تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : يك بيمارى روانى است كه دلايل فراوانى مى تواند داشته باشد كه مهم ترين آنها ازروبه رو شدن با واقعيات يا مكافات عمل يا سرزنش مردم و است ; بدين معنا كه دروغگو گمان مى كند با راستگويى , شخصيت خود را از دست مى دهد يا با دروغ گفتن شخصيت تازه و بهترى به دست مى آورد.عده اى نيز به واسطهء به دروغ گفتن مبادرت مى كنند. گروهى ديگر به واسطهء چيرگى قوهء تخيل بر تعقل شان ,از گفتن دروغ مى برند.بدين ترتيب , اولين راه ترك اين عادت , شناسايى علل و عوامل ابتلابه آن است پس از آن انسان بايد با توجه به حرمت گناهى كه انجام مى دهد و شدت و حدّت عذابى كه در آخرت دارد و ضرر و زيان هاى فراوانى كه در اثر كشف دروغ عايدش مى گردد, از گفتن دروغ اجتناب كند. با اين حال سه مرحلهء مهم را در ترك اين عادت بايد سپرى نمود:1 آگاه بودن از لحظه لحظه زندگى و آن چه روى داده است , به جهت دورى از غفلت و غلبهء احساسات بر افكار;2 اختيار نمودن سكوت , مگر در حال ضرورت , و عادت به آن ;3 تفكر قبل از سخن گفتن و انتصاب بهترين و كوتاه ترين راه براى انتقال مفهوم و معنا مسلّماً اين سه راه در ترك ساير گناهان زبان مانند ناسزا, تهمت , غيبت , تمسخر, ياوه گويى و... مؤثر و مفيد خواهد بود.

پاسخ : شبيه خوانى و تعزيه خوانى اگر با دروغ و وسايل لهو توأم نباشد و موجب توهين به مقام شامخ شهدانباشد, اشكالى ندارد احتياط آن است كه مردان لباس زنانه را نپوشند.(1)امام خمينى (ره ) دربارهء شبيه خوانى فرمود: تعزيه و شبيه خوانى اگر مشتمل بر حرام نباشد و موجب وهن مذهب نشود, اشكالى ندارد, ولى بهتر است به جاى آن مجالس روضه خوانى برپا كنند.(2) گناه كسانى كه نماز نمى خوانند, شراب مى خورند و... بر عهدهء خودشان است , ولى شبيه خوانى آنها به جاى ائمه , گناه نيست و تا حدى كه شخصيت آنها سبب هتك حرمت شهدا نگردد, اشكال ندارد, اما در غير اين صورت , حكم حاكم شرع را در مورد شخص موردنظر بايد جويا شد.(پـاورقى 1. آيت الله مكارم , استفتاءات جديد, ص 158(پـاورقى 2. استفتاءات , ج 2 ص 27

پاسخ : لعن كردن دشمنان اسلام در قنوت هاى نماز بلااشكال است . اما بايد در دعا كردن , پيرو ائمه اطهار7بودو از ادعيهء ايشان در نمازها استفاده كرد. بنابراين آوردن عباراتى چون در نماز صحيح نيست , زيرا هيچ يك ا ز ائمه چنين دعايى ندارند. از سيرهء علماى شيعه بر مى آيد كه بخش هاى لعن زيارت عاشوراى امام حسين 7بهترين ادعيه براى اين منظورند: .

پاسخ : اگر يقين داريد كه قرائت حمد و سوره اش صحيح نيست , نمى توانيد به ايشان اقتدا كنيد(1).(پـاورقى 1 .ر.ك .ب :رساله مراجع , ج 1 ص 819

پاسخ : از مادهء در اصل به معناى قرار دادن چيزى به عنوان بلاگردان و دفع ضرر از شخصى ياچيز ديگر است . لذا مالى را كه براى آزاد كردن اسير مى دهند, مى گويند. بنابراين معناى آيه چنين مى شود: . در اين كه عظمت اين ذبح از چه نظر بوده , از نظر جسمانى و ظاهرى يا از جهت اين كه فداى فرزند ابراهيم شد يا از نطر اين كه براى خدا و در راه خدا بود و يا از اين نظر كه از سوى خدا فرستاده شد, درميان مفسران اختلاف وجود دارد, ولى مانعى ندارد كه تمام اين جهات در ذبح عظيم , جمع گردد و از ديدگاه هاى مختلف داراى عظمت باشد.(1)در مورد اين كه اين ذبح عظيم چه بود, ظاهر آيه بيانگر نكته اى نيست , اما روايات آن را قوچى دانسته اند كه حضرت ابراهيم آن را به جاى حضرت اسماعيل ذبح نمود و از آن پس , مراسم ذبح گوسفند در ايام حج و عيد قربان مرسوم گشت .(پـاورقى 1. ر. ك : تفسير نمونه , ج 19 ذيل آيه 107سورهء مباركه صافات (37.

