تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : در نامه هاى قبلى ظاهراً جواب اين سؤال داده شد. در اين جا به طور خلاصه يادآورى مى كنيم كه دراين آيه آخرين مرحله براى ادارهء زنى كه نافرمان است , زدن دانسته شده است . زدن در آيه به معناى ظلم وانتقام گيرى نيست , بلكه جنبهء تربيتى دارد. لذا بايد به مقدارى باشد كه آثار بد تربيتى نداشته باشد. از طرف ظلم واذيت و اجحافى در حق زن نباشد. زدن به جهت تربيت با زدن به جهت هاى ديگر بسيار فرق دارد. اين در صورتى است كه هيچ يك از مرحله هاى تربيتى قبلى مؤثر واقع نشده باشد. در بعضى روايات از امام باقر7وارد شده است : (1)حال اگر مردى بر اثر عدم تشخيص و ناتوانى در ادارهء خانواده , بى جهت به زنش ظلم كند و او را كتك بزند, ازمصاديق آيه محسوب نمى شود و زن مى تواند با مراجعه به دادگاه , دادخواهى كند.مردا از مخالفت , مخالفت زن با شوهر در امور زناشويى و امورى كه مربوط به آن مى شود و در راستاى زناشويى قرار دارد است . بعضى خانم ها بلكه بسيارى از آنان در خانواده از زناشويى ابا دارند و كمتر بدان تمايل نشان مى دهند. در نتيجه حق مرد ضايع مى شود. لذا خداوند براى اين كه مردان بتوانند از حق خود دفاع كنند, اين اهرم راقرار داده است . (پـاورقى 1.تفسير برهان , ج 3 ص 95 تفسير الميزان , ج 4 ذيل آيه .

پاسخ : در بين مسلمانان افراط و تفريطهاى فراوانى به چشم مى خورد و اعمال ذوقى و سليقه هاى از خود درآورده بسيار است . قضيهء دامادى حضرت قاسم 7بدون مدرك و دليل است و در كتب تاريخى و مقتل هاى معروف و مشهور مطرح نشده است . بر فرض قبل از واقعهء كربلا حرفى از داماد شدن حضرت قاسم بين خويشان مطرح شده يانامزدى داشته باشد, مطرح كردن آن در مراسم عزادارى و حجله درست كردن و عروس كنار آن نشاندن و نذر و دعاكردن چه معنا دارد؟! اين از كارهايى است كه افراد موهوماتى در ذهن خود مى پرورانند و بعد آن ها را با ذوق و سليقه ءخود اجرا مى كنند و ديگران هم تقليد و پيروى مى كنند و كم كم به صورت رسم در جامعه بروز و ظهور مى كند كه ناخودآگاه آثار و تبعات سويى در بردارد و باعث موهون شدن بسيارى از عقايد حقّه ميشود و شيعه را نزد ديگران سبك مى گرداند.محدّث معروف مرحوم شيح عباس قمى در منتهى الآمال نوشته است : دامادى حضرت قاسم 7در كربلا وتزويج او به فاطمه دختر امام حسين 7صحّت ندارد, زيرا در كتابهاى معتبر به نظر نرسيده است . وى از استاد خودمرحوم حاج ميرزا حسين نورى (ره ) در كتا بلؤلو و مرجان نقل مى كند كه به مقتضاى تمام كتاب هاى معتبرى كه درفن حديث و تاريخ و انساب هست , نمى توان براى حضرت سيدالشهداء7دخترى كه قابل تزويج براى قاسم بن الحسن باشد, پيدا كرد.(1)روز عاشورا فرصت براى ازدواج نبود, چون همگى در يك روز شهيد شدند.(پـاورقى 1.منتهى الآمال , ج 1 ص 380

