تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : شكيات نماز 23قسم است . هشت قسم آن شك هايى است كه نماز را باطل مى كند و شش قسم آن را نبايد اعتنا كرد و نُه قسم آن صحيح است .شك هايى كه نماز را باطل مى كند:1 شك در شمارهء ركعت هاى نمازهاى واجب دو ركعتى , مثل نماز صبح و نماز مسافر;2 شك در شمارهء ركعت هاى نماز سه ركعتى ;3 شك در نماز چهار ركعتى كه شك كند كه يك ركعت خوانده يا بيش تر;4 در نماز هايى چهار ركعتى , پيش از تمام شدن سجدهء دوم شك كند دو ركعت خوانده يا بيش تر;5 شك بين دو و پنج يا دو و بيش تر از پنج ;6 شك بين سه و شش و يا بيش تر از شش ;7 اصلاً نداند چند ركعت خوانده است ;8 شك بين چهار و شش يا چهار و بيش تر از شش .شك هايى كه نبايد به آن ها اعتنا كرد, از اين قرار است :1 شك در چيزى كه محلّ به جا آوردن آن گذشته است , مثل آن كه در ركوع شك كند حمد را خوانده يا نه ;2 شك بعد از سلام نماز;3 شك بعد از گذشتن وقت نماز;4 كثير الشك , يعنى كسى كه زياد شك مى كند;5 شك امام جماعت در شمارهء ركعت هاى نماز در صورتى كه مأموم شمارهء آن ها را بداند يا شك مأموم درصورتى كه امام جماعت شمارهء آن رابداند;6 شك در نمازهاى مستحبّى .شك هايى كه باعث باطل شدن نماز نمى شود نُه مورد است :1 بعد از سربرداشتن از سجدهء دوم شك كند دو ركعت خوانده يا سه ركعت , كه بنا را بر سه مى گذارد و يك ركعت ديگر مى خواند و نماز را تمام مى كند و بعد از نماز, يك ركعت نماز احتياط ايستاده يا دو ركعت نشسته به جا مى آورد;2 شك بين دو و چهار بعد از سر برداشتن از سجدهء دوم , كه بايد بنا بگذارد چهار ركعت خوانده است ونماز را تمام كند و بعد از نماز دو ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند;3 شك بين دو و سه و چهار بعد از سر برداشتن از سجدهء دوم , كه بايد بنابر چهار بگذارد و بعد از نماز دوركعت نماز احتياط ايستاده و بعد دو ركعت نشسته به جا آورد;4 شك بين چهار و پنج بعد از سر برداشتن از سجدهء دوم كه بايد بنابر چهار بگذارد و نماز را تمام كند و بعداز نماز دو سجدهء سهو به جا آورد.5 شك بين چهار و پنج در حال ايستاده كه بايد بنشيند و تشهد بخواند و سلام دهد و يك ركعت نمازاحتياط ايستاده يا دو ركعت نشسته به جا آورد.6 شك بين سه و چهار, كه در هر جا از نماز باشد, بايد بنا را بر چهار بگذارد و نماز را تمام كند و بعد از نمازيك ركعت نماز احتياط ايستاده يا دو ركعت نشسته به جا آورد;7 شك بين سه و پنج در حال ايستاده كه بايد بنشيند و تشهد بخواند و سلام دهد و دو ركعت نماز احتياطايستاده به جا آورد;8 شك بين سه و چهار و پنج در حال ايستاده كه بايد بنشيند و تشهد بخواند و بعد از سلام دو ركعت نمازاحتياط ايستاده و بعد دو ركعت نشسته به جا آورد;9 شك بين پنج و شش در حال ايستاده كه بايد بنشيند و تشهد بخواند و سلام دهد و دو سجدهء سهو به جاآورد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 658

پاسخ : (پـاورقى 1.مجلسى , بحارالانوار, ج 6 ص 260تعبيراتى كه در روايات شده است نشان مى دهد از مسلمان و غير مسلمان سؤال مى شود; تعبير و در جاى ديگر: الميّت اذا اُدخل قبر...دخل عليه ملكان منكر و نكير فيسألانه ;() ميّت (مرده ) وقتى وارد قبر مى شود, دو فرشته به نام (پـاورقى 3.همان , ص 232 حديث 44منكر و نكير پيش او مى آيند و از او سؤال مى كنند> و تعبيرى كه مى گويد: انسان را در قبرش مى گذارند, دو فرشته نزد او مى آيند>. اين تعبيرات نشان مى دهد از مسلمان و غير مسلمان سؤال مى شود. سؤالات اصلى از اعتقادات و از اصول دين , توحيد, نبوت و امامت است و دو گروه اصلى كه يكى مؤمن مطلق و ديگرى كافر مطلق است , پاسخگو هستند.

