تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : شناخت اعلم از سه راه ممكن است : 1 تشخيص خود انسان , در صورتى كه صاحب تشخيص باشد.2 شهادت دادن دو نفر صاحب نظر عادل بر اعلميت مجتهدى , در صورتى كه دو نفر عالم عادل ديگر مخالف آنان نباشد.3 عده اى از اهل علم كه مى توانند مجتهد و اعلم را تشخيص دهند و از گفتهء آنان اطمينان پيدا مى شود, اجتهاد يااعلميت مرجعى را تأييد و تصديق كنند.(1) اگر از راه شيوع بين اهل علم , انسان اطمينان بيشترى نسبت به يكى از مراجع پيدا كرد, بايد از او تقليد نمايد.(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 1 مسئلهء 3

پاسخ : مراجعى كه مى توانيد از آن ها تقليد كنيد, بر اساس تأييد جامعهء مدرسين حوزهء علميهء قم معرفى مى شود. مى توانيد از يكى تقليد نماييد. البته بايد تحقيق كنيد از هر كدام كه باسوادتر و با تقواتر باشند, تقليد نماييد ودر مسائل سياسى حتماً بايد از رهبر معظم انقلاب تقليد نماييد.رسالهء مقام معظم رهبرى اخيراً به زبان فارسى درى در 2جلد چاپ شده است . مى توانيد آن را ازكتابفروشى هاى معتبر تهيه كرده و از آن استفاده نماييد.

پاسخ : ممكن است بعضى از افراد در جامعه به خاطر رياضت هاى مخصوص به خود به مهارت هاى فوق العاده اى دست يابند كه از عهده و توان ديگران خارج است . شعبده بازى , سحر و جادو, تردستى و يا كارهايى كه باقهرمانى سازگار است , چون زنجير پاره كردن , زير چرخ ماشين هاى سنگين خوابيدن و از اين قبيل است . بسيارى ازانسان ها در درون خود داراى استعداد و نيروهاى مخصوصى هستند كه با تمرين و رياضت آن را شكوفا كرده و ازحالت قوه به فعليت مى رسانند و با عرضهء آن موجب حيرت و شگفتى هم نوعان خود مى شوند. اما در مورد سؤال شما بايد گفت : انسان بدون ابزار و با حالت عادى نمى تواند حتى يك لحظه در نور آفتاب خيره شود; زيرا به چشم آسيب هاى فراوانى مى زند و گاهى هم موجب كورى انسان مى شود, چون نور آفتاب از تشعشعات خاصى برخوردار است كه چشم انسان نمى تواند در مواجهه با آن خود را محافظت كند و اما اين سخن كه بعضى چنين كارى مى كنند يا حالت چشم بندى است و يا با ابزار خاصى اين كار را انجام مى دهند و يا آن كه براى انجام چنين كارى تمرين و رياضت فراوانى كشيده اند. در هر صورت اين كار عبث و بيهوده و براى سلامتى مضرّ است وهيچ لزومى ندارد افرادى كه چنين كارهايى را انجام مى دهند آن را معجزه بدانيم والاّ تمامى مرتاضان هندى كه كارهاى عجيب و غريبى از خود نشان مى دهند را بايد معجزه گر بدانيم و حال آن كه معجزه از مختصات پيامبران است . خداوند در قرآن مى فرمايد: (پـاورقى 1.حديد (57 آيهء 25و مقصود از دليل روشن چيزى جز معجزه نيست .

پاسخ : بوسيدن مردان محرم اگر بدون قصد لذّت باشد اشكالى ندارد و بوسيدن پسرهاى كوچك تا قبل ازرسيدن به حدّ تميز (تشخيص ) اشكالى ندارد.امام موسى بن جعفر7فرمود: كسى كه خويشاوندان خود را ببوسد اشكالى ندارد و بوسيدن برادر بر گونهء اواست و بوسيدن امام بر پيشانى او است .()(پـاورقى 4.بحارالانوار, ج 73 ص 40امام صادق 7فرمود: بوسه زدن بر لب جايز نيست مگر بر زوجه و فرزند كوچك .()(پـاورقى 5.همان , ص 41پيامبر6فرمود: هرگاه مردى بخواهد زن هاى محرم (خواهر, مادر, خواهر زاده ها و برادر زاده ها) را ببوسدپيشانى يا سر او را ببوسد. و صورت يا دهان او را نبوسد.()(پـاورقى 6.همان , ص 42

