تبیان، دستیار زندگی

امام سجاد (ع) : و آنان را توفيق ده براي برپا داشتن طريقه و روش ( نگاهداري احكام ) و فراگرفتن اخلاق نيك خود ( كه بندگان را به آن امر فرموده اي ) در سود رساندن به ناتوانانشان ، و جلوگيري از فقر و نيازمنديشان ، و رفتن نزد بيمارشان ، و راهنمايي نمودن راه جويشان ، و اندرز دادن مشورت كننده شان ، و ديدار از سفر آمده شان ، و پنهان كردن رازهاشان ، و پوشاندن عيبهاشان ، و ياري كردن ستمديده شان ، و خوب كمك كردنشان در ابزار خانه ( ديگ ، تبر ، نردبان و مانند آنها ) و سود رساندنشان به بخشش فراوان ، و دادن آنچه ايشان را واجب و لازم است پيش از درخواست ( ابواسمعيل گفته : به حضرت باقر - عليه السلام - گفتم : شيعه " پيروان شما آل محمد - عليهم السلام - " نزد ما بسيار است ، فرمود : آيا دارا به ندار مهرباني مي كند " چيزي مي دهد " و نيكوكار از بدكار مي گذرد و با يكديگر كمك مي نمايند ؟ گفتم : نه ، فرمود : آنان شيعه نيستند ، شيعه كسي است كه اين كارها را بجا آورد )

و وفقهم لاقامة سنتك ، و الاخذ بمحاسن ادبك في ارفاق ضعيفهم ، و سد خلتهم ، و عيادة مريضهم ، و هداية مسترشدهم ، و مناصحة مستشيرهم ، و تعهد قادمهم ، و كتمان اسرارهم ، و ستر عوراتهم ، و نصرة مظلومهم ، و حسن مواساتهم بالماعون ، و العود عليهم بالجدة و الافضال ، و اعطاء ما يجب لهم قبل السؤال .

امام علی (ع) : مشک عطر خوبی است حملش سبک و عطرش بسيار خوشبو

397 - وقال [ع ] : نعم الطيب المسک ، خفيف محمله ، عطر ريحه

امام علی (ع) : تفاخر را کنار بگذار تکبر را فرو ريز و به ياد قبرت باش

398 - و قال [ع ] : ضع فخرک ، و احطط کبرک ، و اذکر قبرک

امام سجاد (ع) : و بار خدايا من را بر آن دار كه بد كردارشان را به نيكي پاداش دهم ، و از ستمكارشان به عفو و بخشش درگذرم ، و درباره همه ايشان خوش گمان باشم ( زيرا همچنان كه بر مؤمن گفتار بد درباره برادر ايمانيش حرام است گمان بردن بد هم درباره او حرام مي باشد ، و اما با خود سخن گفتن و انديشه و آنچه در دلش درباره او مي گذرد بخشيده شده است چون شيطان به او القاء مي نمايد تا درباره برادرش كار زشت بخواهد پس واجب است كه شيطان را تكذيب نمايد ، زيرا او بدكارترين بدكاران است ، و پذيرفتن گفتار او روا نيست ، و از اين رو است كه در شرع رسيده هر كس سخني بگويد كه ظاهر آن ارتداد و كفر است و معني صحيحي دارد حكم به كفر او نمي شود ) و با نيكويي همه آنها را سرپرستي نمايم و با پاكدامني چشمم را از ( زشتيها و لغزشهاي ) آنان بپوشانم ، و با فروتني با آنها نرم باشم ( سختگير نباشم ) و با مهرباني بر گرفتارانشان رقت داشته دلجويي كنم ، و در پنهاني و پشت سر دوستي ( خود ) را براي آنان آشكار سازم ( نه مانند دو رويان در ظاهر دوستي نشان داده در پشت سر خلاف آن را هويدا نمايم ) و با پاكدامني ( نه با آلودگي به فساد و تباهكاري ) نعمت هميشگي ( روزي و خوشي ) را نزد ايشان دوست بدارم ، و آنچه براي خويشان خود واجب و لازم مي دانم درباره ايشان لازم دانم ، و آنچه براي خواص و نزديكان رعايت داشته در نظر دارم براي ايشان رعايت كنم

و اجعلني اللهم اجزي بالاحسان مسيئهم ، و اعرض بالتجاوز عن ظالمهم ، و استعمل حسن الظن في كَفتهم ، و اتولي بالبر عَمتهم ، و اغض بصري عنهم عفة ، و الين جانبي لهم تواضعا ، و ارق علي اهل البلاء منهم رحمة ، و اسر لهم بالغيب مودة ، و احب بقاء النعمة عندهم نصحا ، و اوجب لهم ما اوجب لحَمتي ، و ارعي لهم ما ارعي لخاصيتي .

