تبیان، دستیار زندگی

پاسخ : محافظه گرايي در ادبيات سياسي، به معاني مختلف و مبهم به كار رفته است، بر اساس يك تعريف مي توان گفت: «محافظه گرايي مجموعه اي از افكار و نگرشهاي سياسي است كه حفظ و نگهداري از نظم و سنت ها و قانونها و نهادهاي ريشه دار و قدمت دار را بر امور نو كه هنوز به محك تجربه نيامده است، ترجيح مي دهد» V}(فرهنگ واژه ها، عبدالرسول بيات){V در اصطلاحات مربوط به جناح هاي سياسي داخل ايران از برخي جناحها به عنوان محافظه كار نام برده مي شود كه به شدت دچار ابهام مفهومي بوده و قابل انطباق با اصول و كاركردهاي جناحهاي مذكر نمي باشد. در حوزه ديني هم شايد بتوان اين چنين گفت؛ محافظه كاري مذهبي را مي توان در مقابل تفكر رايج در حوزه هاي علميه كشور _كه طرفدار اجتهاد و نوانديشي در چارچوب منابع ديني، و بر اساس اصول و موازين خاص و طبق مقتضيات زمان و مكان مي باشد_ قرار داد.

پاسخ : معرفي پايگاه به منزله تأييد مطالب پايگاه نيست. پايگاه ها و صفحات قرآنى منبعhttp://balagh.net/sites/quranic_sites.htm www.holyquran.net پايگاه القرآن الكريم E-Mail : webmaster@holyquran.net (عربى) در اين پايگاه، كتب زير يافت مى شود: تقريب القرآن، نورالثقلين، الميزان، مجمع البيان، التدبّر في القرآن، مَتى جُمِعَ القرآن، سلامة القرآن من التحريف، التعرّف على القرآن، أحكام الترتيل، أحكام التجويد. همچنين دعاهاى قرآنى، احاديث پيرامون قرآن، قرآن و علم، اخبار مربوط به قرآن و اطلاعات سودمند قرآنى از ديگر امكانات اين شبكه مى باشد. در اين پايگاه، امكان جستجو هم مى باشد. www.almizan.org پايگاه الميزان . اُرگ E-Mail : khalfan@yahoo.com (عربى) محتويات اين پايگاه تفسير الميزان و مؤلف آن مى باشد. امكان جستجو در الميزان در اين پايگاه قرار دارد. www.hawzah.net بخش قرآن شبكه حوزه E-Mail : webmaster@hawzah.net (فارسى - عربى - انگليسى) اين پايگاه مشتمل است بر: اسلام، اخلاق، احكام، كتابخانه، حوزه علميه، قرآن، عقايد، فرهنگ و تمدن. علوم اسلامى، مراكز اسلامى. گزينه قرآن مشتمل است بر زير گزينه هاى: قرآن و ترجمه، علوم قرآنى، تفسير، قرآن و اهل بيت، اديان و تمدن ها در قرآن، قرآن هنر و ادبيات، مؤسسات قرآنى، خادمان قرآن، كتابخانه، نگارخانه، پايگاه ها و نرم افزارها. دو ترجمه قرآن به زبان فارسى (آية الله مكارم شيرازى و استاد فولادوند) و يك ترجمه انگليسى. در اين پايگاه قرار دارد. www.aalulbayt.org پايگاه آل البيت E-Mail : aalulbayt@aalulbayt.org ( فارسى، عربى، انگليسى، روسى، اندونزيايى و تايلندى ) انبوه اطلاعات قرآنى و حديثى، كتب تفسيرى، حوزوى و آشنايى و ارتباط با مشاهير شيعه از جمله امكانات اين شبكه مى باشد. گزينه هاى اصلى آن عبارت است از: قرآن، حديث، شيعه، اهل البيت، احكام، پرسش و پاسخ، خدمات، كتابخانه و اجتماعى. كتب زير در اين پايگاه موجود مى باشد: قرآن و قرآن پژوهى، مصونيت قرآن از تحريف، درسنامه علوم قرآنى .برگزيده تفسير نمونه، تفسير و تفاسير شيعه، طبقات مفسران شيعه، روش هاى تفسير قرآن تفسير جوامع، تفسير كوثر، مجلات قرآنى بينات و ترجمان وحى، و... حديث: مسند نويسى در تاريخ حديث، شرح حال عده اى از روات، زنان دانشمند و راوى حديث، كتاب هاى حديثى: الغدير، نهج البلاغه، صحيفه سجاديه، مسائل على بن جعفر، قرب الاسناد، الكافى، تحف العقول، تهذيب الاحكام، الاستبصار، الاحتجاج، خصال شيخ صدوق، المحجة البيضاء، وسائل الشيعه، امالى مفيد، تفسير نور الثقلين، بحارالانوار، الحياة، ميزان الحكمة و... شيعه: گزينه شيعه مشتمل است بر تاريخچه مرجعيت در شيعه، معرفى بزرگان تاريخ شيعه و برگزيده اى از تاريخ اسلام. اهل البيت: اين گزينه مشتمل است بركتب: زندگانى چهار ده معصوم، اسرار الامامة، الائمة الاثناعشر، برگزيده تاريخ پيامبر اسلام (ص)، خاندان عصمت، اهل بيت كليد مشكل ها، امامت در پرتو كتاب و سنت، غدير از ديدگاه اهل سنت، فروغ ولايت، امام حسين (ع) و عاشورا از ديدگاه اهل سنت و... پرسش و پاسخ: اين گزينه مشتمل است بر صدها پرسش و شبهه و پاسخ آنها، همچنين مجموعه سؤالات متنوع از اهل سنت در زمينه هاى اعتقادى، تاريخى و... كتابخانه: اين بخش مشتمل است بر قريب 200 جلد كتاب در زمينه هاى قرآنى و علوم قرآن، حديث و علوم حديث، تاريخ و سيره، اخلاق و فرهنگ اسلامى ـ فقه و اصول و... اين پايگاه در سال 1377 راه اندازى شد و مركز آن شهر مقدس قم بوده و وابسبته به مؤسسه آل البيت مى باشد. آدرس هاى ديگر اين پايگاه عبارتنداز: www.al-shia.com www.al-shia.org www.al-shia.net www.nidanet.org پايگاه نداء الثقلين E-Mail : info@nidanet.org (انگليسى و اردو) گزينه هاى اين پايگاه عبارت است از: قرآن، پيامبر (ص) اهل بيت، ويژه. زير موضوعات گزينه قرآن عبارتنداز: اهميت و جايگاه قرآن، معجزه پيامبر (ص)، مصونيت از تحريف، قرآن و تفسير، انواع تفاسير، تفسير قرآن (مقدمه ترجمه مير احمد على براى قرآن) قرآن در اسلام (مرحوم علامه طباطبائى)، (شش جلد از سوره حمد تا سوره نساء و از سوره دهر تا سوره ناس)از تفسير«The Light of The Holy Qur'an» . www.al-islam.org پايگاه الاسلام. اُرگ E-Mail : dilp@al-islam.org مطالب اين سايت عمدتا به زبان هاى انگليسى و عربى مى باشد و امكان ديدن مطالب به چندين زبان ديگر دنيا از گزينه Translation in other Languages موجود مى باشد . اين پايگاه مشتمل بر موارد زير است: درباره اسلام، خداوند و قرآن كريم، عقايد، تاريخ، دائرة المعارف شيعه، گالرى اسلامى، حقوق اسلامى، ادعيه، غدير خم . گزينه قرآن اين پايگاه مشتمل است بر: ويژگى هاى خداوند در قرآن، ذات خداوند، ترجمه قرآن به انگليسى از مير احمد على (پويا)، شاكر، يوسف على، پيكتال، امكان جستجو در ترجمه هاى قرآن . www.islam.org.nz پايگاه اسلام .اُرگ E-Mail : ehaddad@i4free.co.nz (انگليسى ) اين پايگاه مشتمل بر گزينه هاى زير است: جامعه ما، موضوعات اسلامى، قرآن و بخش كودكان و...گزينه قرآن شامل قرائت چندين سوره از سوره هاى قرآنى است كه قابل دريافت مى باشد. www.quran.net پايگاه شبكه قرآن E-Mail : tariq@muslim.com (انگليسى) صوت قرآن، ترجمه انگليسى واردوى قرآن از: يوسف على، پيكتال، شاكرعلى و فاتح محمد در اين پايگاه موجود مى باشد. ترجمه قرآن به زبان هاى ديگر (آلبانيايى، بنگلادشى، بوسنيايى، چينى، فرانسوى، آلمانى، روسى، ژاپنى، تركى و مجموعاً 18 زبان....) از اين طريق قابل دريافت است . گزينه «جستجو» امكان جستجو به زبان هاى انگليسى، فرانسوى، هلندى، اسپانيايى و آلمانى را فراهم مى كند. www.quran.org.uk ـ پايگاه قرآن. اُرگ E-Mail : ieb@tableegh.org.uk (انگليسى) در اين پايگاه، مطالبى پيرامون: قرآن، تفسير، قرائت قرآن، آشنايى با قرآن، حفظ قرآن، قرآن و علوم جديد، معرفى سوره هاى قرآن، وجود دارد. ترجمه انگليسى قرآن از: شاكر، يوسف على، مولوى شيرعلى، محسن خان و محمد تقى الدين هلالى، پيكتال، ايرونيگ و ظهور اسحق از اين پايگاه قابل دريافت مى باشد. امكان جستجو در اين سايت قرار دارد. www.qurannetwork.com شبكه قرآن E-Mail : webmaster@qurannetwork.com (انگليسى) در اين شبكه، ترجمه قرآن به زبان اردو قرار دارد و ترجمه به 17 زبان ديگر (انگليسى، چينى، فرانسوى، تركى، آلبانيايى، بوسنيايى، ماليزيايى، آلمانى، هلندى، ژاپنى و...) از اين طريق قابل دسترسى مى باشد. www.usc.edu/dept/msa/quran بخش قرآن پايگاه usc.edu E-Mail : msaschlr@usc.edu (انگليسى) سه ترجمه قرآن از يوسف على، پيكتال و شاكر در اين پايگاه موجود مى باشد. گزينه جستجو از جمله امكانات اين صفحه مى باشد. مطالبى پيرامون «قرآن، شناخت و علم» در اين پايگاه موجود مى باشد. www.islamicresources.com پايگاه منابع اسلامى E-Mail:webmaster@islamicresources.com (انگليسى) اين پايگاه مشتمل است بر گزينه هاى: نماز، رمضان، قرآن، كتب و داستان، پيامبر و اصحاب، گزينه قرآن مشتمل است بر: ترجمه قرآن، صوت قرآن، قرآن و حديث در اسلام و... در اين پايگاه ترجمه قرآن به هفت زبان (انگليسى، اسپانيايى، ايتاليايى، تركى، آلمانى، هلندى، چينى) موجود است؛ ترجمه پيكتان و يوسف على در بخش انگليسى اين ساسيت موجود مى باشد. فهرست موضوعى قرآن (كليد واژه ها و نمايه ها) به ترتيب الفبائى در اين ساسيت قرار دارد. www.fadak.org فدك . اُرگ E-Mail : fadak_web@hotmail.com (عربى) اين پايگاه مشتمل است بر: قرآن، اهل بيت، سخنرانى (صدا) ،ادعيه و زيارات، لطميات، كربلا، شبهات وردود، مناسبت هاى اسلامى . گزينه هاى قرآن آن داراى اين