تبیان، دستیار زندگی

امام علی (ع) : امام به يکی از يارانش فرمود : اکثر وقت خود را به خانواده و فرزندان [ و تامين زندگی آنها ] اختصاص مده زيرا آنها اگر از دوستان خدا باشند خداوند دوستان خود را رها نمي سازد و اگر از دشمنان خدا هستند چرا تمام هم خويش را صرف دشمنان خدا مي کنی؟

352 - وقال [ع ] لبعض اصحابه : لا تجعلن اکثر شغلک باهلک وولدک : فان يکن اهلک وولدک اولياء الله ، فان الله لا يضيع اولياءه ، و ان يکونوا اعداء الله ، فما همک و شغلک باعداء الله ?

امام سجاد (ع) : آن تكليف از تكاليفي است كه تو ، اي پروردگار ، آن را بر من شمرده اي ( به آن احاطه داري ) و من آن را از روي سهل انگاري بجا نياورده ام ، پس به سبب عطاي بزرگ و بسياري رحمت خويش آن را از جانب من فروگذار ( از آن بازپرسي مفرما ) زيرا تو توانگر بخشيده اي ، تا روزي كه ( رحمت ) تو را ببينم ( روز قيامت ) چيزي ( تكليفي ) بر من نماند كه بخواهي به سبب آن از نيكيهايم بكاهي ، يا بر بديهايم بيافزايي ، اي پروردگار

هو ، يا رب ، مما قد احصيته علي و اغفلته انا من نفسي ، فاده عني من جزيل عطيتك و كثير ما عندك ، فانك واسع كريم ، حتي لا يبقي علي شي ء منه تريد أن تقاصني به من حسناتي ، أو تضاعف به من سيئاتي يوم القاك يا رب .

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و براي آخرتم رغبت و مواظبت در عمل ( بندگي ) براي تو را روزيم فرما تا از روي دل راستي و درستي بندگي را بشناسم ، و تا اين كه بي رغبتي در دنيا بر من دست يابد ، و تا اين كه نيكيها را با شوق و ميل بجا آورم ، و از بديها از روي بيم و ترس ( كيفر آن ) ايمن و آسوده باشم ( و يا اين كه از بديها از روي بيم و ترس گريزان باشم ، بنابراين كه به جاي " وامن من السيئات " بخوانيم " وافر من السيئات " چنان كه در نسخه ابن ادريس - رحمه الله - به طوري كه سيد عليخان - عليه الرحمه - در شرح صحيفه فرموده چنين ضبط شده و آن مناسبتر است ) و نوري ( علم و دانشي ) به من ببخش كه با آن در بين مردم راه بروم ( زندگي نمايم ) و در تاريكيها ( گمراهيها ) راه يابم ، و از شك و دو دلي و شبهات ( درهم شدن حق به باطل و حلال به حرام ) روشني يابم ( راه بيابم )

اللهم صل علي محمد و آله ، و ارزقني الرغبة في العمل لك لاخرتي حتي اعرف صدق ذلك من قلبي ، و حتي يكون الغالب علي الزهد في دنياي ، و حتي اعمل الحسنات شوقا ، و امن من السيئات فرقا و خوفا ، و هب لي نورا امشي به في الناس ، و اهتدي به في الظلمات ، و استضيي ء به من الشك و الشبهات .

امام علی (ع) : بزرگترين عيب آنست که آنچه خود دارای آن هستی بر ديگران عيب بشماری.

353 - وقال [ع ] : اکبر العيب ان تعيب ما فيک مثله

امام علی (ع) : در حضور امام کسی به ديگری با اين عبارت تبريک نوزاد گفت قدم اين نوازد قهرمان و يکه سوار مبارک باد امام فرمود : اين گونه مگو لکن بگو شکر بخشنده را بگذار و بخشوده شده بر تو مبارک باد اميدوارم بزرگ شود و از نيکو کاريش بهره گيری

354 - و هنا بحضرته رجلا بغلام ولد له فقال له : ليهنئک الفارس ، فقال [ع ] : لا تقل ذلک ، ولکن قل : شکرت الواهب ، و بورک لک فی الموهوب ، و بلغ اشده ، و رزقت بره

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد وآل او درود فرست ، و ترس اندوه كيفر و ميل پاداش ( در روز قيامت ) را كه وعده داده اي روزيم گردان تا ( در اين دنيا هم ) خوشي چيزي ( بهشت ) را كه تو را براي آن مي خوانم و اندوه چيزي ( دوزخ ) را كه از آن به تو پناه مي برم دريابم

اللهم صل علي محمد و آله ، و ارزقني خوف غم الوعيد ، و شوق ثواب الموعود حتي اجد لذة ما ادعوك له ، و كأبة ما استجير بك منه .

امام سجاد (ع) : بار خدايا تو خود آنچه صلاح كار دنيا و آخرت من است مي داني ، پس به درخواستهاي من توجه فرموده مهربان باش

اللهم قد تعلم ما يصلحني من امر دنياي و اخرتي ، فكن بحوائجي حفيا .

امام علی (ع) : يکی از کارگزاران حکومت امام خانه مهمی ساخت به او فرمود :سکه های طلا و نقره سر و کله خود را نشان داده اند اين ساختمان مي گويد تو مردی ثروتمند و غنی هستی.

355 - و بنی رجل من عماله بناء فخما ، فقال [ع ] : اطلعت الورق رؤوسها ان البناء يصف لک الغنی

امام علی (ع) : از امام پرسيدند : اگر در خانه شخصی را بر رويش ببندند و اورا در هم انجا زندانی کنند روزيش از کجا مي رسد ؟ فرمود : از همانجا که مرگش .

356 - وقيل له [ع ] : لو سد علی رجل باب بيته ، و ترک فيه ، من اين کان ياتيه رزقه ? فقال [ع ] : من حيث ياتيه اجله

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و اعتراف به حق ( تسليم امر و راضي بودن به فرمانت كه بر وفق حكمت و مصلحت است ) را هنگام كوتاهي در سپاسگزاري تو به آنچه در آسايش و سختي و تندرستي و بيماري به من نعمت داده اي روزيم گردان تا هنگام ترس و ايمني و خشنودي و خشم و زيان و سود در آنچه پيش آيد شادي رضا و خشنودي و آرامش دل خود را به آنچه براي تو واجب است ( تسليم امر و اعتقاد به نيكي آنچه مقدر نموده اي ) دريابم

اللهم صل علي محمد و آل محمد ، و ارزقني الحق عند تقصيري في الشكر لك بما انعمت علي في اليسر و العسر و الصحة و السقم ، حتي اتعرف من نفسي روح الرضا و طمانينة النفس مني بما يجب لك فيما يحدث في حال الخوف و الامن و الرضا و السخط و الضر و النفع .