پاسخ : اگر ازدواج چه دائم و چه موقت را لااقل مانند يكى از قراردادهاى معمولى مانند يكى از قراردادهاى معمولى مانند خريد و فروش , اجاره و غيره بدانيم , بايد بگوييم لازم است طرفينِ قرارداد توانايى اين كار را داشته باشند. معلوم است كه روش عقلا در خريد و فروش معمولى اين است كه بچه را طرف قرارداد قرار نمى دهند. ازدواج از قراردادهاى مهم زندگى هر فرد است و آثار وضعى مهمى به دنبال دارد. لذا در اين كار مهم ولىّ و قيّم دختر نابالغ ياپسر نابالغ بايد اقدام كند تا مصالح او را در نظر بگيرد و از حقوق او دفاع نمايد. ايجاد محرميّت كه يك ياز تبعات وآثار وضعى عقد ازدواج است , اثر كوچك و بى اهميتى نيست . لذا متوليان بايد تصميم بگيرند. در وسائل الشيعه رواياتى در اين زمينه نقل شده است .(1)اين مسئله بستگى به فتواى مرجع تقليد دارد. بعضى از مراجع اگر ازدواج موقت مصلحت داشته باشد, بدون اجازهء پدر, آن را جايز مى دانند و بعضى حرام (پـاورقى 1.وسائل الشيعه , ج 14 ص 207 باب از ابواب عقد نكاح و اولياى عقد.

پاسخ : برادر گرامى ! از اين كه با ما مكاتبه نموديد سپاسگزاريم . امام زمان 7با ظهور خود جهان را پر ازعدل و داد مى كند و جامعه اى متعالى و آرمانى را بنيان م يگذارد. جامعهء آرمانى و مدينهء فاضله اى كه حضرت ايجادمى نمايد, از ويژگى هاى زير برخوردار است :1 حاكميت فراگير و جهانى دين خدا: ادارهء جامعهء بشرى با سياست و برنامهء دين خدا صورت مى گيرد. در عصرظهور حضرت حجت 7آرمان والاى تشكيل جامعهء بزرگ بشرى و خانوادهء انسانى تحقق مى پذيرد و آرزوى ديرينهء همهء پيامبران و امانان و مصلحان برآورده مى شود.()(پـاورقى 3.محمد حكيمى , عصر زندگى و چگونگى آيندهء انسان و اسلام , ص 1612 مدينه عدل : هيچ ويژگى به اندازهء در حكومت امام زمان 7روشنى و جلوه ندارد. آن قدركه در روايات بر ويژگى عدالت گسترى امام تأكيد شده , بر ساير مسايل چنين الصرار و ابرامى نرفته است و اين ,نشان از برجستگى اين مهم در مدينهء فاضلهء اسلامى در عصر ظهور حضرت دارد.3 مدينهء رفاه و آسايش : مدينهء فاضلهء اسلامى , مدينهء رفاه و آسايش همگانى است . در اين جامعهء آرمانى , سخن از كثرت مال , وفور نعمت ها, بارانهاى پى در پى , سبكبارى و رهايى از بارهاى سنگين زندگى , آسودگى از رنج طلب و نيافتن , سخن از اداى قرض تمام بدهكاران و اداى دَين تمام مقروضان است . سخن از عمران و آبادى تمامى عرصه ءجهان است , به گونه اى كه چون حضرت مهدى 7قيام كند, همه خرابى ها آباد مى شود.() (پـاورقى 1.مجله حوزه , شماره 70ـ 71 ص 174 4 مدينهء امن و سلام : وعدهء خداوند مبنى بر اين كه وحشت و خوفِ مؤمنان را به امنيت و سلام تبديل مى كند, درزمان ظهور حضرت معنا و مصداق كامل مى يابد و انسان ها در آن موعد شريف است كه مى توانند با قلبى آسوده , سربر بالين آرامش بگذارند و زندگى دنيا را دور از خطرهاى دلهره آميز ببينند.()(پـاورقى 2.همان , ص 1755 حكومت مستضعفان : تشكيل دولت مستضعفان و تحقق بخشيدن به آرمان والاى حكومت مستضعفان , ازبرنامه هاى اصلى و اقدام هاى اساسى و ترديد ناپذير امام موعود7است . در جامعه و نظامى كه امام زمان 7بنيان مى نهد, زمام همهء امور در دست طبقات محروم است و مستضعفان به ادارهء جامعه مى پردازند.تشكيل جامعهء آرمانى با ويژگى هايى كه بر شمرديم , به اين معنا نيست كه در عصر ظهور حضرت , كسى مرتكب گناه و معصيت نمى شود, بلكه در آن دوران نيز افرادى به مخالفت با حضرت مى پردازند. از اين رو زندگى در آن عصربه معناى صالح بودن همهء انسان ها نيست . حضرت مهدى 7به اصلاح جامعهء بشرى مى پردازد و حكومت صالحان را برقرار مى كند. انسان هاى مؤمن كه دل به خدا سپرده اند, از امنيت و آرامش بهره مند هستند; عاشق حق و عدالت هستند و در هر عصرى بر اساس تكليفى كه دارند, انجام وظيفه مى كنند و اوامر الهى را انجام مى دهند و نواهى را ترك مى كنند. شكل گيرى جامعهء امن در عصر ظهور حضرت مهدى 7به اين معنا نيست كه انسان ها تكليفى ندارند, بلكه در آن عصر نيز انسان هاى حق مدار و مؤمن حضرت همراه مى شوند. شايان ذكر است انسان هاى مؤمن و خداجو كه منتظران واقعى حضرت هستند, هميشه دعا مى كنند از همراهان و ياران حضرت مى باشند. كسى كه توفيق پيدا كند وجامعهء اَمن زمان ظهور حضرت را درك كند, انسان سعادتمندى است . در هر عصر و زمانى , انسان مكلف به وظايف شرعى است كهبر عهدهء او است , و اين راز و رمز سعادت ورستگارى انسان است , خواه در عصر غيبت باشد, خواه عصر ظهور حضرت را درك كند.()(پـاورقى 3.همان , محمد حكيمى , عصر زندگى و چگونگى آينده انسان و اسلام .

