تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : در نظام جمهورى اسلامى كه قانون اساسى فصل الخطاب همه است، اگر هر كدام از قواى مجريه، قضائيه و مقننه به وظائف خود عمل كنند و در كار يكديگر مانع تراشى نكنند، كار به خوبى پيش مى رود و هر كدام از مسئولان كشور مى توانند با همكارى و هماهنگى، اين نظام راكه ثمره فداكارى وخون هزاران شهيد و معلول و جانباز است، به پيش ببرند و بر رونق كشور پهناور ايران اسلامى بيافزايند، امگا اگر بنا شود كه هر كدام از قواى سه گانه در كار يكديگر دخالت كنند، مسلّماً هيچ كدام نخواهند توانست به اهداف عالى كشوردارى برسند و در نتيجه امنيت و اقتصاد كشور دچار تزلزل و بر مشكلات مردم افزوده خواهد شد.در مورد اين كه چه كسى يا چه حزب و گروهى مانع كار رياست محترم جمهورى شده است، اطلع دقيقى نداريم. شايد همان طور كه جنابعالى فرموده‏ايد جناح محافظه كار مانع تراشى كرده است و شايد هم ناتوانى نيروهاى دست اندركار باعث به تأخيرافتادن اهداف ايشان شده است. به نظر مى رسد اگر رياست محترم جمهورى بتواند همه مردم ايران را با هم متّحد كند و تفرقه‏ها و دشمنى هايى را كه اين گروه با آن گروه پيدا كرده، بر طرف كند و همه را به سوى يك هدف كه پيشبرد اسلام و انقلاب اسلامى است، پيش ببرد و از اختلاف و تنش‏ها بكاهد، در كارش موفق‏تر خواهد بود.از سوى ديگر قانون اساسى، رياست جمهورى را موظّف بر حُسن اجراى قانون اساسى كرده است.

پاسخ : اين واحد سعى بر آن دارد تا از هر گونه مطالب تنش زا اجتناب كند. در اعلاميه‏ها نيز به گونه غير مستقيم از پاسخ‏هاى سياسى معذرت خواسته‏ايم. از اين رو از پاسخ اين سؤال معذوريم. مضافاً بر اين كه در فتنه‏ها نبايد داخل شد، به ويژه بين دو گروه مذهبى. وانگهى روزنامه‏ها مطالبى مى نويسند و به حكم قرآن "الّذين يستمعون القول فيتبعون أحسنه"؛ كسانى كه سخن را بشنوند و در آزمايشگاه عقل ريخته و تحليل كنند و بهترين آن را گزينش نمايند. بى شك اينگونه از صاحبان انديشه محسوب مى شوند. به فضل الهى ملت‏ها ما هشيار شده‏اند و حق و باطل پشت پرده نمى‏ماند.با مراجعه به منابع و گفتار آقايان خود مى توانيد علت استعفا را بفهميد و مقصر اصلى و فرعى بحران فرهنگى را به دست آوريد.