مطالب مى باشد: تفسير آيات ولايت از: الميزان، مجمع البيان، طبرى، مسلم، ترمذى، تحريف و روايات شيعه، تحليل اعجاز بيانى قرآن، فضيلت قرائت قرآن . www.islaam.net پايگاه اسلام. نت E-Mail : webmaster@islam.net (انگليسى ) اين پايگاه مشتمل است بر: قرآن، حديث، عقايد، فقه، عبادات و مقالاتى پيرامون ديگر موضوعات اسلامى (جهاد، خداوند، تاريخ و نويسندگان، زن،...) گزينه قرآن اين پايگاه، مشتمل است بر: درآمدى بر قرآن كريم، جستجوى كلمه اى قرآن به زبان هاى انگليسى، اسپانيايى، فرانسوى، آلمانى و هلندى). فهرست موضوعى قرآن و ترجمه قرآن به انگليسى، توضيح واژگان اسلامى به انگليسى، قرائت قرآن و ترجمه تفسير اضواء البيان به انگليسى و تفاسير برخى سوره ها به صورت متفرق. www.islamicmedicine.org پايگاه طب اسلامى E-Mail : skalghazal@hotmail,com (انگليسى و عربى) اين پايگاه مشتمل است بر: قرآن، طب النبىّ و مطالب متنوع طبىّ از ديدگاه اسلام. در گزينه قرآن مطالب و مقالات مختلفى به دو زبان انگليسى و عربى آمده است، گزينه اى با عنوان معجزة القرآن الطيّبة در اين سايت قرار دارد. http://quran.ajeeb.com قرآن، عجيب، كام E-Mail: http://english.ajeeb.com/corporate/feedback.htm (انگليسى و عربى) بخش اسلاميّات پايگاه عجيب .كام، مشتمل است بر: ايمان، امت هاى پيشين، قرآن، عبادات، اخلاق و آداب، معاملات، قضاوت ها و احكام، جهاد و... در بخش قرآن گزينه هاى زير وجود دارد: حفظ قرآن، فضائل قرآن، فضل قرائت قرآن، آداب قرائت قرآن، اختلاف در قرآن، محكم و متشابه، نزول قرآن، معجزه قرآن داستان ها و امثال قرآنى. همچنين فهرست سوره هاى مكى و مدنى قرآن، ترجمه انگليسى قرآن و دو تفسير جلالين و ابن كثير در اين صفحه موجود مى باشد. www.islamia.com پايگاه اسلاميا. كام E-Mail : http://www.islamia.com/selfregistration.htm (انگليسى) اين پايگاه، مشتمل است برگزينه هاى زير: حديث، جنّ و فرشتگان، خانواده خداوند، قلب و روح، تاريخ ،اسلام، كتابخانه، محمد (ص) نماز و پيامبران، قرآن، شريعت زن، آموزش فرزندان و... زير گزينه هاى قرآن عبارتنداز: ترجمه هاى انگليسى قرآن (يوسف على، الخلالى خان و پيكتال)، قرآن براى كودكان، داستان هاى قرآنى، خلاصه و چكيده چندين سوره از سوره هاى قرآن، قرآن و مسلمانان . www.uah.edu/msa پايگاه هدى E-Mail : webmaster@uah.edu.com (انگليسى) گزينه هاى اين پايگاه عبارتنداز: قرآن، اسلام، مساجد اطراف دنيا و... گزينه قرآنى داراى اين موضوعات مى باشد: ترجمه هاى قرآنى، قرائت قرآن، سه ترجمه انگليسى قرآن از يوسف على، شاكرو پيكتال. www.islamicity.com صفحه اسلاميك سيتى. اُرگ E-Mail : feedback@islamicity.com (انگليسى) اين صفحه مشتمل است بر: قرآن كريم، حديث ، پيرامون خدا، اسلام و شناخت. احكام دين و پايه هاى اسلام. گزينه قرآن، مشتمل است بر: تلاوت و قرائت تعدادى از سوره هاى قرآن . پيرامون ترجمه قرآن، زبان عربى و ترجمه قرآن، جستجوى قرآن به زبان هاى انگليسى، فرانسوى ،آلمانى، اسپانيايى و تركى. در اين سايت ترجمه قرآن به 22 زبان موجود است . www.minhaj.org پايگاه منهاج. اُرگ E-Mail : tehreek@minhaj.org (انگليسى) گزينه هاى اين پايگاه عبارتنداز: قرآن، مقالات، اخبار صفحه منهاج و... گزينه قرآن مشتمل است بر: قرائت قرآن، استنساخ قرآن، جستجوى قرآنى، فهرست موضوعى قرآن، جستجوى قرآن به زبان هاى اروپايى. ترجمه قرآن به هفت زبان (انگليسى، آلبانيايى، هلندى، ايتاليايى، ژاپنى، اسپانيايى، تركى استانبولى). www.naseej.com پايگاه نسيج . كام E-Mail : info@naseej.com ( عربى و انگليسى) اين سايت مشتمل بر اين گزينه هاست. الاسلام و المسلمون، العلوم و الصحّة، الادلّة و المراجع التعليم و العلوم الإنسانيّة، الشعر و الثقافة و الفنون و... گزينه الإسلام والمسلمون مشتمل بر اين گزينه هاست: اقتصاد اسلامى، قرآن، تفسير، حديث اقليت هاى مسلمان، مراكز اسلامى، فقه، رمضان، مجلات، كتب، دائرة المعارف اسلامى، در بخش قرآن، مطالبى قرآنى و تفسيرى موجود است. مقالاتى موضوعى پيرامون توبه با استفاده از قرآن، فضيلت و حقيقت آن و... در اين آدرس موجود مى باشد. www.turath.com پايگاه تراث . كام E-Mail : turath@go.com.jo (عربى) گزينه هاى اين پايگاه عبارت است از: الإسلام، مشروع القرن، كتب و برامج، برامج مجانيه، صوتيات، از جمله موارد كتب وبرامج، بخش علوم القرآن مى باشد كه مشتمل بر موارد زير است : كتابخانه تفسير و علوم قرآن، فى ظلال القرآن، متن الشاطبيه، جزء عمّ و سوره فاتحه يا قراء ات هفت گانه متواتره . گزينه صوتيات، مشتمل است بر قرائت كامل قرآن توسط عبدالرحمن سديس و مسعود شريم . www.islam101.com پايگاه اسلام 101 . كام E-Mail : islam@islam101.com (انگليسى) گزينه هاى اين پايگاه مشتمل است بر: خدا، قرآن، پيامبر، تاريخ اسلام، حقوق بشر، اسلام و زن، اسلام و حكومت و... گزينه قرآن اين سايت مشتمل است بر: قرآن مجيد، قرآن در يك نگاه، راهى به سوى قرآن، حفاظت از قرآن، قرآن معجزه معجزه ها، تحليل هايى پيرامون ترجمه هاى انگليسى قرآن، ترجمه قرآن توسط يوسف على، پيكتال و... كتابهايى در موضوع قرآن، صوت قرآن و... www.islamsun.com پايگاه شمس الاسلام E-Mail : webmaster@islamsun.com (عربى) گزينه هاى اين پايگاه عبارتنداز: قرآن، حديث، تفسير، عقايد، طهارت و پاكيزگى، نماز، زكات، روزه، مناسك، الفقه العام، السيرة النبوية، لطائف و معارف، للنساء، الطفل المسلم، الشعر الإسلامي، موسوعة الفتاوى، أبحاث علمية و... گزينه قرآن آن مشتمل است بر: جستجو در قرآن، چاپ قرآن، حفظ قرآن دعوت، ملاحظات. www.islamdir.net پايگاه اسلام داير. نت E-Mail : webmaster@islam-online.net (عربى) اين پايگاه مشتمل بر اين موضوعات است: القرآن الكريم، الحديث و علومه، شؤون سياسيه، تعريف بالاسلام، الاسلام و قضايا العصر، الفقه و علومه، التاريخ و الحضارة، اديان و فرق، جماعات و مذاهب و... گزينه قرآن، داراى اين مطالب است: تلاوت، تفسير، علوم قرآن، تجويد، داستان ها و قصه ها قرآنى، معرفى تعدادى سايت هاى قرآنى www.islam4u.com پايگاه مركز الاشعاع الاسلامى e-mail: islam4u@hotmail.com عربى گزينه هاى اين پايگاه عبارتند از: القرآن الكريم الحديث الشريف نهج البلاغه برنامج المجيب گزينه قرآنى داراى اين موضوعات است : نص القرآن الكريم، قرآن كامل zip شده قابل دريافت، التفسير الميّسر. www.annajat.com شبكه سفينة النجاة e-mail: info@annajat.com عربى گزينه هاى اين پايگاه مشتمل بر اين موضوعات مى باشد. القرآن الكريم ، النبى الاعظم (ص)، اهل البيت (عليهم السلام) ، شخصيات ،المكتبه ، مواقع اسلامى ، اسئلةٌ وردود المناسبات، المرآة گزينه قرآنى مشتمل بر اين مطالب است : كيف نفهم القرآن الكريم ، الاعجاز الحلمى فى القرآن، التزكيه سبيل العاده الوحيد www.alhikmeh.com پايگاه الحكمة e-mail: alhikmeh@alhikmeh.com (عربى) گزينه هاى اين پايگاه : القرآن الكريم، اهل البيت (عليهم السلام)، الحديث الشريف الدعاء، الاخلاق، الفقه الميسّر، الخدمات گزينه قرآن :القرآن الكريم معلومات قرآنيّه اهل البيت (عليهم السلام) و القرآن الكريم بحوت و محاضرات www.qurannet.bizland.com پايگاه قرآنى قرآن نت بيزلند كام e-mail: info@qurannet.bizland.com (عربى) اين پايگاه مشتمل بر اين گزينه ها است : مدرسة الزهراء لتدريس القرآن الكريم نبذة عن المدرسه، القرآن الكريم ، مناقشات ، مواقيت الصلاة ، مواقع، ملف خاص بمسابقة القرآن الحكيم . مدرسه حمد ـ بحرين www.irib.com پايگاه صدا و سيما e-mail: Webmaster@irib.com (عربى ، انگليسى ، فارسى) گزينه ها، قرآن و عترت ، روزشمار، ايران شناسى، پژوهش ها، همايشها، خدمات و محصولات ديگر پايگاهها . و ... گزينه قرآن و عترت داراى اين موضوعات مى باشد: قرآن مجيد قرآن معجزه جاويد ترجمه قرآن به زبانهاى مختلف ديگر ترجمه (چينى ، انگليسى، عربى ، فرانسوى ، اسپانيايى ، بوسنيائى، ايتاليائى) راديو قرآن راديو معارف اهل بيت پيامبر (صلوات الله عليهم اجمعين) www.al-montada.com المنتدى الحسيني للثفاقة الاسلامية e-mail: info@al-montada.com (عربى) گزينه ها : فى رياض القرآن : الثقاقة الحسينية، المحاضرات الاسلامية، مرآةالكتب، المكتبة الاسلامية، المجلة الثفافية، ركن الشباب، رسائل و ردود، گزينه فى رياض القرآن مشتمل بر اين بخش ها مى باشد تلاوة القرآن احكام وآداب، مع حفاظ و قراء القرآن، الاعجاز فى القرآن الكريم، قالوا فى القرآن الكريم، جولة فى عالم القرآن، أشهرالقراءات لأشهر القراء، رسائل وردود.

