تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : قبل از برآورده شدن حاجت لازم نيست كه به نذر عمل شود و اگر عمل كرد و بعداً حاجتش برآورده شد دوباره بايد به نذر عمل كند!(1)پى نوشت‏ها:1. توضيح المسائل مراجع، ج 2، مسئله 2651.

پاسخ : نماز امام زمان(ع) وقت خاصى ندارد، در هر موقع كه حال عبادت داشته باشيد خوب است و مستحب است.كيفيت آن از اين قرار است: دو ركعت نماز به نيت نماز امام زمان(ع) قربة الى الله شروع مى‏كنيد و به جمله اياك نعبد و اياك نستعين كه رسيديد، صد مرتبه تكرار مى‏كنيد و بعد بقيه حمد را مى‏خوانيد و سوره قل هو الله احد را مى‏خوانيد و در ركعت دوم هم همين طور و بعد از سلام نماز، اين دعا را مى‏خوانيد: "اللهم عظم البلاء و برح الخفاء و انكشف الغطاء و ضاقت الارض بما وسعت السماء و اليك يا رب المشتكى و عليك المعوّل فى الشدّة و الرخاء اللهم صل على محمد و آل محمد الذين امرتنا بطاعتهم و عجّل فرجهم بقائمهم و أظهر اعزازه يا محمد يا على يا على يا محمد اكفيانى فانّكما كافياى يا محمد يا على يا على يا محمد انصرانى فانّكما ناصراى يا محمد يا على يا على يا محمد احفظانى فانّكما حافظاى يا مولاى يا صاحب الزمان يا مولاى يا صاحب الزمان يا مولاى يا صاحب الزمان الغوث الغوث الغوث ادركنى ادركنى ادركنى الامان الامان الامان"!(1)پى نوشت‏ها:1. مفاتيح الجنان، اعمال روز جمعه نمازهاى ائمه.

پاسخ : نزديكى كردن در اوقات زير كراهت دارد:در شبى كه ماه گرفتگى باشد؛در روزى كه خورشيد گرفتگى باشد؛در شب و روزى كه بادهاى سرخ و سياه و زرد بوزد؛در روزى كه زلزله يا هر حادثه ترسناكى رخ دهد؛هنگام ظهر و هنگام غروب خورشيد و شب هايى كه ماه درمحاق باشد (شب‏هاى آخر ماه قمرى كه ماه پيدا نيست)؛بعد از اذان صبح تا طلوع خورشيد؛در اولين شب از هر ماه مگر اول ماه رمضان؛در نيمه هر ماه قمرى؛ودر سفر اگر آبى براى غسل كردن نداشته باشد؛بين اذان و اقامه؛در شب عيد قربان؛در كشتى؛رو به قبله و پشت به قبله؛در مسير راه؛نزديكى به طور عريان؛بعد از محتلم شدن و قبل از اين كه غسل كند يا وضو بگيرد؛زمانى كه مرد يا زن خضاب بسته (حنا يا رنگ) باشند؛هنگام پر بودن شكم؛ايستاده جماع كردن؛زير درخت ميوه دار؛روى پشت بام؛در زير آفتاب مگر پوشش داشته باشد؛در جايى كه بچه‏اى يا ديگرى ببيند؛نگاه كردن به فرج زن در حال جماع و سخن گفتن در آن حالت مگر ذكر خداى تعالى؛به دست كردن انگشترى كه اسم خدا يا آيه قرآن بر آن حك شده باشد.نزديكى كردن در اوقات زير مستحب است.شب دوشنبه، سه شنبه، پنج شنبه و جمعه و روز پنجشنبه و روز جمعه بعد از عصر و هرگاه كه زن ميل داشته باشد.(1)پى نوشت‏ها:1. عروة الوثقى، ج 2، كتاب نكاح، مسأله 11.

پاسخ : هر جايى از منزل كه آفتاب گير باشد، يعنى نور خورشيد به آن جا بتابد يا باران گير باشد يعنى باران به آنجا ببارد مى‏توان به وسيله تابش خورشيد يا باريدن باران، پاك شود و الا راهى براى پاك كردن آن جاى نجس به جز شست و شو با آب نيست.

