تبیان، دستیار زندگی

امام سجاد (ع) : بار خدايا آنچه شيطان از دروغ و گمان و رشك در دل من مي افكند به ياد بزرگيت و انديشه در تواناييت و عاقبت انديشي بر دشمنت ( كه از بندگيت دوري گزيده آن را دشمن دارد ) مبدل گردان ، و آنچه از سخن زشت يا بيهوده يا دشنام به غرض و آبرو ( ي كسي ) يا گواهي نادرست يا غيبت كردن مؤمن غائب يا ناسزا گفتن به حاضر و مانند آنها كه بر زبان من مي آيد به گفتن سپاس تو و بسياري ستايش تو و كوشش در بزرگ دانستن تو و شكر نعمت تو و اقرار به نيكي تو و شمردن نعمتهايت مبدل سازد

اللهم اجعل ما يلقي الشيطان في روعي من التمني و التظني و الحسد ذكرا لعظمتك ، و تفكرا في قدرتك ، و تدبيرا علي عدوك ، و مااجري علي لساني من لفظة فحش أو هجر أو شتم عرض أو شهادة باطل أو اغتياب مؤمن غائب أو سب حاضر و ما اشبه ذلك نطقا بالحمد لك ، و اغراقا في الثناء عليك ، و ذهابا في تمجيدك ، و شكرا لنعمتك ، و اعترافا باحسانك ، و احصاء لمننك .

امام علی (ع) : به نويسنده اش عبيدالله ابن ابي رافع فرمود : مرکب دواتت را با گذاردن ليقه در آن تنظيم کن و نوک قلمت را طولانی نما بين سطرها فاصله بينداز و فاصله بين حروف را کم کن که اين به جلوه و زيبائی خط مي افزايد

315 - وقال [ع ] لکاتبه عبيد الله بن ابی رافع : الق دواتک ، و اطل جلفه قلمک ، و فرج بين السطور ، و قرمط بين الحروف : فان ذلک اجدر بصباحه الخط

امام علی (ع) : من يعسوب مؤمنانم و مال و ثروت يعسوب بدکاران شريف رضي مي گويد : معنی اين سخن اين است که مؤمنان از من تبعيت مي کنند و بدکاران و فاجران از مال . همان گونه که زنبوران عسل از رئيس خود تبعيت مي نمايند .

316 - وقال [ع ] : انا يعسوب المؤمنين ، و المال يعسوب الفجار قال الرضی : و معنی ذلک ان المؤمنين يتبعوننی ، و الفجار يتبعون المال کما تتبع النحل يعسوبها ، و هو رئيسها

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و ( من را در پناه رحمت خود حفظ فرما تا ) ستم ديده نشوم كه تو بر جلوگيري از ستم به من توانايي ، و نه من ( به ديگري ) ستم نمايم كه تو مي تواني من را ( از ستم نمودن ) بازداري ، و گمراه نشوم كه راهنمايي به من براي تو آسان است ، و بي چيز و نيازمند نگردم كه گشايش ( زندگي ) من از توست ، و ( در بين مردم ) سركشي ننمايم كه توانگري من از توست

اللهم صل علي محمد و اله ، و لا اظلمن و أنت مطيق للدفع عني ، و لا اظلمن و أنت القادر علي القبض مني ، و لا اضلن و قد امكنتك هدايتي ، و لا افتقرن و من عندك وسعي ، و لا اطغين و من عندك وجدي .

امام سجاد (ع) : بار خدايا به سوي آمرزش تو آمده ام ، و به عفو و بخشش تو آهنگ نموده ام ، و ( از گناهانم ) به گذشت تو آرزومندم ، و به احسان و نيكي تو اطمينان دارم در حالي كه چيزي ( گفتار نيك ) كه موجب آمرزيدن تو گردد در من نيست ، و نه در كردارم چيزي ( طاعت و بندگي ) است كه به سبب آن عفو تو را سزاوار شوم ، و پس از اين كه به زيان خود ( به اين گفتار ) حكم كرده اعتراف نمودم براي من چيزي ( وسيله آمرزشي ) جز احسان و نيكي تو نيست ، پس ( بنابراين ) بر محمد و آل او درود فرست ، و بر من بي علت و سبب احسان فرما

اللهم الي مغفرتك وفدت ، و الي عفوك قصدت ، و الي تجاوزك اشتقت ، و بفضلك وثقت ، و ليس عندي ما يوجب لي مغفرتك ، و لا في عملي ما استحق به عفوك ، و مالي بعد أن حكمت علي نفسي إلا فضلك ، فصل علي محمد و اله ، و تفضل علي .

امام علی (ع) : بعضی از يهوديان با آن حضرت گفتند هنوز پيامبرتان را دفن نکرده بوديد درباره اش اختلاف نموديد . امام در پاسخ فرمود : ما در مورد آنچه از [ وصايای] او رسيده اختلاف کرديم نه درباره خودش اما شما پس از گذشتن از دريا هنوز پاهايتان نخشکيده بود به پيامبر خود گفتيد : برای ما هم بتی بساز همانگونه که اين قوم بت پرست بتهائی دارند و او فرمود : شما مردمی نادان هستيد

317 - وقال له بعض اليهود : ما دفنتم نبيکم حتی اختلفتم فيه فقال [ع ] له : انما اختلفنا عنه لا فيه ، و لکنکم ما جفت ارجلکم من البحرحتی قلتم لنبيکم : [[ اجعل لنا الها کما لهم آلهه فقال انکم قوم تجهلون ] ]

پیامبر اکرم (ص) : هر كه صبوري كند ، به آرزوي خويش برسد .

من تأني ادرك ما تمني .

پیامبر اکرم (ص) : هر كه به پرخوري عادت كند ، دلش سخت شود .

من تعود كثرة الطعام والشراب ، قسا قلبه .

امام علی (ع) : از امام سؤال شد به چه وسيله در ميدان نبرد بر همتايان خودغالب آمدی ؟ فرموده : من با هيچکس روبرو نشدم جز اينکه مرا بر ضد خودش کمک کرد . شريف رضی مي گويد : اشاره به اين مي کند که هيبتش در دلها جای گرفته بود و مبارزان مقهور هيبت او مي شدند .

318 - وقيل له : بای شی ء غلبت الاقران ? فقال [ع ] : ما لقيت رجلا الا اعاننی علی نفسه قال الرضی يومی ء بذلک الی تمکن هيبته فی القلوب

امام سجاد (ع) : بار خدايا من را به هدايت و راهنمايي ( به دين حق ) گويا فرما ، و پرهيزكاري را به من الهام نما ( در دل من انداز ) و به روشي كه پاكيزه تر ( بهترين روشها ) است توفيقم ده ، و به كاري كه ( نزد تو ) پسنديده تر است بگمارم

اللهم و انطقني بالهدي ، و الهمني التقوي ، و وفقني للتي هي ازكي ، و استعملني بما هو ارضي .