پاسخ : «بشر حافى» V}از عرفا و صلحاى معروف دوران گذشته{V.) گويد: از بازار بغداد مى‏گذشتم يكى را هزار تازيانه بزدند كه آه نمى‏كرد. آنگاه او را به زندان بردند. از پى وى رفتم پرسيدم اين زخم بهرچه بود؟ گفت از بهر آن كه شيفته‏ى عشقم! گفتم: چرا زارى نكردى تا تخفيف دهند: گفت: معشوقم به نظاره بود! به مشاهده‏ى معشوق چنان مستغرق بودم كه پرواى آزار بدن نداشتم. گفتم: آن دم كه به ديدار بزرگترين معشوق رسيده بودى چون بودى؟ همان دم نعره‏اى زد و جان نثار اين سخن كرد( V}كشف‏الاسرار، ج 1، خواجه عبدالله انصارى، ص 64{V). A}يا ايها الذين آمنوا عليكم انفسكم لا يضركم من ضل اذا اهتديتم الى الله مرجعكم جميعا{A اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد مراقب خود باشيد، شما مسؤول خويشتنيد، اگر شما هدايت يافتيد گمراهى ديگران، اعم از نياكان يا دوستان، لطمه‏اى به شما نخواهد زد بازگشت همه به سوى خداوند است (V}مائده، آيه 105{V). آرى هر آنچه را كه به دقت و درستى مى‏دانيد به آن عمل كنيد و اگر در اين مسير چنانچه خللى ايجاد شد بدانيد كه از پاره‏اى اصول چشم پوشيده‏ايد. هر چه هست در درون است. بياييم و تصميم بگيريم چهار مهارت دينى را چهار ستون زندگى خود سازيم: 1- مهارت خويشتندارى در شرايط نابهنجار: گاه نيروهاى هنجارشكن در درون انسان سكّان‏دار هدايت انسان به مقصد ميل خود مى‏شوند (هواى نفس) ايستادگي انسان در برابر اين‏گونه فشارهاى غير سازگار با فطرت انسانى، در خوشبختى ابدى انسان نقش بنيادى دارد. گاه فضاى درونى انسان بر اثر فشارهاى نوعى خواسته، مانند: رياست‏ طلبى، مال‏ دوستى يا شهوت‏ جنسى، توفانى مى‏شود. خويشتن‏دارى مهارتى است كه اگر به دست آيد لنگر كشتى وجود مى‏گردد و مانع از غرق در توفان ناملايمات، بازگشت به گمراهى و يا رفتن به مقصد نامعلوم و ناخواسته خواهد شد. در اين جايگاه است كه امام على(ع) خويشتندارى را سرآمد همه خوبى‏ها خوانده‏اند( V}غررالحكم، ح 1168{V.) و آن را موجب مصونيت روح انسان و دور داشتن آن از پستى‏ها() دانسته‏اند. در آموزه‏هاى دينى ما، قناعت و راضى بودن به موجودى، دورى از چشم‏داشت نا به ‏جا و افزون ‏طلبى‏هاى بى ‏اساس، منشأ پيدايش مهارت خويشتندارى معرفى شده است. كاهش اندوه‏ها، راحتى، بهره‏مندى و آسايش، بخشندگى و پاكيزگى عمل و خشنودى پروردگار از بهره‏هاى مهارت خويشتندارى است. 2- مهارت در «مدارا با ديگران»: خداوند همان‏گونه كه صورت‏ها را متفاوت آفريده است، سيرت‏ها و ويژگى‏هاى باطنى افراد را نيز يكسان نيافريده است. با رشد جسمى و روحى يك فرد، كنش‏ها و واكنش‏هاى متفاوتى را در رفتار او مشاهده مى‏كنيم كه گاه با اعتقادات و گاه با رفتار، تفاوت دارد و گاه اين تفاوت به حد تضاد و رويارويى مى‏رسد. براى رسيدن به يك زندگى مدنى و تحقق اهداف يك جامعه پيشرفته، بايد امورى چند را سرمشق خود قرار دهيم. اول اين كه: بدانيم همه انسان‏ها جز معصومين(ع) ناقص‏اند؛ از اين ‏رو بايد با «حركت» به سوى كمال سير كنند. دوم اين كه: نگرشها و روش‏ها در گستره‏ى زندگى اجتماعى متفاوت است. سوم اين كه: در حركت‏هاى علمى و عملى، پندارها و رفتارهاى مشترك و غيرمشتركى وجود دارند و مى‏توان با تكيه بر اصول و مبانى مشترك، زندگى سالمى را بر اساس آن نقاط مشترك بنا نهيم( V}آل عمران، آيه 64: «قل يا اهل‏الكتاب تعالوا الى كلمة سواء بيننا و بينكم الا نعبد الا الله؛ بياييد تا بر گرد آنچه بين ما و شما مشترك است جمع شويم{V.) و با آسان‏گيرى در امورى كه به اصول، زيان نمى‏رساند و با چشم پوشى از خطاهاى ديگران و تغافل از امور جزئى و بى‏اهميت، «با هم» و «براى هم» زندگى كنيم. از اهميت مداراست كه راهنمايان راستين اسلامى، مدارا كردن با مردم را «نيمى از ايمان» و «ميوه‏ى خرد» و «سلامت دين و دنيا» و «مانع از بروز اختلافات و كشمكش‏ها» V}غررالحكم، ح 4629 و 5610 و 8539{V.) دانسته‏اند. مداراى با ديگران ثمرات بسيارى از كرامت‏هاى انسانى و اخلاقى در بر دارد كه معاشرت نيكو، همبستگى ، امنيت اجتماعى، اعتماد عمومى و.. از آن جمله‏اند. 3- مهارت در «عبرت آموزى و استفاده از تجربه ديگران» V}نامه 31 نهج‏البلاغه را با دقت و تأمل و نيز به صورت مداوم و به تدريج بخوانيد{V.) : خوشبخت چه كسى است؟ خوشبخت كسى است كه از تجربه‏هاى ديگران استفاده كند و پند گيرد. مى‏دانيم كه انسان فقط و فقط يك بار حق زندگى كردن در اين دنيا را دارد. درس‏آموزى و عبرت‏گيرى از رويدادهاى گذشته، يكى از مهمترين مهارت‏هاى زندگى است. گاه انسان ادب‏آموز مكتب تاريخ مى‏شود و الگوهايى راستين براى حيات دنيوى خود برمى‏گزيند و زندگى خويش را دور از شكست‏هاى گذشته و اميد دست‏يابى به موفقيت‏هاى گذشتگان سامان مى‏دهد. هر حركت و رفتارى كه نمادى از نزديكى و دورى به سمت پروردگار است، به عنوان تجربه و آگاهى آماده استفاده انسان، توسط قرآن و عترت پيامبر(ص) بيان شده است و آنچه كه انسان از بدو تولد خود تا قيامت به آن نياز دارد، توسط ثقل اكبر و ثقل اصغر معرفى و تبيين گرديده است( V}«يا ايها الذين آمنوا استجيبوا لله و للرسول اذا دعا لكم لما يحييكم»، (انفال، آيه 24){V). عبرت‏آموزى و استفاده از تجربه ديگران و به عبارت كلى‏تر «الگوگيرى» فوايدى را به بار مى‏نشاند كه مصونيت از لغزش و خطا يكى از مهمترين آنها و رسيدن به خوشبختى از ديگر فوايد آن است. 4- مهارت در «تفكر». فكر فرايندى ذهنى است كه نادانسته را به دانش تبديل مى‏كند و در نتيجه اين فرآيند بينايى، بصيرت و آگاهى به دست مى‏آيد. انديشيدن مهارتى است براى پايدار كردن آموخته‏ها و يافتن گم‏گشته‏ها. انديشه صاف، انسان را از تاريكى‏هاى خيالات و اوهام، به روشنايى علم و يقين رهنمون مى‏شود. انديشيدن در عظمت خداوند و جهان آفرينش، انديشيدن در نيكى‏ها و در مطالب علمى و دينى، همچون آينه‏ى صافى است كه حقايق شفافى را به ما مى‏نماياند. در فرهنگ اهل‏بيت(ع) تفكر را پدر و مادر همه خوبى‏ها شمرده‏اند؛ يعنى، اگر انسان از دانسته‏هاى قطعى خود به سمت نادانسته‏ها برود، به حق خواهد رسيد و هيچ‏گاه بر مركب باطل نخواهد نشست تا او را در وادى هلاكت بيفكند( V}بحار، ج 78، ص 379{V.) و نيز تفكر را از موارد «عبادت» دانسته و يك ساعت آن را برابر يا بهتر از سال‏ها() عبادت معرفى كرده‏اند. درباره ابوذر غفارى نقل شده است كه بيشتر عبادت ابوذر، تفكر بوده V}همان، ج 71، ص 327{V. است: P}چشم دل باز كن كه جان بينى{E}آنچه ناديدنى است آن بينى{P P}گر به اقليم عشق روى آرى{E}همه آفاق گلستان بينى{P P}آنچه بينى دلت همان خواهد{E}وانچه خواهد دلت همان بينى{P P}دل هر ذره‏يى كه بشكافى{E}آفتابيش در ميان بينى{P P}جان گدازى اگر به آتش عشق{E}عشق را كيمياى جان بينى{P P}از مضيق جهات درگذرى{E}وسعت ملك لامكان بينى{P P}آنچه نشنيده گوشت آن شنوى{E}وآنچه ناديده چشمت آن بينى{P P}تا به جايى رساندت كه يكى{E}از جهان و جهانيان بينى{P P}با يكى عشق ورزد از دل و جان{E}تا به عين‏اليقين عيان بينى{P P}كه يكى هست و هيچ نيست جز او{E}وحده لا اله الا هو{P V}(هاتف اصفهانى) {V در اين آيه شريفه تدبر بسيار كنيد A}والذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا و ان الله لمع المحسنين{Aآنها كه براى رسيدن به خداوند تلاش و كوشش كنند خداوند به طور حتم ايشان را به راه خود هدايت مى‏نمايد خداوند همراه و يار و ياور نيكوكاران است( V}عنكبوت، آيه 69{V). امروز كه ارتباطات جهاني بسيار گسترده است و بلكه مطالعه سير زندگي بشري نشان مي دهد كه ارتباطات، زندگي اجتماعي روز به روز گسترده تر و پيچيده تر شده است. بنابراين نه امروز كه آن قدر ارتباط جهان وسيع و پيچيده و نزديك شده است كه از آن به دهكده جهاني ياد مي كنند و نه هيچ زمان ديگر، لازم نيست در حالت انزواي اجتماعي بسر بريم بلكه زندگي اجتماعي توجيه عقلاني دارد بلكه يك ضرورت است و نه يك توصيه. اما نكته مهم همان است كه در سخن شما بدان اشاره شده و آن نيل به پيشرفت همه جانبه و پايدار و حفظ هويت ديني و ملي است به نظر مي رسد سفارش قرآن كريم در اين زمينه بهترين چاره را باشد كه مختصر بدان اشاره مي كنيم: 1. تلاش براي شكوفايي استعدادها و كسب بالاترين حد آمادگي آن چنان كه هيچ قدرت مستكبر و تجاوزگري به خود جرئت تهاجم و رويارويي به ما را ندهد. A}«و اعدوا لهم ما استطعتم من قوه»{A ؛ V}(انفال، 61){V و اين كسب قدرت اولا همه جانبه است و ثانيا انسان دوستانه و با هدف مقدس باز دارندگي دشمن از فكر تجاوز و سلطه گري است. يكي از ابعادي كه بايد تلاش مضاعف شود در مسائل ديني و انسان شناسي ديني است كه متأسفانه زياد مشاهده مي شود كه جوانان ما عليرغم همه سرمايه هاي مادي و معنوي آن را ناديده مي انگارند و دچار خودباختگي و بحران هويت مي شوند. 2. تهذيب نفس و تعهد. سلامت جامعه اسلامي و تقواي همه اقشار آنان مخصوصا نسل جوان مانع بروز بحران هاي بزرگ اخلاقي و سياسي و اجتماعي مي شود.