پاسخ : خواهر گرامى ! از اين كه با ما مكاتبه نموديد سپاسگزاريم . خورشيد گرفتگى يا كسوف زمانى اتفاق مى افتد كه سايه ماه بر زمين واقع شود و اين وقتى ممكن است كه مراكز خورشيد و ماه و زمين به همين ترتيب تقريباًبر يك خط مستقيم قرار گرفته باشد. كسوف تنها در آغاز ماه يا ماه نو و هنگامى حاصل مى شود كه ماه نزديك يكى از دو عقده هاى مدارش باشد. شخصى كه بر زمين قرار دارد. در هنگام كسوف قرص ماه را بر زمينهء خورشيد مى بيند.اگر سايهء ماه تمام قرص خورشيد را بپوشاند كسوف كلى است و اگر تنها قسمتى از خورشيد در تاريكى بماند كسوف جزئى است , چون فاصله ماه تا زمين متغير است , بزرگى ظاهرى آن گاه چندان نيست كه بتواند تمام قرص خورشيدرا بپوشاند, در اين صورت ممكن است تنها قسمت مركزى قرص خورشيد را بپوشاند و حلقه اى نورانى بر گرداگردخورشيد مرئى باشد, اين نوع كسوف را كسوف حلقة النور يا حلقوى مى نامند. كسوف جزئى از همه نقاطى از زمين كه در نيم سايهء ماه واقعند قابل رؤيت است . كسوف هاى كلى و حلقوى تنها در نقاطى مرئى است كه در سايهء ماه واقع شوند. كسوف هاى كلى از جالب ترين پديده هاى آسمانى قابل رويت با چشم غير مسلح است .()(پـاورقى 1.دايرة المعارف فارسى , ج 2 ص 2379در هنگام كسوف (خورشيد گرفتگى ) بايد در نگاه كردن به خورشيد سخت احتياط شود و حتماً از پشت شيشه ءتار يافيلم هاى تار عكاسى به آن نگاه كنند. نگريتن مستقيم به كسوف با دوربين نجومى يا دوربين معمولى حتى براى لحظهء كوتاهى هم كه باشد, ممكن است آسيب فراوانى به چشم برساند و حتى سبب كورى شود.()(پـاورقى 2.همان , ص 2380از جهت فقهى خورشيد گرفتگى يكى از مواردى است كه در آن نماز آيات واجب مى شود.()(پـاورقى 3.توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 841 مسئله 1491

پاسخ : شيعه بايد در هر حال خود را مهيّاى همراهى با حضرت مهدى 7بنمايد و سعى كند صالح باشد, تابتواند انتظار مصلحى را بكشد. انتظار, فلسفهء سازندگى و تقوا پيشه كردن براى شيعيان است . اما همان طورى كه فلسفهء غيبت و حقيقت آن از اسرار الهى است و كسى نمى تواند ادعا كند قطعاً غيبت براى اين امر صورت گرفته است ,در مورد ظهور حضرت و حقيقت آن هيچ كش به غير از خداوند سبحان عالم به اين امر نيست . تشخيص اين كه آياشيعه بعد از گذشت 1200سال زمينهء ظهور ايشان را مهيّا كرده , از عهدهء ما خارج است , چون درك حقيقت غيبت وحقيقت ظهور را ائمهء اطهار منحصر به علم الهى مى دانند و اشخاص نمى توانند در اين موارد نظرى در جهت تسريع درظهور حضرت يا تأخير در ظهور بيان نمايند. البته ما فقط مى توانيم با استناد به شواهد نظرى را مطرح كنيم اما بيش ازاين مقدار, خارج از درك و شناخت ما قرار دارد و نمى توانيم تشخيص دهيم كه جامعهء شيعه بعد از گذشت 1200ال آمادگى در خود ايجاد كرده يا نه . نمى توانيم بگوييم كه زمينهء ظهور را مهيا كرده است يا نه . اين غلم منحصر به خداوند سبحان است .