پاسخ : زنان در نهضت جهانى حضرت مهدى 7جايگاه شكوهمندى دارند و در همهء مراحل اين نهضت حضور فعال خواهند داشت . زنان در تهيهء مقدمات حركت , شركت دارند و پس از پيروزى در ادارهء كارها به امام 7مك مى كنند.امام محمد باقر7مى فرمايد: (1)وجود زنان در ميان خواص و ياران حضرت مهدى 7نشانگر اوج و عظمت والاى بانوان در انقلاب جهانى حضرت است .(پـاورقى 1.بحارالانوار, ج 52 ص 223

پاسخ : به طور مشخص دوران بعد از ظهور حضرت مهدى 7را مى توان به دو دوره تقسيم نمود:دورهء اوّل : وقتى حضرت مهدى 7ظهور مى كند, به جنگ با دشمنان دين مى پردازد و به كمك ياران و دوستانش بر جهان مسلّط مى شود و مخالفان دين را به هلاكت مى رساند و تمام زمين را با حكومت جهان اسلامى اراده مى كند و بنيان حكومت واحد جهانى را مى گذارد.دورهء دوم ;عدل و داد تمام زمين را فرا مى گيرد. مردم با هم مهربان شد, با صدق و صفا در كنار يكديگر زندگى مى كنند.امنيت عمومى همه جا را فرا مى گيرد و كسى در صدد آزار ديگرى نيست . وضع اقتصادى مردم خوب مى شود, به طورى كه مستحق زكات پيدا نمى شود. باران هاى سودمند پى در پى مى بارد. تمام زمين سبز و خرم گشته , بركات ومحصولات زمين زياد مى شود.توجه به مردم به خدا زياد شده و به دنبال گناه نيستند. اسلام دين رسمى جهان شده , بانگ توحيد از همه جا بلندمى شود. در آن زمان , ايمان مردم كامل مى شود و كينه ها از دلشان بيرون مى رود.(1)علم و دانش در رستاخيز امام مهدى 7به تكامل نهايى مى رسد. امام با برنامه هايش كه از دانش بيكران الهى اوبرخاسته , همهء مناطق زمين را آباد مى كند. علوم و فنون بشرى در رستاخيزِ ظهور, با علوم و فنون در دوران پيش ازظهور, قابل مقايسه نيست . از اين رو پيشرفت ها و رشد و توليد و سرمايه در آن دوران با دورهء ديگر همانند نيست وامام مهدى 7در همهء زمينه ها به دانش بشر تكامل مى بخشد.(2)در دوران ظهور حضرت مهدى 7چون نيكى و احسان و عدل و انصاف بر سراسر گيتى پرتو مى افكند و روابطانسانى بر اصل انصاف و عدل استوار مى گردد, مردمان همه به نيكى و نيكوكارى و پارسايى مى گرايند و ظلم و ستم را به يك سو مى نهند. از اين رو شايسته فضل بيش تر و رحمت بيش تر مى گردند, در اين دوره حكومت صالحان محقق مى شود.(3)(پـاورقى 1.عبدالرحمن انصارى , در انتظار خورشيد ولايت , ص 138و 139(پـاورقى 2.محمد حكيمى , عصر زندگى , ص 120(پـاورقى 3.همان , ص 171

