تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : طرحى پيشنهاد و ارسال مى شود.(1) مى توانيد از آن براى سنجش عبادت هاى روزانه استفاده كنيد. البته نمره دادن به عبادت ها كار بسيار مشكلى است . ما نمى توانيم از كيفيت و درصد خوبى عبادت ها خبر داشته باشيم . خدامى داند چه عبادتى داراى چه نمره اى است , امّا از حيث مقدار يا انجام عبادات دراول و آخر وقت يا حضور و يا عدم حضور قلب , يا انجام عبادت هاى مستحبى مانند نوافل روزانه و نمازشب يا مناجات ها يا انجام خيرات و صدقات , مى توان يادداشت بردارى و آن را محاسبه كرد. مى توان اين نوع محاسبه را نوعى محاسبه ءنفس تلقى كرد (عبادالله زنوا انفسكم من قبل ان توزنوا و حاسبوا من قبل ان تحاسبوا).(2)در روايت ديگرى از امام كاظم 7آمده است : ] گآى قرواــپ ن نيست كسى كه هر روز حساب خود را نكند, تا اگر كار نيكى كرده , از خدا زيادى آن را بخواهد و اگر گناه و كار بدى كرده , از خدا آمرزش خواهد و به سوى اوبازگشت كند>.(پـاورقى 1.غلامرضا گرشاسبى , همراز, ص 25(پـاورقى 2).نهج البلاغه , خطبه 90

پاسخ : بيمارى ها و مشكلاتى از قبيل خواب ديدن هاى فراوان و طولانى ودرهم و برهم و دردها (مخصوصاً دردهاى عضلانى و سردردها و احياناً درد و زخم معده و كليه و ناراحتى هاى روحى و استرس ها و تنش هاى درونى و برونى ) عواملى دارد كه بحث مفصل و طولانى را مى طلبد.(1)دواى بسيارى از دردها و مشكلات , ايجاد آرامش روحى و زدودن يأس ونااميدى است . البته ايجاد آرامش روحى و برطرف كردن نااميدى ها كار آسانى نيست .به نظر ما مهم ترين عامل زدودن مشكلات روحى و روانى , ياد و ذكر خدا و تكيه و اميد به او است . الاّ بذكراللّه تطمئن القلوب .(2) بديهى است در زندگانى از مشكلات واسترس ها گريزى نيست و نمى تواند زندگى بدون اضطراب و استرس باشد, امّابراى برطرف كردن آثار بد آن بهترين عامل ذكر خدا است . يكى از مصاديق بارز ذكرخدا, قرائت قرآن (مخصوصاً با صوت زيبا) است . صوت زيباى قرآن و آواى دلنشين آن انسان را به وادى حق مى كشاند و روح يأس و نااميدى را از انسان مى زدايد.امام زين العابدين 7آن قدر زيبا قرآن مى خواند كه افرادى كه نزديك ايشان بودند, از خود بى خود مى شدند.(3) پيامبر6فرمود: زيبايى است و زيبايى قرآن , صوت قشنگ آن است >. معلوم مى شود قرآن وصوت خوب آن تأثير بسزايى در رفع استرس ها و مشكلات روحى و روانى داريد.(پـاورقى 1.غلامرضا گرشاسبى , همراز, ص 29ـ 72.(پـاورقى 2.رعد (11 آيهء 28(پـاورقى 3.اصول كافى , ج 4 ص 419