پاسخ : اصل ظهور حضرت مهدى 7و نشانه هاى نزديك شدن آن , از امور مسلّم و قطعى است , ولى بنا به مصالحى زمان ظهور مشخص نشده استو هيچ كس , جز خداوند از وقت آن آگاه نيست . بارها اصحاب از امامان :در مورد زمان خروج قائم 7پرسيده اند, ولى آنان به صراحت از مشخص كردن آن امتناع كرده اند و زمان ظهور راهمچون علم به قيامت , منحصر به خداوند دانسته اند.(1)فضيل از امام باقر7پرسيد: آيا براى ظهور وقتى معيّن شده است ؟امام 7سه بار فرمود: (2) كميت از حضرت سؤال كرد كه چه وقت حضرت مهدى 7ظهور مى كند, امام 7فرمود: فرمود: مَثَل ظهور مهدى 7همچون برپايى قيامت است . مهدى 7نمى آيد مگر ناگهانى >.مقتضاى اين احاديث و احاديث ديگر آن است كه به هيچ روى , نمى توان براى ظهور مهدى 7معين كرد. باتوجه به اين اصل مسلّم , ناشنه هاى ظهور تنها بيانگر نزديك شدن زمان ظهورند و بيش از آن دلالتى ندارند. اگرروايتى باشد كه زمان ظهور را مشخص سازد, ناگزير بايد آن را توجيه كرد يا به كنارى نهاد.(3)اگر جامعهء شيعه روند مثبتى براى تحقق ظهور حضرت داشته باشد و يا از آمادگى لازم جهت همراهى با حضرت ,برخوردار نباشد و اگر شيعيان به وظايف خود در عصر غيبت عمل نكنند يا عمل بكنند, همهء اين ها مى تواند در ظهورحضرت تأثير گذار باشد, اما تشخيص اين امر و اين كه آيا ظهور حضرت ديرتر است يا زودتر از موعدى كه خداوندمقرر كرده , از عهدهء ما خارج و از اسرار الهى است و جزء اسراى است كه در رديف علم به برپايى قيامت قرار گرفته ونمى توانيم در جهت تعيين و شناسايى آن كنكاش و فتحص نماييم . علم به اين امر را ائمهء اطهار: منحصر به خداوند دانسته اند.(4)(پـاورقى 1.مجله حوزه , ويژه نامه امام زمان 7 ش 70ـ 71 ص 236(پـاورقى 2.بحارالانوار, ج 52 ص 103(پـاورقى 3.مجله حوزه , ش 70ـ 71 ص 237(پـاورقى 4.بحارالانوار, ج 52 ص 182

پاسخ : حديثى در اين خصوص , در اصول كافى يافت نشد. اما در بحارالاءنوار, جلد 52 صفحه 105روايت يازدهم اين مطلب را ذكر نموده است . با توجه به مطالبى كه در روايت مذكور بيان شده , همان طورى كه مى توان تعجيل در فرج حضرت را طلب نمود, از آن طرف ممكن است وقايعى موجب شود ظهور حضرت با تأخير همراه شود.البته از جهت دلالت , روايت محل بحث و اشكال قرار گرفته , چون شهادت حضرت سيدالشهداء7در سال 61. ق اتفاق افتاد, حال آن كه سال ظهور حضرت 770ه. ق پيش بينى شده بود. از اين رو, برداشت هاى مختلفى از محتواى روايت توسط صاحبنظران ارايه شده است و بعضى در دلالت آن خدشه كرده اند و مطابق با شواهد و مستندات تاريخى ندانستند.(1)(پـاورقى 1.علامه محمد باقر مجلسى , بحارالانوار, ج 52 ص 105و 106

