تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : خواهر عزيز و گرامى ! اميدواريم در ادامهء تحصيلگرچه مشكلات و نارسايى هاى اقتصادى مانع بسيار بزرگى بر سر راه تحصيل است , اما بسيارى از دانشمندان شرق و غرب كه به رتبه هاى بالاى علمى رسيده اند, با فقر و فلاكت دست و پنجه نرم كرده اند و با اميدوارى , به تحصيل ادامه داده و به مراتب بالايى ازعلم و دانش رسيده اند. امروز بسيارى از مردم كشور ما دچار فقر هستند كه مسئولان مملكت بايد راه و چاره اى بينديشند. اميدواريم شما دانش آموز عزيز با كار و تلاش و مطالعه و تحصيل بتوانيد بارى از مشكلات خود و خانواده را برداريد و با قناعت و صبر و متانت زندگى را سپرى كنيد. فرزندان نقش عمده اى در حفظ آبروى خانواده دارند.گاهى مى توان يك جفت كفش را به مدت طولانى و بيش از مدت متعارف پوشيد يا در لباس و پوشش چادر ونگهدارى كيف و كتاب مى توان با دقت و ملاحظه , دورانى را آبرومندانه سپرى كرد.در روايت آمده است : .(پـاورقى 1.بحارالانوار, ج 64 ص 311خواهر گرامى , واحد پاسخ به سؤالات از نظر مالى توان كمك كردن به شما عزيزان را ندارد و بودجه اى براى اين كار در اختيار واحد نيست . مى توانيد با مراجعه به امام جماعت مسجد محلّ و يا با مراجعه به دفتر امام جمعه شهرتان , مشكلتان را مطرح كنيد. اميدواريم آنان بتوانند به شما خانوادهء عزيز كمك شايانى كنند.

پاسخ : در خصوص هيپنوتيزم يكى از مراجع تقليد مى فرمايد: براى مقاصد طبى و مانند آن مانعى ندارد ولى براى كشف امور پنهانى يا خبر از گذشته و آينده و حال جايزنيست .(1)در خصوص شطرنج حضرت امام خمينى (قدس سره ) و بعضى از مراجع تقليد مى فرمايند: اگر شطرنج از آلت قمار بودن به كلّى خارج شده باشد و جزء ورزش هاى فكرى درآمده باشد اشكالى ندارد وگرنه حرام است .(2)بعضى ديگر از مراجع معتقدند شطرنج از آلات معروف قمار محسوب مى شود و هنوز احراز نشده كه از آلت قماربودن خارج شده ازاين رو بازى با آن چه با برد و باخت مالى يا بدون آن جايز نيست .(3)بعضى ديگر از مراجع تقليد مى فرمايند:بازى با شطرنج ولو بدون برد و باخت باشد اشكال دارد و حضور در مجلسى كه شطرنج بازى مى كنند نيز اشكال دارد و بازى با شطرنج مطلقاً حرام است .(4)(پـاورقى 1.آيت اللّه مكارم شيرازى , مجموعه استفتائات جديد, ص 155(پـاورقى 2.امام خمينى (ره ), استفتائات , ج 2 ص 10و آيت اللّه فاضل لنكرانى , جامع المسائل , استفتائات , ج 2 ص 271(پـاورقى 3.آيت اللّه ميرزا جواد تبريزى , استفتائات جديد, ص 204و 205(پـاورقى 4.آيت اللّه صافى گلپايگانى , جامع الاحكام , ج 1 ص 302