پاسخ : اصلاح طلبي مذهبي در سه بخش عمده قابل بررسي است: T}الف. اصلاح طلبي مذهبي در مسيحيت «Reformation»{T جنبش مذهبي در اروپاي غربي قرن شانزدهم ميلادي، كه به عنوان نهضت اصلاح مذهب كاتوليك شروع شد و به نهضت پروتستان انجاميد. اين نهضت به وسيله يك كشيش آلماني به نام «مارتين لوتر» آغاز شد. او عليه پاپ و كليسا به پا خواست. اصل بنيادي مذهب پروتستان اين عقيده بود كه اعتقادات انسان موجب بخشودگي او مي شود نه اعمالش. پروتستانها، فردگرايي و آزادي فردي و تساهل مذهبي را محترم مي دانستند و اعتقاد داشتند كه فرد مسيحي در مقابل خدا مسؤول است و نه كليسا. تعاليم كليساي كاتوليك، رستگاري را در اعمال انسان مي دانست كه اغلب به معناي شركت در مراسم مذهبي بود. آيين پروتستان در اروپاي شمالي و آمريكا رواج يافت. مذهب پروتستان، كار را عبادت مي خواند، رابطه انسان و خدا را بدون واسطه كليسا و روحانيت و آداب ديني مي شناخت، ثروت را موهبت خدا مي داند و خلاقيت را تشويق مي كند. فرقه لوتري، فرقه آتگيكن، فرقه كالوينيست، فرقه كنگرگاسيونيست، فرقه متوديست، فرقه مراو از مهمترين فرقه هاي اصلاح طلب مذهبي به شمار مي آيند. مسلما بررسي تاريخچه و روند كار اصلاح طلبي مذهبي، آراء و افكار آنان در اين مختصر نمي گنجد. از اينرو منابع ذيل جهت مطالعه معرفي مي شود: 1. تاريخ تمدن، ويل دورانت، اصلاح ديني، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ج 6. 2. تاريخ فلسفه سياسي غرب، عبدالرحمن عالم، دفتر مطالعات سياسي و بين المللي، ج 2. 3. فرهنگ و مسيحيت در غرب، محمدرضا كاشفي، مؤسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر. 4. سكولاريسم در مسيحيت و اسلام، محمد حسن قدردان قراملكي، انتشارات دفتر تبليغات. 5. غرب شناسي، سيداحمد رهنمايي انتشارات مؤسسه آموزش و پژوهشي امام خميني(ره). T}ب. اصلاح طلبي مذهبي در اسلام{T اصلاح طلبي مذهبي در اسلام، جزء لاينفك آموزه هاي ديني و ارزش هاي آن مي باشد، از اين رو از نظر تاريخي قدمتي به درازاي تاريخ اسلام دارد. چنانكه شهيد مطهري مي نويسد: «اصلاح طلبي يك روحيه اسلامي است. هر مسلماني به حكم اينكه مسلمان است خواه نا خواه اصلاح طلب و لااقل طرفدار اصلاح طلبي است، زيرا اصلاح طلبي، هم به عنوان يك شأن پيامبري در قرآن مطرح است و هم مصداق امر به معروف و نهي از منكر است كه از اركان تعليمات اجتماعي اسلام است». V}(ر.ك: نهضت هاي اسلامي، مرتضي مطهري، انتشارات صدرا، ص 7){V از اين رو علاوه بر سيره و روش ائمه معصومين(ع) كه سراسر، تعليم و ارشاد و جنبش هاي اصلاحي است، در تاريخ اسلام حركت هاي جنبش هاي اصلاحي فراوان مي توان يافت كه هر كدام نيازمند بررسي و تحقيق مستقل مي باشند. نظير قيام علويين در دوره اموي و عباسي، سربداران، سيد جمال، اقبال، حضرت امام (ره) و ... . به طور كلي اصلاح طلبي مذهبي، عبارت است از بازپيرايي و واخواني گزاره ها و آموزه هاي ديني، در جهت مهجوريت زدايي از آن و رفع اجمال و اهمال از آن، و تصحيح سيردين داري و مسير دين داران، بر اساس انگيزه و رهيافت و روشي معين. V}(دين پژوهي معاصر، علي اكبر رشاد، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، 1382، ص 120){V رهيافت ها و روش هاي اصلاح طلبان ديني عبارتند از: 1. فلسفي، عقلاني 2. نقلي، اسنادي 3. اجتماعي، سياسي 4. معنوي، عرفاني 5. پديدار شناختي و كاركردي. توضيح و بررسي تاريخچه، روش، اهداف و ...، اصلاح طلبان مذهبي مسلمان را مي توانيد در منابع ذيل مطالعه نماييد: 1. بررسي اجمالي نهضت هاي اسلامي، استاد مرتضي مطهري، انتشارات صدرا. 2. دين پژوهي معاصر، علي اكبر رشاد، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه معاصر 3. پيشگامان مسلمان تجددگرا در عصر جديد، احمد امين، ترجمه حسن يوسفي اشكوري، انتشارات علمي و فرهنگي 4. مباني نهضت احياي فكر ديني، محمد جواد صاحبي، بوستان كتاب قم. 5. اصلاحات و فروپاشي، حسن واعظي، انتشارات سروش 6. عصر امام خميني(ره)، ميراحمدرضا حاجتي، بوستان كتاب قم 7. تأملات سياسي در تاريخ تفكر اسلامي، موسي نجفي، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي 8. نهضت روحانيون ايران، علي دواني، انتشارات مركز اسناد انقلاب اسلامي T}ج. جريان انحراف از اصلاحات اصيل اسلامي:{T اين جريان كه توسط روشنفكران و تحصيل كردگان تحت تأثير فرهنگ غربي تعقيب مي شود، معتقد به ضرورت مدرنيزاسيون در ايران يا ساير كشورهاي اسلامي مي باشد. و از سوي ديگر به تعارض بافت مذهبي _ سنتي جامعه ايران و ديگر جوامع اسلامي با مقتضيات مدرنيته آگاهند. اين گروه به جاي توليد علم بومي با استفاده از تجربه هاي خوب و بد جهان غرب خواستار اصلاح يا رفورميسم مذهبي و به عبارت ديگر ارائه قرائني از دين كه سازگار با مباني مدرنيته باشد به عنوان پيش بنياد تجدد در ايران مي باشند. نكته مهم قابل توجه اين جاست كه تجدد ديني و رفورميسم مذهبي كه توسط اين طبقه ترويج مي گردد، بر خلاف رفورميسم اروپا، هرگز خواسته بومي يا مطالبه خود جوش مردم نبود. مردم اروپا در نهضت رفورميسم ابتداء در پي حذف سلطه استبدادي كليسا آمرزش نامه فروشي و عقل ناپذيري برخي آموزه هاي كليسا بودند ليكن اين سير به حذف دين از صحنه اجتماع و سكولاريزاسيون جامعه انجاميد. ولي مسلمانان ايران، برخلاف مسيحيان اروپايي به متوليان دين خود، خصوصا به خاطر ويژگي هاي علمي و شخصيتي مربوط به دنيا گريزشان و تفاوت هاي اساسي بين نهاد روحانيت و ديگر نهادهاي ديني اسلام با كليسا و همچنين ويژگي هاي آييني مربوط به عقل پذيري آموزه هاي اسلامي، و انعطاف پذيري آنها در پروسه اجتهاد _كه موجب انطباق احكام ديني در برابر مقتضيات زمان و مكان مي شود_ اعتماد كامل دارند. همچنين كتاب آسماني پيراسته از تحريف و شواهد تاريخي اين خوش بيني و اعتماد را تثبيت مي نمايد. از اين رو نهضت هاي تارخي و اصيل مسلمانان ايراني هرگز به عنصري از عناصر و داعيه هاي روشنفكران تجددگرا، آميخته نشده است. عمده ترين ويژگي هاي رفورميسم غربگرايانه را در امور زير مي توان يافت: 1. شخصي سازي دين 2. گرايش به پلوراليسم ديني و نفي برتري اسلام بر ديگر اديان 3. سكولاريزاسيون و جداسازي دين از جامعه و سياست 4. تثبيت قرائت پذيري دين 5. نفي مرجعيت ديني عالمان و متخصصان دين شناس 6. شناورسازي معارف ديني و نسبي انگاري آن و ... . روشنفكران تجددگرا بر اصلاح دين به معناي «عصري شدن معرفت ديني» و يا «التقاط تجدد با اسلام» به عنوان ضرورت وارداتي و پيش قراول مدرنيته بر آن پاي مي فشردند. ليكن آنان از يك سو ناگزير از پذيرش جايگاه تعيين كننده و نقش مؤثر دين در جهت يابي سلوك اجتماعي جامعه دين مدار و دين باور ايران هستند و از سوي ديگر فرايندهاي اصلاحي آنان به دليل تعارض ماهوي مباني ديني با مباني مدرنيته آنان را گرفتار پارادوكسي حل نشدني كرده است. اين تعارض دو جانبه سبب مي شود كه اين افراد براي نيل به تجدد و به منظور بهره گيري از زبان دين و نقش مؤثر آن در سلوك مردم، خواستار تغيير و رفورم دين در جهت هماهنگي با مقتضيات مدرنيته شوند. جهت آگاهي بيشتر نگا: فرهنگ واژه ها، عبدالرسول بيات، قم، نشر مؤسسه انديشه و فرهنگ ديني، 1381.