پاسخ : در اين جهت ترديد نيست كه خداوند متعال به تمام جهان هستى احاطه دارد. غيب و شهود نسبت به او يكسان است. اين زمان و آن زمان، اين مكان و آن مكان ندارد، چون وجودش غير محدود و برتر از زمان و مكان است و چيزى از او غايب نيست. همان طور كه به جهان شهود احاطه دارد، به جهان غيب نيز احاطه دارد. امّا بايد ديد آيا غير از خدا كسى مى تواند علم به غيب پيدا كند؟ آيا تنها خدا است كه به جهان غيب احاطه دارد يا بشر هم مى تواند با آن جهان ناديدنى تماس بگيرد؟بعضى گفته‏اند: علم به غيب مخصوص خدا است و از ديگرى حتى پيامبران ساخته نيست و دليل آنان آيه "و عنده مفاتح الغيب لا يعلمها الاّ هو".(1) و نظائر آن است.اين مطلب را قبول مى كنيم كه غيب مطلق و بالذات از مختصّات خدا است. او است كه وجودش غير محدود است و چيزى از او غايب نيست و بالذات بر جهان غيب احاطه دارد و در علومش احتياجى به غير ندارد. پيامبران گرچه از ديگران كامل ترند، ليكن به هر حال وجودشان محدود به زمان و مكان است.بنابراين پيامبران به غيب مطلق دسترسى ندارند، ليكن چنان نيست كه ارتباط با جهان غيب به طور كلّى براى بشر محال باشد، بلكه خدايى كه مالك غيب و شهود است، مى تواند بعض افراد لايق را با آن جهان ارتباط دهد و درى از غيب را برايشان بگشايد و حقايقى را بر آينه صاف وجودشان افاضه و اشراق كند. قرآن كريم نه تنها اين گونه علم غيب را از پيغمبران نفى نكرده، بلكه اثبات كرده است: "عالم الغيب فلا يظهر على غيبه أحداً إلاّ من ارتضى من رسول فانّه يسلك من بين يديه و من خلفه رصداً؛(2) داناى غيب خدا است. پس هيچ كس را از غيب خويش مطلع نخواهد كرد مگر فرد برگزيده را مانند پمير در جلو رو و پشت سرش نگهبان‏ها مى آورد".چنان كه ملاحظه مى فرماييد در آيه مذكور مى فرمايد خدا عالم به غيب است و هيچ كس را بر غيبش مطلع نمى‏كند مگر افراد برگزيده مانند رسول را، معلوم مى شود رسول استثنا شده است. او مى تواند با تأييدات الهى با جهان غيب مرتبط گردد.در بعضى از آيات مى فرمايد: ما اخبار غيب را در اختيار پيغمبر قرار مى دهيم، مثلاً فرموده: "ذلك من انباء الغيب نوحيه اليك؛(3) اين اخبار غيبى است كه به تو وحى مى‏كنيم".از اين قبيل آيات استفاده مى شود خداوند متعال پاره‏اى از حقايق و مطالب غيبى را به وسيله وحى بر پيغمبران نازل مى كند. به طور كلّى بايد گفت: در اين جهت ترديد نيست كه بر پيغمبران وحى مى شود. وحى عبارت است از يك نوع ارتباط مخصوص و تماس مرموز و خارق العاده به واسطه افاضات پروردگار حكيم. درى از غيب به روى پيغمبر باز مى شود و پرتوى از عالم نورانى بر گوهر تابناك قلب او مى تابد و به وسيله چشم باطن گوشه‏اى از جهان را مشاهده مى كند. ناگفته نماند كه گرچه پيغمبران مى توانند با جهان غيب تماس بگيرند، ولى به غيب مطلق و نامحدود دسترسى ندارند و بيش از ظرفيت محدودى وجودى خودشان نمى‏توانند از آن عالم نامحدود استفاده كنند. به علاوه در اين مقدار از علم غيب هم استقلال ندارند و علومشان بالذات نيست، بلكه به تأييدات و افاضات پروردگار جهان نيازمندند.غير از انبياء، امامان و اولياى خدا نيز به وسيله الهامات الهى از غيب بهره‏مند مى شوند و ليكن الهام آنان از سنخ وحى نيست. حقايقى ازجهان غيب در قلبش القا مى شود و روز به روز بلكه ساعت به ساعت بر علمش اضافه مى شود. امام باقر(ع) مى فرمايد: "مقدار علم پيامبر(ص) را از حضرت على(ع) سؤال كردند. فرمود: پيامبر(ص) علم جميع پيامبران را مى دانست واز حوادث گذشته و آينده اطلاع داشت. به خدايى كه جانم در دست او است سوگند! من همه علوم پيامبر را مى دانم و از گذشته و آينده تا قيامت اطلاع دارم".(4)امام صادق(ع) فرمود: "به خدا سوگند! من از موجودات آسمان و زمين و بهشت و دوزخ اطلاع دارم. حوادث گذشته و آينده را مى دانم و همه اين‏ها را از كتاب خدا فهميده‏ام".(5)ابوبكر حضرمى مى گويد: حضرت صادق(ع) فرمود: اى ابابكر! چيزى از شهر شما بر من مخفى نيست.(6)نمونه هايى از اخبار غيبى اميرالمؤمنين(ع) و ديگر ائمه(ع) در كتاب‏هاى معتبر و در زيارات آمده است كه ذكر يك يك آن‏ها از حوصله اين مقاله بيرون است.(7)پى نوشت‏ها: 1. انعام (6) آيه 59.2. جن (72) آيه .3. آل عمران (3) آيه 44.4. بحارالانوار، ج 26، ص 110.5. همان، ص 111.6. همان، ص 136.7. ابراهيم امينى، بررسى مسائل كلّى امامت، ص 284، با تلخيص.

