقى مى ماند, به خاطر دلبستگى و انسى است كه با بدن داشته است و نيز راه به جايى نمى برد و متحير است كجا برود و چه كار بكند.مأمور بايد او را به جايى راهنمايى كند; لذا تا مأمور نيامده است , در كنار مدفن حضور دارد.پس از سه روز مأمور مى رسد و او را به جايگاه اصلى در عالم برزخ مى برد. درآن جا زندگى برزخى ادامه مى يابد و كسانى كه جنايتكار هستند, در بامداد وشامگاه بدن برزخى او را شكنجه مى دهند. قرآن مى فرمايد: . اگر مؤمن خالص باشد, صبح و شام از نعمت برزخى برخوردار است و پيوسته دعا مى كند: خدايا! قيامت را برپادار و وعده اى را كه به ما داده اى , محقق فرما! گروه اول به عذاب صبح و شام راضى هستند و مى گويند: خدايا! قيامت را بر پامدار!انسان در برزخ ميليون ها سال بدين منوال زندگى مى گذراند تا قيامت بر پا شود.در اين موقعيت نظام جديدى به وجود مى آيد و انسان با جسم برزخى , مجدداًوارد پيكر جسمانى خود مى شود و طبق اعمالى كه انجام داده است , مجازات مى گردد. آن ها كه اعمال خيرشان بر بدى ها برترى دارد, وارد بهشت مى شوند وكسانى كه گناهكار هستند, به جهنم مى روند. گروه سوم (كه اعمال خوب و بد آن ها مساوى است ) در اعراف باقى مى مانند تابه وسيلهء پيامبران و اوصيا و علما و شهدا, شفاعت شوند و وارد بهشت گردند.بهشت و جهنم درجاتى دارند و به سبب كثرت اعمال حسنه , درجات بهشت بالامى رود و جايگاه بهترى نصيب انسان مى شود, چنان كه به تناسب كثرت جنايات انسان ها, جايگاه مناسبى در جهنم خواهند داشت , ولى جمع كثيرى پس از عذاب ومكافات ديدن , از جهنم بيرون مى آيند و در مرتبهء پايينى , در بهشت استقرارمى يابند.اقوام و خويشاوندان , به تقاضاى خود در بهشت در جوار هم قرار مى گيرند.در بهشت دو نوع لذت و نعمت است ; يك نوع نعمت جسمانى است كه افرادنيكوكار از آن ها برخوردارند; دسته ديگر كه براى خدا و جلب رضاى او عمل صالح انجام داده اند, از نعمت مكالمه با خدا, بالاترين لذت را مى برند و حور و قصور براى آن ها خيلى مطرح نيست (و رضوان اللّه اكبر).

پاسخ : سعى و تلاش و پشتكار شما خواهر گرامى كه با وجود همه مشكلات به مدارج عالى تحصيلى نايل شده ايد قابل تحسين است . مشكلات روحى شما معلول دو چيز است : 1 مسائل خانواده اعم از فقدان مادر و اعتيادپدر; 2 تجربه شكست در زندگى .منشأ بسيارى از اضطراب ها خانواده است , جوانانى كه دچار اختلال عاطفى بوده و كمبود محبت داشته اند به اين بيمارى مبتلا مى شوند. البته عواملى همچون طلاق و ترس از عجز در ايفاى نقش هاى اجتماعى و غيره درافزايش اضطراب مؤثرند. براى درمان اضطراب دارو كفايت نمى كند, در كناردارو درمانى بايد رفتار درمانى نيز داشته باشيد. مهم ترين مسئله اى كه بايدهمواره در نظر داشته باشيد به فراموشى سپردن گذشته است . براى غلبه برنگرانى بايد درهاى ديروز و فردا را به روى خود ببنديد تا بار امروز زندگى راسنگين نسازيد. هر روز در فكر همان روز باشيد. افسوس بر گذشته و ترس ازآينده نيرومندترين افراد را از پا در مى آورد, پيشوايان دين ما, به پيروان خود اين نكته را گوشزد نموده اند.امام صادق 7مى فرمايد: ايام زندگى سه روز است ; روزى كه گذشته و ديگر به دست نمى آيد و روزى كه در آن هستيم و بايد آن را مغتنم شمرد و فردايى كه تنهاآرزوى آمدنش را داريم .()(پـاورقى 1.