پاسخ : مرحوم آيت الله كاشاني در تمامي مراحل نهضت ملي شدن نفت، شكل گيري، پيروزي و بعد از آن نقش اساسي و بسيار با اهميتي داشته اند. توضيح آنكه: T}1. نقش آيت الله كاشاني در پيدايش و شكل گيري نهضت ملي شدن نفت:{T 1-1. در مجلس شانزدهم، زماني كه قرارداد «گس _گلشائيان» در مجلس در حال بررسي بود، آيت الله كاشاني _به عنوان نماينده مجلس شانزدهم_ بعد از بازگشت از تبعيد به لبنان، پيامي درباره اين قرارداد صادر نمودند كه توسط دكتر مصدق در مجلس قرائت شد در بخشي از آن آمده: «وقتي كه مسأله نفت مطرح شد، وظيفه ديني و ملي دانستم كه نظر ملت ايران را در باب مظالم شركت نفت و حقوق مغصوبة ملت ايران در طي اعلاميه اي منتشر كنم و جدا استيفاء حقوق از دست رفته آنها را بخواهم و مخالفت مردم را با هر قرارداد يا عملي كه مشعر بر تثبيت و تأييد عمل اكراهي ... باشد اظهار نمايم ... نفت ايران متعلق به ملت ايران است و به هر ترتيبي كه بخواهد نسبت به آن رفتار مي كند...» V}(زندگي نامه آيت الله كاشاني، سيدمحمد موسوي، انتشارات بشير، قم، ص 7 و 8 و نهضت روحانيون ايران، علي روان، ج 2، ص 482 «سند شماره 8»){V 2-1. در اعلاميه اي كه آيت الله كاشاني در مورد ملي شدن صنعت نفت صادر نمودند آمده است: «بر همه كس واضح و آشكار است كه تمام بليات و مصائب خصوصا هرج و مرج دستگاه اداري و غارت بيت المال و تسلط زمامداران نالايق و مملكت فروش و به طور كلي تشويق خيانت كاران و حبس و تبعيد و زجر وطن پرستان در اثر سياست جابر انگلستان در مملكت ما به وجود آمده ... براي غارت نفت ايران كه بزرگترين و مهم ترين ثروت ملي ماست مرتكب شده و مي شود... ملي شدن صنعت نفت در ايران تنها چاره بيچارگي هاي ماست...» V}(نهضت روحانيون ايران، همان، ص 484){V بعد از انتشار اعلاميه، اجتماع بزرگي در مسجد شاه (سابق) برپا گرديد كه در آن سخنرانان راجع به ابطال قرار داد نفت 1312 شمسي 1933 به سخنراني پرداختند و خواستار ملي شدن صنعت نفت شدند. به دنبال ايت الله كاشاني، آيت الله العظمي خوانساري، آيت الله بهاءالدين محلاتي، آيت الله شاهرودي و حجت الاسلام سيدمحمود روحاني قمي و عده اي ديگر از علما و مراجع تقليد با صدور فتاوي خود ضمن تجليل از آيت الله كاشاني نظر ايشان را در مورد ملي شدن صنعت نفت قويا مورد تأييد قرار دادند. آيت الله خوانساري در اعلاميه خود نوشتند: «با اينكه مثل حضرت مستطاب آيت الله كاشاني _دامت بركاته_ كه مجتهدي عادل و با شهامت و دلسوز و فداكار براي مصالح دين و دنياي مردم اند با اين همه جديت ترغيب و تحريض مردم را بيدار مي كنند، ديگر مجال عذري براي كسي باقي نمي ماند». V}(روحانيت و اسرار فاش نشده از نهضت ملي صنعت نفت، انتشارات دارالفكر قم، 1358، ص 14){V T}2. نقش آيت الله كاشاني در تصويت ملي شدن نفت:{T رزم آرا يكي از مهمترين موانع در مقابل ملي شدن نفت بود؛ بعد از نخست وزير شدن وي، آيت الله كاشاني اعلاميه شديداللحني صادر و مردم را دعوت به مقاومت در مقابل اين حكومت كرد. مقاصد حكومت رزم آرا كه براي سركوبي نهضت ملي ايران و توافق با شركت انگليسي قدرت يافته بود و با ملي شدن نفت مخالفت مي كرد با مبارزات مردم عقيم ماند. و بالاخره با اقدام حماسي خليل طهماسبي _كه از پيروان آيت الله كاشاني و ياران نزديك نواب صفوي بود_ در به قتل رساندن مهره استعمار (رزم آرا)، اين مانع جدي بر سر راه ملي شدن صنعت نفت برداشته شد. آيت الله كاشاني در يك مصاحبه مطبوعاتي صريحا بيان داشت: «قاتل رزم آرا بايد آزاد شود، زيرا اين اقدام او در راه خدمت به ملت ايران و برادران مسلمانش انجام شده و در حقيقت حكم اعدام رزم آرا را ملت صادر كرده است». V}(تاريخ سياسي معاصر ايران، سيدجلال الدين مدني، دفتر انتشارات اسلامي، قم، بهمن 1361، ص 185){V پيامد قتل رزم آرا اين بود كه نمايندگان وابسته به انگليس در مجلس شانزدهم كه مانع ملي شدن صنعت نفت بودند، عقب نشيني كرده و سيطره كامل موقعيت سياسي با آيت الله كاشاني شد. V}(سياست، ديانت و آيت الله كاشاني، غضنفر ركن آبادي، نشر مؤسسه فرهنگي دانش و انديشه معاصر، 1379، ص 40){V سرانجام با پشتوانه مردمي و رهبري مذهبي و سياسي آيت الله كاشاني و كوشش نمايندگان اقليت مجلس شانزدهم خصوصا دكتر مصدق، اصل ملي شدن صنعت نفت در 24 اسفند 1329 به مجلس شورا ملي ارائه و در 29 اسفند در مجلس سنا به تصويب رسيد. T}3. نقش آيت الله كاشاني بعد از تصويت ملي شدن نفت:{T بررسي واقعيات تاريخي به خوبي بيانگر اين موضوع است كه آيت الله كاشاني نقش بسيار مهمي در تثبيت ملي شدن صنعت نفت و كمك به دولت در اين زمينه داشته اند، اهم اين اقدامات عبارتند از: 1-3. تصويب اهل ملي شدن صنعت نفت اولين گام بود و اجراي آن و مواجهه با تهديدات و فشارهاي خارجي به پشتوانه جدي آيت الله كاشاني _كه نقش به سزايي در بسيج مردم و فراهم آوردن زمينه هاي ملي شدن صنعت نفت داشت_ و حمايت ايشان از دولت مصدق كه تازه به نخست وزيري رسيده بود، شديدا نيازمند بود. از سوي ديگر دولت انگليس كه حاضر نبود به غارتگري خود خاتمه دهد، از تاريخ دهم، ارديبهشت از پرداخت حق الامتياز خودداري كرد. در مقابل اين كارشكني ها به منظور تقويت دولت در برابر انگليس به دعوت آيت الله كاشاني، تظاهراتي در ميدان بهارستان و با پيام آيت الله كاشاني برگزار شد. V}(زندگينامه آيت الله كاشاني، همان، ص 42){V با اين تظاهرات پرشور امكان اخراج انگليس ها از شركت نفت فراهم شد. بدين ترتيب زمينه هاي اجراي قانون ملي شدن صنعت نفت عملي گرديد. 2-3. بعد از اين اقدامات، دولت انگليس ايران را به دخالت نظامي تهديد كرد و چند كشتي جنگي به سواحل ايران اعزام كرد. در دادگاه بين المللي لاهه عليه ايران شكايت و خريد نفت ايران را تحريم نمود. و بدين وسيله نهضت ملي شدن نفت ايران را با مخاطره جدي مواجه ساخت. آيت الله كاشاني در مقابل تهديد نظامي انگلستان سخن از اعلام جهاد به ميان آورد. انعكاس اين تهديد در جهان به گونه اي بود كه روزنامه فرانسوي «لوموند» در اين باره نوشت: «آيت الله كاشاني پيشواي سياسي و مذهبي ايران، دنياي غرب را به جنگ مقدس بر سر نفت، تهديد مي كند و قدرت او در به راه انداختن چنين جهاد مقدس به قدري زياد است كه حتي ممكن است ميليونها مسلمان شوروي را هم از پشت پرده آهنين، به ميدان جهاد و جدال بكشاند». V}(نهضت روحانيون ايران، همان، ص 493){V و راديو باكو اعلام كرد كه در صورت اعلام جهاد از سوي آيت الله كاشاني، هيچ نيرويي، نمي تواند سي ميليون مسلمان شوروي را از انجام وظيفه ديني خود باز دارد. V}(زندگينامه آيت الله كاشاني، سيد محمد موسوي، ص 7 و 46){V سرانجام روز 29 خرداد 1330 ، برنامه خلع يد از شركت نفت انگليس آغاز شد و در مهرماه همين سال خاتمه يافت. V}(نهضت روحانيون ايران، همان، ص 489){V 3-3. در مواجهه با وضعيت بد اقتصادي و بحرانهاي ناشي از تحريم نفت ايران و ... آيت الله كاشاني در اعلاميه هاي متعدد، مردم را به حفظ وحدت و تحمل مشكلات و ادامه نهضت دعوت مي نمودند و در يكي از آنان مي گويد: «... بنابراين بي انصافي است كه كسي تصور كند گناه اين بحران و بيكاري ، گردن دولت كنوني است، عمال بيگانه مخصوصا سعي مي كنند ملت ايران را از فقر عمومي و بيكاري نگران و وضع را متشنج سازند و آن را نتيجه ركود نفت جنوب و غفلت دولت وانمود سازند، تحت فشار احساسات عمومي به پيشنهاد آنها تن در دهد. البته شما هموطنان عزيز توجه داريد كه نابرده رنج، گنج ميسر نمي شود و هيچ ملت و جامعه و فردي بدون تحمل رنج و محروميت نتوانسته است به كسب عزت و سعادت نائل آيد... و بايد به اين نكته متوجه باشند كه آقاي دكتر مصدق كه تمام اوقات خود را با وجود كسالت مزاج براي تجديد عظمت و عزت ايران و سعادت ملت مصروف مي دارند و سلامت و آسايش خود را در اين خدمت ملي و اجتماعي به خطر انداخته اند، با تمام حسن تدبير و لياقت و حسن نيت بالاخره ممكن نيست كه شخصا بتوانند بر كليه امور به نحو مطلوب انجام پذيرد...». V}(نهضت روحانيون ايران، همان، ص 489){V راه اندازي ميتينگ عليه مداخلات بيگانگان، ارسال پيام به كارگران و اهالي خوزستان و مشغول به كار شدن هيئت مديره موقت نفت، پيام به اعتصاب كنندگان خوزستان و ... همه نمايانگر نقش مهم آيت الله كاشاني در تثبيت و تداوم اين نهضت مي باشد. عزم و اراده راسخ آن مرحوم در اين موضوع تا آنجا بود كه زماني كه مرحوم دكتر مصدق به انتشار اوراق قرضه ملي دست زد، آيت الله كاشاني طي اعلاميه مفصلي لزوم خريد آن اوراق و ياري دولت را اين گونه فتوا داد: «خريداري اوراق قرضه ملي كه از هر جهت معتبر و اسنادش مورد اطمينان است و به وسيله اين حكومت ملي و مورد اعتماد خودتان به مصارف مقتضي و ضروري مقدمات كار نفت خواهد رسيد، فرض ذمه احاد مسلمانان ايران است». V}(همان، ص 505){V 4-3. نقش آيت الله كاشاني در قيام سي ام تير 1331؛ به دنبال استعفاي دكتر مصدق از نخست وزيري به خاطر اختلافي كه با شاه در مورد گرفتن سمت وزارت