تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : استمنا و خود ارضايى عملى است حرام و زيان بار و توبه و ترك آن واجب است . استمنا آفتى خطرناك و عملى است شوم كه عواقب بسيار شكننده و نگران كننده اى دارد و به طور جدى بايد از اين عمل اجتناب كرد. براى ترك استمنا جزوه اى برايتان ارسال مى شود. اميدواريم با اجراى راه هاى آن اين عادت ناپسند ترك شود.

پاسخ : در صورتى كه جوان مذكور واقعاً خواهان زندگى مشترك با شما است، بايد در اين جهت قدم برداريد و اقدامات اوليه را انجام دهد. يعنى خانواده خود را در جريان قرار دهد و زمينه خواستگارى را فراهم نمايد. قبل از اين كه به صورت رسمى از شما خواستگارى نمايد، از هرگونه ارتباط و تماس خاصى با آن شخص خوددارى نماييد كه ممكن است خداى ناكرده به ورطه سقوط و انحراف كشيده شويد چون اغلب جوان‏ها دروغ مى‏گويند و مايلند بهره بردارى، حتى درحد صحبت و گردش كردن داشته باشند و بعد بروند به سراغ كارشان. لذا ممكن است محروميت از ادامه تحصيل را براى شما به همراه داشته باشد. پس به خواسته اين شخص درخصوص ارتباط قبل از ازدواج توجهى ننماييد و سعى كنيد گوهر عفت و پاكدامنى را از دست ندهيد و اگر واقعاً شما را مى‏خواهد، قبول نكردن ارتباط قبل از ازدواج او را بيشتر مصمم خواهد كرد، ولى اگرملاقات حضورى را بيش از يك بار بپذيريد، با خود خواهد گفت اين دختر با همه مرتبط بوده است. همان طورى كه خود آن شخص به شما گفته است كه عيد به خواستگارى خواهد آمد، صبر كنيد. متوجه خواهيد شد كه آيا ايشان در ادعاى خود صادق است يا نه. تنها بودن دليل نمى‏شود كه عفت و تقوا را به آسانى از دست دهيم. با توجه به اين كه جوانى وره كشش‏ها و هيجان‏ها است و قلب انسان در اين مرحله نقش‏پذير است، به خوبى مى‏توان دريافت معاشر خوب و صالح چه نقش بزرگى در پرورش قواى روحى و عاطفى انسان بازى مى‏كند. از اين رو سعى كنيد معاشرت‏هاى شما براساس موازين شرعى و حفظ گوهر عفت و پاكدامنى باشد و از معاشرت با نامحرم خوددارى نماييد و در همه كارها خدا را حاضر و ناظر بر اعمال خود بدانيد. در حديث داريم كه مؤمن دو بار از يك سوراخ ضربه نمى‏بيند. حضرت عالى نوشتيد كه بعضى به عنوان ازدواج با من صحبت كردند و اقدام نكردند و اسمم به بدى در رفته است. از همين امر عبرت بگيريد. در عين احترام در گفتگوى تلفنى، از حضور بيش‏تر عذر خواهى كنيد و بگوييد در صورتى كه از طرف خانواده به خواستگارى مد، مى‏توانيم در منزل ما ساعت‏ها حرف بزنيم. اگر خدا قسمت كرد، هر دو مى‏پذيريم و مراسم به وسيله والدين بر پا خواهد شد.

پاسخ : خواهر گرامى تأخير شما در مراجعه به پزشك موجب مى‏شود كه وضعيت جسمى خود مطلب نشويد و اين امر در آينده مشكلات بيشترى براى شما به همراه خواهد داشت و حال آن كه اگر زودتر به پزشك مراجعه كنيد، از وضعيت جسمانى خود مطلع خواهيد شد. اگر ناراحتى نداشتيد كه آرامش خاطر پيدا مى‏كنيد. ترس‏هاى خيالى را كنار بگذاريد. امروز بيمارى‏هاى غير قابل علاج درمان مى‏شود. دكتر برويد و اگر ناراحتى خاصى مشاهده شد، در جهت رفع آن اقدام كنيد اگر اين امر را موكول به بعد نماييد. اگر خداى نكرده بيمارى مزمنى داشته باشيد. دير يا زود خودش را نشان مى‏دهد و معالجه سخت‏تر خواهد شد و بسا ممكن است در زمان تشكيل زندگى جديد با مشكل مواجه شويد.پس اگر به خاطر عامل دومى كه خودتان ذكر كرديد، (تشكيل خانواده) باشد، بايد هر چه سريع‏تر به پزشك مراجعه نماييد و سلامت خود را احراز نماييد. نرفتن نزد پزشك، فشار روحى و ناراحتى شما را بيشتر خواهد كرد. هر چه سريع‏تر به پزشك مراجعه نماييد تا آرامش خاطر پيدا كنيد.