تحف العقول , ص 324سعدى مى گويد:]سعديا دى رفت و فردا هم چنان معلوم نيست در ميان اين و آن فرصت شمار امروز را]با محاسبه و سنجش و تدبير مى توان از ترس از انجام كار پيشگيرى كرد,چون با فكر و انديشه تخيلى بودن نگرانى واضح مى شود, هرگاه از انجام كارى ترسيدى به استقبال آن برو كه اين امر اعتماد به نفس شما را تقويت مى كند. امام على 7مى فرمايد: موقعى كه درباره امرى ترسان شدى خود را در آن بيفكن كه ترس به مراتب سخت تر از ابتلاى به آن است .()(پـاورقى 2.نهج البلاغه , قصار 166در حديث آمده وقتى خداوند بخواهد كسى را سعادتمند كند در درياى بلامى افكند تا آزموده شود. بلا با ولا چون قرين شد خدا هم بلا را به اهل ولامى پسندد.اشخاص عاقل بر گذشته افسوس نمى خورند, بلكه از آن درس عبرت مى گيرند و شكست را پل پيروزى مى دانند كه امام صادق 7مى فرمايد: انسان عاقل دوبار از يك سوراخ گزيده نمى شود.()(پـاورقى 3.بحارالانوار, ج 1 ص 132ازدواج سابق شما براى زندگى امروزتان تجربه خوبى است . بايد عبرت بگيريد و علل ناراحتى ها را بررسى كنيد, نقطه ضعف خود را دريابيد و جبران كنيد.با رفتار ناصحيح خود كانون خانواده را به سردى و خاموشى سوق ندهيد به شوهر خود احترام كنيد و ترس و اضطراب خويش را هرگز به ايشان منتقل نكنيد. او در تعادل روحى شما مى تواند بسيار مؤثر باشد. قرآن مجيد فلسفه ءازدواج را رسيدن به آرامش روحى مى داند و به حق چنين است .نكته مهم و قابل توجه تقويت ايمان و باورهاى دينى است . بسيارى از روان شناسان براى رفع اضطراب يا كاهش آن به نقش ايمان و دعا و نيايش پى برده وآن را به بيماران خود توصيه كرده اند. متأسفانه از نامه شما بر مى آيد كه به اين موضوع توجه كافى نداشته ايد درحالى كه مؤثرترين دارو همان دعا درمانى است .ويليام جيمز روان شناس معروف مى گويد: مؤثرترين داروى شفابخش نگرانى همان ايمان و اعتقاد مذهبى است .()(پـاورقى 1.محمد جعفر امامى , بهترين راه غلبه بر نگرانى ها و نااميدى ها, ص 26دعا چون با رقه اميدى است كه در كانون دل انسان مى درخشد و ابرهاى يأس و اضطراب را از آسمان دل كنار مى زند, دعا كننده خود را با قدرتى مرتبطمى بيند كه مشكل و آسان براى او مطرح نيست و گشودن بن بست ها براى اوكاملاً فراهم و ميسر است .قرآن مجيد مى فرمايد: الا بذكراللّه تطمئن القلوب ; آگاه باشيد دل با ياد خدا آرام مى گيرد.()(پـاورقى 2.رعد (13 آيهء 28ياد خدا انسان را از دل بستگى به دنيا مى رهاند و اين باور را براى او ايجادمى كند كه دنيا مقصد نيست .]غلام همت آنم كه زير چرخ كبودز هر چه رنگ تعلق پذيرد آزاد است]توصيه ما آن است كه به نماز كه مظهرياد خدا است اهميت دهيد و اثر آرام بخشى آن را تجربه كنيد. در سايه نماز و رابطه با خدا مى توانيد شكر گذار نعمت الهى باشيد كه در حق شما زياد است ; مانند استعداد و قابليت و تحصيل عاليه وموقعيت اجتماعى و غيره و در فراز و نشيب زندگى پناه گاهى مطمئن بيابيد تااحساس عجز و ناتوانى و حقارت ننماييد.

پاسخ : نمازهاى مستحبى را گويند كه به معناى مستحبى است . اگر بگويد: نافلهء ظهر يا نافلهء شب به جا مى آورم قربةً الى اللّه كفايت مى كند. چنان كه اگر بگويد نماز مستحبى به جا مى آورم , مانعى ندارد.نماز شب يازده ركعت است و به اين كيفيت خوانده مى شود: چهار تا دو ركعتى , مثل نماز صبح , به نيت نافله ءشب , دو ركعت به نيت نافله شَفْع و يك ركعت به نيت نافله وَتْر. در همهء ركعات بعد از حمد, هر سوره را بخواند, مانعى ندارد. در نافلهء بهتر است بعد از خواندن حمد, سه بار سورهء توحيد را بخواند و بعدهفتاد مرتبه استغفار كند, سپس چهل مؤمن را اين چنين دعا كند: اللهم اغفر لمرحوم فلان , و بعد سيصد مرتبه العفو بگويد و سپس هفت مرتبه بگويد: هذا مقام العائذ بك من النار.