پاسخ : اول : نيّت ; دوم : زدن كف دو دست با هم بر چيزى كه تيمّم با آن صحيح است ; سوم : كشيدن كف هر دودست به تمام پيشانى و دو طرف آن از جايى كه موى سر مى رويد تا ابروها و بالاى بينى و بنابر احتياط واجب بايد دست ها روى ابروها هم كشيده شود. چهارم : كشيدن كف دست چپ به تمام پشت دست راست و بعد ازآن كشيدن كف دست راست به تمام پشت دست چپ >.()(پـاورقى 1.امام خمينى , توضيح المسائل , مسئله 700.()(پـاورقى 2.امام خمينى , توضيح المسائل , مسئله 701

پاسخ : على 7پس از شهادت حضرت زهرا3چند بار ازدواج كرد, از جمله با خواهر زاده ءحضرت فاطمه 3.حضرت زهرا3هنگام وفات به على 7سفارش كرد ازدواج كند و گفت : او براى فرزندانِ من ,مثل من است ; يعنى در تربيت حسن و حسين و زينب و امّ كلثوم خواهد كوشيد.در بعضى از تواريخ آمده است آن حضرت پس از نُه روز با اَمامه ازدواج كرد,() تا جاى خالى زهرا3براى (پـاورقى 1.شيخ عباس قمى , منتهى الآمال , وصاياى حضرت فاطمه 3تربيت فرزندان و ديگر امور شود.

پاسخ : كتاب مكارم الاخلاق طبرسى در دو جلد تجديد چاپ شده است كه بايد ازكتاب فروشى هاى معتبر از ـ جمله انتشارات دفتر تبليغات اسلامى قم ـ تهيه فرماييد.

پاسخ : آن طور كه از روايات بر مى آيد حضرت يوسف 7در زمان خود از همه زيباتر بود. امام چهارم 7ى فرمايد: . روايت ديگرى مى گويد:(پـاورقى 1.مجلسى , بحار الانوار, ج 12 ص 275 حديث 48.()(پـاورقى 2.همان , ج 39 ص 35 حديث 2در جاى ديگر پيامبر اسلام 6مى فرمايد:ولى من نمكين تر از اويم >.مشهور است يوسف 7با زليخاى سالخورده ازدواج كرد; البته نه بدان معنا كه حضرت ازدواج ديگرى نكرده بوده است , چنان كه در روايت است : (پـاورقى 4.اقتباس از بحار الانوار مجلسى , ج 12 ص 254

پاسخ : .()(پـاورقى 1.امام خمينى , توضيح المسائل , مسئله 1368

پاسخ : 1 روييدن موى درشت زير شكم , بالاى عورت ;2 بيرون آمدن منى , در خواب يا در بيدارى , با اختيار يا بى اختيار; 3 تمام شدن پانزده سال قمرى در مرد و نُه سال قمرى در زن .()(پـاورقى 1.اقتباس از توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 324و 325 مسئله 2252به بعد.توضيح : پانزده سال قمرى در حدود 164روز زودتر از پانزده سال شمسى است و نيز نه سال قمرى درحدود 98روز زودتر از نه سال شمسى است .

پاسخ : نشانهء بلوغ شرعى و رسيدن به حدّ تكليف شرعى در زن و مرد, يكى از سه چيز است :1 روييدن موى درشت زير شكم , بالاى عورت ;2 بيرون آمدن منى , در خواب يا بيدارى , با اختيار يا بى اختيار; 3 تمام شدن پانزده سال قمرى در مرد و نُه سال قمرى در زن .()(پـاورقى 1.اقتباس از توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 324و 325 مسئله 2252به بعد.البته بعضى از مراجع نشانهء بلوغ در دختران تمام شدن نه سال قمرى مى دانند و در پسر سه نشانهء ذكر شده مى دانند.توضيح : پانزده سال قمرى در حدود 164روز زودتر از پانزده سال شمسى است و نيز نُه سال قمرى درحدود 98روز زودتر از نُه سال شمسى است .()(پـاورقى 2.ر.ك : توضيح المسائل مراجع , ص 335و توضيح المسائل آيت الله سيستانى , ص 439 مسئلهء 2211