پاسخ : تحصيل علوم دينى فضل زيادى دارد و انسان مى‏تواند با تحصيل علم و تهذيب نفس به مقامات عالى نايل آيد، اما همه راه‏هاى موفقيت و تعالى منحصر به تحصيل حوزه و طلبه شدن نيست، بلكه اگر انسان در مسير الهى قدم بردارد و زندگى خود را براساس تعاليم اسلام تنظيم كند، مى‏تواند در برابر مشكلات و سختى‏ها ايستادگى كند و به كمالات علمى و اخلاقى برسد.انسان مؤمن، اختصاص به يك صنف يا گروه خاصى ندارد، بلكه در هر قشرى مى‏تواند وجود داشته باشد. اين گونه انسان‏ها كسانى هستند كه برنامه زندگى خود را براساس تعاليم اسلامى تنظيم كرده و سعى مى‏كنند عامل به اين دستورها باشند. سعى كنيد تقواى الهى را پيشه كنيد اجبات را انجام دهيد و محرمات را ترك كنيد كم كم به درجه‏اى از صلابت و استوارى خواهيد رسيد كه به راحتى بر مشكلات و خطرات فراروى خود فايق مى‏شويد و ملكه تقوى در وجود شما حاكم خواهد شد. در اين صورت تمايل درونى شما به سمت نيكى‏ها و خوبى‏ها خواهد بود و از بدى‏ها و زشتى‏ها دورى خواهيد كرد. پس يعى كنيد ايمان خود را تقويت كنيد و عمل صالح انجام دهيد. به تدريج خواهيد يافت كه صلابت و استحكام دينى شما به حدى خواهد رسيد كه نه تنها حافظ خود شما است، بلكه مى‏تواند به كمك ديگران هم بشتابيد و مشكلات آنان را نيز برطرف نمايد.

پاسخ : شايد به خاطر حساسيت گمان مى‏كنيد ظلم زيادى كرده باشيد. پدر و مادر كه مى‏بخشند و از دوستان حلاليت بطلبيد. دستور اسلام را مى‏نويسيم تا ديگران بهره‏مند شوند. به شرط اول توبه و جلب رضايت است. اين امر ممكن است به دو صورت تحقق شود: مستقيم و غير مستقيم.به صورت مستقيم در جايى است كه تضييع حق به صورت علنى صورت گرفته و شخص از اين امر ناراحت شده و لطمه ديده باشد. در اين صورت شخصى كه حق الناس بر ذمه دارد، بايد به صورت مستقيم جبران آنچه را فوت شده بكند و از طرف مقابل حلاليت بطلبد و رضايت او را جلب نمايد. اگر از او غيبت كرده، جبران كند و اگر مالى طلب دارد حلاليت بطلبد يا در آينده بپردازد.به صورت غير مستقيم در جايى است كه بدون اين كه طرف مقابل بداند ما حقى را از او تضييع نماييم كه به صورت غير مستقيم قابل جبران و تدارك باشد. در اين صورت ما بايد گذشته را جبران و آنچه را فوت شده تدارك كنيم تحصيل رضايت به صورت مستقيم لازم نيست بلكه با دعا و استغفار و طلب مغفرت از خداوند متعال در جبران گذشته بكوشيم و از آيات قرآن كريم و اخبار اهل بيت (ع) استفاده مى‏شود كه نه تنها آزردن و رنجاندن والدين حرام و از گناهان كبيره است، بلكه احسان و نيكى كردن و اداى حق آنها واجب و ترك آن حرام است. هم چنين آمده است: نيكى به والدين كفاره گناه است. نگاه شفقت‏آميز به پدر و مادر ثواب يك حج مخقبول را دارد و خشنودى والدين خشنودى خدا است و نيكى به والدين از بزرگ‏ترين واجبات الهيه است و...(3)درباره دوستان بايد سعى كنيم عيب پوش باشيم و يار و ياور آنان باشيم از شادى‏هاى آنان شاد و از ناراحتى‏هاى‏آنان ناراحت شويم و سعى كنيم حقى از آنان تضييع نشود و اگر تضييع شد، درصدد جبران برآييم. به هر حال در حفظ حقوق ديگران چه والدين و چه دوستان بايد بسيار دقت و سعى كنيم حقوق آنان را مراعات كنيم و اگر خداى ناكرده اشتباهى مرتكب شديم، درصدد جبران آن برآييم و موجبات جلب رضايت آنان را فراهم نماييم. پى‏نوشت‏ها: 1 - آيت الله عبدالحسين دستغيب، گناهان كبيره، ص 12 تا 124.

