دولت و مجلس ترمز "تندر" را كشیدند
عدم افزایش قیمت تندر۹۰ این روزها درحالی قطعیت پیدا می كند كه در مقابل مخالفت وزیر صنایع و مجلس، خودروسازان با وجود روند نزولی قیمت جهانی فلزات و مواد اولیه تولید خودرو همچنان خواستار افزایش قیمت این خودرو هستند.
پس از گذشت حدود دو ماه از مناقشه خودروسازان و وزارت صنایع بر سر تعیین قیمت تندر۹۰ و بعد از آنكه خودروسازان تهدید كردند در صورت عدم افزایش قیمت تندر خط تولید این خودرو را متوقف خواهند كرد بالاخره وزیر صنایع كه پیش از این گفته میشد تا حدودی با بالارفتن قیمت این خودرو موافق است، مخالفت خود را با عملی شدن این اتفاق اعلام كرده و می گوید: مطالعات انجام شده توسط كارشناسان وزارت صنایع نشان می دهد قیمت تندر ۹۰ قابل افزایش نیست.
علی اكبر محرابیان افزایش قیمت قطعات تندر ۹۰ از سوی شركت رنو درشرایطی كه قیمت جهانی مواد اولیه تولید خودرو روندی نزولی دارد را غیر منطقی و غیرقابل پذیرش دانسته و ادامه می دهد: در قیمت گذاری تندر ۹۰ منافع هر سه گروه تولیدكننده خودرو، قطعه ساز و مصرف كننده مدنظر قرار خواهد گرفت و قیمت عادلانه تعیین می شود.
حال باید دید خودروسازان كه تاكنون از غیراقتصادی بودن تولید تندر دم میزدند، با در پیش گرفتن سیاست تثبیت قیمت به ادامه تولید این خودرو اقدام خواهند كرد یا خیر؟
براساس مفاد قرارداد تندر باید ۷۵۰ میلیون یورو بصورت همكاری مشترك در صنعت خودروسازی ایران سرمایهگذاری میشد كه تامین كننده نیمی از این سرمایه شركت رنو به عنوان آورده و نیمی دیگر نیز سازمان گسترش و نوسازی صنایع و دو شركت خودروساز یعنی سایپا و ایران خودرو است.
هرچند اصولا وقتی سرمایه گذاری در حد بالایی توسط بنگاههای نیمه خصوصی صورت می گیرد تصمیم گیری برای توقف چنین پروژه ای به راحتی و با نادیده گرفتن سرمایه های ملی امكان پذیر نیست.
●همسویی مجلس و وزارت صنایع
مخالفت وزارت صنایع با افزایش قیمت تندر ۹۰ درحالی مطرح است كه نمایندگان مجلس نیز طی روزهای اخیر در موضع گیریهای جدی خواستار ممانعت از ادامه زیاده خواهی شركت رنو در فروش قطعات تندر به خودروسازان ایرانی شدهاند و حتی برخی از نمایندگان نیز اعلام كردند درصورت افزایش قیمت تندر از وزارت صنایع توضیح خواهند خواست.
مهدی صادق، رئیس كمیته خودرو كمیسیون صنایع مجلس در این مورد با بیان اینكه قیمت تندر در قرارداد خودروسازان ایرانی و شركت رنو فرانسه مشخص شده و مسئولان رنو نباید در این زمینه زیادهخواهی كنند گفته بود: قیمت تندر ۹۰ در قرارداد ایران و فرانسه ۶۷۵۰ یورو ذكر شده و به همین دلیل هیچ گونه افزایش قیمتی از سوی شركت رنو قابل پذیرش نیست.
در همین حال محسن كوهكن، عضو كمیسیون صنایع نیز با اعلام این هشدار برای وزارت صنایع مبنی بر ارائه تذكرات لازم از سوی مجلس در مورد قیمت تندر ۹۰ می گوید: كمیسیون صنایع هر زمان كه لازم باشد در خصوص قیمت خودروی تندر۹۰ تذكرات و صحبتهای لازم را با مسئولین مربوطه خواهد داشت.
وی معتقد است: زمانی بحث افزایش قیمت پیش می آید كه دولت حمایتی از یك صنعت داشته باشد و یا به پرداخت یارانه در این زمینه اقدام كند.
در قرارداد تندر ۹۰ كه در روز ۵ آبان ۱۳۸۲ به امضای نمایندگان شركت رنو، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، سایپا و ایران خودرو و همچنین شركت رنو پارس رسید، قیمت هردستگاه تندر ۶۷۵۰ یورو تعیین شد تا دیگر نوسانی در این نرخ صورت نگیرد.
این درحالی استكه با وجود كاهش قیمت جهانی فلزات و مواد اولیه و درحالیكه بسیاری از خودروسازان بزرگ دنیا با خطر ورشكستگی و عدم فروش محصول خود روبرو هستند، شركت رنو خواستار افزایش قیمت قطعات تحویلی خود به تولیدكنندگان ایرانی است.
این درحالی است كه شركت خودروسازی رنوی فرانسه اخیرا اعلام كرده به علت كاهش چشمگیر تقاضا، خط تولید خود را در كارخانه مسكو به مدت دو هفته تعطیل می كند.
