تبیان، دستیار زندگی

جناب ابن بابویه قدس سره در من لایحضر از كشاف حقائق امام به حق ناطق جعفر بن محمد الصادق علیهم السلام روایت كرده است كه حفص بن بخترى از آن حضرت نقل كرده است كه نوح نبى علیه السلام در هر صبح و مساء ده بار این دعا را مى خواند، از این رو عبد شكور نامیده شده است : اللهم انى اشهدك انه ما اصبح و اءمسى بى من نعمة و عافیة فى دین اءو دنیا فمنضكوحدك لا شریك لك ، لك الحمد و لك الشكر بها على حتى ترضى و بعد الرضا

گوركن ها كه پشت هم روزانه چه قدر مرده ها را در قبر مى گذارند خودشان چه قدر قساوت و غفلت دارند. گویا این گونه شغل هاى بنده و جنابعالى و گوركن قساوت و غفلت مى آورد و انسان بدان ها معتاد مى شود. خداى متعال عاقبت را خیر كند.

انس بن مالك نقل كند كه رسول خدا (ص ) فرمود: خداى تعالى ، بنده اش را دو ملك ، وكیل فرموده است كه بر او بنویسند. پس چون بمیرد، گویند: پروردگارا! بنده ات ، فلانى را میراندى ؛ پس حال به كجا رویم ؟ خداوند فرماید: آسمانم پر است از ملایك كه مرا عبادت كنند و زمینم پر از خلق كه مرا فرمان برند. به قبر بنده ام روید و من را تسبیح و تكبیر و تهلیل گویید و آن را تا روز قیامت در زمره حسناتش به كتابت آورید.

خداوند سبحان در قرآن كریم مى فرماید: و ان كنتم فى ریب مما نزلنا على عبدنا فاءتوا بسورة من مثله وادعوا شهدائكم من دون الله ان كنتم صادقین ؛ اگر در شك هستید از آنچه بر بنده خود فرستادیم ، پس یك سوره مانند آن بیاورید و بخوانید شاهدهایى كه دارید غیر خدا اگر راست مى گویید.

روزى امیر مؤ منان قل هو الله احد را قرائت فرمود و چون از آن فارغ شد فرمود: یا هو یا من لا هو اغفرلى و انصرنى على القوم الكافرین . ایشان در روز جنگ صفین همین را مى خواند و حمله مى برد. عمار یاسر پرسید: اى امیر مؤ منان ! این كنایات چیست كه مى گویى ؟ فرمود: اسم اعظم و پایه توحید خداست . آن گاه قرائت كرده است شهد الله انه لا اله الا هو و نیز آخر سوره حشر را، سپس از مركب خود پیاده شد و چهار ركعت نماز، قبل از زوال ظهر خواند.

پیشوایان دین فرمودند: براى فرزند نام خوب بگذارید تا در بزرگى از نام خود شرمنده نباشد. وصى بلافصل ، امام كل (ع ) فرمود: فرزند بر پدر حقى و پدر بر فرزند حقى دارد. حق پدر بر فرزند این است كه پدر را در هر چیز جز در نافرمانى خداوند سبحان فرمان برد و حق فرزند بر پدر این است كه نام نیكو بر وى گذارد، و نیكو ادبش كند، و قرآن یادش دهد.

آقاى من ! در نزد اولیاء الله مجرب است كه اكثار ذكر شریف یا حى یا قیوم یا من لا اله الا انت موجب حیات عقل است . وقتى با خدایت خلوت كن كه بدن استراحت كرده باشد و از خستگى به در آمده باشد و در حال امتلاء و اشتهاء نباشد، در آن حال با كمال حضور و مراقبت و ادب مع الله ، خداوند سبحان را بدان ذكر شریف مى خوانى ، عدد ندارد، اختیار مدت با خود جنابعالى است ، مثلا در حدود بیست دقیقه یا بیشتر و بهتر این كه كمتر از یك اربعین نباشد، بیشترش چه بهتر.

پیامبر اكرم فرمود: در باغهاى بهشت بخرامید! پرسیدند: باغ هاى بهشت چیست ؟ فرمود: ذكر خدا در صبح و روز. پس به یاد و ذكر خدا باشید. هر كس كه خواهد بداند، چه قدر منزلتى نزد خداى دارد، بنگرد كه قدر و منزلت خداى نزد او چقدر است ؟ چون خداوند بنده اش را همان اندازه قدر مى نهد، كه بنده او را. بدانید كه بهترین و پاكیزه ترین و والاترین اعمال ترین نزد خداوند، و بهتر از هر چیزى كه خورشید بر آن تابیده است ، ذكر و یاد خداوند سبحان است . خداى تعالى فرموده است : من همنشین كسى هستم كه به ذكر و یاد من باشد و چه منزلت و ارزشى بالاتر از همنشینى با خداى سبحان .

در كتاب شریف و گرانسنگ كافى ، از ابن وهب نقل است كه مى گوید: شنیدم كه ابو عبدالله ، امام صادق علیه السلام فرمود: چون بنده توبه نصوح كند، خداوند او را دوست بدارد، و در دنیا و آخرت ، (گناهان ) او را بپوشاند. پرسیدم : چگونه گناهان او را مى پوشاند؟ فرمود: گناهانش را كه دو ملك نوشته اند، از یادشان ببرد، و اعضاى بدنش ‍ را وحى فرماید كه گناهانش را پنهان كنید، و به مواضعى از زمین (كه در آنها گناه كرده است ) وحى فرماید كه گناهانى كه در شما مرتكب شده ، كتمان كنید. پس او به لقاى خداى رود، در حالى كه چیزى بر گناهانش گواهى ندهد.

سرمایه همه سعادت ها واهم واجبات معرفت نفس ؛ یعنى خود شناسى است ، و آنكه خود را نشناخت عاطل و باطل زیست و گوهر ذاتش را تباه كرد و براى همیشه بى بهره ماند. هیچ معرفت نفس به كار انسان نمى آید. انسان كارى مهم تر از خود سازى ندارد و آن مبتنى بر خود شناسى است . سقراط خود شناسى و اخلاق را از همه مهم تر مى شمرد. گویند وقتى از كنار معبد دلف ، عبور مى كرد دید بالاى آن نوشته است : خود را بشناس ! همین كلام را اساس فلسفه خود قرار داد. سقراط در مقابل دانشمندان طبیعى گفت : بیهوده در شناختن موجودات خشك و بى روح رنج میر! بلكه خود را بشناس كه شناختن نفس انسان بالاتر از شناختن اسرار طبیعت است .