پاسخ : قياس در لغت به معناى اندازه گرفتن يا دو چيز را باهم سنجيدن است و در اصطلاح علم منطق، گفتارى است مركب از دو يا چند قضيه كه از تسليم و قبول آن‏ها قول ديگر كه به آن نتيجه مى‏گويند، به وجود مى‏آيد.قياس در اصطلاح فقه، اجراى حكم اصل است در فرع، از آن جهت كه جامعى بين آن دو است و آن جامع علت ثبوت حكم است در اصل. مانند اينكه بگوييم: آب جو مانند شراب، حرام است، چون هر دو مسكرند.قياس بر دو نوع است: 1- مستنبط العلة 2- منصوص العلة.در مورد قياس مستنبط العلةمجتهدين شيعه و برخى از فقهاى اهل سنت عمل به آن را حرام مى‏دانند ولى اكثر علماى سنت بدان عمل مى‏كنند.در مورد قياس منصوص العلة اكثر فقهاى شيعه آن را حجت مى‏دانند و گويند: هرگاه علت حكم به نحوى مذكور باشد مى‏تواند از آن مورد به موارد ديگر عبور كرده تعدى نمود؛ مثلاً اگر در روايتى آمد كه "الخمر حرام لانه مسكر" چون علت حرمت خمر (شراب) مسكريت (مست كنندگى) است. مى‏توانيم بگوييم هر چيز ديگرى هم كه مسكر باشد حرام است.آن چه كه بيشتر بايد به آن توجه شود بحث در قياس مستنبط العلة است كه در متن دليل، علت حكم بيان نشده است و انسان از پيش خود حدس مى‏زند و استنباط مى‏كند مثلاً انسان فكر مى‏كند وجوب زكاة يا خمس براى جلوگيرى از تمركز ثروت است بنابراين هر عملى كه به تمركز بيانجامد حرام است، در حالى كه اگر اين حكم را به موارد ديگر تسرى بدهد، يعنى قياس كند موارد فرعى را بر اصل به ملاكى كه خودش حدس مى‏زند، اين قياس را مستنبط العلة گويند. البته تمام علماى شيعه آن را قبول ندارند و مى‏فرمايند نمى‏توان احكام شرعى را با قياس مستنبط العلة به دست آورد پيامبر(ص) فرمود: در دين قياس نكنيد زيرا دين را نتوان با قياس به دست آورد و نخستين كسى كه قياس كرد ابليس بود، و فرمود: هر كس به رأى خويش در دين، قياس كند به من افترا و دروغ بسته است. و فرمود: در آينده امت من به هفتاد و سه فرقه پراكنده شوند؛ گمراه كننده‏ترين و فريبنده‏ترين آنان بر امتم فرقه‏اى است كه دين را به رأى خويش قياس كند، حرام را حلال و حلال را حرام مى‏نمايد.(1)آن چه به نام (قياس در دين) جايز نيست و حرام است، قياس مستنبط العلة است، كه در حقيقت دين تراشى و از پيش خود احكام دينى را حدس زدن است.ابوحنيفه نعمان بن ثابت، يكى از امام‏هاى چهارگانه اهل سنت، مى‏گويد: در منا، به نزد سلمانى رفتم كه سرم را بتراشد (حَلْق و سرتراشى يكى از اعمال حجّاج در منا است)، چون نشستم به من گفت: سمت راستت را پيش آر و رويت را به قبله كن و بسم الله بگو. من در آن جا سه ادب از آداب سر تراشيدن را از او آموختم كه نا آن زمان، نمى‏دانستم. به وى گفتم: تو برده‏اى يا آزاد؟ گفت: برده‏ام. گفتم: برده چه كسى؟گفت: برده جعفر بن محمد علوى(ع)، گفتم: او اكنون در منا است؟ گفت: آرى. من به قصد ملاقات به درب خانه جعفر(ع) رفتم اذن ورود خواستم، مرا اذن ندادند، منتظر ماندم تا جمعى از اهالى كوفه آمدند و آنان اجازه يافتند و من نيز به همراه آنان وارد خانه شدم و در كنار حضرتنشستم، گفتم: يابن رسول الله خوب بود كسى به كوفه مى‏فرستادى و به مردم كوفه سفارش مى‏نمودى كه از اسب و لعن ياران پيغمبر(ص) دست بردارند، زيرا من خبر دارم كه بيش از ده هزار تن از مردم آن جا اصحاب پيامبر(ص) را ناسزا مى‏گويند. فرمود: آنان از من شنوايى ندارند. گفتم: كيست كه سخن ترا نپذيرد با وجود اين كه تو فرزند پيغمبرى؟ فرمود: همين تو از جمله كسانى هستى كه تسليم امر من نيستى، زيرا تو هم اكنون بى اجازه من به خانه‏ام وارد شدى و بى رخصت من در اين جا نشسته‏اى و بر خلاف رأى من سخن مى‏گويى كه من شنيده‏ام تو به قياس عمل مى‏كنى؟ گفتم: آرى، اين نظر من است. فرمود: واى بر تو اى نعمان! اولين كسى هستى كه قياس كرد، ابليس بود. آن گاه امام چند سؤال از ابوحنيفه پرسيد: فرمود: اى نعمان كشتن مهمتر است يا زنا؟ گفتم: قتل. فرمود: پس چرا در مورد قتل به دو شاهد و گواه اكتفا مى‏شود، ولى در زنا چهار شاهد لازم دارد؟ آيا اين با قياس و سنجش عقل بشر تطابق دارد؟ گفتم: خير. فرمود: آيا بول نجس‏تر است يا منى؟ گفتم: بول. فرمود: پس چرا خداوند به كسى كه بول مى‏كند دستور وضو مى‏دهد، اما در منى، غسل واجب نموده؟ آيا اين با قياس سازگار است؟ گفتم: خير. فرمود: نماز مهمتر است يا روزه؟ گفتم: نماز. فرمود: پس چرا بر زن حائض قضاى روزه واجب است ولى قضاى نماز واجب نيست؟ اين را مى‏توان به قياس سنجيد؟ گفتم: خير. فرمود: كدام يك ضعيف ترند: مرد يا زن؟ گفتم: زن. فرمود: پس چرا خداوند ارث زن را نصف ارث مرد قرار داده؟ اين را مى‏توان قياس كرد؟ گفتم: خير. فرمود: چگونه است كه خداوند در مورد كسى كه دو درهم بدزدد، فرموده دستش را ببرند و چون دست كسى بريده شود ديه آن را پنج هزار درهم مقرر فرموده آيا اين را مى‏توان به قياس آورد؟ گفتم: نه!(2)پى نوشت‏ها:1. كنزل العمال، ج 1، ص 109.2. بحارالانوار، ج 10، ص 220.