پاسخ : علت اين سؤال و ضرورت دانستن آن را نفهميديم , چون سؤال از امور احساسى است و ميان موارد مورداشارهء شما تقديم و تأخّر زمانى فراوانى وجود داشته و شرايط دو عمل كاملاً متفاوت بوده است . بنابراين اصلاً جاى قياس ميان اين دو باقى نمى ماند. اما اين از مسلّمات است كه : و چون حضرت امام حسين و حضرت ابراهيم جزء ابناى بشرند و هر دو احساس پدرى دارند, وقوع چنين حادثاتى برايشان دردناك بوده است . برادر گرامى مسئلهء اين دو بزرگوار, تنها احساسى نيست , بلكه است و مردان خدا وقتى به خود عمل مى كنند, از توجه به احساسات و تفكرات خويش چشم مى پوشند و فقط به مى انديشند. به همين دليل , ايشان به هر نوع و شكلى كه به تكليف عمل كنند و رضايت پروردگار را جلب نمايند, شاد و راضى مى شوند. از اين روى , نه تنها شهادت فرزندان براى امام حسين و ذبح فرزند براى حضرت ابراهيم دردناك نبود, بلكه رضايت بخش بود. اين جنبهء زندگانى اولياى خدا است كه آموزنده و مهم است و بايد به آن بيش تر توجه شود و مورد تأمل قرار گيرد.

پاسخ : اين آيهء شريفهء در سورهء تين آمده است و معناى آن را از آيهء قبل و بعد بهتر مى توان دريافت . خداوندمى فرمايد: خلق كرديم و هم ما, او را به باز مى گردانديم , مگر آن گروهى را كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند...>.از معناى آيه كاملاً واضح است كه پايين ترين درجه اى است كه انسان مى تواند به آن دست يابدو آن وقتى است كه انسان از ايمان و عمل صالح رويگردان باشد. از ظاهر آيه بر نمى آيد كه اين درجه اختصاصى به دنيا يا به آخرت داشته باشد, بلكه معناى آن عام است و مى تواند مربوط به هر دو دنيا باشد.در مورد اين كه منظور از شكل گيرى انسان از نطفه باشد, روايتى وجود ندارد, ضمن اين كه ظاهر آيه نيز با اين معنا منافات دارد. البته بعضى مفسران منظور از آن را پيرى و ضعف قواى آدمى دانسته اند, امامرحوم علامه طباطبايى با توجه با عدم سنخيت اين معنا با محتواى آيه , آن را نپذيرفته است . اما اين كه دقيقاً چه جايگاهى است , در تفاسير و روايات كاملاً واضح نشده است , زيرا انسان از درك مقام و مرتبه ءواقعى خود, به جهت محدوديت آگاهى هايش عاجز است . بنابراين غير از خدا كسى نمى تواند حد دقيقى براى يا معيّن نمايد.(1)(پـاورقى 1.ر.ك ب تفسير الميزان و تفسير نمونه , ذيل آيهء مورد بحث

پاسخ : متأسفانه از كتابى كه فقط دربارهء مهر و علّت و خواص آن نوشته شده باشد, اطلاعى نداريم . معذرت مى خواهيم .

پاسخ : جمع بين آن دو نظريه به حالت عادى و اختيارى و ناچارى غير عادى است .به اين معنى كه در حال عادى سجده بر آن صحيح نيست , اما در حالت غير عادى اشكالى ندارد.اگر در بين نماز چيزى كه بر آن سجده مى كند, گم شود و چيزى كه سجده بر آن صحيح است , نداشته باشد و وقت تنگ باشد, سجده بر آن و لباس مانعى ندارد.(1)(پـاورقى 1.برداشت از توضيح المسايل مراجع , ج 1 ص 611

پاسخ : متأسفانه دربارهء مهر امين تحقيق انجام نداده ايم . فقط مى دانيم مهرى است كه هر بار پيشانى روى آن مى گذارند, شماره عوض مى شود و عدد ركعات نماز را نشان مى دهد. يكى از مراجع بزرگوار در پاسخ اين سؤال كه فرمود: .(1)(پـاورقى 1.آيت اللّه فاضل , جامع المسايل , ج 2 ص 106 ج س 311