پاسخ : خواهر گرامى خانم زهرا ثامرى ; از اين كه با ما مكاتبه كرده و مشكل خود را مطرح نموده ايد و راه حل خواسته ايد متشكريم . مهم ترين دغدغه پسران و دختران در جوانى ازدواج است , مخصوصاً دختران بيشرت در اين باره نگرانى دارند. چند چير در ازدواج و رغبت خواستكارها مورد اهميت استك 1 شرافت خانوادگى و اخلاق پدر و مادر و وجهه اجتماعى و محلى آنان اگر دخرى داراى همه محاسن باشد, ولى درخانواده اى كه داراى آبرو و حيثيت اجتماعى نباشد, بزرگ شده باشد, اين مسئله براى خواستكارهاى دختر, نقطه منفى محسوب مى شود.2 زيبايى و شكل و شمايل دختر نقش به سزايى در اين مسئله دارد.3 اخلاق و منش دختر نيز مهم است .4 دعاها و نفرين هاى ديگران بى اثر نيست گاهى دخترى در كودكى به پدر و مادر يا مادر بزرگ يا پدر بزرگ آزار و اذيت هاى فراوانى مى كند و آنان نفرين مى كنند.5- شياطين و اجنه نيز مى توانند نقشى در اين مسئله داشته باشند همچنان كه قرآن داستان ساحران وجادوگران را كه بين زن و شوهرها تفرقه و جدايى مى انداختند, بيان مى كندك فرشته بابل عيسى بن سقفى گويد: من جادوگر بودم و مردم به من مراجعه مى كردند و براين كار مزد مى گرفته و ار اين زاه تأمين معاش مى نمودم . سالى به حج رفتم و در آن جا به حضور امام صادق 7شرفياب شدم . شرح حال خودرا به خدمتش عرضه داشتم و گفتم : اكنون توبه كرده ام . آيا اين كار بشخش حايزى هم دارد؟ فرمود: آرى ,بگشاى , ولى مبند(). (بخت افراد را بگشاى و بخت كسى را نبند). خواهر گرامى : علت اين كه ازواج شما(پـاورقى 1ـ سيد مصطفى دشتى , معارف ومعاريف , ج 6 ص 215صورت نگرفته است براى ما معلوم نيست و نمى توان به طور قطع گفت كه جادو و سحر باعث عدم ازدواج شما شد. ولى خوب است هر روز و شب چندين مرتبه آيت الكرسى و سوره هاى ناس و فلق را بخوانيد و نذر وعهدى با خدا ببنديد كه خدواند متعال هر چه زودتر زمينه ازواج خوب و صحيح شما را فراهم سازد. نكته ديگراين كه اگر خواستگارى به سراغتان آمد, اگر متدين بود, در زمينه هاى ديگر سخت گيرى نكنيد. ضمناً با تلفن 7743183با مسئول واحد آقاى شريعتى تماس بگيريد, شايد راه حل بهترى به شما ارائه دهد.