پاسخ : براى موفقيت در امر تحصيل، داشتن هوش بالا كفايت نمى‏كند و همين طور برخوردار نبودن از هوش و استعداد بالا موجب نااميدى و عدم پيشرفت تحصيلى نمى‏تواند باشد، زيرا امثال اديسون و سكاكى و برخى نوابغ، هوش سرشارى نداشته‏اند. مهم‏ترين مسئله در پيشرفت علمى و تحصيلى تلاش و جديت داراى پشتكار بودن است و انسان ساعى و پرتلاش مى‏تواند نقيصه كمبود استعداد را برطرف نموده و به مراتب بالاى علمى نايل آيد. اگر انسان از حافظه كمى برخودار باشد، مى‏تواند از بهترين و معروف‏ترين فنون بهسازى حافظه كه روش (پس ختام) ناميده مى‏شود استفاده كند. نام اين روش از شش حرف اصلى شش مرحله اين روش اقتباس شده است. مراحل اين روش به صورت زير است: 1 - پيش خوانى 2 - سؤال كردن 3 - خواندن 4 - تفكر 5 - از حفظ گفتن 6 - مرور و تكرار (3)هيجان‏هاى منفى مانند ترس و اضطراب و وغم و اندوه... مانع دستيابى شما به اطلاعات موجود در حافظه‏تان مى‏شود. افراد با استعدادى بودند كه به واسطه عدم تلاش و كوشش ره به جايى نبردند و افراد كم استعدادى بودند. كه به واسطه تلاش و كوشش مستمر و جديت در تحصيل علم، به قله‏هاى رفيع موفقيت نايل آمدند. از بسيارى دانشمندان و متفكران مى‏توان نام برد كه هوش و استعداد معمولى هم نداشتند، اما در راه موفقيت بسيار تلاش كرد و سخت‏كوش بودند و به همين خاطر موفق و سربلند مى‏شدند. سعى كنيد با تمركز حواس و با جديت، در امير تحصيل گام برداريد. به يارى خداوند موفق و به مراتب بالاى عمل نايل خواهيد شد. پى‏نوشت‏ها: 1 - غلامرضا گرشاسبى، همراز روانشناسى كه هميشه همراه شماست، ص 306 و 307.

پاسخ : صداقت و پاكى و اعتماد سركار عاليه راه پاس مى‏نهيم. نگاه به نامحرم اگر با شهوت باشد، منشأ انحراف و مفاسد است و آنچه بايد شديداً مراعات شود، اين است كه نگاه‏هاى سريع و لغزنده چشم، از منعطف شدن به يك رشته مناظر نامشروع و بالاخره آلوده شدن به نگاه شهوت‏آميز مصون بماند و عفت اين گوهر گران قيمت دچار زوال نگردد. البته نگاه امثال شما غالباً از تنهايى و نياز به جنس مخالف جهت ازدواج است در عين حال بايد توجه داشته باشيد كه اسلام معتقد است روابط نامشروع از همين مرحله نخست (نگاه شهوت‏آميز) بايد كنترل شود و هيچ مرد و زن بيگانه‏اى ديگرى را هدف نگاه شهوت‏آميز خود قرار ندهد. البته مجرد نگاه به صورت مرد اشكالى ندارد، مگر اين كه با شهوت جنسى توأم شود. چشم دريچه حساس است كه لذت جنسى حاصل از نگاه در آن متوقف نشده و از اين راه در درون دل پيشروى مى‏كند. وقتى نگاه تكرار شد، اين پيشروى سريع‏تر و عميق‏تر مى‏شود و چيزى نمى‏گذرد كه به راحتى تحريك جنسى مى‏شود و اولين جدار سد عظيم حيا و عفت با همين نگاه‏هاى ساده دريده مى‏شود.در سوره مباركه نور اين طور بيان شد: اى پيغمبر! مردان مؤمن را بگو كه چشمان خود را از نگاه اجنبيه بپوشانند و زنان مؤمنه را هم بگو تا چشمان خود را از مردان بيگانه بپوشانند...(1)امام صادق(ع) مى‏رمايد: نگاه ناروا تيرى است زهرآلود از تيرهاى شيطان كه به قلب صاحبش مى‏خورد و چه بسيار نظرهاى ناروا كه حسرت طولانى را در پى دارد.(2)خواهر گرامى سعى كنيد به تدريج نگاه خود را كنترل كنيد تا اين عادت بد از شما دور شود. با رياضت و تمرين اتكا به خداوند سبحان موفق خواهيد شد و درهاى رحمت خداوند به سوى شما گشوده خواهد شد.پى‏نوشت‏ها: 1 - نور (24) آيه 30 و 31. 2 - وسائل الشيعه، كتاب نكاح، ج‏14، باب 104، ص 138.

