تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : نگاه زنان به بدن مردان نامحرم به غير از سر و صورت و دست ها تا مقدارى كه عرفاً باز است اگر به قصد لذت باشد و موجب تلذّذ بشود, حرام است , چه نگاه مستقيم باشد يا غير مستقيم .(1) اگر بدون قصد لذت باشد و براى آنان لذت بخش نباشد, اگر غير مستقيم باشد, مانند عكس و فيلم غير مستقيم اشكالى ندارد و اگر زنده باشد,نبايد نگاه كنند.(2)(پـاورقى 1.توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 315 احكام روابط زن و مرد, ص 58 (پـاورقى 2.همان .

پاسخ : بدون و موى سگ و خوكى كه در خشكى زندگى مى كنند, نجس است , ولى بدن و موى ديگر حيوانات پاك است .(1) اگر مردار شده باشند, بدن آن ها نجس است , ولى مو و اجزايى كه داراى روح نباشند, پاك است .(2)(پـاورقى 1 .توضيح المسائل مراجع , ج 2 ص 83(پـاورقى 2.همان , ص 78

پاسخ : اسلام براى مبارزه با منكرات , وظيفهء امر به معروف و نهى از منكر را از برنامه هاى اساسى و مهم دانسته و به آن دستور داده است : مردان و زنان باايمان ولىّ و سرپرست يكديگرند. امر به معروف و نهى از منكر مى كنند>.اين آيه امر به معروف و نهى از منكر را وظيفهء هر مسلمانى دانسته است . اگر با مفاسدى كه در جامعه ظهور و بروزمى كند, مبارزه نكنيم , كم كم گسترش پيدا مى كند, مانند ويروس بيمارى هاى واگيردار كه بايد با آن ها به طور جدى مبارزه كرد. در امر به معروف و نهى از منكر بايد با رعايت شرايط و برخورد مناسب قدم گذاشت . برخوردهاى غير معقولانه تأثير منفى به جا مى گذارد. به نظر ما در اين زمان در برخورد با افرادى كه اهل نماز نيستند يا بد حجاب هستند, ابتدابا اخلاق نيكو و با گفت و گو بيان مفاسد و ضررهاى اين كار, آنان را توجيه كرد. مسلّماً گفتگو و تذكّر در آنان تأثيرمى گذارد. اگر چند نفر به آنان تذكر بدهند, بهتر تأثير خواهد داشت . البته بخش بزرگى از اين وظيفه بر دوش دولتمردان است كه بايد زمينهء منكرات را فراهم ننمايند و از گسترش و نفوذ فرهنگ بيگانه جلوگيرى كنند. فعلاًوظيفهء مردم اين است كه با برخورد زيبا و منطقى و با جدال أحسن و گفت گو مانع گسترش فساد در جامعه شوند. دربرخورد با بزرگ ترها و هم سن ها اين گفت گو, همراه با زبان نرمتر و ملايمتر باشد.در برخورد با گناهكاران اگر توان گفتگوى زبانى نباشد و يا شرايط موجود نباشد, بايد قلباً از كردار آنان ناراحت باشيم و راضى به كارهاى زشت آنان نباشيم . اميرالمؤمنين 7فرمود: به كارهاى ديگران راضى باشد, مانند اين است كه خود نيز آن كارها را انجام مى دهد>.در مورد افراد بى نماز يا بدحجاب , آيات و روايات و داستان ها و آفات مربوط به آن ها را بدانيم تا با مطرح كردن دليل و شواهد, تأثير و نفوذ بيشترى در آنان داشته باشيم .