پاسخ : اين واحد از پاسخ گويى به مسائل ادارى و اجرايى معذور است و تنها به مسائل فكرى از فلسفى و كلامى و تاريخى و غيره مى پردازد. البته ما قبول داريم در هر مؤسسه و اداره يا نهادى ممكن است تخلفاتى انجام گيرد و مشكلات قشر زحمت كش كارمند با توجه به تورم و گرانى بر كسى پوشيده نيست . اين نكته را بايددر نظر داشته باشيد كه اين واحد تازه تأسيس نشده است , بلكه سابقهء ده ساله دارد و معضلات فكرى مردم , به ويژه نسل جوان را با استفاده از كلام بزرگان برطرف كرده است . رسالت ما تنها گفتن مستحبات و مكروهات مانند گذاشتن پاى چپ يا راست در موقع توالت رفتن نيست , چون اين گونه مسائل جزئى اهميتى ندارد. براى رفع مشكلات و حل معضلات ادارى و رفع تبعيض بايد از راه هاى قانونى وارد شويد. اگر واحد حراست آن اداره را قبول نداريد, با مدير كل حراست يا حتى وزارت اطلاعات يا مجلس شوراى اسلامى ـ كمسيون مربوطه ـ و يا نهاد رياست جمهورى و غيره موضوع را در ميان بگذاريد. در مورد مسئله اى كه سؤال كرديد, بايد عرض كنيم اگر بدون رضايت شما از حقوقتان پول برداشته اند و با آن فرش خريدارى كرده اند, اين كار خلاف شرع وحرام است و نماز خواندن با آن فرش جايز نيست . براى كاهش مشكلات زندگى شغل دومى را در نظر بگيريد تا از اين طريق كمكى به مخارج سنگين زندگى باشد. ما تعجب مى كنيم چطور در مدت 25سال خدمت براى منزل مسكونى خود اقدامى نكرده ايد. درسال هاى اوايل انقلاب كه مسكن گران نبود و وضع مساعدترى فراهم بود, بايد اقدام مى كرديد. اميدواريم گشايشى فراهم شود و با استفاده از تسهيلات بانكى يا تعاونى مسكن مشكل شما حل شود.

پاسخ : تلاوت و حفظ قرآن و تدبر در آن و فهم مطالب قرآنى با يكديگر درتضاد نيستند تا يكى از آن ها را اختيار كنيد. البته گام اول , تلاوت قرآن است كه بر آن تأكيد فراوان شده است , تا آن جا كه آيه مى فرمايد: .(1)در جاى ديگر مى فرمايد: .(2)خداوند به پيغمبرش دستور مى دهد قرآن را شمرده بخوان .(3)گام دوم تدبر در قرآن است : قرآن مجيد مى فرمايد: .(4) تدبر به منظور فهم مطالب قرآن است . تلاوت قرآن بدون فهم آن كارساز نيست . تلاوت قرآن بدون فهم آن كارساز نيست .مرتبهء سوم , عمل به قرآن است .بنابراين هر سه مرتبهء مذكور قابل جمع است . با برنامه ريزى و تقسيم وقت مى توان در هر سه مرتبه تلاش كرد. اوقاتى را به تلاوت قرآن اختصاص دهيد واوقاتى را براى تدبر در آن و مطالعه تفاسير بگذاريد و در طول روز و در مراحل مختلف زندگى دستورهاى قرآنى را مد نظر داشته باشيد.(پـاورقى 1.مزمل (73آيهء 20(پـاورقى 2.اسراء(17 آيهء 45(پـاورقى 3.مزمل (73 آيهء 4(پـاورقى 4.محمد (47 آيهء 24

پاسخ : در روايات اسلامى بر حفظ قرآن تأكيد فراوان شده است . رسول اكرم 6مى فرمايد: و فرمود: .(1)ولى حافظ قرآن مانند هر فرد ديگر در معرض گناه و خطا قرار دارد و معصوم نيست ; از اين رو در بعضى روايات در كنار حفظ قرآن , به رعايت حلال و حرام اشاره شده است . على 7مى فرمايد: .(2)(پـاورقى 1.مسند احمد, ج 6 ص 110(پـاورقى 2.بحارالانوار, ج 89 ص 20

پاسخ : بخشى از آيات قرآن مربوط به آيات احكام است كه برخى آن ها را به پانصد آيه رسانده اند. بهره گيرى از اين نوع آيات بدون مراجعه به احاديث صحيح اسلامى امكان پذير نيست ; زيرا غالب اين آيات مطلقاتى هستند كه قيود آن ها درلسان نبى اكرم و معصومان : وارد شده است . بديهى است استدلال به اطلاق مطلق و يا عموم عام بدون مراجعه به مقيدها و مخصص ها امكان پذير نيست . اين تنها رسم قرآن نيست كه تبصره هاى قوانين را در كنار آن ها يادآور نشود, زيرا مثلاً درقانون اساسى , اصولى كلى مطرح مى شود, ولى تفسير آن را قانون عادى تعيين مى كند.در قرآن بهرهء پول كه ربا گفته مى شود, تحريم شده , ولى در احاديث اسلامى درمواردى بهرهء پول حلال شمرده شده است , مانند ربا ميان پدر و پسر و يا شوهر وهمسر. از طرف ديگر آيات قرآن دو گونه است . محكمات و متشابهات . منظور ازمحكمات , آياتى است كه مفهوم آن روش است . در قرآن اين آيات ناميده شده است ; يعنى اصل و مرجع و مفسر آيات ديگر هستند, اما متشابهات :آياتى است كه معانى آن در بَدْو نظر پيچيده است , مثلاً قرآن مى فرمايد: يا كه ظاهر آن را نمى توان ترجمه كرد. وجوداين آيات نياز شديد مردم به معصومان : را براى فهم معناى درست روشن مى سازد.قرآن مجيد مى فرمايد و امام صادق 7مى فرمايد: .(1)(پـاورقى 1.كافى , ج 1 ص 213

