تبیان، دستیار زندگی

ماه رمضان، ماه رحمت و مغفرت الهی، ماه فضیلت، در راه است به همین دلیل بر آن شدم تا با کمک شما دوستان گرامی و همیشگی انجمن های تخصصی تبیان داستان های متفاوت و زیبایی از قرآن این کتاب آسمانی در این ماه الهی را برای شما عزیزان در این تایپیک قرار دهم. امیدوارم استفاده کنید.

نکته های قابل توجه:

1- با توجه به پیشنهاد دوستان گرامی و به خصوص جانشین محترم و عزیز انجمن قرآن و عترت این پست روزانه با دو مطلب توسط من بروز می شود.( البته انشاءالله با کمک دوستان تعداد دفعات بروز شدن بالا می رود )

2- مطالب با حجم کم گلچین شده است و از زدن مطالب با حجم بالا معذورم و اگر دوستان مطالب با حجم بالا خواستند بزنند آن را به چند پست تقسیم کنند.

3-  به دلیل راحتی در خواندن خط تمام مطالب Tahoma و اندازه آن 13 در نظر گرفته شده است.

4- برای خواندن مطالب مرتبط با همین موضوع ولی با حجم بالا به وبلاگم مراجعه کنید.

خلافكارى در پوشش قرآن

شخصى از بازار یك جعبه میوه خریده و به منزل آورده بود. وقتى آنها را بررسى كرد با كمال تعجب مشاهده كرد كه میوه هاى دشت و قشنگ ، روى جعبه چیده شده ولى هر چقدر به پائین مى رفت ، میوه ها كوچكتر مى شدند. وى به عنوان اعتراض ، پیش فروشنده آمده و گفت : آقا! مى بخشید!! ما روى جعبه را دیده و بر اساس آن پسندیده و به این قیمت خریده ایم امّا متاءسّفانه ! زیر آن با رویش یكى نیست ، آیا اخلاقاً و شرعاً این كار درستى است ؟
فروشنده حیله گر، در جواب اظهار داشت : آقاى عزیز! شما مگر قرآن نخوانده اید؟ گفت : چطور؟ فروشنده گفت : شما وقتى قرآن را باز مى كنید، اول سوره بقره ، با 286 آیه به چشم مى خورد و هر چقدر به آخر قرآن ، نزدیك مى شویم سوره ها كوچكتر شده ، تا اینكه آخرین سوره ها را، با سه و یا چهار آیه ، مشاهده مى كنید و ما هم طبق نظم قرآن عمل كرده ایم آیا این كار ایراد دارد؟!

خواجه نصیر و ابن حاجب

نقل مى كنند: زمانیكه خواجه نصیرالدین طوسى ؛ در بغداد، طالع مولودِ خلیفه را نوشته و عمر او را معین كرده و به عرض خلیفه رسانید. خلیفه ، آنرا به ابن حاجب ادیب ، و صاحب كتاب كافیه و شافیه ، -كه با خواجه دشمنى دیرین داشت ،- بنمود. ابن حاجب ، به خلیفه گفت : این خلافت قرآنست ، و تعیین عمر اشخاص ، با آیه شریفه (وَ ما تَدْرى نَفْسٌ بِاَىِّ اَرْضٍ تَمُوتُ:هیچ كس نمى داند در چه سرزمینى مى میرد؟ منافات دارد.)
خلیفه خواجه نصیرالدین را احضار كرده و گفته هاى ابن حاجب را به او باز گفته و آیه مباركه را به او متذكر گردید. خواجه فرمود: اگر كسى این سخن را بگوید: كه تعیین عمر اشخاص به وسیله منجمان ، نقیض این آیه شریفه است ، بوئى از منطق نبرده است ؛ زیرا نقیض آیه آنست كه : كسى مكان فوت شخصى را معین كند نه زمان آنرا، و معلوم است ، مطابق آیه مباركه ، جز خدا، هیچ كس نمى داند كه آدمى در كدام مكان خواهد مرد.

خیال پردازى بعضى از مردم
قرآن حكیم از بعضى به مختال خیال پرداز یاد مى كند؛ یعنى كسى كه به جاى حركت بر مدار عقل كه همان حق است ، گرد محور خیال مى چرخد؛ و لا تصعر خدك للناس و لا تمش فى الاءرض مرحا ان الله لا یحب كل مختال فخور . اینان كسانى هستند كه اوهام محصول قوه ى وهم و خیال خود را درك مى كنند، ولى حقایق خدایى را نمى فهمند، خدایى كه ملكوت هر چیز در دستان اوست .
پس اگر در موردى حكم مى شود كه آنان چیزى نمى فهمند، مراد از این عمومى كه از نكره ى در سیاق نفى بر مى آید، شى ء معقول است ؛ یعنى آنان امور معقول را نمى فهمند. پس شامل امور وهمى و خیالى نمى شود. پس ‍ مقصود خداى متعالى از این آیه نیز روشن مى شود: فمال هؤ لاء القوم لا یكادون یفقهون حدیثا... . زیرا مراد از حدیثى حدیثى كه آنان نمى فهمند، سخن عقلى است كه پایه هاى آن بر برهان یقینى استوار است و سخنى را كه بر لبه هاى پرتگاه وهم و خیال بنا شده است ، در بر نمى گردد.