پاسخ : برادر گرامى ! حوزهء علميهء قم و روحانيت آمادهء پاسخگويى به سؤالات و شبهات مختلفى است كه درزمينه هاى گوناگون مطرح مى شود. در حوزهء علميهء قم برخى از مراكز تخصصى در زمينهء خاص پاسخگوى سؤالات هستند, مثل مركز تخصصى كلام و معارف قرآن كه با توجه به رشته ءتخصّصى خود, به سؤالات پاسخ مى دهند, امامركز كه در ابعاد مختلف وظيفهء پاسخگويى به سؤالات و شبهات مختلف عقيدتى و اجتماعى و فرهنگى و... رابرعهده دارد, واحد پاسخ به سؤالاتِ دفتر تبليغات حوزهء علميهء قم است . در اين واحد, مجموعه اى از فضلا وكارشناسان دينى وظيفهء پاسخگويى را بر عهده دارند. مسئوليت اين واحد با دانشمند بزرگوار و داراى تأليفات متعدد, حضرت حجت الاسلام والمسلمين شريعتى است كه پاسخگويى به سؤالات , با نظارت علمى ايشان صورت مى پذيرد.اما در خصوص چاپ كتب و شنريات مذهبى , صدور مجوز توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى صورت مى گيرد. نماينده روحانيت ممكن است در شوراى نظارت حضور داشته باشد. به هر حال صدور مجزر براى چاپ كتب و نشريات مذهبى بر عهدهء روحانيت نيست .