پاسخ : خواهر گرامى ! از اينكه با ما مكاتبه نموديد سپاسگزاريم . مهمترين وظايفى كه شيعيان بر عهده دارند,تا زمينهء ظهور حضرت را مهيا نمايند, به قرار ذيل است : 1 محزون و ناراحت بودن از عدم دسترسى به حضرت مهدى 72 انتظار فرج قائم آل محمد73 دعا كردن براى حضرت ;4 انجام حج به نيابت از حضرت مهدى 75 خودسازى و تزكيه ;6 استمداد از حضرت مهدى در سختى ها و مشكلات ;7 اصلاح جامعه ; 8 شناخت مقتضيات زمان و انجام تكليف .(1)هر كس كه دوست دارد اعمالش مورد عنايت و توجه امام زمان 7قرار گيرد, بايد سعى كند وظايف مذكور رامورد اهتمام قرار دهد. شيعيانِ عشاق و مشتاق حضرت مهدى 7اعمال و رفتار خود را به گونه اى انجام ميدهند كه در طريق نيل به وصال مهدى منتظر7باشند و رضاى آن عزيز را به همراه داشته باشد.(پـاورقى 1.عبدالرحمن انصارى , در انتظار خورشيد ولايت , ص 128ـ 136 با تلخيص .

پاسخ : امام راحل و آيت اللّه اراكى و آيت اللّه خويى و آيت اللّه فاضل مى فرمايند: (1)جنابعالى به فتوا مرجع تقليد خود مراجعه كنيد و رأى ايشان را از توضيح المسائل ايشان بيابيد, چون اين مسئله اختلافى است . از اين رو حتماً فتواى مرجع تقليد خود را بدانيد. در ضمن به فتواى آيت اللّه تبريزى و آيت اللّه خامنه اى , اگر قضاى نمازها بر پسر بزرگ تر, حرجى (مشكل ) باشد, واجب نيست (پـاورقى 1 .توضيح المسائل مراجع , ج 1 ص 789

پاسخ : در اين مورد بايد به تذكراتى توجه فرماييد:1 - نگرانى و ناراحتى بيش از حد شما و دوستتان از مشكلى كه برايشان پيش آمده معنايى ندارد، چون گرفتارى او يك امر ضرورى و بديهى است. كسى كه چند سال متمادى بارها خود را در اختيار يك جوان اجنبى قرار داده و از طريق غير شرعى تأمين غريزه جنسى نموده، آيا توقع دارد به هيچ رنجى و مشكلى گرفتار نشود؟ چه فكر باطلى.به قول معروف. كسى كه خربزه خورده بايد پاى لرزش بنشيند.و يا به قول شاعرچو بد كردى مشو ايمن ز آفات‏كه واجب شد طبيعت را مكافات‏و به قول مولوى مثنوى.اين جهان كوه است و فعل مانداسوى ما آرد نداها را صدا2 - اگرآن جوان متجاوز مجرد است و متمايل ازدواج با دوست را داشته باشد. و از نظر امكانات مالى و كارى زمينه براى او مساعد باشد. هر چه زودتر اعلان آمادگى كند و با او ازدوج نمايد تا خود را از اين چاه هولناكى كه با دست خود كنده نجات دهد.3 - در صورت نبودن شرايط ازدواج و دست برنداشتن از ايجاد مزاحمت براى دوستتان مى‏تواند عليه او شكايت كند؛ زيرا اگر در دادگاه اعتراف و اقرار كند كه همچو عملى را با او انجام داده است در اين صورت اگر شرايط موجود باشد، دادگاه او را مجبور به ازدواج با دوستتان مى‏كند و اگرهم شرايط موجود نباشد شلاق مى‏خورد و به زندان مى‏افتد و قاضى از او تعهد مى‏گيرد كه بعدها مزاحم او نشود. چنان چه در داگاه بگويد: من چنين عملى را انجام ندادم. در اين صورت هم دادگاه او را مفترى مى‏داند و به شلاق محكومش مى‏كند و از او پيمان مى‏گيرد كه از اين پس براى او مزاحمت ايجاد نكند. گفتنى است كه: دوست شما اگر به اين دليل كه اگر شكايت كنم ممكن است آبروى من خانواده‏ام زير سؤال برود از او شكايت نكند و دستش را كوتاه ننمايد بايد مدتها در اين آتش غم بسوزد.در ضمن توصيه ما به شما اين است كه قبل از طرح شكايت در دادگاه با يك وكيل مجرب مشورت كرده و بدون گرفتن وكيل اقدام به چنين كارى نكند، چون اگر دوست شما نتواند در دادگاه ادعاى خود را اثبات كند، آبروى او بيشتر در خطرخواهد افتاد.4 - در صورت امكان صبركند تا شوهر ايده آل و حداقل جوان خوبى پيدا شود. وگرنه ازدواج با يك مرد بيوه داراى سه بچه شرعاً و عرفاً مانعى ندارد، شما نبايد نه تنها او را از اين كار منصرف كنيد، بلكه بايد او را به اين عمل تشويق و تحريص نماييد.5 - لازم نيست حتماً در مجل و با اطلاع مردم ازدواج كند. مى‏تواند در غير محل خود و دور از چشم اغيار و حسودان ازدواج كند و خود و خانواده‏شان را از نگرانى بيرون بياورد. در خاتمه متذكر مى‏شويم، حتماً توبه كند و مخلصانه از خدا بخواهد او را بيامرزد و او را از اين پليدى نجات دهد. در پايان در مورد تعيين رشته تحصيل به معلمين خود مراجعه كنيد،انشاءالله.

