تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : از عوامل مهم اجتماعى نبودن، عدم اعتماد به نفس است و نيز احساس حقارت و خود كم بينى.براى اين كه آدمى بتواند مردمى و اجتماعى شود و شايستگى خويش را در جامعه بروز بدهد، بايد اعتماد به نفس پيدا كرده و احساس حقارت را كنار بگذارد.براى ايجاد اعتماد به نفس، جزوه‏اى ارسال مى‏گردد. اميدواريم مفيد باشد.ثانياً: تفكر و انديشيدن در منافع داشتن دوست خوب و متديّن و ضررهاى نداشتن رفيق، تأثير دارد.امام على(ع) مى‏فرمايد: "ناتوان‏ترين مردم كسى است كه از يافتن دوست ناتوان باشد و ناتوان‏تر از او كسى است كه دوستان خود را از دست بدهد و تنها بماند".(1)از اين حديث شريف استفاده مى‏شود كه اگر انسان نتواند در زندگى، دوست خوب و همرازى برگزيند عاجز مى‏باشد و نه جامعه برايش چندان ارزشى قائل است و نه خانواده.چنين شخصى اگر زن است، نمى‏توان خوب شوهردارى كند و انيس و همدم خوبى برايش باشد و نه مى‏تواند مادر مهربان و دلسوزى باشد. اگر مرد است، نمى‏تواند شوهر خوبى براى همسرش و پدر مشفق و مهربانى براى فرزندان باشد.امام صادق(ع) به نقل از امام على(ع) مى‏فرمايد: "المؤمن مألوفٌ، لا خير لِمَنْ لا يألف و لا يؤلف؛ مؤمن شايسته دوستى است. كسى كه با مردم دوستى نمى‏كند و مردم او را لايق دوستى نمى‏دانند، خير و خبى در او يافت نمى‏شود".(2)با توجه به مطالب فوق، لازم است با كمال دقت، دوست امين و متدينى انتخاب كنيد، تا از غربت و احساس تنهايى بيرون بياييد و گفتار و صحبت‏هاى او بهره‏مند شويد.پى نوشت‏ها: 1. نهج البلاغه فيض الاسلام، حكمت 11.2. كافى، ج 2، طبق نقل جوان، ج 2، ص 8، تأليف محمد تقى فلسفى.

پاسخ : براى اين كه بتوانيد در حد توان از نحوه شوهردارى و تربيت فرزندان و عبادت بانوى نمونه اسلام، حضرت فاطمه(ع) اطلاع پيدا كنيد، مطالعه كتاب‏هاى زير را پيشنهاد مى‏كنيم:1- سوگند نامه فدك، سيّد محمد تقى نقوى؛2- بانوى نمونه اسلام، آيت اللَّه ابراهيم امينى؛3- سير تاريخى فدك، شهيد سيّد محمد باقر صدر؛4- برترين بانوى جهان، ناصر مكارم شيرازى.

پاسخ : بيشتر كتاب‏هاى استاد شهيد مطهرى آيت اللَّه جوادى آملى، آيت اللَّه حسن زاده آملى، كتاب‏هاى آيت اللَّه مصباح يزدى، مكارم شيرازى، استاد جعفر سبحانى، كتاب‏هاى كودك "2 جلد"، جوان "2 جلد" و بزرگسال مرحوم آقاى فلسفى، هم چنين كتاب هايى كه انجمن اوليا و مربّيان نوشته‏اند، براى جوانان مفيد مى‏باشد.گفتنى است: درك مطالب برخى از كتاب‏هاى مذكور شايد مشكل باشد، اما آن‏ها را بخوانيد و از بعضى اساتيد استمداد كنيد.

پاسخ : از نظر شرعى تنها پيش محارم مى‏توان بدون روسرى و حجاب ظاهر شد و به عنوان مثال پيش شوهر خواهر، پسر دايى، پسر عمو و برادر شوهر نمى‏شود بدون روسرى ظاهر شد.حكم الهى به خاطر تمسخر و حرف نزدن وطرد شدن از جامعه و خواستگارى نكردن عوض نمى‏شود. به خداوند اتكال داشته باشيد و طبق اوامر و نواهى او عمل كنيد كه شما را تنها نخواهد گذاشت و حتماً به شما كمك مى‏كند و محبوبيت شما را در دل ديگران مى‏اندازد.قرآن مى‏فرمايد: "اى مؤمنان: اگر خدا را يارى كرديد (گوش به حرف او باشيد) شما را يارى خواهد كرد و شما را در كارها ثابت قدم نگه مى‏دارد".(1)در آيه ديگر مى‏فرمايد: "آن هايى كه ايمان آوردند و عمل صالح و شايسته انجام دادند، به زودى خداوند محبّت و عشق آن‏ها را در دل ديگران قرار مى‏دهد".(2)براى اعتماد به نفس، جزوه‏اى ارسال مى‏گردد. اميدواريم مفيد باشد.پى نوشت‏ها: 1. محمد (47) آيه 7.2. مريم (19) آيه 96.

