تبیان، دستیار زندگی

امام سجاد (ع) : و پناه مي بريم به تو از بدي راز نهفته در دل ( حضرت صادق - عليه السلام - فرمود : بنده اي نيست كه خير و نيكي را پنهان كند پس روزهاي مي گذرد تا اين كه خدا براي او خيري آشكار سازد ، و بنده اي نيست كه بدي پوشيده نمايد پس روزها مي گذرد تا اين كه خدا براي او شري هويدا گرداند ) و از كوچك شمردن گناه خرد ( گناهي كه در دين براي آن حد و مجازات واجب نگرديده ، رسول خدا - صلي الله عليه و آله - به ابي ذر فرمود : به كوچكي گناه گناه مكن ، به كسي كه او را معصيت و نافرماني مي كني نگاه كن ) و از اين كه شيطان بر ما دست يابد ، يا روزگار ما را بدبخت گرداند ، يا پادشاه بر ما ستم نمايد

و نعوذ بك من سوء السريرة ، و احتقار الصغيرة ، و أن يستحوذ علينا الشيطان ، أو ينكبنا الزمان ، أو يتهضمنا السلطان .

امام علی (ع) : لازم است از کسی اطاعت کنيد که از شناختن او معذور نيستيد .[ يعنی از خداوند قادر متعال که شناختش بر همه فرض است ]

156 - وقال [ع ] : عليکم بطاعه من لا تعذرون بجهالته

امام علی (ع) : چهره حقيقت به شما نشان داده شده است اگر چشم بينا داشته باشيد وسائل هدايت در اختيار شما است اگر اهل هدايت باشيد و صدای حق در گوش شما است اگر گوش شنوا داشته باشيد .

157 - وقال [ع ] : قد بصرتم ان ابصرتم ، و قد هديتم ان اهتديتم ، واسمعتم ان استمعتم

امام سجاد (ع) : و پناه مي بريم به تو از اقدام بر اسراف ( صرف مال بيش از آن كه شرع و عقل جايز داند ، رسول خدا - صلي الله عليه و آله - فرمود : هر كه در زندگي ميانه رو باشد خدا روزي به او مي رساند و هر كه زياده روي كند خدا او را از روز نوميد گرداند ، و حضرت صادق - عليه السلام - فرمود : ميانه روي چيزي است كه خدا آن را دوست دارد ، و زياده روي چيزي است كه خدا آن را دشمن دارد اگر چه هسته خرما را دور اندازي ، زيرا آن براي چيزي به كار آيد و اگر چه نيم خورده آبي باشد كه آشاميده اي ، و ناگفته نمايد : اسراف تنها در مال و دارايي نيست ، بلكه قرار دادن هر چيز است در غير جاي خود ، چنان كه خداي تعالي قوم لوط را براي كار بيجا به اسراف وصف نموده " سوره 7 ، آيه 81 " : بل انتم قوم مسرفون يعني شما گروهي اسراف كننده ايد ) و از نيافتن روزي به اندازه نيازمندي ( كه انسان را از درخواست از مردم بازداشته بي نياز گرداند ، حضرت اميرالمؤمنين - عليه السلام - فرمود : براي خلق خداي تعالي پاداشها و كيفرهاي فقر هست ، و از جمله نشانه فقر هرگاه پاداش باشد آن است كه داراي خلق نيكو باشد ، و پروردگارش را اطاعت نمايد ، و از حال خود شكوه نكند ، و خداي تعالي را سپاس گزارد ، و از جمله نشانه فقر هرگاه كيفر باشد آن است كه بدخلق باشد ، و پروردگارش را نافرماني كند ، و شكوه بسيار نمايد ، و از مقدر شده به خشم آيد )

و نعوذ بك من تناول الاسراف ، و من فقدان الكفاف .

امام حسین (ع) :

امام صادق (ع) : بر مؤمن واجب است كه ناصح و خيرخواه مؤمن باشد .

يجب للمؤمن علي المؤمن أن يناصحه .

امام صادق (ع) : صدقه اي را كه خدا دوست دارد ، اصلاح ميان مردم است زماني كه اختلاف و فساد يابند و نزديك ساختن آنها به يكديگر زماني كه از هم دور شوند .

صدقة يحبها الله إصلاح بين الناس اذا تفاسدوا و تقارب بينهم اذا تباعدوا .

امام حسین (ع) : شخصي به امام حسين (ع ) گفت : خانه اي ساخته ام ، دوست دارم وارد اين خانه شويد و برايم دعا كنيد. حضرت وارد خانه شد و نگاهي به آن انداخت و فرمود: " خانه خودت را ويران ساخته ، به آبادي خانه ديگري پرداخته اي ، در نتيجه مردم زمين عزيزت مي پندارند، در حالي كه ساكنان ملأ اعلي تو را دشمن دارند ".

قال له (ع ) رجل : بنيت دارا أحب أن تدخلها و تدعو الله ، فدخلها فنظر إليها. ثم قال عليه السلام : أخربت دارك ، و عمرت دار غيرك ، غرك من في الأرض ، و مقتك من في السماء.

امام سجاد (ع) : و پناه مي بريم به تو از شماتت و شاد شدن دشمنان ( از گرفتاري كه به ما رخ مي دهد ، از حضرت ايوب - عليه السلام - پرسيدند : از آنچه بر تو گذشت كدام سختتر بود ؟ فرمود : شماتت دشمنان ، حضرت صادق - عليه السلام - و فرمود : هر كه برادر خود " مؤمني " را به مصيبت و اندوهي كه به او رخ داده شماتت كند از دنيا نمي رود تا اين كه گرفتار شود ) و از نيازمندي به مانندان خود ( در نسب و حسب يعني در نژاد و بزرگي ، يا افراد مردم ) و از زندگي در سختي ، و از مردن بي ساز و سامان ( تقوي و عمل صالح كه توشه سفر مرگ است )

و نعوذ بك من شماتة الاعداء ، و من الفقر الي الاكفاء ، و من معيشة في شدة ، و ميتة علي غير عدة .

امام علی (ع) : برادرت را [ به هنگام خطاکاری] به وسيله نيکی سرزنش کن و شر او را از طريق بخشش کردن دور ساز .

158 - وقال [ع ] : عات اخاک بالاحسان اليه ، و اردد شره بالانعام عليه