تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : مسواك كردن براى روزه دار اشكالى ندارد و فقط كراهت دارد, ولى نبايد عمداً آب مسواك ياخمير دندان را قورت بدهد.(1) رسيدن بوى نعناع به حلق اشكال ندارد و روزهء شما صحيح است و قضا و كفاره 1657 ندارد. (پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 مسئله

پاسخ : احساس خوشحالى هنگام اداى ديون واجب و مستحب و كمك به ديگران ناشى از ايمان وعلاقهء انسان به عمل خوب است . رحمت الهى بايد خوشحالى كنيد>. از اين آيه استفاده مى شود انسانى كه براى رضاى پروردگار كار خيرى راانجام مى دهد, جاى خوشحالى دارد.البته اگر خوشحالى از روى غرور و عُجب و خودپسندى باشد, بايد از آن جلوگيرى شود.

پاسخ : دوست عزيز! از نشانه هاى سالم بودن يك جوان از نظر روحى و جسمى اين است كه در دوران جوانى , چه در خواب و چه در بيدارى نعوظ پيدا كند كه اين حركت يا مولود خواب هاى مهيج و يا تجسم سيماى جنس مخالف و يا انديشيدن در مسائل جنسى است و ممكن است بر اثر خواب ديدن جنابت هم حاصل شود كه در اين صورت غسل واجب مى شود و خلاصه دوره جوانى , دوران هيجانات فكرى و احساسى است و يكى از نشانه هاى سلامت روحى و جسمى همين است جاى هيچ گونه نگرانى نيست .البته در مورد اين كه هنگام بلند شدن , حالت سرگيجه به شما دست مى دهد و يا كم حوصله هستيد, شايدبه خاطر كم خونى يا سوء تغذيه و كمبود ويتامين هاى بدن , كمبود ويتامين ها و مواردى از اين قبيل باشد به پزشك متخصص مراجعه كنيد.لازم است براى مطالعات خود, برنامه اى تنظيم كنيد; زيرا مطالعات پيش از 45دقيقه اولاً كم فايده خواهدبود, ثانياً آدمى دچار امراض روحى و جسمى مى شود, از قبيل سردرد و غيره . شما بايد بين مطالعات خود كمى استراحت نموده , سپس به مطالعهء مجدّد بپردازيد و همان طور كه جسم بايد تقويت شود و از مواد قندى چربى و پروتئينى و ويتامين ها به ميزان كافى استفاده كند, از نظر روحى نيز بايد خود را تقويت كنند مثلاً در هفته چندساعتى را به ورزش اختصاص دهيد و حس اعتماد به نفس را در خود بپرورانيد.براى شما آرزوى موفقيت داريم .

پاسخ : اگر از دو سال قبل تا كنون غير از مخارج زندگى , پولى اضافه داريد, بر آن خمس تعلق مى گيرد وبايد15آن را به مرجع تقليد زنده اى كه به اجازهء او به فتواى امام باقى مانده ايد, پرداخت كنيد. شما مى توانيد ازامام به مرجع زنده رجوع كنيد و از او تقليد كنيد. در هر دو صورت بايد خمس را به مرجع تقليد زنده بدهيد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 2 مسئلهء 1834

پاسخ : بورسيه به عنوان حقوق و مزد كارى است كه حال يا در آينده شما انجام خواهيد داد; بنابراين ,اگر از خرج سالتان زيادتر بيايد, 15آن مقدار اضافه بايد تخميس شود و مالياتى كه از آن برداشت مى شود, خمس محسوب نمى شود.دادن خمس در صورتى است كه درآمد انسان از خرج سالانه بيشتر و اضافه بيايد; بنابراين اگر حقوقى را كه كارمند مى گيرد و آن ها را خرج زندگى و لوازم آن مى كند و چيزى اضافه نمى آيد, خمس ندارد.(1)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 2 مسئلهء 1752

پاسخ : ماليات غير از خمس و زكات است . ماليات براى ادارهء تشكيلات شهرى و سازندگى و چرخش چرخ مملكت است .امّا خمس يك حكم شرعى است كه نيمى از آن حق امام و نيمى از آن مال سادات فقير است و ماليات به جاى خمس محسوب نمى شود.(1)(پـاورقى 1.امام خمينى , استفتائات , ج 1 ص 411 سؤال 199

پاسخ : نهج البلاغه بعضى از كلمات زيباى اميرالمؤمنين 7است كه مرحوم سيّد رضى آن ها را جمع آورى كرده و تمام سخنان و كلمات آن حضرت در آن نيست .هم چنين در نهج البلاغه به خمس تصريح شده است ; در قصار الحكم شمارهء 270فرموده : اموال بر چهارقسم است :... والخُمس فوضعه الله حيث وضعه .