پاسخ : محارم عبارتند از: پدر، برادر، فرزند، فرزند برادر و خواهر، عمو، دايى، شوهر، فرزندان شوهر، جد پدرى و مادرى و... به غير اين‏ها نامحرم گفته مى‏شود.تفاوتشان زياد است، از جمله:1- پيش محارم مى‏توان بدون روسرى ماند؛2- محارم را مى‏توان بوسيد؛3- با محرم نمى‏توان عروسى نمود.

پاسخ : خواهر گرامى! اكثر قريب به اتفاق افراد اين واحد روحانى هستند و رازدار. در اين جا غير از صداقت و راستى خبرى نيست. هر چه درد دل داريد، با ما در ميان بگذاريد، كه غير از افراد اين واحد كسى از پرسش‏ها اطلاعى ندارد.هر مكلّفى (دختر از نُه سالگى و پسر از پانزده سالگى) بايد در احكام غير ضرورى دين، يا مجتهد باشد كه بتواند احكام را از روى دليل به دست آورد. يا از مجتهد تقليد كند؛ يعنى به دستور او رفتار نمايد و يا از راه احتياط طورى به وظيفه خود عمل نمايد كه يقين كند تكليف خود را انجام داده است، مثلاً اگر مجتهدى عملى را حرام بداند و مجتهد ديگر حرام نداند، آن عمل را انجام ندهد و اگر مجتهدى عملى را واجب و ديگرى مستحب بداند، آن را به جا آورد.(1)بر اين اساس چون شما نه مجتهد هستيد و نه عمل به احتياط مى‏كنيد، بايد از مجتهدى تقليد كنيد.از هر يك از مراجع عظامى كه جامعه محترم مدرسين معرفى كردند، يعنى آيات عظام: بهجت، فاضل لنكرانى، مقام معظم رهبرى، وحيد خراسانى، آشيخ جواد تبريزى، شُبيرى زنجانى و مكارم شيرازى تقليد كنيد، از نظر شرعى منعى ندارد. اگر غير از اين هفت نفر مراجع ديگرى وجود دارند، مى‏شود از آن‏ها تقليد كرد.گرفتن رساله و نگه داشتن آن لازم نيست، بلكه هر موقع از نظر شرعى مشكلى پيش بيايد مى‏شود از طريق روحانى محلّ و يا شخص مطّلعى رفع مشكل نمود.تقليد از مرجع مراسم خاصى ندارد. همين اندازه نيّت كند مى‏خواهم از امروز مطابق دستور فلان مرجع عمل كنم، كافى مى‏باشد.پى نوشت‏ها: 1. توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 13، مسئله 1.

پاسخ : در محاسن برقى آمده: حماد بن عثمان از امام صادق(ع) نقل كرده است كه: حضرت سخنى از ارواح مؤمنان به ميان آورد و فرمود: آن‏ها يكديگر را ملاقات مى‏كنند. با تعجب گفتم: يكديگر را ملاقات مى‏كنند؟! فرمود: آرى، يكديگر را مى‏شناسند و از هم سؤال مى‏كنند.(1)در كافى آمده است: امام صادق(ع) فرمود: "مؤمن نزديكان خود را ديدار مى‏كند و آن چه را دوست دارد مى‏بيند...".(2) نيز در كافى از امام صادق(ع) نقل شده است كه فرمود: "ارواح مؤمنان در قالب و صورتى مثل بدن دنيوى، در درختزارى از بهشت قرار دارند و يكديگر را مى‏شناسند و از هم سؤال مى‏كنند. وقتى روح تازه‏اى بر آن‏ها وارد مى‏شود مى‏گويند: او را به حال خود بگذاريد، زيرا از هول عظيمى به سمت ما مى‏آيد.سپس از وى مى‏پرسند: فلان كس چه شد؟ فلان آقا چه شد؟ اگر بگويد: من كه آمدم، او زنده بود، اظهار اميدوارى مى‏كنند او هم نزد آنان بيايد، ولى اگر بگويد: او از دنيا رفته و جلوتر از من آمده است. همه متأثر مى‏شوند و مى‏گويند: سقوط كرد؛ يعنى گرفتار عذاب شده است.(3)اين روايات صريحاً مى‏گويد: افراد يك خانواده اگر مؤمن باشند، در عالم برزخ با هم ملاقات مى‏كنند و از هم سؤال مى‏كنند و از زنده‏ها جويا مى‏شوند كه چه مى‏كنند؟پى نوشت‏ها: 1. علامه محمد حسين طباطبايى(ره)، الميزان، تفسير روايى، ذيل آيات 153 - 157، چ 1، ص 513.2. همان؛ بحارالانوار، ج 6، ص 234، چاپ بيروت، انتشارات احياء التراث العربى... .3. بحارالانوار، ج 6، ص 514، چاپ بيروت، انتشارات احياء التراث العربى... .