در عبادت شریك نگیرید

حسن بن وشّاء مى گوید: روزى محضر حضرت رضاعلیه السّلام شرف شدم ، دیدم در مقابل آنجناب ، آفتابه اى هست و مى خواهد، براى نماز آماده شود. جلو رفته و خواستم ، آب بر روى دستان آن حضرت بریزم . فرمود: صبر كن حسن !
عرض كردم : چرا اجازه نمى دهید آب بر دست شما بریزم ، آیا مایل نیستید، من به ثوابى برسم ؟ فرمود: تو ثواب مى برى ولى من گناه ! پرسیدم : چرا؟ فرمود: مگر این آیه قرآن را نشنیده اى ؟ كه مى فرماید: (فَمَنْ كانَ یَرْجُو لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَ لایُشْركْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ اَحَدا ً)
: هر كس ، امید به دیدار پروردگارش دارد؛ باید عمل صالح انجام دهد و در عبادت خدا كسى را شریك قرار ندهد.) من اكنون میخواهم ، وضو براى نمازم بگیرم ، این خود عبادتى است ، مایل نیستم ، كسى در عبادتم شریك شود.)

در كدام آیه قرآن ؟

شخصى مغرور و روشنفكر مآب ، پیش مولانا عضدالدین آمده و اظهار داشت: اى شیخ ! شما مى گوئید: قرآن وحى الهى است و هیچ نقصانى در آن وجود ندارد؟ پاسخ داد: بله همینطور است مردِ خودپسند، قیافه اندیشمندانه اى به خود گرفته و گفت : در قرآن آمده است : (ما فَرَّطْنا فى الْكِتابِ مِنْ شَىٍ:ما هیچ چیز را در این كتاب فرو گذار نكرده ایم .) خوب ، بفرمائید بعنوان نمونه ، مرا در كجاى قرآن بیان كرده است ؟ مولانا عضدالدین ، فوراً جواب داد:
قرآن ، بعد از بیان علماء شما را یاد كرده و مى فرماید: (هَلْ یَسْتَوِى الَّذینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذینَ لایَعْلَمُونَ
آیا كسانى كه مى دانند و عالم هستند با كسانى كه نمى دانند و جاهل هستند یكسانند؟ )

در محضر خداوند

شخصى ، به حضور یكى از بزرگانِ دین آمد و گفت : اى بزرگوار! مرا راهنمائى كرده و موعظه كن . آن عالم فرمود: اى عزیز! اگر در جاى خلوتى ، قصدِ معصیت نمائى و به گناه مبادرت ورزى و گمان كنى كه ، خداوند ترا مى بیند و مراقب اعمال توست ، به امر خیلى مهم و بزرگ جرئت كرده و در حضور مقام با عظمتى ، حرمت شكسته اى و اگر فكر كنى كه خدا تو را نمى بیند؛ به سخن خداوند متعال ، كافر شده اى كه مى فرماید: (اِنَّ اللّهَ كانَ عَلَیْكُمْ رَقیباً (خداوند، مراقب اعمال شماست

دروغ مصلحت آمیز

در روزگاران گذشته ، یكى از مخالفان حكومت را دستگیر كرده و بعنوان اسیر به نزد حاكم بردند. پادشاه بعد از شناختن او، به كشتن او فرمان داد، آن بیچاره وقتى از جان خود ناامید شد؛ با زبان خود (كه شاه آن را نمى فهمید) به پادشاه ناسزا و سخنان زشتى گفت و چنانكه معروف است

پادشاه پرسید: او چه مى گوید؟ یكى از وزراى مصلحت اندیش و فهمیده گفت : قربان ! او آیه قرآن مى خواند و مى گوید: وَالْكاظِمینَ الْغَیْظَ وَالْعافینَ عَنِالنّاسِ:انسانهاى مؤ من و پرهیزگار، خشم خود را فرو مى برند و از خطاى مردم مى گذرند. پادشاه با شنیدن این كلام نورانى بر سر رحم آمده و او را بخشید.
وزیر دیگرى كه آنجا حضور داشت و با وزیر اول ، مخالف بود، اظهار داشت : اى پادشاه ! براى امثال ما، كه در خدمت دستگاه سلطنت هستیم ؛ دروغ گفتن شایسته نیست ، این بى ادب ، شما را دشنام داده و ناسزا گفت
امیر گفت : آن كلام دروغ ، بهتر از این سخن راست توست ، زیرا او بر اساس مصلحت گفت و تو بر پایه خبث باطنى ، و حكما گفته اند: دروغ مصلحت آمیز بِه ، از راست فتنه انگیز.

