تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : احاديث قدسى از طريق شيعه و سنى در كتاب هايى جمع آورى شده و به صورت پراكنده دربحارالانوار و تحف العقول و ديگر كتب روايى موجود است . اخيراً كتابى به نام كلمة اللّه چاپ شده كه نويسندهء آن شهيد سيد حسن شيرازى است . در اين كتاب احاديث قدسى جمع آورى شده است .در كتاب هاى اهل سنّت نيز به ظور پراكنده , در كتاب هاى روايى آنان مانند موطّاء امام مالك و صحيح بخارى وصحيح مسلم نيشابورى و صحيح ترمذى و سنن ابو داوود سيستانى و سنن نسايى و سنن ابن ماجة قزوينى , احاديث قدسىِ فراوانى هست كه اخيراً در كتابى به نام الاحاديث القدسيه در دو جلد چاپ و منتشر شده است .

پاسخ : عمرو بن حمق خزاعى در سال پنجم هجرت بعد از غزوهء حديبيه به مدينه آمد و از اصحاب رسول خدا6بود و پس از آن كه مصر فتح شد, در آن جا ساكن شد, تا زمان حكومت اميرالمؤمنين 7كه به كوفه منتقل شد. وى يك بار با آب يا شير پيامبر6را سيراب كرد. پيامبر او را دعا كرد و فرمود: .مى گويند در هشتاد سالگى حتى يك تار موى سفيد در چهره اش ديده نمى شد!عمرو از رؤساى جمعيت ششصد نفرى مصر بود كه به عنوان شكايت از خليفهء سوم (عثمان ) به مدينه آمدند و اويكى از چهار نفرى بود كه وارد خانهء عثمان شد و بر عثمان ضربه زد.عمرو بن حمق از هواداران اميرالمؤمنين و از ياران حضرت بود. در جنگ صفّين از فرماندهان لشكر حضرت بود. او با حجر بن عدى همدست بود و از مخالفان سرسخت معاويه بود. لذا در زمان حكومت معاويه , حاكم كوفه (زيادبن ابيه ) در تعقيب عمرو برآمد, ولى او به كوه هاى موصل رفت . بالاخره او را دستگير كردند و به شهادت رساندند و سر از بدنش جدا كردند و نزد معاويه فرستادند. اين اولين سرى بود كه از شهرى به شهر ديگر برده شد.عمروبن حمق در سال پنجاه هجرى به شهادت رسيد. قبر وى در بيرون شهر موصل داراى گنبد و بارگاه مجلّى است كه براى اولين بار سعيد بن حمدان , پسر عموى سيف الدولة در سال 336گنبدى بر قبر او بنا كرد.همسر او آمنه دختر شريد بود. اين زن به جرم حمايت از همسرش , دو سال در زندان به سر برد.(1)اما اين كه گفته شده است كور يا فلجى را شفا داده , در جايى يافت نشد.اميرالمؤمنين 7به عمرو فرمود: .(2)(پـاورقى 1.محمد على عالمى , پيغمبر و ياران , ج 5 به نقل از اسد الغابه , ج 4 ص 100 طبقات ابن سعد, ج 3 ص 45 اعيان الشيعه , ج 42 ص 219 كامل ابن اثير, ج 3 ص 319 شيعه و زمامداران خود سر, ص 105(پـاورقى 2.بحارالانوار, ج 41 ص 342 سفينة البحار.