پاسخ : جمله معروفى از (مفسر قرآن در صدر اسلام ) نقل شده است كه : . بعيدنيست با توجه به ارتباط شديد او با شخص پيامبراكرم 6و امام على 7اين گفتاررا از آن بزرگواران گرفته باشد. محتواى آن نيز در نهج البلاغه آمده است : .(1)قرآن در جايى خود را معرفى مى كند.(2) كتابى كه داراى چنين صفات برجسته اى است , بايد روشنگر خود نيز باشد. در اين جا نمونه اى ذكرمى كنيم . خداوند دربارهء قوم لوط مى فرمايد: .(3) در اين آيه روشن نيست اين ريزش از چه مقوله اى بوده است ,ولى آيهء ديگر موضوع را روشن مى كند: .(4)اين روش محكم و استوارى است و هم اكنون مفسران محقق از اين روش استفاده مى كنند.تفسير علامه طباطبايى 2يعنى الميزان بر اين اساس نگارش يافته است . البته اين نكته شايان ذكر است كه موضوعاتى در قرآن وارد شده است مانند نماز و روزه وزكات و حج و خمس كه هيچ گونه توضيحاتى دربارهء آن ها ديده نمى شود و ماناچاريم خصوصيات اين مجملات را از احاديث اسلامى و سيرهء مسلمانان فراگيريم و يا در قرآن عمومات و مطلقاتى وارد شده است كه مخصصات و مقيد است آنها فقط در احاديث معصومان و سنت پيامبر6موجود است و اين امر لطمه اى به جامع بودن قرآن نمى زند, چون قرآن كتاب قانون است و در قانون اصول كلى طرح مى شود.(پـاورقى 1.نهج البلاغه , خطبه 18(پـاورقى 2.نحل (16 آيه 89(پـاورقى 3.شعراء(26 آيه 173(پـاورقى 4.حجر(15 آيه 74

پاسخ : از نظر فقهى و شرعى وقتى عقد ازدواج ميان دختر و پسرى خوانده مى شود, به هم ديگر محرم مى شوند و مى توانند با هم ديگر خلوت نمايند و اگركسى ممانعت كند. مرتكب خلاف شرع شده است , مگر آن كه در ضمن عقد شرطكرده باشند طرفين به آداب و رسوم محل ملتزم باشند.(1)شما مى توانيد با گفت و گو و استفاده از روحانى محل و افرادى كه در خانواده ءايشان نفوذ دارند, زمينه اى فراهم كنيد و زودتر همسرتان را به خانهء خود ببريد تاتنش هاى بيش تر به وجود نيايد و آيندهء شما در مخاطره قرار نگيرد, چرا كه اين تنش ها بعداً به راحتى قابل جبران نخواهد بود.شكستن آداب و رسوم غير شرعى و تشريفات متعارف كار آسانى نيست وظرافت ويژه اى مى طلبد و اين مجوز ارتكاب گناه و حرامى , مانند استمنا نمى گردد.ما مى توانيد براى كنترل شهوت از معنويات و روزه و فعاليت هاى زياد و پرهيز ازغذاهاى مقوّى استفاده كنيد.آن چه بعد از توبه و باز گشت براى يك سالك ضرورى مى باشد, داشتن طلب وقصد حضرت اللّه است . اگر او را طلب كرديم , به تمام خواسته ها مى رسيم .]اين طلب مفتاح مطلوبات تست اين سپاه نصرت و رايات تستاين طلب همچون خروسى در صياح مى زند نعره كه مى آيد صباح (2)(پـاورقى 1.رساله هاى عمليه از مراجع معظم تقليد.(پـاورقى 2.دفتر سوم مثنوى .