پاسخ : نفس اين كار كه انسان در فكر آينده باشد و بينديشد كه شريك زندگيش چه كسى و چگونه آدمى است؟و... بسيار كار ارزشمندى است، چون سبب مى‏شود انسان در اين كار تحقيق بيشترى كند و با احتياط جلو برود. براى حرف ديگران كه مى‏گويند:فلانى دارد پير مى‏شود، سنش زياد است، هنوز خواستگارى ندارد در اين امر سرنوشت ساز نبايد شتاب كرد و تصميمات عجولانه گرفت.هم چنين ترس از آينده سبب مى‏شود كه شخص تحت تأثير افراد مكار و چرب زبان قرار نگيرد.گفتنى است كه اعتدال در هر كارى ممدوح و پسنديده است و در عوض افراد مذموم است و ناپسند.درامر ازدواج و انتخاب همسر بايد از افراط و تفريط صرف نظر شود؛ زيرا تفريط سبب مى‏شود كه بدون تحقيق حاضر به ازدواج شود كه عاقبت خوبى نخواهد داشت و افراط هم سبب مى‏شود كه كم كم انسان از امر ازدواج متنفر شده و اين سنت بزرگ رسول خدا(ص) را كنار بگذارد، و همه بايد بدانيم كه هيچ كس در دنيا به فرد ايده آل دست پيدا نمى‏كند؛ لذا بهتر است معيارهاياخلاقى و شخصيتى بيشتر مورد توجه واقع شود. در همه كارها عده‏اى شكست مى‏خورند و موفق نمى‏شوند از جمله در امر ازدواج بنابراين نبايد شكست فلان دوست و يا فلان فاميل در اين كار سبب شود كه انسان در انتخاب همسر وسواس پيدا كدن و از آينده خود بيش از حد نگران باشد. بودند و هستند افراد زيادى كه در ازدواج موفق بودند و درتمام زندگى با هم تفاهم داشته و دارند از جمله پدر زحمت كش شما است كه از وجودش افتخار مى‏كنيد. اگر به معيارهايى كه در اسلام براى انتخاب همسر معين شده عمل شود مشكلى پيش نخواهد آمد. در اين خصوص جزوه‏هاى به پيوست ارسال مى‏گردد كه اميدواريم مفيد باشد.اين كه فرموديد: "بسيارند جوان هايى كه از نظر دينى و اخلاقى خيلى ضعيفند و حتى در مجامعى مثل عروسيها عرق مى‏خورند و... اما در عين حالوقتى به خواستگارى مى‏روند به راحتى جواب آرى مى‏گيرند" ما هم با شما هم عقيده هستيم، اتفاقاً عامل بيش‏تر اختلافات و نزاع‏ها همين بى بند و بارى و ضعف اخلاقى و دينى است.پدران و مادران بايد خيلى دقت كنند كه به اين راحتى با سرنوشت فرزندان معصوم خود بازى نكنند و آن‏ها را در اختيار افراد بوالهوس و پاى بند نبودن به دستورات اسلامى قرار ندهند، كه ثمره تلخى خواهد داشت.