پاسخ : خواهر گرامى ! دورهء جوانى غالباً همراه با عدم آرامش و به تعبير ديگر دوران هيجان و شورش است .قوّت و توانايى جسمى و رشد غرائز و شعله ور شدن قواى شهوانى , تعادل بدنى جوان را به هم مى ريزد. از طرفى خوف از آينده و يأس و هجوم افكار مختلف , باعث سردرگمى و ابهام مى شود. گويا نمى داند چه چيزى براى او اتفاق خواهد افتاد و سرانجام چه خواهد شد. در اين دوران كه دوران استقلال طلبى و احساس عدم وابستگى به پدر و مادراست و فرد كم كم در فكر تشكيل زندگى است , بحران هايى در روح و روان و حتى در جسم جوان ايجاد مى شود.گاهى پرخاش مى كند; گاهى گريه مى كند; فرياد مى كشد; عصبانى مى شود و با مادر يا برادر و خواهر خود درگيرى شود بروز اين حالات براى همهء جوانان كم و بيش هست . بعضى قدرت و توانايى كنترل خود را دارند و برخى بر خودتسلطى ندارند و زود واكنش نسان مى دهند.راه درمان : امام اميرالمؤمنين 7به جوان خود امام حسن 7مى فرمايد: .امام 7حل اين مشكل جوانان را خونسردى و نيك انديشى مى داند. بشر مى تواند تمام مصائب و دشوارى ها رابا خونسردى تحمل كند. در كلام حضرت اشاره به اطمينان داشتن به مقدّرات الهى است . جوان بايدمتوجه باشد خدا او را رها نكرده است . اگر جوان رابطهء خود را با خدا مستحكم كند, به طورى كه محبوب خدا بشود,خداوند مشكلات آينده او را يكى پس از ديگرى حل مى كند. بنابراين نبايد آينده را براى خود كوه مشكلات تصوركند. به قول يكى از بزرگان : هر وقت با مشكلى روبرو مى شوم , اگر كارى از دستم بر آيد, فورى انجام مى دهم و چنان چه نتوانم , فراموشش مى كنم و براى آينده هرگز نگران نمى شوم .(1)امام على 7فرمود: .(2)شما بايد علت نگرانى و نااميدى خود را بيابيد و بفهميد چرا عصبانى مى شويد؟ چرا با اطرافيان برخورد مناسب نداريد؟ آنان چه گناهى كرده اند؟ بر فرض كه رفتار برادر و خواهر شما نامناسب باشد, شما با اخلاق زيبا و صبر ومتانت , برخورد مناسب داشته باشيد. با ياد خدا و نماز و دعا اطمينان حاصل كنيد دعا بعد از نماز مستجاب مى شود.از خداوند متعال بخواهيد نا اميدى ها را تبديل به اميد كند و مشكلات پندارى را از شما بزدايد.(پـاورقى 1.محمد جعفر امامى , نگرانى ها و نااميدى ها, ص 125(پـاورقى 2.همان , ص 75

پاسخ : اگر استفاده از ترانس خلاف مقررات ادارهء برق نباشد, اشكال ندارد. بر اساس سؤالى كه از ادارهء برق شد, گفتند اشكال ندارد و برق اضافى از شبكه را به درون منزل نمى كشاند. اين ترانس ها فقط براى تنظيم برق براى داخل خانه است . در پايان جزوهء وسواس پيوست مى شود آن را مطالعه كنيد و جداً بدان عمل كنيد.(پـاورقى 1.على رضا رجالى تهرانى , فرشتگان , ص 19 با تلخيص .

پاسخ : واژهء شيطان لقب است براى ابليس كه از جنّ بود و براى هر انسان و جنّى كه شيطنت كند. اما ابليس كه نافرمانى خدا كرد و بر آدم سجده نكرد و بعد آدم را فريب داد و از بهشت بيرون كرد, از كافران شد. قرآن مى فرمايد:(1)در سورهء اعراف فرمود: به ابليس فرمود: از اين جا (درگاه الهى ) بيرون رو, در حالى كه مطرود هستى . جهنم را از تو و از پيروانت پر خواهم كرد>.در سورهء ص فرمود: .(2)در سورهء حشر مى فرمايد: .(3)بنابراين عذاب ابليس در آن دنيا, جاودانه خواهد بود و هرگز به بهشت نخواهد رفت .(پـاورقى 1.بقره (2 آيهء 34(پـاورقى 2.ص (38 آيهء .(پـاورقى 3.حشر (59 آيه 15ـ 17

پاسخ : بر اساس آن چه در روايات آمده است , ابتدا گِل آدم را با آب شيرين چهل صباح خمير كرد. سپس آب شور بر آن ريخت و چهل صباح (زمان نامشخص ) به حال خود گذاشت تا اين كه تغيير و تحولى در آن رخ داد. بعد ازچهل صباح حركتى كرد و...(1)بنابراين مدت تخمير قبل از حلول روح به بدن به طور كامل مشخص نيست . حضرت آدم و حوّا از گِل خلق شده اند, ولى نسلش از نطفهء آن دو به وجود آمده اند. قرآن مى فرمايد: از عصارهء آبى بى ارزش (نطفه ) پديد آورد. آن گاه او را مستقيم قرار داد و از روح خود بر او دميد و گوش و چشم و دل آفريد, ولى شكرگزاران كم اند>.اميرالمؤمنين 7فرمود: .(2)(پـاورقى 1.بحارالانوار, ج 64 ص 112(پـاورقى 2.بحارالانوار, ج 11 ص 122 به نقل از نهج البلاغه خطبهء 1