پاسخ : شيربها رابايد تعريف كرد; آيا منظور اين است كه داماد مقدارى پول به عنوان شيربها به خانوادهء عروس مى دهد تا جهيزيه بخرند يا پول را مى بخشد؟ اگر داماد شيربها را به عنوان پيش كشى و هبه داده است و خانوادهء عروس با آن جهيزيه خريده اند, جهيزيه متعلق به عروس مى شود و اگر شيربها را هديه نكرده ,بلكه داده است جهيزيه بخرند و همراه عروس كنند, در اين صورت جهيزيه متعلق به داماد است چون شهرها و محل ها آداب و رسوم مختلفى دارد, بايد به عرف وعادت محل مراجعه كرد و طبق آن عمل نمود. بهتر است كه با مصالحه , رضايت همديگر را تحصيل كنيد.(1)اگر منظور از شيربها اين است كه داماد ملتزم مى گردد مبلغى را به پدر يا مادر ياخانوادهء عروس بدهد, در اين صورت اگر به صورت شرط ضمن العقل به هنگام خواندن عقد نكاح قيد شود, پدر يا مادر يا خانوادهء عروس , مى توانند شيربها را ازداماد بگيرند.(2)به هر حال , شما بايد مشخص كنيد شيربها را به چه منظور و با كدام عنوان قيدكرده و پرداخته ايد؟ دادن و گرفتن شيربها اگر به عنوان جعاله باشد كه مثلاً اين مال رابه پدر يا به دختر مى دهد كه واسطه شود و رضايت او را حاصل كند, حلال است وپس از عقد, زوج حق استرجاع آن را ندارد; يعنى نمى تواند پس بگيرد يا ازپرداخت آن خوددارى كند و اگر شيربها به عنوان هبه و پيشكشى به پدر زن و يا عموو برادر خانم باشد, حلال است و تا وقتى كه عين آن باقى است , داماد مى تواند پس بگيرد. اگر شما شيربها را با رضايت كامل و طيب خاطر نمى دهيد, بلكه براى اين كه گيرندهء شيربها مانع ازدواج شما نشود, با اين كه زوجه راضى به تزويج است , حرام است . به هر حال زوجهء شما تقصيرى ندارد و خودِ شما نبايد چنين شرطى را قبول مى كرديد و اكنون كه پذيرفته ايد, بايد بدان ملتزم شويد. البته كسى حق ندارد به زورو اجبار مبلغى را به عنوان اين كه رسم است , از زوج بگيرد و اگر بدون التزام قبلى گرفت , بايد آن را پس دهد و حتى اگر تلف شده باشد, بايد مثل آن را پس دهد.(3)تشخيص اين كه مورد شما كدام يك از امورى است كه ذكر شد, با شما وخانوادهء عروس است و در صورت اختلاف مى توانيد به صورت جزئى سؤال كرده و از مرجع تقليد خويش استفتا كنيد.به هر حال , شما كه اكنون نمى توانيد بقيهء شيربها را بپردازيد, به آنان اطمينان دهيد كه در آينده و به هنگام قدرت و اِستطاعت پرداخت خواهيم كرد.(4)(پـاورقى 1.آيت الله فاضل لنكرانى , جامع المسائل , ص 420و 421(پـاورقى 2.همان .(پـاورقى 3.همان .(پـاورقى 4.همان و نيز ر.ك : رساله هاى ديگر مراجع تقليد.

پاسخ : ضمن تشكر از مكاتبه شما با اين مركز نكاتى تقديم مى گردد:1 آسيب شناسى امور خانواده و تلاش براى درمان آن يكى از وظايف والدين است كه بحمدالله شما از اين نعمت برخورداريد. به همين جهت خداوند براى حل مشكلات به شما كمك خواهد كرد. به اهل بيت عصمت و طهارت : متوسل شويد و اگر مى توانيد نذر كنيد و مجلس روضهء عزاى اهل بيت : بر پا كنيد.2 زندگى سيزده سالهء دختر شما در تهران , به دور از پدر و مادر از اول چندان منطقى نبوده است و نبايدشما به اين كار راضى مى شديد, اما اكنون سعى كنيد با دوستان و همكاران ايشان , ارتباط برقرار كنيد و انتظارات خود را از دخترتان مطرح كنيد. 3 مشكل مسكن در تهران از معضلات جدّى است كه افراد فراوانى با آن دست و پنجه نرم مى كنند و تنهادر پرتو تلاش زياد و توسل و نذر و فعاليت برطرف مى گردد.4 شما مى توانيد از طريق خانم جعفرى كه روى ايشان نفوذ داريد تلاش كنيد ايشان به قم بيايد و در حوزه ءعلميه مشغول گردد. افزون بر آن كه با مركز پژوهش هاى صدا و سيما در قم مى تواند همكارى كند.