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و من را مانند آنچه درخواست نمودم از جانب ايشان روزي فرما ( با من چنان كنند كه من با آنها مي نمايم ) و برخوردارترين بهره ها ( چيزهاي شايسته و خوهاي نيك ) را كه نزد ايشان است براي من قرار ده ، و به ايشان بينايي در حق من و شناسايي به فضل و برتري من را بيافزا تا به وسيله من نيكبخت شوند و من به وسيله آنان نيكبخت گردم ( چون رفتار نمودن آن حضرت با ايشان با چنين اخلاق سزاوار پاداش بسياري از جانب خداي تعالي است همان سبب نيكبختي آن بزرگوار است به وسيله ايشان ) اي پروردگار جهانيان دعا و خواسته ام را روا ساز .

اللهم صل علي محمد و آله ، و ارزقني مثل ذلك منهم ، و اجعل لي اوفي الحظوظ فيما عندهم ، و زدهم بصيرة في حقي ، و معرفة بفضلي حتي يسعدوا بي و اسعد بهم ، امين رب العالمين .

امام علی (ع) : فرزند بر پدر حقی دارد و پدر نيز بر فرزند حقی. حق پدر برفرزند اين است که در همه چيز جز در معصيت خدا اطاعتش کند . و حق فرزند بر پدر آنکه نام نيک انتخاب کند تربيتش را خوب و قرآن را تعليمش دهد .

399 - وقال [ع ] : ان للولد علی الوالد حقا ، و ان للوالد علی الولد حقا فحق الوالد علی الولد ان يطيعه فی کل شی ء ، الا فی معصيه الله سبحانه ، و حق الولد علی الوالد ان يحسنه اسمه ، و يحسن ادبه ، و يعلمه القرآن

امام علی (ع) : چشم زخم حق است و توسل به نيروهای غير طبيعی حق است سحر حق .است فال نيک حق است فال بد حق نيست واگيری [خرافی] حق نيست بوي . خوش و عسل و سواری و نگاه به سبزه حرز و نگهبان [ و مايه قوت است ]

400 - وقال [ع ] : العين حق ، و الرقی حق ، و السحر حق ، و الفال حق ، و الطيره ليست بحق ، و العدوی ليست بحق ، و الطيب نشره ، والعسل نشره ، و الرکوب نشره ، و النظر الی الخضره نشره

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و مرزهاي مسلمانان را به غلبه و تسلط خود استوار ساز ، و نگهدارندگان آن مرزها را به نيروي خويش توانايي ده ، و بخششهاي ايشان را از توانگريت فراوان گردان

اللهم صل علي محمد و آله ، و حصن ثغور المسلمين بعزتك ، و ايد حماتها بقوتك ، و اسبغ عطاياهم من جدتك .

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و عده و شمارش ( جماعت و گروه ) ايشان را بسيار فرما ، و سلاحها ( ابزار جنگ مانند شمشير و نيزه ) و تير آنان را تيز و برا نما ، و حدود و اطراف ايشان را نگهداري كن ، و دور و برشان را محكم گردان ، و گردهشان را پيوند و آشنايي ده ، و كارشان را شايسته فرما و آذوقه هاشان را پي در پي برسان ، و سختيهاشان را به تنهايي كارگزاري كن ، و ايشان را به ياري كردن و كمك و به شكيبايي همراهي و در مكر و فريب ( ايشان به دشمنانشان ) دقت نظر عطا فرما ( كه دشمن مكر و فريبشان را درنيابد ، يا آنها را از مكر و فريب دشمنانشان ايمن بدار كه زياني به آنان نرسد )

اللهم صل علي محمد و آله ، و كثر عدتهم و اشحذ اسلحتهم ، و احرس حوزتهم ، و امنع حومتهم ، و الف جمعهم ، و دبر امرهم ، و واتر بين ميرهم ، و توحد بكفاية مؤنهم ، و اعضدهم بالنصر ، و اعنهم بالصبر ، و الطف لهم في المكر .

امام علی (ع) : هماهنگی با اخلاق و رسوم مردم در موارد مشروع مايه امنيت از دشمنی و کينه های آنان است .

401 - وقال [ع ] : مقاربه الناس فی اخلاقهم امن من غوائلهم