پاسخ : تكليف هاى شرعى از زمان بلوغ بر انسان سنگينى مى كند. زمان بلوغ زمانى است كه نوجوان به مرحله اى از رشد جسمانى رسيده باشد كه بتواند مورد تكليف قرار بگيرد. علامت بلوغ يا رشد جسمانى احتلام است . نوجوانى كه در خواب محتلم شود, بالغ شده است . در اين زمينه به اين روايت نظر شما را جلب مى كنيم : درزمان خلافت خليفهء دوم (عمر بن الخطاب ) زن ديوانه اى را كه عمل زشتى انجام داده بود, نزد عمر آوردند. عمردستور داد او را رجم (سنگسار) كنند. على 7مطلع شد و نزد عمر آمد به او گفت : تكليف برداشته شده : 1 از بچه تا وقتى كه محتلم شود, 2از مجنون تا وقتى كه سالم شود, 3 از انسان خوابيده تا وقتى كه بيدار شود>.بنابراين بچه تا به حدّ بلوغ نرسده , تكليفى ندارد. امّا آيا اگر كار خوبى يا عبادتى انجام دهد, براى او درپرونده اش ثبت مى شود؟در پاسخ به اين سؤال بايد عرض شود كه بر اساس روايات , پرونده كودكان قبل از بلوغ براى انجام دادن كارهاى خير باز است . از رسول گرامى اسلام نقل شده است : هنگامى كه بچه را بيآموزد, خداوند او ومعلّم پدر و مادر او را مورد مغفرت و عفو خود قرار مى دهد>.(1)امام موسى بن جعفر7از رسول خدا6نقل مى فرمايد: .(2)امام سجاد7دستور مى داد بچه ها نماز مغرب و عشا را با هم بخوانند;(3) (يعنى نماز عشا را زودتر از موعدى كه عرب ها مى خوانند, بخوانند). امام صادق 7به ابوهارون فرمود: .(4)اميرالمؤمنين 7فرمود: .(5)علامهء مجلسى مى فرمايد: در اين كه عبادات بچه ها قبل از تكليف داراى ثواب و مشروع است يا فقط جنبه ءتمرينى دارد, اختلاف است . شيخ طوسى و محقق و جماعتى از علما قول اوّل را قبول دارند و اين قول صحيح تراست . بنابراين عبادات بچه ها داراى ثواب است و استحباب دارد.(6)پروندهء بچه ها و نوجوانان قبل از بلوغ براى انجام كارهاى خوب و مستحب باز است و براى آن ها و پدران ومادران و معلمان آنان ثواب نوشته مى شود.(پـاورقى 1.بحارالانوار, ج 89 ص 257(پـاورقى 2.همان , ج 85 ص 132(پـاورقى 3.همان , ج 79 ص 364(پـاورقى 4.همان , ص 328(پـاورقى 5.همان , ج 85 ص 131(پـاورقى 6.همان , ص 132

پاسخ : در روايات وارد شده كه (1) و در روايت ديگر آمده :(2) در روايت ديگر وارد شده است : (3)در روايت شبيه به اين روايت آمده : هست . پرسيدند: آيا شما نيز قرينى از جن داريد؟ فرمود: آرى , همراه من نيز هست , ولى خدا مرا يارى داده كه من بر او مسلطباشم , نه اين كه او بر من مسلط باشد>.بنابراين , فقط يك شيطان در دنيا نيست , بلكه شيطان هاى فراوانى هستند كه مى توانند همهء انسان ها را وسوسه كنند. نيز شيطان منحصر در ابليس و نسل او و جنّ نيست , بلكه شيطان هاى انسى هم داريم . در سورهء ناس مى خوانيم :. شايد مراد از شيطانى هاى انسى , وسوسه هاى درونى نَفْس انسانى و هواهاى نفسانى باشد, و شايدوسوسه هاى انسان هاى بد باشد.(پـاورقى 1.بحارالانوار, ج 64 ص 42(پـاورقى 2.همان .(پـاورقى 3.همان , ج 57 ص 329

پاسخ : چون كه پيامبران و امامان به مقام شهادت كه بالاترين مقام نزد پروردگار است رسيده اند, آنان راشاهد بر مردم و يا شهيد و گواه بر ديگران مى گويند. واژهء شهيد و شاهد به معناى كسى است كه حضور و تسلط وآگاهى بر ديگران دارد. لذا قرآن شهدا را زنده و حىّ مى داند: روزى مى خورند>. لذا در خطاب به آنان مى گوييم : السلام عليك يا... .و در زيارات آنان مى خوانيم : تردّون سلامى ;(1) شهادت مى دهم كه شما كلام مرا مى شنويد و مقام و منزلت مرا مى شناسيد و جواب سلام مرا مى دهيد>.منظور از زندگى در مورد شهيدان , زندگى برزخى است كه ارواح در عالم پس از مرگ دارند, نه زندگى جسمانى ,گرچه زندگى برزخى اختصاصى به شهيدان ندارد, ولى از آن جا كه حيات شهيدان فوق العاده و آميخته با انواع نعمت هاى معنوى است , زندگى آنان فوق حيات برزخى ديگران است , گويا حيات برزخى . ساير برزخيان در مقابل آن ها چيزى نيست . پس اين كه م يگويند شهيدان (امامان و پيامبران ) زنده و مرده ندارند, به اين معنا است . معناى حيات اين نيست كه روح آنان به بدنشان بر مى گردد.(2)(پـاورقى 1 .همان , ص 345(پـاورقى 2.تفسير نمونه , ج 3 ص 168