پاسخ : خواهر گرامى ! از اين كه با ما مكاتبه نموديد سپاسگزاريم . دربارهء علت غيبت حضرت مهدى 7و اين كه چرا مردم از فيض حضورش محروم شده اند, دلايل گوناگونى ذكر شده است . قبل از بيان علل غيبت , ذكر اين مطلب ضرورى است كه علت واقعى غيبت حضرت بر بشر مجهول است و جز خدا و ائمهء معصوم 7كسى نسب به آن آگاهى كامل ندارد, زيرا درك و استعداد مردم بسيار محدود است و فهم بعضى از مسايل براى آنان بسى مشكل است و چه بسا بيان مطلبى كه مردم توان درك آن را ندارند, آثار و عواقب زيانبارى در بر داشته باشد.(1)در حديثى كه از امام صادق 7نقل شده , از ايشان سؤال شده : چرا امام زمان 7غيبت مى كند؟ حضرت فرمود:اجازه ندارم آن را آشكار سازم . سؤال شد: حكمت غيبت چيست ؟ فرمود: همان حكمتى كه در غيبت حجت هاى پيش از او وجود داشته , در غيبت آن جناب نيز وجود دارد. حكمتش آشكار نمى شود, مگر بعد از ظهور آن حضرت ,چنان كه حكم سوراخ كردن كشتى , كشتن آن بچه و تعمير ديوار توسط حضرت خضر براى حضرت موسى 7ظاهرنشد, مگر وقتى كه خواستند از هم جدا شوند. غيبت از امور الهى و از اسرار خداوندى و از غيب هاى خدا است .(2)البته بعضى از امور به عنوان حكمت غيبت حضرت بيان شده است :(3)1 امتحان ; غيبت آزمايشى است كه خداوند حكيم بندگانش را با آن مى آزمايد. با غيبت حضرت كسانى كه داراى ايمانى محكم و قوى نيستند, حقيقت و باطنشان آشكار مى شود. همين طور افرادى كه از ايمان قوى برخوردارند, ارزش و مرتبه شان معلوم مى شود و به تكامل مى رسند.2 حفظ جان از گزند دشمنان ; از جهت اين كه ترس از كشته شدن حضرت توسط دشمنان و اطاعت نكردن مرداز حضوت وجود دارد, حضرت غيبت كرده اند. 3 آمادگى جهانى ; لازم است مردم جهان از جهت علمى و فكرى تكامل يابند, تا هنگام ظهور حضرت , آمادگى پذيرش دعوت جهانى ايشان به طور كامل فراهم شود و زمينهء ظهور حضرت مهيّا شود.(پـاورقى 1.عبدالرحمن انصارى , در انتظار خورشيد ولايت , ص 78(پـاورقى 2.علامه محمد باقر مجلسى , ج 52 ص 91 ج 4 با تلخيص .(پـاورقى 3.عبدالرحمن انصارى , در انتظار خورشيد ولايت , ص 80تا 85 با تلخيص .

پاسخ : شيعيان در روزگار ظهور حضرت مهدى 7 حضور فعّالى دارند و در صحنه هاى مبارزات بزرگ ,نقشى عميق تر و جدى تر ايفا مى كنند. از ميان شيعيان , ايرانيان نقش فعال ترى در نهضت جهانى حضرت ايفا مى كنند.در برخى از احاديث تصريح به حضور فعال در جامعهء مهدى 7شده است . البته مقصود از عجم , ملت هاى غير عرب است , ليكن بهاحتمال قوى , بيشترين مصداق آن در هنگام ظهور, ايرانيان خواهند بود, به ويژه كه مركز ثقل تشيع ايران است .(1) از ميان ياران خاص امام زمان 7كه عدد آن ها به عدد اهل بدر 313نفر است ,(2) تعداد زيادى ايرانى از شهرهاى شيراز, اصفهان , قم , طالقان و ديگر شهرها هستند و هستهء اوليهء ياران و خواص حضرت در كنار ديگر ياران از سايربلاد را تشكيل مى دهند.(3)وظيفه اى كه ايرانيان براى زمينه سازى ظهور حضرت دارند, وظيفه اى است كه شيعه در عصر غيبت بر عهده داردتا زمينهء ظهور حضرت مهيا شود.در زمان غيبت , شيعيان با انجام اين وظايف مى توانند زمينه ساز ظهور حضرت شوند:(4)1 دعاكردن براى حضرت ;2 انتظار فرج آل محمد73 ناراحت بودن از عدم دسترسى به حضرت مهدى 74 انجام حج به نيابت از حضرت مهدى 75 دعا براى حفظ ايمان خود در زمان غيبت ;6 خودسازى و تزكيهء نفس ;7 استمداد از حضرت مهدى 7در سختى ها و مشكلات ;8 اصلاح جامعه .ايرانيان مانند ساير شيعيان بايد خودسازى و انجام وظايف شرعى را سرلوحهء خود قرار دهند تا شايستگى همراهى و همدلى با مصلح جهان را داشته باشند, چون هر قومى كه منتظر مصلح است , بايد خود نيز صالح باشد.(پـاورقى 1.محمد رضا حكيمى , خورشيد مغرب , ص 380(پـاورقى 2.بحارالانوار, ج 52 ص 341(پـاورقى 3.محمد جواد نجفى , ستارگان درخشان , ج 14 ص 168و 169(پـاورقى 4.عبدالرحمن انصارى , در انتظار خورشيد, ص 128تا 138 با تلخيص .