پاسخ : حضرت على اكبر فرزند برزگ سيدالشهدا و شبيه پيامبر كه روز عاشوراى حسينى به شهادت رسيد.مادر على اكبر, ليلا دختر ابى مرّه بود و در كربلا حدود 25سال داشت البته برخى سن او را 18و 20يا 27سال هم گفته اند او اولين شهيد عاشورا از بنى هاشم بود.(1)حضرت امام سجاد7كوچك تر از حضرت على اكبر بود. امام سجاد7در سال 38هجرى در مدينه به دنيا آمدو در حادثه كربلا حدود 24سال داشت . در حادثهء كربلا آن حضرت ازدواج كرده وداراى فرزند بود و فرزند خردسال ايشان امام باقر7هم در كربلا حضور داشتند.(2) سال ولادت امام باقر7بنابر اختلاف در نقل سال 57هجرى يا سال 58هجرى است , بنابراين در كربلا 3يا 4ساله بودند و مادر ايشان فاطمه دختر امام حسين مجتبى 7بود كه اززنان شايسته و مؤمنه آن زمان بود.البته برخى از علما مانند محمّد بن شهر آشوب و محمد بن ابى طالب موسوى گفتند سن حضرت على اكبر هنگام شهادت 18سال بود وشيخ مفيد فرمود نوزده سال داشت وبنابراين از برادرش امام زين العابدين كوچكتر بود. به هرحال اين مطلب كه حضرت على اكبر از امام زين العابدين بزرگ تر بود, بيشتر مورد قبول و مشهورتر است .(3) (پـاورقى 1.جواد محدثى , فرهنگ عاشورا, ص 322(پـاورقى 2.همان , ص 215(پـاورقى 3.دمع السجوم ترجمه نفس المهموم , ترجمه و تحقيق علامه ابوالحسن شعرانى , ص 330

پاسخ : با در نظر گرفتن روايات وارد شده در خصوص ياران امام زمان 7 در مجموع مى توان گفت : سيصد وسيزده (1) نفر نخستين گروندگان هستند كه در انتظار ظهور موعود در مكه خواهند بود, با گرد آمدن اين گروه دعوت آغاز مى شود. پس ازانتشار خبر و گزارش آن به محرمان , ده يا دوازده هزار نفر كه ستون هاى اصلى نيروهاى انقلاب جهانى راتشكيل مى دهند, به سرعت بهامام مى پيوندند. با اجتماع آنان , پاكسازى حجاز آغاز مى شود. در ادامه ءنهضت , توده هاى انبوه از سراسر جهان , به حضرت مى پيوندند و درگيرى بزرگ و خونبار مستكبران شروع مى شود.(2)ياران مهدى 7از صنف و نژاد ويژه اى نيستند, بلكه از گروه ها و نژادهاى گوناگون و از سرتاسر جهان هستند.مردمى كه به يارى امام مى شتابند و هستند. در اين حركت عظيم , مردمان عجم ,نقش مهمى در خدمت گزارى امام 7بر عهده دارند.(3)اما مقصود از ياران امام زمان 7كسانى هستند كه در زمان ظهور آن حضرت به او مى پيوندند و با او همراه مى شوند. ياران حضرت مهدى 7كسانى هستند كه در عصر ظهور آن حضرت زندگى مى كنند و اكثر ياران ايشان راجوانان تشكيل مى دهند. اين ياران در عصر ظهور زندگى مى كنند. از اين رو, پرسش از زنده نبودن برخى از ياران رامى توان به روشنى پاسخ داد وبيان كرد كه ياران حضرت افرادى نيستند كه اكنون زنده هستند و ممكن است در زمان ّظهور آن حضرت زنده نباشند, بلكه افرادى هستند كه در عصر ظهور آن حضرت زنده هستند و با هدف مقدس اوهمراه مى شوند.(پـاورقى 1.مقصود از سيصد و سيزده نفر ياران اين ها به منزله وزراء و اميران مى باشند و هر كدام مى تواند كشورى را اداره كنند.(پـاورقى 2.مجلهء حوزه , ويژهء امام زمان 7 شماره 70ـ 71 ص 295(پـاورقى 3.همان , ص 296