پاسخ : ترجمه آيه ايناست: "اى پيامبر! بگو: اى خدا! مالك پادشاهى و حكومت تويى.آن را به هر كس كه بخواهى مى‏دهى و از هر كس كه بخواهى، مى‏ستانى و هر كس را بخواهى، عزيز و يا ذليل مى‏كنى. تمام خيرات به دست قدرت تو است و بر هر چيزى توانايى".در شأن نزول آيه آمده است: درجنگ خندق، مسلمانان از ترس مشركان و يهوديان و ديگر گروه‏هاى مخالف كه هم پيمان شده بودند تا با پيامبر و مسلمانان بجنگند، به دور مدينه خندق مى‏كندند. به ناحيه‏اى برخورد كردند كه سنگ سختى بود و هر چه كردند نمى‏توانستند آن را بشكنند. پيامبر(ص) سه ضربه بر آن سنگ زد. در هر ضربه‏اى برقى جهيد و پيامبر فرمود: به زودى مداين و يمن و روح را فتح خواهيد كرد. منافقان مسخره‏آميز گفتند: شما از ترس خود داريد خندق مى‏كنيد و از طرفى پيش بينى‏هاى عجيب و غريب مى‏كنيد؟! كه اين آيه نازل شد.(1)با توجه به شأن نزول آيه مى‏فهميم آيه در جهت مقابله با منافقان و كج انديشان است كه همه چيز را با عينك مادى گرايى مى‏بينند و قدرت خداوند متعال را ناديده مى‏گيرند.مفهوم آيه اين است كه خداوند زمينه حكومت و عزّت و يا ذلّت كسى را فراهم مى‏كند، كه منافاتى با تصميم و همت و تلاش و كوشش افراد جامعه ندارد. همه بايد تلاش كنند تا به عزت دست يابند. وقتى كه به عزت دست يافتند، مورد امتحان الهى قرار مى‏گيرند و بايد جوابگوى كردار خويش باشند. "و لا يحسبن الذين كفروا انما نملى لهم خير لأنفسهم انما نملى لهم ليزداد و اثماً و لهم عذاب مهين؛(2) كافران كه به آنان مهلت مى‏دهيم، گمان نكنند كه به نفع آنان است، بلكه به آنان مهلت مى‏دهيم تا گناهانشان بيشتر شود و عقوبتشان سخت‏تر و خوار كننده‏تر شود".بنابراين اگر كسى به قدرت و مقام دست يافت، كمك الهى همراه او بوده است و اگر به وظائفش عمل نكرد، او را دچار ذلت مى‏كند. پس عزت و ذلت دست خدا است. اما تلاش و كوشش براى رسيدن به عزت و قدرت از انسان است.پى‏نوشت: 1 - تفسير نمونه، ج‏2، ص 362.2 - آل عمران(3) آيه 183.

پاسخ : بسيارى از مسائلى كه در رساله‏هاى عمليه نوشته شده است، براى انسان، كم اتفاق مى‏افتد يا اصلاً اتفاق نمى‏افتد. نوشتن آن‏ها در توضيح‏المسائل برايتوجه و آگاهى مردم است، كه اگر براى مسلمان اين مسئله اتفاق افتاد، بتواند آن را از توضيح المسائل استفاده كند، مثلاً درباره زكات گفته شده كه بر نه چيز واجب است.بسيارى از مردم آن نه چيز را ندارند، مثلاً شخصى كه پزشك يا مهندس است، نه شتر دارد و نه گاو و نه گوسفند و نه خرما و كشمش... پس چرا اين مسائل را در رساله مى‏نويسند؟ يا وقتى كه در رساله مى‏نويسند در اين موارد خمس واجب است، كسانى هستند كه جزء هيچ كدام از آن موارد نيستند، يا درباره قصاص و حدود الهى و ديات و... بسيارى از موارد كه در رساله‏هاى عمليه نوشته مى‏شود مبتلابه عموم نيست و نوشتن آن‏ها براى اطلاع و آگاهى مردم و براى اين است كه اگر يك نفر از مردم به آن مبتلا بود، وظيفه‏اش را بداند.ژثانياً در بسيارى از مناطق، مسلمانان شتردار هستند، شما نبايد فقط به منطقه مسكونى خودتان توجه داشته باشيد.

پاسخ : نامه شما رسيد, ار يك جهت متأثر شديم و از سوى ديگر بسيار خرسنديم كه جوان هاى مقاومى هستند كه على رغم مشكلات فراوان به كسب علم و تحصيل ادامه مى دهند. ما يقين داريم كه خداوند متعال مشكلات را حل كرده و شما بااين استعداد درخشان مجبور به ترك تحصيل نخواهيد شد, ولى مركز ما صرفاًمسئوليت پاسخ گويى شرعى , اخلاقى , اجتماعى و علمى را بر عهده دارد. و هيچ گونه بودجه و امكاناتى براى كمك به افرادى همانند شماخواهر گرامى در اختيار ندارد. اميدواريم عذر مار را پذيرا باشيد. به هيچ وجه نبايدنااميد شويد خداوند انشاءالله كمك خواهد كرد. به هر حال ما به كميته امداد امام خمينى (ره ), امام جمعه شهرتان , نماينده رهبرى , آقاى موسوى و بنياد جانبازان انقلاب اسلامى نامه مى نويسيم و مشكل شما را با آنان در ميان مى گذاريم اميدواريم كه قدم هايى در راه برطرف كردن مشكلات شما بردارند. از خداوند سعادت وبهروزى و نيل به مدارج عالى تحصيل رابراى شما خواهانيم .انشاءالله .