دست خداوند بالاى همه دستهاست

ابوالعیناء اهوازى ، یكى از فصحاى عرب و بُلَغاى ادبست . وى مى گوید: روزى براى رفع مشكل و گرفتارى خویش ، به احمد بن ابى داود، وزیر ماءمون رجوع كرده و اظهار داشتم : اى وزیر! من دشمنان قوى و زیرك دارم و آنها در آزار و اذیت من از هیچ كوششى فروگذارى نمى كنند. وزیر پاسخ داد: (یَدُاللّهِ فَوْقَ اَیْدیهِمْ: دست قدرت خداوند بالاى همه دستها است(
گفتم : مكر و حیله آنان خیلى قوى است و من از نقشه آنان در امان نیستم . گفت : (وَ لا یَحیقُ الْمَكْرُ الشَیِئُ اِلاّ بِاَهْلِهِ: و نیرنگهاى بد، تنها دامان صاحبانش را مى گیرد(
گفتم : آنها بسیارند و من تنها و بى كسم . گفت : (كَمْ مِنْ فِئةٍ قَلیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثیرَةً بِاِذْنِ اللّهِ وَاللّهُ مَعَ الصّابِرین: چه بسیار گروههاى كوچكى ، كه به فرمان خدا، بر گروههاى عظیم و بسیار، پیروز شدند و خداوند با صابران و استقامت كننده گان است)

دفاع روز قیامت روزى هشام بن عبدالملك ، بر یكى از مستخدمین خود خشم گرفته و با عصبانیت به او عتاب مى كرد، آن بیچاره ایستاده بود و در مقام اعتذار، سخنانى كه حاكى ، از عفو و گذشت و احسان بود بر زبان مى راند. در این حال هشام ، بر سر او فریاد كشید و گفت : هنوز سخن مى گویى ! و در پیشگاه من فصاحت و بلاغت عرضه مى كنى ؟ آن مرد گفت : یا امیر! با آن همه گناه و معصیت كه در نامه اعمال بنده گان مى باشد، آفریدگار جهان در روز قیامت به آنها فرصت مى دهد كه از خود دفاع كرده و با خداوند سخن بگویند؛ چنانكه در قرآن مى فرماید: (كُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها:هر نفسى براى رفع عذاب از خود، به جدل و دفاع بر مى خیزد.) یا امیر! مجرمان در چنان روز هولناكى ، مى توانند سخن بگویند و عذر خود را بیان كنند چرا با تو نتوان سخن گفت ؟ خشم او به این سخن فرو نشست و او را آزاد كرد

دلیل فرو فرستادن قرآن
خداوند براى صیانت جامعه ى بشرى از كژى كتابى فرو فرستاد كه غیر ذى عوج است و در این كتاب بر طریق تفكر صحیح مشى كرده ، از رفتن به مسیر مغالطه بر حذر داشته است . سلوك بر روش تفكر صحیح در تمامى قرآن حكیم از آغاز تا پایان جلوه گر است ؛ لو كان فیهما الهة الا الله لفسدتا و و لو كان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا كثیرا و اءفحسبتم اءنما خلقناكم عبثا و اءنكم الینا لا ترجعون و آیات دیگرى كه به سبك قیاس استثنایى و همراه با تبیین تلازم مقدم و تالى ، و بیان بطلان تالى است كه مستلزم بطلان مقدم است .
همچنین آیاتى كه به شكل قیاس اقترانى و همراه با تبیین ربط ضرورى حد وسط و دو طرف آن یعنى حد اصغر و حد اكبر است كه اكنون در صدد بیان آن نیستیم .
مورد دوم ، یعنى دورى جستن از مسیر تفكر مغالطه اى ؛ كه در قرآن در مورد بت پرستانى كه به گمان خود متفكر هستند، نقل كرده است . زیرا این فرقه نیز چون سایر گروه ها دو دسته بودند: بزرگانشان كه لباس تفكر را به بر كرده اند و، پیروان آن ها كه جامه ى تقلید پوشیده ، بار تبعیت را به دوش ‍ مى كشند؛ اگر چه زنجیره ها به پا و گردن همه ى آنها یعنى پیشوا و پیرو آویخته شده است  چون آنان پس از اعراض از یاد خدا در زندگانى پر از مشقت و انحراف و تنگى قلب ها و آلودگى و بسته شدن دل ها به سر مى برد؛ فهم فى ریبهم یترددون