پاسخ : هر رابطه اى بايد داراى ضابطه و قانونى باشد والا اجتماع بشر به هرج و مرج كشيده مى شود ودرنهايت , مشكلات ناشى از آن گريبان گير خود انسان مى شود. مسئله ازدواج هم يكى از همان روابط است كه باضابطه اى خاص صورت مى گيرد و تا وقتى كه در محدوده قانون است ممدوح ودرغير اين صورت مكروه است . پيامبر گرامى اسلام 6تفاوت ميان ازدواج و زنا را در اين دانسته اند كه ازواج علنى است وزنامخفيانه ,به همين خاطر دوستى ها وآشنايى هاى خيابانى كه قانونى وشرعى نيست . كارى خطا محسوب مى گردد. وحاصل آن همين سردرگمى هايى است كه شما به آن مبتلا شده ايد; اما به هر حال يادتان باشد كه همواره در مبارزه باهر مشكلى بايد دو كار مهم انجام داد: اول اين كه از نظر فكرى و روحى خودمان راتقويت كنيم و دوم اين كه عملاً كار خود رااصلاح كنيم ; يعنى با هر مشكل بايد مانند يك بيمارى رفتار كنيم .ابتدا ببينيم چرا بيمار شده ايم وبعد به درمان آن بكوشيم وباروحيه اى بالا درصدد باز يافتن بهبودى و از بين بردن نقطه ضعف ها بر آييم . يادتان باشد< مافات فات و مامضى مضى >; آن چه رفته , رفته و آن چه گذشته ,گذشته است . بر ظربه هايدهى كه روزگرى آبادانبودگريستن وحسرت خوردن كار خردمندانه اى نيست , زيرا وانسان مى تواند در جايى ديگر تجربه ويران كردن را به تجربه آبادانى پيوند زند و مرارت آن را به حلاوت اين التيام بخشد.بنابراين اولين كارى كه شما مى توانيد انجام دهيد اين است كه از گذشته باتمام خاطرات تلخ وشيرينش دست بكشيد وقاطعانه در پى ساختن زندگى جديدى باشيد به خودتان بگوييد: .بااين طرز تلقى , وارد عرصه جديدى از زندگى مى شويد كه در آن پيروزى شمابسيار مهم و حياتى است .بنابراين به محض دريافت اين نامه , زندگى تازه راآغاز كنيد و لحظه اى در اخذ تصميم درنگ نكنيد.خواهر گرامى !ارتباط يك زن و مرد نامحرم , فقط در صورتى صحيح است كه آن دو به واسطه عقد ازدواج به صورت موقت يادائم با هم محرم شده باشند, درغير اين صورت آن رابطه شرعاً وقانوناً جايز نيست وداراى محكوميت قضايى است . بنابراين اولين قدم اين است كه شما يا رابطه اى شرعى برقرار كنيد تا مرتكب حرام نشويد ياارتباط خود را به طور كل قطع كنيد تا وضعيت بعدى شمامعلوم شود. لازم است به ياد داشته باشيد كه در يك رابطه دو نفره , اين دختر است كه دچار آسيب بيشترى مى شود ونوعاً پسرها كمتر در اين گونه مسائل آسيب مى بينند. در نتيجه دقت شما پس از اين همه وقت مى تواند به نفع شماتمام شود. ضمن اين كه اگر اين آقا واقعاًبه شما علاقه مند باشد, حفظ ابروى شمارا بر مصالح شخصى ترجيح مى دهد وبراى خواستكارى اقدام مى كند. حال آن كه بهانه بيمارى قلبى مادرش رادارد و به فكر صلاح شمانيست . به نظر ما يك جوان 26ساله تحصيل كرده , يك بچه كوچك بى دست و پا نيست كه هنوز نتواند بدون اجازه مادرش كارى انجام دهد, درنتيجه باتوجه به تجربياتى كه در طول مدت در اين زمينه به دست آورده ايم , احتمال مى دهيم ايشان در حال سوء استفاده از شماوموقعيت شمااست . حداقل انتظار ما از شما اين است كه اين توقع رااز او داشته باشيد كه به خاطر شما پا پيش گذارد وبيشتر از اين با آبروى شما بازى نكند.در مورد طعنه ها وسخنان خانواده شما هم بايد بگوييم : فعلاً رفتار عاقلانه شما است كه مى تواند به شماكمك كند, ضمن اين كه شما نبايد در صدد پرخاش وتوهين به خانواده باشيد, زيرا اين كارها وضع شما راخراب تر مى كند.در انتها يادآور مى شويم كه هر دختر و پسرى حق دارند شريك آينده خود را خودشان انتخاب كنند, اما اين حق به اين معنا نيست كه اين رابطه به صورت پنهانى و در خفا و بدون ضابطه و قانون باشد. اين روزها متأسفانه اين حق به صورت دوستى هاى خيابانى در آمده كه ثمره اى جزء بدنامى و زحمت ندارد, هر چند اين روابط به صورت و باشد.يادتان باشد شما هر قدر هم در اين ارتباط پاك باشيد, وقتى نامتان بر سرزبان ها بيفتد و رفتارتان ورد زبان اين و آن شود, ديگر اين پاكى به هيچ دردى نخواهد خورد. به قول امير خسرو دهلوى :چون شهره شود عروس معصوم پاكى و پليدى اش چه معلوم ؟]بنابراين , مراقب خويش و آبروى خود باشيد و از اين گونه روابط خوددارى كنيد. سعى كنيد احساسات خود را مديريت كنيد و معقول و مطلوب رفتار كنيد واين بيت حافظ را به ذهن بسپاريد كه فرمود:]ك]همه كارم ز خودكامى به بدنامى كشيد آخرنهان ماند آن رازى كزو سازند؟]سوالاتى ديگرى هم در انتهاى نامه آورده بوديد كه پرداختن به آن ها در اين مجال نمى گنجيد و پاسخگويى به نيازمند تماس تلفنى شمابا شماره تلفن هاى اين مركز مى باشد. سعادت و سلامت شما را از خداوند متعال خواهانيم .

پاسخ : آرى پدر و فرزند و زن و شوهر مى‏توانند از يكديگر ربا بگيرند. البته بر حسب فتواى مراجع عظام: امام خمينى (ره) و بهجت و تبريزى و مكارم و سيستانى. اما آيةالله خويى(ره) مى‏فرمايد: بنابر احتياط واجب پدر و فرزند و زن و شوهر از يكديگر ربا نگيرند.(1)پى‏نوشت‏ها: 1 - توضيح‏المسائل مراجع، ج‏2، ص 220، مسئله 2080.