تبیان، دستیار زندگی

امام علی (ع) : هيچکس در ادعای ايمان صادق نيست مگر زمانی که به آنچه نزدخدا است مطمئن تر از آنچه نزد او است باشد [ تا جائي که آنچه را دارد مي دهد تا به آنچه نزد خدا است برسد ]

310 - وقال [ع ] : لا يصدق ايمان عبد ، حتی يکون بما فی يد الله اوثق منه بما فی يده [ نهج البلاغه م 34 ]

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و براي من بر كسي كه به من ستم كند دستي ( توانايي جلوگيري از ستم ) و بر آن كه زد و خورد و گفت و شنود نمايد زباني ( حجت و برهاني ) و بر آن كه دشمني كند فيروزي قرار ده ، و به من بر آن كه درباره ام حيله كند ( در برابر ) آن مكر و فريبي ، و بر آن كه بر من مسلط شود توانايي ، و بر آن كه من را دشنام دهد تكذيبي ( گفتن به اين كه دروغ گفتي ) و از آن كه من را مي ترساند سلامتي ببخش ، و به فرمانبري آن كه من را به راه راست آورد ( معلم علوم ديني ) و پيروي كسي كه من را ( به راه حق ) راهنمايي نمايد ( پيشوايان دين ) توفيقم ده

اللهم صل علي محمد و اله ، و اجعل لي يدا علي من ظلمني ، و لسانا علي من خاصمني ، و ظفرا بمن عاندني ، و هب لي مكرا علي من كايدني ، و قدرة علي من اضطهدني ، و تكذيبا لمن قصبني ، و سلامة ممن توعدني ، و وفقني لطاعة من سددني ، و متابعة من ارشدني .

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و مرا توفيق ده تا با كسي كه با من غش ( ناراستي ) نموده از روي اخلاص ( درستي ) رفتار كنم و كسي را كه از من دوري كرده به نيكويي پاداش دهم ، و كسي كه من را نوميد گردانيده به بخشش عوض دهم و كسي را كه از من بريده به پيوستن مكافات نمايم ، و از آن كه از من غيبت نموده ( پشت سر بد گويي كرده ) به نيكي ياد كنم ، و نيكي را سپاس گزارده از بدي چشم بپوشم

اللهم صل علي محمد و اله ، و سددني لأن اعارض من غشني بالنصح ، و اجزي من هجرني بالبر ، و اثيب من حرمني بالبذل ، و اكافي من قطعني بالصلة ، و اخالف من اغتابني الي حسن الذكر ، و أن اشكر الحسنة ، و اغضي عن السيئة .

امام علی (ع) : هنگامي که امام وارد بصره شد انس بن مالک را خواست تانزد طلحه و زبير برود و آنچه را که از پيامبر [ ص ] درباره آنها شنيده به آنها يادآوری کند . انس از اين ماموريت سرپيچی کرد و به خدمت امام آمد و گفت : من آن را فراموش کرده ام امام فرمود : اگر دروغ مي گوئی خداوند سرت را به سفيدی روشنی مبتلا کند که عمامه آن را نتواند پوشانيد شريف رضی مي گويد : منظور امام بيماری برص است چيزی نگذشت که لکه های سفيد برص در چهره انس آشکار گشت و از آن پس هيچکس او را بي نقاب نمي ديد .

311 - و قال [ع ] لانس بن مالک ، و قد کان بعثه الی طلحه و الزبير لما جاء الی البصره يذکر هما شيئا مما سمعه من رسول الله [ص ] فی معناهما فلوی عن ذلک ، فرجع اليه ، فقال : انی انسيت ذلک الامر ، فقال [ع ] ان کنت کاذبا فضربک الله بها بيضاء لامعه لا تواريها العمامه قال الرضی : يعنی البرص ، فاصاب انسا هذا الداء فيما بعد فی وجهه ، فکان لا يری الا مبرقعا

امام علی (ع) : دلهای آدميان گاهی پر نشاطند و گاه بي نشاط آنگاه که پر نشاطند آنها را به انجام مستحبات نيز وادار کنيد و آنگاه که بی نشاطند تنها به انجام فرائض و واجبات قناعت جوئيد .

312 - وقال [ع ] : ان للقلوب اقبالا و ادبارا ، فاذا اقبلت فاحملوها علی النوافل ، و اذا ادبرت فاقتصروا بها علی الفرائض