پاسخ : آيهء خمس در سورهء انفال است : .(1)مورد اين آيه غنايم جنگى است كه متعلق خمس واقع مى شود, ولى مورد باعث نمى شود ديگر موارد مانندسودكار و گنج و معادن و غيره از غنائم محسوب نشود, بلكه در روايات فراوانى هر استفادهء مالى كه از مؤونه ءسال اضافه بيايد, غنيمت حساب شده و خمس آن واجب است .(2)امّا زكات به موارد متعددى تعلق مى گيرد, مانند گوسفند و گاو و شتر و غلاّت و خرما و انگور و طلا و نقره .مردم آن زمان اين گونه اشيا را داشتند; از اين روى گرفتن زكات براى جبران كمبودهاى اجتماعى تكيهء بيشترى شده است , امّا خمس غنايم جنگى , هنگامى بود كه جنگى رخ مى داد. اگر غنايمى به دست مسلمانان مى رسيد, پيامبر يا اميرالمؤمنين يا صحابه ابتدا 15آن را كنار مى گذاشتند و بقيه را بين مسلمانانى كه در جبهه شركت كرده بودند, تقسيم مى كردند.موارد ديگر خمس , گنج و غوّاصى و تجارتى بود كه در آمد آن از خرجى سال بيشتر باشد. اما موارد ديگرتعلق خمس يعنى گنج و غوّاصى كه بسيار نادر بود و تجارت ها در آن زمان اضافه تر از خرج نبود و غالباً باكمبودهاى فراوانى همراه بود و اصلاً تجارت آن چنانى نبود و هر خانواده اى با چند عدد مرغ و گوسفند ومقدارى كشاورزى , خود را اداره مى كرد. بنابراين خمس , موردش كم بود, ولى زكات زياد بود ; از اين جهت آيات خمس كمتر از آيات زكات است . ثانياً: كلمهء زكات بر صدقات مستحبى بر انفاقات و رسيدن به بيچارگان هم اطلاق مى شود.(3)ثالثاً: حكم الهى و دستور و قانون خدا چه يك بار گفته شود و چه چند بار, در وجوب آن فرقى نيست ونمى توان گفت : خمس را چون يك بار مطرح كرده , پس درجهء وجوبش كمتر از درجهء وجوب زكات است .رابعاً: اغلب استعمالات كلمهء زكات در قرآن به معناى طهارت و نمو و پاكى نفس آمده و همهء آن ها مربوط به زكات واجب نيست .(پـاورقى 1.انفال (8 آيهء 41(پـاورقى 2.وسائل الشيعه , ج د, ص 348 حديث 5(پـاورقى 3.سيد على اكبر قرشى , قاموس قرآن , ج 3 ص 170

پاسخ : در روايات سفارش شده است : وقتى به سائلى كمك مى كنيد, از او بخواهيد برايتان دعا كند;زيرا دعاى او ردّ نمى شود>.(4)ثواب صدقه و كمك به بيچارگان كم نمى شود. امام زين العابدين 7به خادمش فرمود: .(5)و مى فرمود: . از امام باقر7يا امام صادق 7نقل شده است : .(6)(پـاورقى 1.صادق احسان بخش , آثار الصادقين , ج 6 ص 99(پـاورقى 2.مستفاد از كتاب عدة الداعى ابن فهد حلّى .(پـاورقى 3.فاطر (35 آيهء 15(پـاورقى 4.بحارالانوار, ج 93 ص 134(پـاورقى 5.همان .(پـاورقى 6.همان .

پاسخ : پيامبر6فرمود: و اميرالمؤمنين 7فرمود: كليد رسيدن به آرزو و رستگارى است و بهترين دعا آن است كه از دلى پاك و قلبى پرهيزگار برخيزد ومناجات سبب رسيدن به آرزو است و خلاصى و راحتى از گرفتارى با اخلاص فراهم مى گردد; پس هرگاه ناگوار و سختى شدن يافت , تنها پناه گاه خدا است >.(1)سفارش به دعا در ماه مبارك رمضان مخصوصاً شب هاى قدر, در شب و روز جمعه , هنگام وزيدن باد وبارش باران , هنگام رقّت قلب و دعا در مكان هايى مانند مساجد و حرم امامان و خانهء خدا و مسجد كوفه فراوان آمده است .(2)انسان هرچه و در هر باره دعا بكند, خوب است . دعا وظيفهء عبد در مقابل پروردگار است . ما همه گداى كوى او هستيم : يا ايهاالناس انتم الفقراء الى اللّه و اللّه هو الغنىّ الحميد;(3) اى مردم ! همهء شما فقير و محتاج خدا هستيد و خدا غنى و بى نياز است .بنابراين , دعا كردن وظيفه است و انجام وظيفه نبايد همراه با ريا و خودنمايى باشد.اگر مرد يا زنى دعا مى كند و يا دعا مى خواند و مدام به اين و آن مى گويد كه فلان دعا را خواندم , ريامى شود; پس كسى كه مى خواهد ثواب دعاهايش محفوظ بماند, بايد از ريا كردن و گفتن به اين و آن و خود را به رخ ديگران كشيدن پرهيز كند. سعى كنيد دعاهايى را كه انجام مى دهيد, به كسى ابراز نكنيد. البته اگر ذكر آن هابراى مردم باعث ترغيب و تشويق به دعا شود, ريا نيست .