پاسخ : سنّت عزادارى با برخوردارى از عشق و محبّتى كه از امام حسين 7در دل ها بوده و هست ,تبديل به يك برنامهء گسترده و مردمى و مقدّس شده است و هرگز سستى و خاموشى ندارد و به بركت آن , اقشاربسيارى با امام حسين 7و دين و فرهنگ عاشورا آشنا مى شوند. رمز جاودانگى نهضت حسينى نيز احيا و زنده نگه داشتن و تعظيم شعائر بوده است .بر پايى عزا براى سيدالشهدا نوعى اعتراض به ظالمان و حمايت از مظلوم است .اشك ريختن در سوگ اباعبداللّه 7عامل تقويت حسّ عدالت خواهى و انتقام جويى از ستمگران و زمينه سازى براى تجمع نيروهاى پيرو امام در دفاع از حق است . عزادارى براى شهيد, انتقال فرهنگ به نسل هاى آينده است . به تعبير شهيد مطهرى .(1)عزادارى , سبب مى شود شور و عاطفه , از شعور و شناخت برخوردار گردد و ايمان را در ذهن جامعهء هوادارزنده نگه دارد و به عنوان يك فكر سازنده و حادثهء الهام بخش , همواره تأثير خود را حفظ كند.عزادارى , احياى خط خون و شهادت و رساندن مظلوميت آل على به گوش تاريخ است . عزاداران حسينى پروانگاهى شيفتهء نورند كه شمع محفل آراى خويش را يافته , از شعلهء شمع , پيراهن عشق پوشيده و آمادهء جان باختن و پر سوختن و فدا شدنند.نقش عزادارى در حفظ فرهنگ عاشورا مهم است و عميق ترين پيوندها را از طريق آميختگى عقل و عشق وبرهان و عاطفه كه در كربلا تجسّم يافته است , انتقال مى دهد. هم بر مظلوميت امام گريه مى شود و هم در سايه ءآن هدف امام حسين 7از نهضت و حركت , شناخته مى شود. روضه هاى خانگى و دسته هاى عزاداى وهيئت هاى زنجيرزنى و پوشيدن لباس مشكى و پرچم به دست گرفتن و... هر يك به نوعى سربازگيرى جبهه حسينى است .(2)عظيم ترين سرمايهء روحى شيعه كه پيوند دهندهء آنان با اهل بيت پيامبر و عاملى باز دارنده از تباهى وبرانگيزانندهء فداكارى و جهاد و تصفيه كنندهء دل و جان است , در سايهء همين عشق و ياد حسين و عاشورا, زنده مانده و سوز آن حمايت قلبى عاشق امام حسين 7را به نفع حق و جبههء ايثار, نيرو بخشيده است .پس اگر از ما بپرسند: شما در روز عاشورا كه دائماً حسين حسين مى كنيد و به سر خود مى زنيد, چه مى خواهيد بگوييد, بايد بگوييم : ما مى خواهيم حرف آقايان را بگوييم , ما هر سال مى خواهيم تجديد حيات كنيم ; بايد بگوييم عاشورا روز تجديد حيات ما است . در اين روز مى خواهيم در كوثر حسينى تجديد حيات كنيم و روح خود را جلا بدهيم و خود را زنده كنيم و از نو مبادى و مبانى اسلام را بياموزيم و روحيه اسلام را از نوبه خود بدميم . ما نمى خواهيم حسّ امر به معروف و نهى از منكر و احساس شهادت و جهاد و فداكارى در راه حق , فراموش شود و روح فداكارى در راه حق بميرد.(3)(پـاورقى 1.مرتضى مطهرى , نهضت هاى اسلامى صد سالهء اخير, ص 89با تلخيص .(پـاورقى 2.جواد محدّثى , فرهنگ عاشوار, ص 313 به اختصار.(پـاورقى 3.مرتضى مطهرى , مجموعه آثار, ج 17 ص 189 با تلخيص .