پاسخ : در محلّ دفن سر مبارك شهيد كربلا امام حسين 7اختلاف است . مرحوم علامهء مجلسى اقوال مختلف را در بحار آورده و فرموده است : مشهور بين علماى شيعه اين است كه سر امام حسين 7در كنار جسدش در كربلا توسط امام سجاد7دفن شد و اخبار فراوانى وارد شده كه سر حضرت را كنار قبر اميرالمؤمنين 7در نجف دفن كردند. اقوال ديگرى نيز نقل كرده اند. 1 عمر و بن سعيد بن عاص , حاكم مدينه سر حسين را در بقيع كنار قبر مادرش فاطمه 3دفن كرد.2 آن را در دمشق نزد باب الفراديش در كنار برج سوم طرف مشرق دفن كردند.3 جماعتى از اهل مصر گفته اند: سر مقدس حسين 7در مصر دفن شده كه آن مكان را مشهد الكريم نام نهاده ودر موسم هاى مختلف آن را زيارت مى كنند.سيد بن طاووس فرمود: سر مقدس حسين 7را كنار جسد شريفش دفن كردند و عمل طائفهء شيعه بر اين قول است .(1)در مقتل الحسين مقرّم آمده است : در نفس المهموم و رياض الاحزان و حبيب السير آمده كه سر حضرت را دركربلا دفن كرده اند. و فتال در روضة الواعظين و ابن نما در مثير الاحزان و ابن طاووس در لهوف و طبرسى در اعلام الورى و علامهء مجلسى در بحار گفته اند: مشهور بين علماى اماميه و عمل اماميه بر اين است كه سر امام حسين 7دركربلا مدفون است . از ديگر علما نيز همين قول را نقل مى كند.(2)(پـاورقى 1. بحارالانوار, ج 45 ص 144(پـاورقى 2.مقتل الحسين , عبدالرزاق مقرّم , ص 469

پاسخ : اگر يك مرد يا چند مرد, ديگرى را به لواط مجبور كنند و با او اين عمل شنيع را انجام دهند, در صورت اثبات نزد حاكم و قاضى , حدج هر كدام از اين افراد اعدام است , ولى فرد مفعول كه مجبور به اين عمل شده است ,حكمش اعدام نيست .(1)اگر چند زن , زنى را مجبور به مساحقه نمايند, در صورت اثبات نزد حاكم , به هر كدام صد تازيانه زده مى شود وبنابر قولى اگر شوهر دار باشند, حدّ آن ها رجم (سنگسار) است . بر آن زن كه مجبور بر اين كار شده است , حدّى جارى نمى شود.(2)(پـاورقى 1.تحريرالوسيله , ج 2 ص 496(پـاورقى 2.همان , ص 470

پاسخ : علت نجس بودن سگ و خوك رواياتى است :امام صادق 7فرمود: . از حضرت سؤال شد: چرانجس است ؟ فرمود: .(1)از امام صادق 7دربارهء سگ سؤال شد. حضرت فرمود: .(2)على 7در حديث أربع مائه فرمود: بود, آن را بشوييد و اگر خشك بود, مقدارى آب به بدن يا لباس بپاشيد>. ضمناً از نظر بهداشتى ميكروب سگ بسيارخطرناك است .در مورد خوك نيز رواياتى دلالت بر نجاست آن مى كند: از امام موسى بن جعفر7سؤال شد:اگر خوكى از ظرفى آب بنوشد, حكمش چيست ؟ فرمود: .(3)از امام صادق 7سؤال شد :كسى كه دست به گوشت خوك بمالد, حكمش چيست ؟ فرمود: .(4)روايات ديگرى در اين مورد وجود دارد كه دلالت بر نجاست سگ و خوك دارند.(پـاورقى 1.وسائل الشيعه , ج 2 ص 1015(پـاورقى 2.همان .(پـاورقى 3.همان , ص 1017(پـاورقى 4.همان , ص 1018

پاسخ : سحت به معناى اموال حرام , ناحق و رشوه است .براى شأن نزول آيه هاى 41و 42 سورهء مائده اين امام همام فرمود: در مورد آنان ناراحت بودند. براى نجات از اين مخمصه , گروهى را نزد پيامبر اكرم 6فرستادند تا حكم اسلام را در اين خصوص بفهمند. آن عده وقتى خواستهء خود را پيش پيامبر مطرح ساختند, جبرئيل نازل شد و حكم سنگسار كسانى را كه مرتكب زناى محصنه شده اند, بيان كرد. آن ها از پذيرفتن اين حكم شانه خالى كردند. به دنبال آن حكم و نپذيرفتن آن ازناحيهء يهوديان , خداوند به بيان بعضى ويژگى ها و خصلت هاى آنان مى پردازد, از جمله مى فرمايد آنان حرام خوار ورشوه گير هستند.(1)به معناى بوزينه است كه در مورد اقوامى از جمله اصحاب وارد شده است .خداوند به يهود دستور داده بود كه روز شنبه را تعطيل كرده و آن روز ماهى نگيرند. از قضا روزهاى شنبه كه مى شد, ماهيان فراوانى بر آب ظاهر مى شدند. آن ها به فكر حيله گرى افتادند و با يك نوع كلاه شرعى روز شنبه از آب ماهى گرفتند.خداوند متعال آنان را به جرم نافرمانى مجازات كرد و چهره شان را از صورت انسان به حيوان دگرگون ساخت .(2)(پـاورقى 1.اقتباس از تفسير نمونه , ج 4 ص 381(پـاورقى 2.اقتباس از تفسير نمونه , ج 1 ص 296ـ 297