پاسخ : هرگونه كه نذر كرده‏اند همانطور بايد عمل كنند و اگر به طور خاصى نذر نكرده‏اند هر گونه كه اخلاص در عمل بيشتر مراعات شود بهتر است.

پاسخ : اين كار اشتباهى است بايد به كودكان و نوجوانان در اين گونه مراسم بهاى بيشترى داده شود تا علاقه‏مند به اسلام و اهل بيت بشوند. و در آينده راه بزرگترها را ادامه دهند.

پاسخ : حتما در روستايتان مسجد بسازيد و سعى كنيد كه در مواقع عزادارى به نحو احسن و كامل عزادارى بكنيد.

پاسخ : با توجه به توضيحاتى كه داده‏ايد جواب‏ها داده مى‏شود:به نظر مى‏رسد مسجد بسازيد بهتر باشد از اين كه آن انبارى را مسجد قرار بدهيد با توجه به اين كه ممكن است آن ارباب رضايت نداشته باشد و فرموده‏ايد كه جاى آن انبارى هم مناسب براى مسجد نيست بنابراين آن زمين كه براى مسجد آماده است، جايگاه بهترى مى‏باشد.

پاسخ : سيره عملى پيامبران وص لحا و بزرگان عالم از اول خلقت تا كنون بر اين بوده كه مقدارى ريش مى‏گذاشتند و ما هيچ پيامبر يا امامى را سراغ نداريم كه درباره آن‏ها گفته شده باشد ريششان را تراشيده‏اند و در بعضى ادلّه هم بدان اشاره شدهاست، لذا طبق فتواى فقها، احتياط واجب اين است كه ريش را نبايد تراشيد.مؤمن ظاهرش هم بايد شبيه به مؤمنين، صالحين و اتقيا باشد. اين مشابهت كم كم انسان را به مشابهت در همه زمينه‏ها مى‏كشاند.احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى كه از اصحاب امام رضا(ع) بود از آن حضرت سؤال كرد: آيا مى‏توان ريش را تراشيد؟ حضرت فرمود: تراشيدن گونه اشكالى ندارد، امّا بقيه صورت جايز نيست.(1)پى نوشت‏ها:1. وسائل الشيعه، ج 1، ص 419، ح 5.