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و من را به زينت صالحين و شايستگان ( انجام حقوق خدا و مردم ) آراسته فرما ، و زيور پرهيزكاران ( عمل به واجبات و ترك محرمات ) را به من بپوشان ، با ( توفيق براي ) گستردن عدل و داد ( تا از افراط و تفريط در حق دوري گزينم ) و فرونشاندن خشم ( و آشكار نكردن آن به گفتار يا كردار ، در قرآن كريم " سوره 3 ، آيه 134 " فرمايد : و الكاظمين الغيظ والعافين عن الناس يعني پرهيزكاران آنانند كه سخت ترين خشم را فرو نشانده از " بدي " مردم درگذرند ) و خاموش كردن آتش دشمني ( اختلاف بين مردم ) و گرد آوردن پراكندگان ( دلهاي از هم رنجيده ) و اصلاح فساد بين مردم ، و فاش كردن خير و نيكي ، و پنهان نمودن عيب و زشتي ( از كساني كه از آن شرمنده اند، نه از آنان كه هر چند عيبشان را پنهان كنند دست از آن برندارند كه پنهان نمودن عيب اين كسان كمك بر معاصي است ، پس آشكار كردن عيب آنان رواست ، و ناگفته نماند : پنهان نمودن عيب درباره معصيت و گناه گذشته است ، ولي درباره گناهي كه اكنون بجا مي آورد بر كسي كه توانا باشد واجب است كه او را منع نموده باز دارد ، نه آن كه آن را پنهان نمايد ، و اگر توانا نيست به كسي كه زمام امور را در دست دارد مراجعه نمايد در صورتي كه كار به مفسده و تباهكاري سختتر از آن نكشد ، و همچنين واجب است آشكار نمودن عيب شاهد و گواه و راوي خبر و امين بر اوقاف و صدقات و اموال ايتام هنگام حاجت ، زير احكام شرعيه بر آن مترتب است ، و عيب گوي ايشان گناه نكرده است در صورتي كه قصد عيب گوينده جلوگيري از معصيت باشد ، نه آشكار ساختن عيب ) و نرم خويي و فروتني و نيكو روشي ، و سنگيني ، و خوشخويي ( با مردم و پيشي گرفتن نيكي ، و برگزيدن احسان بي آن كه جزاي احساني باشد ، و سرزنش نكردن ( رسول خدا - صلي الله عليه و آله - فرموده : كسي كه مؤمني را به گناهي سرزنش نمايد نمي ميرد تا اين كه آن را مرتكب شود . و اين فرمايش با وجوب امر به معروف و نهي از منكر منافات ندارد ، زيرا مقصود از آن نصيحت و اندرز است ، نه سرزنش ) و همراهي نكردن به غير مستحق ( زيرا كمك به كسي كه شايسته نيست اسراف و بيجا به كار بردن مال است كه نكوهش شده ) و گفتن حق اگر چه سخت ( يا اندك ) باشد ، و كم شمردن نيكي در گفتار و كردارم اگر چه بسيار باشد ، و بسيار شمردن بدي در كردارم اگر چه كم باشد ( چون اين صفت شخص را از عجب و خودپسندي دور مي گرداند ) و آنچه را بيان شد براي من بوسيله هموارگي طاعت و فرمانبري ، و هميشه بودن با جماعت ( مؤمنين كه بر مذهب حق بوده و گرد آمده اند هر چند اندك باشند ) و واگذاشتن بدعت گزاران و آن كه رأي و انديشه اختراع شده بكار برد ، كامل گردان

اللهم صل علي محمد و اله ، و حلني بحلية الصالحين ، و البسني زينة المتقين ، في بسط العدل ، و كظم الغيظ ، و اطفاء النائرة ، و ضم اهل الفرقة ، و اصلاح ذات البين ، و افشاء العارفة ، و ستر العائبة ، و لين العريكة ، و خفض الجناح ، و حسن السيرة ، و سكون الريح ، و طيب المخالقة ، و السبق الي الفضيلة ، و ايثار التفضل ، و ترك التعيير ، و الافضال علي غير المستحق ، و القول بالحق و إن عز ، و استقلال الخير و إن كثر من قولي و فعلي ، و استكثار الشر و إن قل من قولي و فعلي ، و اكمل ذلك لي بدوام الطاعة ، و لزوم الجماعة ، و رفض اهل البدع ، و مستعمل الرأي المخترع .

امام سجاد (ع) : بار خدايا بر محمد و آل او درود فرست ، و فراخترين روزيت را بر من هنگام پيري و قويترين تواناييت را در من هنگامي كه به رنج افتم قرار ده ، و من را به كاهلي و سستي در بندگيت و كوري ( گمراهي ) از راهت ( دين خود ) و درخواست خلاف دوستيت ( رضا و خشنوديت ) و گرد آمدن با كسي كه از تو دوري گزيده ( پيرو فرمان تو نيست ) و پراكندگي از كسي كه از تو جدا نگرديده ( فرمان بردار توست ) گرفتار مكن

اللهم صل علي محمد و اله ، و اجعل اوسع رزقك علي إذا كبرت ، و اقوي قوتك في إذا نصبت ، و لاتبتليني بالكسل عن عبادتك ، و لا العمي عن سبيلك ، و لا بالتعرض لخلاف محبتك ، و لا مجامعة من تفرق عنك ، و لا مفارقة من اجتمع اليك .

امام علی (ع) : در قرآن اخبار پيشينيان و مسير حوادث آينده و حکم و دستور بين شما آمده است .

313 - و قال [ع ] : [[ و فی القرآن نبا ما قبلکم ، و خبر ما بعدکم ، وحکم ما بينکم ] ]

امام علی (ع) : سنگ را از هم آنجا که آمده بازگردانيد چرا که شر و بدی را جز بابدی نمي توان رفع نمود .

314 - وقال [ع ] : ردوا الحجر من حيث جاء ، فان الشر ، لا يدفعه الا الشر

امام سجاد (ع) : بار خدايا من را چنان قرار ده كه هنگام اضطرار به ( كمك و ياري ) تو ( بر دشمن ) حمله آورم ، و هنگام نيازمندي از تو بخواهم ، و هنگام درويشي ( يا ذلت و خواري ) به درگاه تو زاري كنم ، و من را چون بيچاره شوم به ياري خواستن از غير خود و چون فقير گردم به فروتني براي درخواست از غير خويش و چون بترسم به زاري كردن پيش غير خود آزمايش ( يا گمراه ) مفرما كه به آن سبب سزاوار خواري و باز داشتن ( از رحمت ) و روي گردانيدن ( كيفر ) تو شوم ، اي بخشنده ترين بخشندگان

اللهم اجعلني اصول بك عند الضرورة ، و اسالك عند الحاجة ، و اتضرع اليك عند المسكنة ، و لا تفتني بالاستعانة بغيرك إذا اضطررت ، و لا بالخضوع لسؤال غيرك إذا افتقرت ، و لا بالتضرع الي من دونك إذا رهبت ، فاستحق بذلك خذلانك و منعك و اعراضك ، يا ارحم الراحمين .