پاسخ : جعفر (ع) برادر اميرالمؤمنين علت (ع)، فرزند حضرت ابوطالب (ع) است كه رهبري مسلمانان مهاجر به حبشه را به عهده داشت. وقتي از حبشه بازگشت ، پيامبر اكرم (ص) آن نماز را به پسر عم خود اهدا نمود.

پاسخ : اگر مانع رسيدن آب به پوست نباشد، اشكال ندارد.

پاسخ : دربارهء آيهء 54سوره مباركهء مريم دو قول است : يك قول اين است كه همان اسماعيل پسر حضرت ابراهيم بوده است . قول دوم اين كه پيغمبرى بوده ازبنى اسرائيل به نام اسماعيل بن حزقيل . شاهد بر صحّت قول دوم اين است كه آيه به دنبال آيات قبل كه دربارهء موسى و هارون است , آمده و بعد از ذكر او اشارهبه حضرت ادريش كه همگان از پيامبران بنى اسرائيل بوده اند كردهاست . مرحوم علامهء طباطبايى در تفسير الميزان قول دوم را ترجيح داده و او را اسماعيل بن حزقيل مى داند و فرموده :در قرآن به غير از اين دو آيه در جاى ديگرى نام او نيآمده است . خداوند او را به سوى قومش فرستاد, ولى او راگرفتند و پوست سر و صورتش را كندند. ملكى از آسمان آمد و به او گفت : خداوند مرا به سوى تو فرتساده است . اگرچيزى مى خواهى بگو. او گفت : من هم مانند بقيهء پيامبران مورد آزار واقع شده ام و اسوهء من آنان هستند. در روايت ديگر گفت : اسوهء من حسين 7است . همين مقدار در تاريخ و تفسير دربارهء او و دربارهء صادق الوعده بودنش آمده است . مطلبى اضافه بر اين مقدارنيست و قوم و مكان او مشخص نيست .(1)(پـاورقى 1.تفسير الميزان , ج 14 ص 63 حسين عمادزاده , تاريخ انبيا; تفسير صافى , ج 3 ص 285

پاسخ : روايت فطرس ملك را شيخ صدوق در امالى , مجلس 28و شيخ طوسى در رجال خود, حديث 1092قل كرده اند. بعضى علما در صحّت اين حديث اختلاف كرده اند و آن را معتبر نمى دانند. دليلشان اين است كه فرشتگان نافرمانى و تقصير نمى كنند. علامه سيد محمد حسين طباطبايى (ره ) در اين زمينه مى فرمايد: بايد دانست تمام فرشتگان , به تصريح قرآن و روايات متواتر معصومند. تنها در پاره اى روايات مربوط به قصه هاروت و ماروت ,خلاف آن بيان شده كه روايات ديگر آن را رد كرده است . نيز در روايتى كه از طريق اهل سنّت در مورد قصهء دردائيل نقل شده است , در روايت ديگرى كه قصهء فطرس را بيان مى كند, خلاف اين معنا بيان شده است و اين روايات علاوه بر آن كه خبر واحدند, خالى از ابهام نيستند.(1)البته استاد شهيد مطهرى (ره ) مطلبى را در اينباره فرموده اند: بعضى از ملائكه رادر اخبار و احاديث ملائكه ذمى مى گويند كه موجوداتى هستند نامريى , اما شايد خيلى به اسنان شبيهند; يعنى تكليف مى پذيرند و احياناً تمرّدمى كنند. از اين رو بعضى اخبار راجع به بعضى ملائكه مى گويد كه تمرّد كرده و بعد مورد غضب خدا واقع شدند.(2)داستان فطرس ملك در بحارالانوار, ج 56 ص 184از اكمال الدين آمده است .(پـاورقى 1.على رضا رجالى تهرانى , فرشتگان , ص 122 به نقل از رسائل توحيدى , ص 193(پـاورقى 2.همان , به نقل مرتضى مطهرى , توحيد, ص 342 با تلخيص .