پاسخ : برادر گرامى ! از اين كه با ما مكاتبه نموديد سپاسگزاريم . هر عملى دو جنبهء و دو بُعد دارد و هر يك ازدو جنبه آن از نظر خوبى و بدى حسابى جداگانه دارد. يك بُعد شعاع اثر مفيد و يا مضر عمل در خارج و در اجتماع بشر است و بُعد ديگر شعاع انتساب عمل به شخص فاعل و انگيزه هاى نفسانى و روحى كه موجب آن عمل شده است . اعمال بشر از نظر شعاع اثر سودمند يا زيانبار در دفتر تاريخ ثبت مى شود و تاريخ دربارهء آن قضاوت مى كند,آن را ستايش يا نكوهش مى نمايد, ولى از نظر شعاع انتساب با روح بشر تنها در دفاتر ملكوتى ثبت و ضبطمى شود.(1) وقتى يك فرد بيمارستانى احداث مى كند يا اقدام نيكوكارانه ديگرى در امور فرهنگى يا اقتصادى يك كشور انجام مى دهد, شكى نيست كه عمل او از نظر اجتماعى و در مقياس تاريخ , خير است و در اين حساب تفاوتى نمى كند كه هدف فاعل چه باشد. در هر صورت از لحاظ اجتماع يك كار خوب انجام گرفته است . قضاوت تاريخ دربارهء اعمال مردم هميشه از همين جنبه و در همين بُعد است . تاريخ هرگز به نيت اشخاص كارى ندارد, تاريخ پيكررا مى بيند و نام عمل را خير مى گذارد.(2) ولى ممكن است كار خير از عامل براى مقاصد شهرت طلبى و يا سوء استفاده باشد كه از نظر اسلام ارزش ندارد.در زمان خليفه دوم كارهاى زيادى صورت گرفته كه در كتاب هاى تاريخى ذكر شده , اما در كنار اين كارهاظلم هاى زيادى نسبت به حضرت على 7و فاطمه زهرا3انجام داد. البته لازم به ذكر است به گواهى مستندات تاريخى , بسيارى از كارها در زمان خليفهء دوم با مشورت حضرت على 7صورت پذيرفته است .(3) از اين رو شخصى ممكن است نسبت به افرادى ظلم و ستم روا دارد و در كنار آن خدماتاجتماعى هم انجام داده و مردم در اجتماع از او به عنوان باعث و بانى كارهاى عالم المنفعه ياد كنند و در كتابهاى تاريخى از او به نيكى يادشده باشد, امام از جهت حسن فاعلى خليفهء دوم غاصب خلافت است و در حق حضرت على 7و حضرت زهرا7لم هاى زيادى كرده , متصف به خوبى نمى باشد به علاوه بسيارى از انحرافات و بدعت ها در عصر خليفهء دوم صورت پذيرفت كه امرى نابخشودنى است كه در رأس آن ها انحراف از مسير امامتى است كه پيامبر اكرم 6به گواهى شيعه وسنى در غدير خم به صراحت ترسيم فرمودند.(4) براى نمونه دست بسته نماز خواندن , موضوع نماز تراويح مستحبى را با جماعت خواندن , گفتن الصلوة خير من النوم به جاى حى على خير العمل و حرام كردن ازدواج موقت , مى توان اشاره كرد.(پـاورقى 1.استاد شهيد مرتضى مطهرى , عدل الهى , ص 322(پـاورقى 2.همان , ص 323(پـاورقى 3.ر.ك : استاد شهيد مرتضى مطهرى , سيرى در نهج البلاغه , ص 108(پـاورقى 4 .ر.ك : سيد محمد تقوى , شرح و تفسير خطبهء پيامبر اكرم 6در غدير خم .

پاسخ : پرداخت مهريه بر شما واجب است و با توجه به اين كه خانهء مسكونى , وسيلهء نقليه و اثاثيهء منزل باحقوق مشترك تهيه و خريده شده , شايسته است با مصالحه و همفكرى يكديگر وصيت نامهء تقسيم مال بين ورّاث راتنظيم نماييد تا بدين وسيله ازفداكارى و زحمات همسرتان و به تعبير قرآن از او قدردانى كرده باشيد,زيرا تأمين مخارج زندگى وظيفهء او نبوده است . (1)(پـاورقى 1.الرحمن (55 آيهء 60

پاسخ : با اطمينان به عدم افزايش ثروت در دو سال اخير, از اين بابت بدهكارى خمس بر ذمهء شما نيامده است . براى آينده همانند گذشته سال مالى اتخاذ كنيد و روز مشخصى را براى حسابرسى خمس در هر سال تعيين نماييد.

پاسخ : تصرف در مالى كه نمى داند يا شك دارد خمس يا زكات آن را داده اند, اشكال ندارد.(1) (پـاورقى 1.رسالهء توضيح المسائل امام خمينى , مسئله 1795

پاسخ : انسان مكلّف از ابتدا نمى تواند مقلّد مجتهد ميّت گردد. بنابراين فرزندان شما بايد مقلد يكى ازمجتهدان جامع الشرايط گردند. مقام معظم رهبرى , آيت اللّه بهجت , آيت اللّه فاضل لنكرانى و آيت اللّه مكارم شيرازى از جمله مجتهدانى هستند كه مى توان از آنان تقليد نمود.

پاسخ : در دو فرض مذكور, چيزى بر پسر بزرگ واجب نيست .(1)(پـاورقى 1.رساله توضيح المسائل امام خمينى ره , مسئله 1391