جنگ، پيدا كرده بود _اين استعفا بدون آگاه نمودن دكتر كاشاني و ساير همرزمان بود_ شاه و ساير مخالفان نهضت، تصميم به قلع و قمع كامل نهضت گرفتند، از اين رو قوام به نخست وزيري انتخاب، و دستگاه راديو، با رجز خواني ارعاب مردم را دنبال و تانكها و نيروهاي نظامي در مراكز حساس شهر تهران مستقر شدند و تصميم داشتند براي هميشه رهبر مذهبي نهضت يعني آيت الله كاشاني را خاموش كنند، اما آيت الله كاشاني طي اعلاميه اي مردم را به جهاد و مبارزه دعوت كرد: «... بر عموم برادران مسلمان من لازم است كه در اين جهاد اكبر كمر همت محكم بر بسته و براي آخرين مرتبه به صاحبان سياست استعماري ثابت كنند كه تلاش آنها در به دست آوردن قدرت و سيطره گذشته محال است...» V}(همان، ص 506){V و به دنبال آن با خبرگزاري هاي داخلي و خارجي مصاحبه و سوگند ياد كرد كه اگر قوام كنار نرود، اعلام جهاد خواهد نمود و شخصا كفن پوشيده مردم را همراهي خواهد كرد. مردم مسلمان در برخي از شهرها از جمله تهران براي جهاد كفن پوشان به خيابان ها ريختند و مأموران قوام هم بسياري از آنان را به خاك و خون كشيدند، ولي نهضت همچنان رو به گسترش بود، و آيت الله كاشاني به حسين علاء _وزير دربار_ گفت: «به اعليحضرت بگوييد كه اگر بي درنگ دكتر مصدق بر سر كار بازنگردد شخصا به خيابان خواهد رفت و مبارزه مردم را مستقيما متوجه دربار خواهد كرد». V}(همان){V شاه كه خود را در خطر مي ديد، ناچار شد مصدق را دوباره به نخست وزيري انتخاب كند. اين پيروزي با اعلام رأي دادگاه لاهه به نفع ايران همراه شد و شادماني مردم را دوچندان كرد. 5-3. تلاش آيت الله كاشاني براي جلوگيري از شكست نهضت: آيت الله كاشاني، علي رغم اينكه دكتر مصدق بعد از نخست وزيري مجدد خود، سعي نمود تا او و ساير نيروهاي مذهبي را از صحنه خارج كرده و خانه نشين نمايد، يك روز قبل از وقوع كودتاي 28 مرداد 1332 با ارسال نامه اي به دكتر مصدق، به او خطر بروز كودتا را گوشزد كرده و پيشنهاد همكاري مجدد براي جلوگيري از كودتا را داد، و نهايت تلاش خود را براي جلوگيري از وقوع كودتا و شكست نهضت به كار برد، هر چند دكتر مصدق در پاسخ او نوشت: «اين جانب مستحضر به پشتيباني ملت هستم» V}(انقلاب اسلامي و چرايي و چگونگي رخداد آن، نشر معارف، 1380، ص 64، و ر.ك: حديث پيمانه، حميد پارسانيا، نشر معارف، 1376، ص 278){V

پاسخ : آنچه وظيفه ما است پيروي از دستورات الهي و تسليم محض بودن در برابر احكام و فرمان هاي خداوند است و راه رسيدن به كمالات و مقام قرب و معرفت الهي از همين مسير مي گذرد. سرعت و كندي در رسيدن به كمال به عوامل متعددي بستگي دارد. ظرفيت افراد و استعدادهاي دروني آنها و ميزان اخلاص در اعمال و عبادات و حتي شرايط محيطي و آب و هوا و نوع غذا و روش اساتيد راه. هر چند رسيدن به كمال از خواست هاي فطري بشر است و خداوند انسان را با چنين خواستي آفريده ولي آن چه اهميت دارد پرداختن به وظايف و مسؤوليت ها است كه اين كار بدون شك راه رسيدن به كمالات الهي است: P}تو بندگي چو كدايان به شرط مزد مكن{E}كه خواجه خود روش بنده پروري مي داند{P بزرگاني چون رجبعلي خياط(ره) از راه بندگي پروردگار و خاكساري و تواضع و عمل به دستورات حق به اين درجه از كمال رسيده اند و اگر انسان مرد خدا و اهل تقوا و عمل به واجبات و دوري از محرمان باشد به مراتبي والاتر از مقام امثال شيخ رجبعلي(ره) مي تواند نايل گردد. توجه داشته باشيد راه رسيدن به خداوند و سير بندگي و قرب حق بايد با رفق و مدارا و تدريج طي شودو عجله كردن در اين راه و با شتاب رفتن موجب افتادن و از راه ماندن مي گردد. از خداوند بخواهيد اين شور و اشتياق را در شما زنده نگه دارد و اين شعله مقدس در دل شما خاموش نگردد. مهم در راه بودن است نه به مقصود رسيدن. انساني كه در راه باشد و از جاده بندگي منحرف نگردد در واقع به مقصد رسيده استو مهم به دست آوردن تشنگي است نه جستجوي آب: P}آب كم جو تشنگي آور به دست{E}تا بجوشد آبت از بالا و پست{P اين كه چرا برخي افراد زودتر و عده از ديرتر به مقصد و كمال مي رسند مسأله اي است كه جزئيات آن دقيقا بر ما روشن نمي باشد. گاه ديده شده افرادي با عبادات 60 _ 70 ساله و بندگي خالصانه به ظاهر دري به رويشان گشوده نشده و گاهي افرادي معمولي با عباداتي در حد معمول تنها با انجام عملي خالصانه و يا صبري زيبا در برابر مصيبت و گرفتاري و يا به خاطر گذشتن از هواهاي نفساني و خواهش هاي پليد دروني و يا به خاطر مقدم داشتن ديگران بر خود و يا به خاطر احسان و خدمت بي شائبه به پدر و مادر و يا دستگيري از افتاده اي يك شبه ره صد ساله را پيموده اند. دلاور مردان بسيجي و رزمندگان دفاع مقدس از اين نمونه ها زياد داشته اند و در اين مورد كتاب ها نوشته شده است. به جاي فكر كردن در نتيجه در انديشه درست و كامل انجام دادن وظايف خود باشيد مبادا در اثر عدم آشنايي با واجبات و محرمات و احكام و تكاليف الهي گرفتار دام هاي شيطان شويد و در حالي كه رو به عقب حركت مي كنيد تصور كنيد با شتاب رو به جلو در حال حركتيد با علماي پاك و عامل در تماس باشيد و شرح زندگي بزرگاني چون حضرت آيت الله بهجت و حضرت آيت الله بهاءالديني و شرح زندگاني و سرگذشت هاي ويژه امام خميني(ره) را مطالعه كنيد و فاصله ميان خود و آن بزرگان را ملاحظه كنيد و از زندگي آنها توشه برگيريد.

پاسخ : در پاسخ عرض مي كنم كه اصل اوليه در انسان اين است كه داراي شخصيت و كرامت و خليفه خداوند بر روي زمين است. A}«لقد كرمنا بني آدم»{A ؛ V}(اسراء، آيه 70){V A}«اني جاعل في الارض خليفه»{A ؛ V}(بقره, آيه 30){V و بر اين اصل لعن و تحقير هيچكس جايز نيست لكن هرگاه انساني با افعال و كردار خود از ساحت انسانيت ساقط شد، حرمت و كرامت خود را نقض نموده در اين صورت لعن او چه بسا سزاوار باشد. به همين علت در قرآن كريم و روايات گروههاي زيادي مورد لعن خدا و پيامبر و اهل بيت قرار گرفته اند. كه به بعضي از آنها اشاره مي كنيم با يادآوري اين نكته كه اين آيات و روايات به ما قاعده كلي مي دهد در نتيجه هر فردي مصداق آن قاعده قرار گيرد، چه افراد مورد سؤال و چه افراد ديگر لعنش جايز خواهد بود. الف. كافران، A}«ان الله لعن الكافرين و اعد لهم سعيرا»{A ؛ V}(احزاب، آيه 63){V ب. ظالمين، A}«الا لعنه الله علي الظالمين»{A ؛ V}(هود، آيه 18؛ قصص، آيه 42؛ اعراف، آيه 44){V ج. كساني كه آيات خداوند را انكار و با پيامبر مخالفت كنند. V}(هود، آيه 59){V د. كساني كه پيمان شكني مي كنند [خصوصا اگر طرف عهد خدا و رسول باشند] A}«فبما نقضهم ميثاقهم لعناهم و جعلنا قلوبهم قاسيه»{A ؛ «پس چون پيمان شكستند آنان را لعنت كرديم و دلهايشان را سخت گردانيديم». V}(مائده، آيه 13){V ه. كساني كه خدا و رسولش را آزار و اذيت كنند. A}«ان الذين يؤزون الله و رسوله لعنهم في الدنيا و الاخره»{A ؛ V}(احزاب، آيه 57){V و. كساني كه كتمام حقيقت كنند. V}(بقره، آيه 159 و 89){V ز. دروغگويان و كساني كه خود را از صف مقابل پيامبر و اهل بيت قرار دهند. V}(آل عمران، آيه 61){V البته گروه هاي ديگر هم هستند كه ما به همين مقدار بسنده مي كنيم و جهت مطالعه روايات در اين زمينه هم مي توانيد به وسائل الشيعه، جلد 4، كتاب الصلاه و بحار الانوار، جلد 72، باب 106 و 107 مراجعه نماييد. 1. حال با يك نگاه اجمالي به تاريخ صدر اسلام به روشني معلوم مي شود كه اين افراد استحقاق لعن دارند يا نه؟ از شما سؤال كننده گرامي مي پرسم آيا غصب و تجاوز به حقوق ديگران خصوصا اگر شخص معصوم باشد از مصاديق ظلم مي باشد يا نه؟ آتش زدن احاديث پيامبر، تبعيض در حقوق، فرق گذاشتن ميان مسلمانان عرب و عجم از مصاديق ظلم مي باشد يا خير؟ روشن است كه اينها از نمونه هاي بارز ظلم هستند و تمام اين موارد در تاريخ صدر اسلام توسط برخي واقع شده. 2. وقتي پيامبر اكرم(ص) اسامه را به فرماندهي لشكر معين فرمودند و افرادي را اسم بردند كه در اين جنگ شركت كنند از آن جمله خليفه اول و دوم و آنها مخالفت كردند و از عمل به دستور پيامبر سرباز زدند. آيا اين عمل مخالفت با دستور پيامبر و خدا نبود. پس چنانچه خود علماء اهل تسنن به اين مطالب اعتراف كرده اند چنانچه در تهذيب التهذيب، ج 12، ص 441 و در صحيح مسلم و مقتل خوارزمي و مسند احمد و مستدرك حاكم و ابن قتيه ، در كتاب السياسه و الامامه جلد 1، ص 12 نقل كرده اند كه عمر به ابوبكر گفت بيا برويم پيش فاطمه ما او را به غضب آورديم پس با هم رفتند و اذن گرفتند و فاطمه با صراحت به ايشان فرمود شما مرا به غضب آورديد و راضي نكرديد با آنكه از پدرم شنيديد كه فرمود رضاي فاطمه رضاي من و سخطش از سخط من است. خلاصه اينكه دليل جواز لعن هم آيات و هم روايات مطرح است. جهت مطالعه بيشتر در اين زمينه مي توانيد به آثار ذيل مراجعه بفرماييد: «بر امير المؤمنان علي(ع) چه گذشت»، تأليف سيدمحمدحسن موسوي كاشاني؛ «پاسخ به نامه هاي برادران سني»، علي محمدي زنجاني؛ «فاطمه زهرا»، استاد توفيق ابوعلم.

