تبیان، دستیار زندگی

امام سجاد (ع) : بار خدايا من را به بهترين راه ( دين حق : ولايت و دوستي ائمه معصومين - عليهم السلام - ) ببر ( راهنمايي فرما ) و چنانم گردان كه بر دين تو ( اسلام ) بميرم و ( در قبر و قيامت ) زنده گردم

اللهم اسلك بي الطريقة المثلي ، و اجعلني علي ملتك اموت و احيي .

امام علی (ع) : به محمدبن حنفيه فرزندش فرمود : فرزندم از فقر بر تومي ترسم از آن بخدا پناه ببر چرا که فقر دين انسان را ناقص و عقل و انديشه او را مشوش و مردم را نسبت به او و او را نسبت به مردم بدبين مي سازد .

319 - وقال [ع ] لابنه محمد بن الحنفيه : يا بنی ، انی اخاف عليک الفقر ، فاستعذ بالله منه ، فان الفقر منقصه للدين ، مدهشه للعقل ، داعيه للمقت

پیامبر اکرم (ص) : هر كه غذا خورد و ديگري به او نگرد و جيزي بدو ندهد ،به بلايي مبتلا شود كه دوا نداشته باشد .

من اكل وذو عينين ينظر اليه ولم يواسه ، ابتلي بلاء لا دواء له .

امام علی (ع) : امام به کسیکه از آن حضرت مسئله پيچيده ای را پرسيد فرمود :همواره برای کسب آگاهی پرسش کن نه برای بهانه جوئی و توليد دردسر چرا که نادان آماده يادگيری شبيه عالم است . و عالم و دانشمند خلاف گو همچون نادانی است که بهانه جو و ناراحت کننده است .

320 - وقال [ع ] لسائل ساله عن معضله : سل تفقها ، و لا تسال تعنتا ، فان الجاهل المتعلم شبيه بالعالم ، و ان العالم المتعسف شبيه بالجاهل المتعنت

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و من را به ميانه روي بهره مند گردان ( كه در گفتار و كردار از حد تجاوز نكرده تقصير ننمايم ) و من را از درستكاران و راهنمايان به خير و نيكي و از بندگان شايسته بگردان ، و رستگاري در قيامت و رهايي از دوزخ را روزيم فرما ( مراد از مرصاد " كمينگاه " در اينجا دوزخ است براي آن كه نگهبانان آن در آنجا چشم به راه كفارند براي عذاب و كيفر )

اللهم صل علي محمد و اله ، و متعني بالاقتصاد، و اجعلني من اهل السداد ، و من ادلة الرشاد ، و من صالح العباد ، و ارزقني فوز المعاد ، و سلامة المرصاد .

امام سجاد (ع) : بار خدايا براي خود از نفس من بهره اي كه آن را ( از عذاب ) برهاند بگير ( قرار ده ) و آنچه آن را به صلاح و سازگاري آورد براي من بگذار ، زيرا نفس من تباه شونده است ( از عذاب رهايي نمي يابد ) جز آن كه تو آن را ( از هر پيشامدي ) نگاهداري ( مترجمين و شارحين صحيفه معني اين جمله را به اختلاف بيان كرده اند ، و شايد نزديكتر به مراد امام - عليه السلام - و همين معني باشد كه ما بيان نموديم ، و الله اعلم بمقاصد اوليائه )

اللهم خذ لنفسك من نفسي ما يخلصها ، و ابق لنفسي من نفسي ما يصلحها ، و فان نفسي هالكة أو تعصمها .

امام علی (ع) : ابن عباس نظر خود را بعنوان يک مشاور در مساله ای به محضر امام بيان کرد اما امام با عقيده او موافقت نکرد و فرمود : تو حق داری نظر مشورتی خود را به من بگوئی و من روی آن بينديشم و تصميم نهائی بگيرم اما اگر بر خلاف نظر تو تصميم گرفتم بايد از من اطاعت کنی[ اشاره به اينکه مشاوران تنها حق اظهار نظر دارند نه اينکه نظرات خود را بر رهبرشان تحميل کنند ]

321 - وقال [ع ] لعبد الله بن العباس ، و قد اشار عليه فی شی ء لم يوافق رايه : لک ان تشير علی واری ، فان عصيتک فاطعنی

امام علی (ع) : نقل شده هنگامی که امام از صفين بازگشت و به کوفه وارد شد ازقبيله شباميين عبور فرمود مشاهده کرد که زنان بر کشتگان صفين مي گريند حرب بن شرحبيل شبامی که از سران آن قبيله بود به حضور آن حضرت رسيد.امام به او فرمود : آيا زنان شما آنطور که ميشنوم بر شما چيره شده اند ؟ آيا آنها را از اين ناله ها باز نمي داريد ؟ حرب همراه امام حرکت مي کرد در حاليکه آن حضرت سوار بود به او فرمود : بازگرد چرا که پياده حرکت کردن شخصی مانند تو در رکاب مثل من مايه فتنه و غرور برای والی. و ذلت و خواری برای مؤمن است .

322 - و روی انه [ع ] ، لما ورد الکوفه قادما من صفين مربالشباميين ، فسمع بکاء النساء علی قتلی صفين ، و خرج اليه حرب بن شرحبيل الشبامی و کان من وجوه قومه ، فقال [ع ] له : اتغلبکم نساؤکم علی ما اسمع ? الا تنهونهن عن هذا الرنين ? و اقبل حرب يمشی معه ، و هو [ع ] راکب ، فقال [ع ] : ارجع ، فان مشی مثلک مع مثلی فتنه للوالی ،و مذله للمؤمن

پیامبر اکرم (ص) : هر كه زن بگيرد ، يك نيمه ايمان خويش را كامل كرده است ،پس از خدا در نيم ديگر بترسد .

من تزوج فقد استكمل نصف الايمان ، فليتق الله في النصف الباقي .

امام سجاد (ع) : بار خدايا اگر اندوهگين گردم ساز و سامانم تويي ( به تو روآورم ) و اگر ( از هر جا ) نوميد شوم اميدگاهم تويي ، و اگر غمهاي سخت به من روآورد فريادرسي ام به توست ، و نزد توست عوض هر چه از دست رفته و صلاح و سازگاري هر چه تباه گشته ، و تغيير در آنچه زشت دانسته اي ، پس پيش از گرفتاري تندرستي و پيش از درخواست توانگري و پيش از گمراهي راهنمايي را به من احسان فرما ، و عيبجويي بندگان را از من دور نما ، و آسودگي ( از عذاب و گرفتاري ) روز بازگشت را به من ببخش و نيكي راهنمايي كردن را به من عطا فرما

اللهم أنت عدتي إن حزنت و أنت منتجعي إن حرمت ، و بك استغاثتي إن كرثت ، و عندك مما فات خلف ، و لما فسد صلاح ، و فيما انكرت تغيير ، فامنن علي قبل البلاء بالعافية ، و قبل الطلب بالجدة ، و قبل الضلال بالرشاد ، و اكفني مؤنة معرة العباد ، و هب لي امن يوم المعاد ، و امنحني حسن الارشاد .