به گفته سخنگوی شركت رنو این كارخانه روزانه ۳۳۰ دستگاه خودروی لوگان تولید می كند و علت اصلی اتخاذ چنین تصمیمی كاهش چشمگیر تقاضای خرید خودرو در پی بحران مالی جهان است.
به این ترتیب با در نظر گرفتن تعطیلات عمومی اول تا دهم ژانویه در روسیه، تعطیلی شركت رنو حدود یك ماه به طول خواهد انجامید.
رنو همچنین از اتحادیه كارگران صنایع خودروسازی اسپانیا خواسته تا مذاكراتی را در خصوص اجرای طرحی برای كاهش فعالیت ۹ هزار نفر از بیش از ۱۱ هزار نفر كارمند این شركت در اسپانیا آغاز كند.
در چنین شرایطی برخی خودروسازان نیز با این توجیه كه قطعات داخلی ساخته شده در ماههای قبل با استفاده از مواد اولیه گران قیمت تولید شده، خواستار لحاظ كردن افزایش هزینه های تولید و دستمزد كارگران هستند.
اما حتی اگر این توجیه نیز درست باشد با توجه به روند نزولی قیمت جهانی مواد اولیه باید قیمت قطعات تولیدی در ماههای جاری و آینده در مقایسه با ماههای قبل كاهش یابد و به این ترتیب قیمت تندر باید تا دو ماه آینده كاهش یابد.
از سویی با كاهش نرخ یورو نیز باید شاهد پایین آمدن قیمت قطعات میبودیم كه همچین اتفاقی رخ نداد.
● ناكامیهای تندر و جای خالی قانون حمایت از مصرفكنندگان خودرو
هرچند پروژه تولید تندر۹۰ در ابتدا به عنوان بزرگترین پروژه صنعتی كشور مطرح شد و براساس یكی از مفاد آن قرار بود این خودرو تحت لیسانس شركت رنو تولید و سالانه ۲۰درصد از قطعات یا خودروی تولید شده به كشورهای طرف قرارداد رنو صادر شود ولی هم اكنون نه تنها این اتفاق نیفتاده بلكه خودروسازان داخلی در تامین پیش خریدهای داخلی نیز ناتوانند.
این مسئله بیش از پیش لزوم تصویب و اجرایی شدن قانون حمایت از مصرف كنندگان خودرو را ضروری می سازد، چرا كه اگر چنین قانونی جاری بود هم اكنون حقوق خریداران تندر تا حدی قابل دفاع بود و شاید افراد كمتری از كاستی خدمات پس از فروش و تحویل دیرهنگام خودروی خود گله داشتند.
تولید تندر ۹۰ در ابتدا با جریان خبری قابل توجهی همراه شد و اذعان مسئولان به پیشرفته بودن تكنولوژی تولید این خودرو مصرف كنندگان را به خرید این خودرو ترغیب كرد اما ناكامی خودروسازان در عمل به بخشی از وعده هایشان باعث شد تا این روزها خریداران دید نه چندان مثبتی نسبت به تندر داشته باشند و محدوده قیمتی این خودرو در حدی قرار دارد كه خریداران ترجیح می دهند سمند، ۴۰۵ و یا ۲۰۶ را به عنوان خودروی هدف خود قرار دهند تا به این ترتیب از زمان تحویل خودرو اطمینان داشته باشند و همچنین از خدمات پس از فروش مناسبی برخوردار شوند.
توانمند سازی قطعه سازان داخل و ارتقاء سطح كیفی تولید آنها از جمله نكات مثبت قرارداد تندر ۹۰ عنوان می شد و بر این اساس بحث ساخت داخل این پروژه به عنوان یكی از موارد اصلاحی مركز پژوهشهای مجلس و وزارت صنایع مطرح و بر این اساس قرار شد طی دو سال میزان ساخت داخل این خودرو به بیش از ۷۵ درصد برسد این درحالی است كه به گفته نجفی منش، دبیر انجمن قطعهسازان هم اكنون سهم تولیدات داخل در تندر تنها ۵۲ درصد است.
آنچه مسلم است با توجه به سهم ۵۱ درصدی رنو در شركت مشترك ایرانی،فرانسوی رنوپارس هرگونه افزایش قیمتی در تندر مبلغ پرداختی توسط خریداران ایرانی را افزایش می دهد و در مقابل سود بالایی را نصیب طرف فرانسوی خواهد كرد.
به این ترتیب به نظر می رسد پس از اصراری كه مسئولان شركت رنو بر برخی موارد قید شده در قرارداد تولید تندر داشتند حال نوبت به زیاده خواهی این شركت در زمینه قیمت تندر رسیده است. هرچند موارد قبلی در نهایت با توجه اعضای مركز پژوهشهای مجلس مورد اصلاح قرار گرفت اما باید دید این بار نیز مجلس به نقش تاثیرگذار خود در جلوگیری از تحقق خواسته نابجای رنو عمل میكند؟
گزارش از: نرگس نیك ضمیر
گزارش : خبرگزارى فارس