پاسخ : برادر بزرگوار! سير مراحل پاسخ بدين قرار است:ابتدا مسئول اخذ نامه‏ها آن را مطالعه و مشخص مى‏كند شبهات فرستنده چه نوع شبهاتى است: فقهى، كلامى، عرفانى، فلسفى، تاريخى، مذهبى، روانشناسى و سياسى.پس از مشخص شدن، به پاسخ دهندگان مربوطه سپرده مى‏شود.اگر شبهات علمى و تحقيقى باشد، پاسخ دهنده بعد از مطالعه كتب مربوطه، به پاسخ مى‏پردازد. آن گاه پاسخ زير نظر نقادانه مسئول محترم واحد يا جانشين او قرار مى‏گيرد تا در صورت نياز به اصلاح( حذف و اضافه و...) اصلاح شود.سپس تحويل ويراستار مى‏شود و بعد از آن در اختيار تايپيست قرار مى‏گيرد. بعد از تايپ مجدداً مد نظر قرار مى‏گيرد تا كم و زياد و جابه جايى نشده باشد. بالاخره به نشانى فرستنده ارسال مى‏گردد.

پاسخ : از مكاتبه شما متشكريم. بسيارى از بانوان در فقدان شوهرانشان تلاش كرده‏اند تا به تحصيل ادامه داده و بر معلومات خود بيفزايند و در ضمن بچه‏ها را هم به سامان برسانند. ايثار و فداكارى مادران همواره اعجاب آور و تحسين برانگيز است، حضرت عالى هم مى توانيد به طول شبانه به تحصيل ادامه دهيد و در تهران هم به يكى از مكتب‏ها مراجعه كرده دروس حوزى را بخوانيد.البته بهتر اين است كه با مسئول واحد پاسخ به سؤالات تماس بگيريد تا ايشان شما را به يكى از مدارس معرفى كند. تلفن واحد پاسخ به سؤالات 7743183 مى باشد.

پاسخ : ميرزا از مجاهدان مشروطيت و رهبر قيام جنگل بود. نام ميرزا كوچك خان يونس و معروف به ميرزا كوچك خان فرزند ميرزا بزرگ از مردم رشت و ساكن استادسرا بود.ميرزا در سال 1298 هجرى قمرى به دنيا آمد. براى ادامه تحصيل به تهران آمد و تحت تأثير حوادث و انقلابات كشور قرار گرفته و افكارش تغيير يافت و به صف مجاهدان مشروطيت پيوست...(... تاريخ گواهى مى دهد كه ميرزا كوچك خان براى آزادى كشور و نجات مردم از ستم مبارزه مى كرد و زير سؤال بردن مبارزات او اصلاً صحيح نيست) گويا ميرزا كوچك مى خواست مركز اتحاد اسلام تأسيس كند... .در نهايت درجه معتقد به دين اسلام و به همان حدّ نيز وطن پرست بود، شايد آن هم از راه اين كه ايران وطن او يك مملكت اسلامى است و دفاع از آن را واجب مى شمرد.(1)ميرزا كوچك خان يك طلبه آزاديخواه و مسلمان و متدن بود. قيامش اسلامى و مردمى و هدفش براندازى و سرنگونى تاج و تخت مستكبرين بود. ميرزا كوچك خان جنگلى پس از كودتاى سال 1299 هجرى شمسى به دست مخالفان كشته شد و در گوشه‏اى از شهر رشت مدفون شد.(2)پى نوشت‏ها: 1. با تلخيص از لغت نامه دهخدا، ج 11، ص 14675.2. با تلخيص از مهر معين، فرهنگ فارسى، ج 6، ص 1619.