پاسخ : انسان حالات گوناگونى دارد. در نهج‏البلاغه از اميرالمؤمنين(ع) نقل شده: «ان للقلوب شهوه واقبالا وادبارا» بنابراين قلب انسان گاه اقبال به خدا و معنويات دارد و گاه پشت مى‏كند. در اين رابطه فرموده‏اند: در هنگام اقبال دل به مستحبات و مندوبات بپردازيد و در صورت ادبار به واجبات اكتفا كنيد. البته هر قدر انسان مجاهده نفس بيشترى كند و با خدا و قرآن و اهل‏بيت(ع) انس بيشترى گرفته و دل از هواهاى نفسانى تخليه كند به تدريج اقبالش بيشتر شده و به صورت ملكه راسخه در مى‏آيد. آن گاه است كه در همه حالات به ياد خدا و متوجه اوست و هيچ چيز نمى‏تواند او را از محبوب حقيقى باز دارد. اين همان حالتى است كه ازآنتعبير به «نماز دائم» شده است: P}خوشا آنان كه الله يارشان بى{E} به حمد و قل هوالله كارشان بى{P P}خوشا آنان كه دايم در نمازند{E} بهشت جاودان ماوايشان بى{P البته بايد دانست از شيوه‏هاى هدايتى خداوند درباره بندگان خوب، آن است كه پس از انجام خيرات و برگزارى عبادات، «احساس ترديد» نسبت به قبولى اعمال درون آنان را فرا مى‏گيرد تا از «غرور و تكبر» نجات يافته و به مقام «خوف و رجاء» نايل گردد. ازاين‏رو حالات انبساط و انقباض روحى از الطاف آشكار و پنهان خداوند است و نيز ناگفته نماند كه دوران «فترت» و نگرانى از قطع رحمت، نمونه آشكار «هجران» بعد از «وصال» و «افتادگى» قبل از «پرواز مجدد» است كه براى سالكان كوى دوست بارها تجربه آن تكرار مى‏شود. درباره شناسه بندگان قبول شده به درگاه خدا مى‏توان گفت: قبل از اقدام: هر كار نيك را بزرگ مى‏شمارند هر چند كوچك باشد. بعد از اقدام: هر كار نيك را كوچك مى‏شمارند هر چند بزرگ باشد. و ثمره چنين ويژگى بندگان، «نشاط» در انجام عبادات و كسب معنويات و «خشيت» و فروتنى در برابر پروردگار است كه همان نشانه قبولى اعمال و ارزشمندى نزد خداوند است. در مقابل آن چه گذشت، «اتكا به عمل» به جاى «شكر نعمت» و «اميد به فضل» از مصاديق شرك خفى نزد اهل معرفت است. چنان كه «ترك عبادت» از وسوسه‏هاى آشكار شيطان رانده شده است. ازاين‏رو توصيه مى‏شود فراز و نشيب‏هاى روحى و عاطفى را به فال نيك گرفته و هيچ‏گاه از انجام عبادات و تلاش براى حصول يقين دلسرد نشويد و با اميد به لطف خداوند از نااميدى خود را رها سازيد كه اميد به رحمت «به تنهايى» سرچشمه نزول بركات است. به توصيه‏هاى ارائه شده كه برگرفته از اصول اخلاق اسلامى و قواعد روان شناختى است عمل كنيد و تمام آنها را به صورت مستمر و دائم بكار گيريد در اين مدت از درگاه حضرت حق مدد جوييد تا توفيق راهتانگردد اما راهكارها به قرار زير است: 1- با شكم پر نخوابيد. 2- در خوردن مواد غذايى محرك (خرما، پياز، تخم مرغ، فلفل و گوشت قرمز) به حداقل لازم اكتفا كنيد. 3- از نوشيدن بيش از معمول آب و مايعات بخصوص در شب پرهيز كنيد. 4- هرگز به رو نخوابيد. 5- از تماشاى مناظر، عكسها، رفتارها و صحنه‏هاى تحريك كننده جدا پرهيز كنيد. 6- از نگاه به اندام جنسى خود و دست ورزى به آن خوددارى كنيد. 7- از تصور و تخيل‏هاى جنسى دورى گزينيد و هرگاه اين افكار به ذهن شما هجوم آوردند آن‏ها را با ذكر صلوات و مطالعه روزنامه و مجله و كار ديگر منحرف سازيد تا ادامه نيابد. 8- حتى المقدور هيچ گاه در مكان خلوت و تنها نباشيد. 9- اوقات فراغت خود را با مطالعه، عبادت، سياحت، زيارت و ديد و بازديد ديگران پركنيد. 10- روزه مستحبى بگيريد و در صورت ضعف وناتوانى روزه اخلاقى بگيريد يعنى تعداد دفعات غذا و ميزان غذاى مصرفى خود را كاهش دهيد. 11- در برخورد با جنس مخالف حريم را رعايت كرده متكبرانه برخورد كنيد نه صميمانه و ملاطفت‏آميز. 12- قبل از خواب حتما به دستشويى برويد. 13- پيوسته در صدد تقويت نيروى ايمان خود باشيد بهتر است در اين زمينه مطالعه مستمر داشته باشيد لذا روزى بيست صفحه از كتابهايى كه ذيلاً معرفى مى‏شود مطالعه كنيد: گناهان كبيره، شهيد دستغيب، دارالكتاب قم قلب سليم، شهيد دستغيب، دارالكتاب الاسلاميه قم سراى ديگر، شهيد دستغيب، انتشار 77، ج 2. ايمان، شهيد دستغيب، دارالكتاب مبارزه بانفس يا جهاد اكبر، امام خمينى، آزادى قم معادشناسى، سيدمحمد حسين تهرانى، انتشارات حكمت. قلب قرآن (تفسير سوره يس) شهيد دستغيب كانون تربيت تهران معاد، شهيد دستغيب، نشر رهنما كيفر گناه، محلاتى، نشرصادق. 14- يكى از راهكارهاى پيشنهادى ما در صورت فراهم بودن شرايط ازدواج است شما مى‏توانيد مسئله ازدواجتان را با خانواده مطرح كنيد تا آنها دختر خوب و مناسبى را با هماهنگى شما انتخاب كنند و اين قدر هم تواناييها و كمالات خود را دست كم نگيريد البته توصيه مى‏كنيم كه انتظارات و سطح توقعات خود را پايين آورده و متناسب با سطح اقتصادى خود و خانواده‏تان امر ازدواج را آسان بگيريد. در خاتمه راه‏هاى تقويت اراده را بيان مى‏كنيم چون احساس مى‏شود مقدارى دچار سستى اراده و ضعف اعتماد به نفس مى‏باشيد قبل از بيان راه‏هاى تقويت اراده بهتر است فرد با اراده و در مقابل فرد بى ثبات و فاقد اراده را توصيف كنيم فرد با اراده كسى است كه وقتى درباره كارى به خوبى تأمل و فكر كرده با فعاليت و ثبات قدم آن را اجرا مى‏كند در مقابل فردى كه اراده‏اش ضعيف است باكمترين مشكل از انجام كار دلسرد شده كوشش خود را براى تحقق آن متوقف مى‏كند. براى تقويت اراده طى مراحل ذيل لازم است: 1- ارزيابى: در اين مرحله بايد به مدت چهار روز و هر روز پنج دقيقه اعمال و رفتار خود را به بوته امتحان و سنجش گذاريد و بررسى كنيد كه اعمال شما چقدر با اراده است و آيا پس از اراده پى‏گيرى و ثبات داريد يا احساسات و محرك‏هاى بيرونى شما را متوقف مى‏كند درضمن تعيين كنيد كه چند درصد از اعمال شما به صورت عادت و خالى از اراده است در اين مرحله پى خواهيد برد كه اراده شما لااقل در بعضى موارد نارساست و ملاحظه خواهيد كرد كه اگر بعضى از اعمال شما با اراده قوى انجام شود بازده خيلى بيشترى خواهيد داشت و به اهميتتقويت اراده پى خواهيد برد. 2- در مرحله دوم بايد از تلقين استفاده كنيد اولاً) تلقين‏هاى منفى را به تدريج از خود دور كنيد مثلاً جمله‏هاى «من هميشه كارها را ناتمام رها مى‏كنم» يا «هر چيز كوچكى اراده‏اش مرا متزلزل مى‏كند» را از خاطره خود حذف كنيد در عوض به خود تلقين كنيد كه «كسب ارادهقوى براى من آسان است براى آن تلاش خواهم كرد». 3- هر روز چند كار ارادى براى خود ترتيب دهيد اين كارها بايد مستلزم جد و جهد واقعى باشد و نبايد خارج از توانايى فعلى شما باشد مثلاً هر صبح برنامه‏اى را براى تمام روز تنظيم كنيد اين برنامه بايد بدون زياده روى باشد سپس به هر قيمتى آن را اجرا كنيد هيچ چيز نبايدمانع كار شما شود. 4- تعداد كارهاى ارادى و ميزان مشكل بودن را به تدريج افزايش دهيد. 5- محاسبه: هر شب موفقيت‏ها و موارد ضعف خود را در كارهاى ارادى يادداشت كنيد در موفقيت‏ها شكرگزار باشيد و در صدد رفع ضعفها برآييد. 6- آخرين نكته كه در واقع هم به منزله شرطى براى موارد بالا و هم عاملى براى تقويت اراده است توجه به اين نكته مى‏باشد كه اولاً همه نيروهاى ما از خداست لذا در برابر موانع از خداوند استعانت جوييم ثانيا اراده ما بايد در جهت اراده خداوند باشد يعنى آنچه را خداونداراده مى‏كند ما هم اراده كنيم افرادى كه اراده آنها در جهت معصيت است ثبات قدم ندارند و به راحتى در برابر مشكلات متوقف مى‏شوند ولى اگر انسان به دنبال رضاى خداوند و در جهت انجام وظيفه باشد مسلما اراده آهنين و خلل‏ناپذير خواهد بود موفقيت در هر كارى مرهون چندامر است: الف) شناخت هدف ب) برنامه ريزى درست و سنجيده ج) شناخت توانايى‏ها و علايق و استعدادهاى خود ح) اراده‏اى محكم، عزمى راسخ و همتى بلند و تلاش و پشتكار چ) داشتن انگيزه خ) توكل برخداوند.