پاسخ : نظر مراجع بزرگوار در اين مسئله مختلف است. برخى مثل آقايان: گلپايگانى و اراكى و حكيم، بهجت مقتدند: رقص منشأ فساد است و اشكال دارد؛ خواهر قص زن براى زن باشد و يا مرد براى مرد، اما رقص زن براى شوهر مانعى ندارد.(1)حضرت آيت اللَّه فاضل مى‏فرمايد: به طور كلّى رقص منشأ فساد و از بين رفتن حيا است، و احتياط در ترك رقص است، اما رقص زن براى شوهر مانعى ندارد.(2) آيت اللَّه خويى رقص زن براى زن‏ها و مرد براى مردها را، مشروط بر اين كه با ابزار ديگرى توأم نباشد، بى اشكال مى‏دانند.امام خمينى(ره) نير رقص زن براى زن و مرد براى مرد را جايز مى‏دانند. بر اين اساس بايد ببينيد نظر مرجع تقليد شما در اين خصوص چيست.پى نوشت‏ها: 1. استفتائات جديد، ج 1، ص 149، سؤال 535.2. جامع المسائل، ج 1، ص 486، سؤال 1734.

پاسخ : خواهر گرامى! از مرجع بزرگوارى پرسيده‏اند: در مسايلى كه انسان شك مى‏كند، تكليف چيست؟در پاسخ فرمود: در هر مسئله‏اى اگر چند بار شك كند، به شك خود ترتيب اثر ندهد.نيز سؤال كرده‏اند: مدّتى است كه به مرض خطرناك وسواس مبتلا شده‏ام و در همه كارهايم شك مى‏كنم. بفرماييد تكليفم چيست؟در پاسخ فرمود: وظيفه شرعى شما اين است كه به شك خود اعتنا نكنيد.(1)همواره در شك، بر درستى كارتان بنا بگذاريد و بدانيد وسوسه‏هاى شيطانى است، چون شيطان از مؤمن مأيوس مى‏شود و نمى‏تواند او را به گناه وادار نمايد، لذا در نماز و طهارت و نجاست به وسواس مى‏اندازد.با توجه به فتواى فوق وظيفه شما اين است كه به شك خود اعتنا نكنيد. همين كه بعد از وارسى بدن و اطمينان پيدا كردن به نبود مانع، به نيّت غسل زير دوش قرار گرفتيد و يك بار سر و گردن و يك بار طرف راست و يك بار طرف چپ را شستيد، بگو انشاءاللَّه غسل كامل است و به همه جاى بدنم آب رسيده است.كوچك‏ترين دغدغه‏اى نداشته باشد كه خداوند ارحم الرّاحمين است.پى نوشت‏ها: 1. آيت اللَّه فاضل، جامع المسايل، ج 1، ص 631، س 2206 و 2207.

پاسخ : گذاشتن ناخن شرعاً اشكالى ندارد و اگر روى آن لاك نباشد و زير آن به گونه‏اى كثيف نباشد كه مانع رسيدن آب باشد، غسل كردن و وضو گرفتن با آن اشكالى ندارد، ولى از نظر عرفى، به ويژه عرف شيعه، كارناپسندى است و در شأن يك زن مذهبى نيست. لذا بهتر است از چنين كارى خوددارى شود. پاسخ قسمت ديگر: مراجع عظام، غنايى را كه داراى طرب و ترجيع باشد، حرام مى‏دانند؛ خواه موجب رفع خستگى باشد، خواه نباشد.نيز معتقدند: غنايى كه مناسب مجالس لهو و لعب باشد، حرام است؛ خواه آهنگش زيبا و محتوايش خوب باشد يا نه.(1)گفتنى است: چنين غنايى اگر با صداى زن باشد، حرمتش شديدتر خواهد بود. البته ميان موسيقى و غنا فرق هست و گوش دادن به صداهايى كه حتم نداريد حرام است (مشكوك است) اشكالى ندارد.پى نوشت‏ها: 1. برداشت از جامع المسايل، ج 1، ص 254، سؤالات 988 و 989.