تبیان، دستیار زندگی

امام علی (ع) : [10] دوستان خدا کسانی هستند که به باطن دنيا مي نگرند زمانیکه مردم به ظاهر آن نگاه مي کنند [11] و به آينده آن مشغولند در حاليکه مردم به امروز آن سرگرمند [12] و لذا اموری را که مي ترسند سرانجام قاتل آنها باشند از ميان مي برند [13] و آنچه را مي دانند عاقبت آنها را ترک مي گويد به دست فراموشی مي سپرند آنچه را ديگران بسيار مي بينند کم مي شمارند[14] و رسيدن به آن را از دست دادن محسوب مي کنند دشمنند با آنچه دنيا پرستان صلحند صلحند با آنچه آنها دشمنند [15] قرآن به وسيله آنها فهميده مي شود و آنها نيز به وسيله قرآن مي فهمند قرآن به وسيله آنها برپا است همانگونه که آنها به وسيله قرآن برپا هستند [16] بالاتر از اميد خود اميدی نمي بينند و برتر از آنچه مي ترسند مايه ترسی سراغ ندارند [ اشاره به خشنودی و خشم پروردگار است ]

432 - [10] وقال [ع ] : ان اولياء الله هم الذين نظروا الی باطن الدنيا اذا نظر الناس الی ظاهرها ، [11] و اشتغلوا باجلها اذا اشتغل الناس بعاجلها[12] فاماتوا منها منها ما خشوا ان يميتهم ،[13] و ترکوا منها ما علموا انه سيترکهم ، وراوا استکثار غيرهم منها استقلالا ، [14] و درکهم لها قوتا ، اعداء ما سالم الناس ، و سلم ما عادی الناس [15] بهم علم الکتاب و به علموا ، و بهم قام الکتاب و به قاموا ، [16] لا يرون مرجوا فوق ما يرجون ، و لا مخوفا فوق ما يخافون

امام سجاد (ع) : و وعده و نويدي را كه در وحي خود ( آنچه به پيغمبرت فرستاده اي ) تصريح و بيان كرده اي و در كتاب خويش ( قرآن كريم ) به دنبالش قسم و سوگند خود را آورده اي وسيله جدا ساختن كوشش ما و مشغول شدن به روزي كه تو آن را تكفل و ضمانت نموده اي قرار ده

و اجعل ما صرحت به من عدتك في وحيك ، و اتبعته من قسمك في كتابك ، قاطعا لاهتمامنا بالرزق الذي تكفلت به ، و حسما للاشتغال بما ضمنت الكفاية له .

امام سجاد (ع) : پس گفته اي = و گفتار تو حق و درست و راستترين ( گفته ها ) است ( كه دروغ در آن راه ندارد ) و قسم ياد كرده اي و قسم تو ( از هر قسمي ) راستتر وفا كننده تر است = " سوره 51 ، آيه 22 " : وقي السماء رزقكم وما توعدون يعني ( اسباب ) روزي شما و آنچه به آن وعده داده مي شويد ( بهشت ، دوزخ ، پاداش و كيفر ) در آسمان است

فقلت و قولك الحق الاصدق و اقسمت و قسمك الابر الاوفي : و في السماء رزقكم و ما توعدون .

امام علی (ع) : پيوسته از قطع لذتها و بقاء مسؤوليتهای آن ياد کنيد .

433 - وقال [ع ] : اذکروا انقطاع اللذات ، و بقاء التبعات

امام علی (ع) : آزمايش کن تا دشمنش داری[ يعنی بسيار مي شود که ظاهراشخاص جلب توجه مي کند اما پس از آزمايش مورد نفرت قرار مي گيرند شريف رضی مي گويد : بعضی اين سخن را از پيامبر صلی الله عليه و آله و سلم مي دانند ولی آنچه تقويت مي کند که اين سخن از امير مؤمنان است جريانی است که ثعلب از ابن اعرابی نقل کرده که مامون گفته : اگر نه اين بود که علی[ ع ] فرموده : اخبر تقله من مي گفتم اقله تخبر : [ دشمنش بدار تا او را بيازمائی]

434 - وقال [ع ] : اخبر تقله قال الرضی : و من الناس من يروی هذا الرسول [ص ] و مما يقوی انه من کلام امير المؤمنين [ع ] ما حکاه ثعلب عن ابن الاعرابی ، قال المامون : لولا ان عليا قال [[ اخبر تقله ] ] لقلت : اقله تخبر

امام سجاد (ع) : آنگاه فرموده اي ( آيه 23 ) فو رب السماء و الارض انه لحق مثل ما انكم تنطقون يعني پس به پروردگار آسمان و زمين سوگند كه هر آينه آن حق و درست است مانند آن كه شما سخن مي گوييد ( چنان كه شك نداريد در اين كه سخن مي گوييد بايد شك نداشته باشيد در اين كه روزي شما در آسمان است ، و اين مانند آن است كه مردم به يكديگر مي گويند : اين مطلب حق و درست است چنان كه مي بيني و مي شنوي ) .

ثم قلت فو رب السماء و الارض إنه لحق مثل ما أنكم تنطقون .

امام سجاد (ع) : بار خدايا محمد و آل او درود فرست ، و من را برهان از وامي كه به سبب آن آبرويم را ببري ، و هوشم در آن پريشان شود ، و انديشه ام به آن پراكنده گردد ، كارم در چاره آن طول كشد

اللهم صل علي محمد و آله ، و هب لي العافيه من دين تخلق به وجهي ، و يحار فيه ذهني ، و يتشعب له فكري ، و يطول بممارسته شغلي .

امام علی (ع) : چنين نيست که خداوند در شکر را بر بنده ای بگشايد ولی درفزونی را بر او ببندد و همچنين امکان ندارد که باب دعا را بر کسی بگشايد و در اجابت را بر رويش ببندد و ممکن نيست در توبه را به روی کسی باز کند و در آمرزش را به رويش مسدود سازد .

435 - وقال [ع ] : ما کان الله ليفتح علی عبد باب الشکر و يغلق عنه باب الزياده ، و لا ليفتح علی عبد باب الدعاء و يغلق عنه باب الاجابه و لا ليفتح لعبد باب التوبه و ليغلق عنه باب المغفره

امام علی (ع) : شايسته ترين مردم به کرم و بزرگواری کسی است که بزرگواران به واسطه او شناخته شوند [ معرف بزرگواران خود بايد بزرگوارتر باشد ]

436 - وقال [ع ] : اولی الناس بالکرم ، من عرفت به الکرام

امام سجاد (ع) : و به تو پناه مي برم - اي پروردگارم - از اندوه قرض و انديشه آن ، و از كار وام و بي خوابيش ، پس بر محمد و آل او درود فرست ، و من را از آن پناه ده و از تو زنهار و پناه مي جويم - اي پروردگارم - از ذلت و خواري وام در زندگي و از وبال و سختي و گرفتاري آن پس از مرگ ، پس بر محمد و آل او درود فرست ، و من را به توانگري بسيار يا روزي به اندازه حاجت و نيازمندي بي كم و زياد كه هميشه باشد از آن برهان

و اعوذ بك ، يا رب ، من هم الدين و فكره ، و شغل الدين و سهره ، فصل علي محمد و آله ، و اعذني منه ، و استجير بك ، يا رب ، من ذلته في الحيوة ، و من تبعته بعد الوفاة ، فصل علي محمد و آله ، و اجرني منه بوسع فاضل أو كفاف واصل .