پاسخ : 1. آخرين نايب خاص امام زمان عليه السلام ابوالحسن على بن محمد سمرى است. چند روز مانده به مرگش اين نامه از سوى امام زمان براى ايشان رسيد: «بسم الله الرحمن الرحيم. اى على بن محمد سمرى! خداوند به برادران دينى تو اجر عظيم عطا كند زيرا كه تو در اين شش روز خواهى مرد پس كارهاى خود را مرتب كن و كسى را جانشين خودت قرار مده. وقت غيبت تام فرا رسيده و جز به اذن خدا ظهورى نخواهد بود و اين ظهور پس از طولانى شدن مدت و سخت شدن دلها و پر از ظلم شدن كرده زمين تحقق يافت. به زودى برخى از شيعيان من ادعاى مشاهده مى‏كنند، بدانيد، هر كس قبل از خروج سفيانى و صحيحه آسمانى ادعاى مشاهده مرا بكند كذاب است.» V}(بحارالانوار، ج 53، ص 318 و منتهى آلامال، ج 2، ص 894 چاپ هجرت){V بر اساس اين توقيع شريف، هر كس در ميان شيعيان اعلام كند كه من امام زمان را مشاهده مى‏كنم و با او ارتباط دارم، كذاب و دروغگو است و براى همين كسانى كه توفيق زيارت امام زمان نصيب آنها شده، هيچوقت اعلام نمى‏كنند كه ما امام زمان را ملاقات و مشاهده كرديم و پس از مرگ آنها برخى از خواص، اين حادثه را نقل كرده‏اند. پس چنين نيست كه ارتباط با امام زمان، يك ارتباط عادى و خودمانى باشد و شخص مشاهده كنند بتواند با او خودمانى و عادى ملاقات كند بلكه اين ملاقات، يك ملاقات غير عادى و غير متعارف است و ما نبايد توقع داشته باشيم كه شخص مشاهده كننده از امام زمان هر سوالى را بكند و جواب آن حضرت را براى ما اعلام كند و اگر چنين كارى پيش بيايد، در اين صورت اين شخص به عنوان نايب و سفير آن حضرت خواهد بود گر چه در رساندن جواب سوالات و چنين نيابتى بر اساس آن توقيع نفى شده و هيچكس چنين نيابتى از سوى آن حضرت ندارد. البته شخص مشاهده كنند ممكن است جواب سؤالاتى را از امام زمان عليه السلام دريافت بكند ولى اين جواب فقط براى خود اوست و او حق ندارد به ديگران اعلام بكند و اگر اعلام كند، همه ما او را تكذيب خواهيم كرد. 2. يكى از سؤالاتى كه جوابش معلوم نيست اين سوال است: «قبر حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها در كجاست؟» پدر آيةالله نجفى مرعشى مدتى رياضت كشيد و به امامان توسل كرد تا محل قبر فاطمه زهرا سلام الله عليها را بشناسد. پس از توسل‏هاى زياد به او الهام شده كه تو كارى نداشته باش كه قبر حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها در كجاست و هر وقت خواستى فاطمه زهرا سلام الله عليها را زيارت كنى در قم حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها را زيارت كن. از اين داستان معلوم مى‏شود كه جواب برخى از سوالات نبايد مشخص باشد و مصلحت در مبهم ماندن آن جواب است، به عنوان مثال، قبر حضرت زينب كبرى بطور يقين معلوم نيست در كجاست؟ آيا در مصر است؟ يا در شام است؟ و يا در مدينه است؟ در حال حاضر سه مركز، محل زيارت حضرت زينب كبرى است آنهم در سه كشور و هر سه مركز پايگاه تبليغات شيعهه است و مردم به هر سه مركز روى مى‏آورند و پيام نهضت كربلا از اين مركز به گوش جهانيان مى‏رسد. 3. الان عصر غيبت است و اگر بنا باشد جواب سوالات را از امام زمان دريافت كنيم در اين صورت، ديگر عصر غيبت نخواهد بود بلكه عصر حضور خواهد بود در حالى كه عصرر ماه عصر غيبت است آنهم غيبت تام و در عصر غيبت تام نمى‏توان از امام عصر مانند عصر حضور بهره‏مند شد. در عصر غيبت تام ما مؤظف هستيم در امر دين و دنياى خود به فقهاى عادل و جامع شرائط مراجعه كنيم و اين فقها هم با اجتهاد و تلاش خود احكام اسلامى را به دست مى‏آورند. اگر فقيهى و يا شخصى ديگرى داراى مقامات معنوى بلندى شد و به خدمت حضرت صاحب الامر تشرف يافت، نمى‏پرسد كه آقاجان! قبر حضرت زينب كبرى كجاست؟ بلكه اگر بخواهد سوالى بكند، سوالى مى‏كند كه از اينها اساسى‏تر و كارسازتر است. اينكه عمر بن خطاب با دختر حضرت فاطمه زهرا سلام الله عليها ازدواج كرده يا نكرده، مسأله اساسى و كارساز نيست و مى‏توان آن را از راههاى ديگر به دست آورد و نيازى نيست كه از امام بپرسيم. 4. كسانى كه با حضرت صاحب الامر ملاقات داشته‏اند، بسيارى از آنها پس از جدايى از امام زمان فهميده‏اند كه امام زمان را ديده‏اند نه اينكه از همان اول متوجه باشند و بيشتر اين افراد، ناگهان متوجه حضور حضرت امام عصر شده‏اند نه اينكه قبلاً برنامه ريزى كرده باشند. بنابراين كسى كه ناگهان متوجه حضرت حضرت صاحب الامبر باشد، نمى‏تواند هر چه مى‏خواهد برسد بلكه محو تماشاى جمال او مى‏شود و خود غير خود را فراموش مى‏كند و برخى از علماى بزرگ مانند مقدس اردبيلى با حضرت صاحب الامر ارتباط قوى داشتند و گاهى اين ارتباط قبلاً پيشبينى مى‏شد و ايشان هم با برنامه‏ريزى خدمت امام عصر مى‏رسيدند و سؤالاتى هم از آن حضرت مى‏كردند ولى ايشان هيچوقت اين راز را فاش نكرد و پس از مرگ او برخى از شاگردانش اين راز را فاش كردند. افرادى مانند مقدس اردبيلى كه شايستگى درك محضر حضرت ولى عصر را داشتند، حق نداشتند اين سر را به كسى بگويند. به اين نكته هم توجه داشته باشيم برخى افراد گرفتار كه امام زمان را به فرياد رسى مى‏خوانند و كسى هم ظاهر مى‏شود و به او كمك مى‏كند، نمى‏توان گفت كه اين خود حضرت صاحب الامر است بلكه در مواردى خود امام نمى‏آيد بلكه ديگرى را مى‏فرستد.

پاسخ : شايعه و شايعه پراكني ناشي از عوامل متعددي است كه عمده آنها به وجود نوعي بيماري اجتماعي و كمبود اخلاقي، سياسي و مذهبي افراد باز مي گردد. و پاره اي ناشي از تاكتيك هاي تبليغاتي دشمنان نظام، ورشكستگان سياسي و ... در جهت تخريب وجهه نظام، مسؤولين آن و نتيجتا بهره برداري سياسي مي باشد. راهكارهاي مقابله با شايعات خصوصا در بعد سياسي، بايد با توجه به عوامل و زمينه هاي به وجود آورنده آن سازماندهي شود؛ كه مهمترين آنها عبارتند از: 1. اطلاع رساني دقيق، شفاف و به موقع پيرامون مسائل، موضوعات اساسي و چالش انگيزي كه ممكن است دشمن يا افراد ناسالم و مغرض، با استفاده از آن به تخريب وجهه نظام اسلامي بپردازند. 2. كار فرهنگي مستمر و دقيق براي بالا بردن سطح تحليل افراد، كه به نظر مي رسد مهمترين عامل براي حفظ جامعه از آثارتخريب شايعه باشد. 3. برخورد فيزيكي با مراكز شبهه پراكني. اكنون با توجه به مطالب فوق درباره وجود شايعات در جامعه ما گفتني است: اولا: جامعه ما مانند ساير جوامع بشري، دستخوش اين بيماري اجتماعي بوده و متأسفانه افرادي كه داراي كمبودهاي اخلاقي سياسي و مذهبي مي باشند و اقدام به شايعه سازي مي نمايند در جامعه ما وجود دارند، از سوي ديگر ويژگي خاص نظام اسلامي ايران كه ايدئولوژي مسلط و حاكم بر جهان (ليبرال_دموكراسي) را به چالش جدي كشانيده، دشمنان زيادي را براي نظام ما به وجود آورده است و طبيعي است يكي از ابزارهاي مفيد و مؤثر در جهت ايجاد جنگ رواني و تبليغاتي عليه نظام اسلامي، دست زدن به شايعه سازي و شايعه پراكني است. ثانيا: نظام اسلامي ما هم در مقابله با اين پديده، اقدامات مؤثر _هر چند ناكافي_ انجام داده و مي دهد؛ علي رغم برخي كاستي ها، به سوي اطلاع رساني دقيق و شفاف پيرامون موضوعات اساسي و مهم، در حال حركت مي باشد. اما بايد به اين واقعيت نيز توجه داشت كه متأسفانه خصوصيت شايعه آنست كه خيلي راحت، سريع انتشار مي يابد، اما مقابله با آن بسيار مشكل مي باشد خصوصا امكان ندارد در مورد هر شايعه اي كه در جامعه وجود دارد بتوان تكذيبيه و ... صادر نمود. شايعات داراي انواع زيادي بوده و از درجه اهميت متفاوتي برخوردارند. و تنها مي توان به بخشي از آنان كه از اهميت و گستردگي بيشتري برخوردارند رسيدگي و ابهام زدايي نمود. از اين رو علاوه بر اطلاع رساني دقيق، شفاف و به موقع، بالا بردن سطح قدرت تحليل و بينش افراد جامعه در زمينه هاي گوناگون، از اهميت به سزايي برخوردار است و به حمد لله در اين بخش نيز به نظر مي رسد جامعه در مقايسه با بسياري از جوامع به اصطلاح پيشرفته كنوني از وضعيت بسيار خوبي برخوردار باشد به گونه اي كه عموم افراد جامعه ما توانايي هضم و تحليل اخبار صحيح از ناصحيح را تا حدود زيادي دارند و به راحتي تحت تأثير شايعات و جوسازيها قرار نمي گيرند. و بالاخره نظام اسلامي در مقابل مراكز شايعه پراكن اعم از نشريات، مطبوعات، رسانه ها و سايت هاي شبهه افكن اقدامات مناسبي _هر چند ناكافي_ چه از نظر برخورد قضايي و مجازات اسلامي و چه از نظر فيلتر گذاري و ... داشته و دارد. نتيجه آنكه، هر چند رد شايعات اقدامي مناسب به نظر مي رسد ولي در كنار آن بايد مسائلي نظير گستردگي، تنوع شايعات و مراكز شبهه افكن و ممكن نبودن رد تمام شايعات از يك سو و همچنين بالا بردن سطح تحليل و بينش سياسي، اجتماعي، اقتصادي و ... ، مردم به عنوان مهمترين عامل توجه داشت. جهت مطالعه بيشتر ر.ك: 1. شيوه هاي درماني مفاسد اجتماعي، علي اكبر بابازاده، انتشارات دانش و ادب، 1381. 2. جنگ رواني، صلاح نصر، ترجمه محمود حقيقت كاشاني، انتشارات سروش، 1381.