تبیان، دستیار زندگی

امام صادق (ع) : خوراكي كه برادر مسلمانم نزدم مي خورد پيش من محبوبتر است از اينكه بنده اي آزاد كنم .

اكلة يأكلها أخي المسلم عندي أحب إلي من أن أعتق رقبة .

امام سجاد (ع) : بار خدايا به تو پناه مي برم از حرص و آز ( بر دنيا ، رسول خدا - صلي الله عليه و آله - فرمود : بي نيازترين مردم كسي است كه گرفتار حرص نباشد ، و حضرت امام باقر - عليه السلام - و فرمود : مثل حريص و آزمند " به دنيا " مثل كرم ابريشم است كه هر چند پيچيدن ابريشم را بر خود فزوني دهد بيرون شدنش را دور " دشوار " سازد تا آن كه با اندوه بميرد ) و تندي غضب و خشم ( رسول خدا - صلي الله عليه و آله - فرمود : هر كه خشم خود را فرونشاند خدا او را از عذاب و كيفر خود باز دارد ) و تسلط حسد و رشك ( بر ديگران كه آن آرزوي زوال نعمت است از ديگري براي خود ، و چنين آرزويي چه اظهار شود چه نشود حرام است بر خلاف غبطه چون غبطه آن است كه آرزو دارد مانند نعمت ديگري برايش باشد بي آن كه زوال نعمت را از او بخواهد ، حضرت صادق - عليه السلام - فرمود : حسد ايمان را مي خورد چنان كه آتش هيزم را مي خورد ) و سستي صبر و شكيبايي ( در كار دنيا و آخرت ، حضرت امام باقر - عليه السلام - فرمود : پدرم علي ابن الحسين - عليه السلام - هنگام وفات من را به سينه گرفت و فرمود : پسرم تو را وصيت و سفارش مي كنم به آنچه پدرم هنگام وفاتش من را به آن وصيت كرد به آنچه پدرش به او وصيت كرده : يا بني اصبر علي الحق وان كان مرا يعني اي پسرم بر آنچه حق و درست است شكيبا باش هر چند آن حق " در نظر تو " تلخ باشد ) و كمي قناعت و خرسند نبودن به كمي قسمت و بهره خود ( حضرت صادق - عليه السلام - فرمود : در تو راه نوشته شده : پسر آدم باش همچنان كه مي خواهي ، همان طور كه مي كني جزا داده مي شوي ، كسي كه به كمي رزق از جانب خدا راضي و خشنود باشد خدا كمي عمل را از او مي پذيرد ، و كسي كه به كمي از حلال راضي شود قوت و خوراكش آسان و كسب و پيشه اش پاكيزه و از حد و مرز معصيت بيرون گردد ) و سوء خلق و بدخويي ( حضرت صادق - عليه السلام - فرمود : بدخلق خود را به مشقت و سختي مي اندازد ، و از آن حضرت پرسيدند : خلق نيكو چيست ؟ فرمود : خود را هموار نما و سخنت را پاكيزه و برادرت را به خوشرويي ملاقات كن ) و افراط ( تجاوز از حد ) خواهش نفس ، و غلبه حميت ( نكوهش شده كه آن را عصبيت و طرفداري از ناحق گويند ، و آن از لوازم خشم و سرفرازي و خودخواهي است ، از حضرت علي ابن الحسين - عليه السلام - عصبيت را پرسيدند ، فرمود : عصبيتي كه دارنده آن گناهكار به شمار مي رود آن است كه شخص مي بيند بدهاي قوم خود را بهتر از نيكان قوم ديگران . و اما حميت پسنديده شده را غيرت " مردانگي " مي نامند ، و آن در حفظ دين و مذهب حق يا در مال يا در اهل و ناموس يا در وطن و شهر به كار مي رود كه از مكارم و محاسن اعمال است )

اللهم اني اعوذ بك من هيجان الحرص ، و سورة الغضب ، و غلبة الحسد ، و ضعف الصبر ، و قلة القناعة ، و شكاسة الخلق ، و الحاح الشهوة ، و ملكة الحمية .

امام صادق (ع) : هركس كه مؤمن دارائي را اطعام كند پاداشش برابر است با نجات دادن يكي از فرزندان اسماعيل از سر بريدن و هركس مؤمن محتاجي را اطعام كند ، پاداشش برابر است با نجات دادن صد تن از فرزندان اسماعيل از سر بريدن .

من أطعم مؤمنا موسرا كان له يعدل رقبة من ولد إسماعيل ينقذه من الذبح و من أطعم مؤمنا محتاجا كان له يعدل مائة رقبة من ولد إسماعيل ينقذها من الذبح .

امام حسین (ع) : اميرالمؤمنين (ع ) از فرزندش حسين (ع ) پرسيد: فرزندم بزرگواري در چيست ؟ حضرت در پاسخ پدر گفت : نيكي نسبت به فاميل و به دوش گرفتن بار خسارات آنان .

أقبل أميرالمؤمنين علي ابنه الحسين عليهما السلام فقال : يا بني ما السؤدد؟ قال : إصطناع العشيرة و احتمال الجريرة.

امام سجاد (ع) : و از پيروي هوس ( اميرالمؤمنين - عليه السلام - فرمود : ترسناكترين چيزي كه بر شما مي ترسم دو چيز است : پيروي از هوي ، و آرزوي دراز ، اما پيروي از هوي شخص را از حق بازمي دارد ، و اما آرزوي دراز آخرت را از ياد مي برد ) و مخالفت هدايت و رستگاري ( آنچه را كه خدا و رسول و ائمه اطهار - عليهم السلام - فرموده اند ) و خواب غفلت ( كه خداي تعالي و رسول خود - صلي الله عليه وآله - را از آن نهي نموده و فرموده " سوره 7 ، آيه 205 " : ولا تكن من الغافلين يعني و از كساني كه بي خبرند مباش ) و اقدام بر تكلف و كار با مشقت ( كه انسان را به رنج آورده و خسته و بيزار نمايد خواه در كار دين و خواه در كار دنيا ) و اختيار باطل بر حق ، و مداومت بر گناه ، و كوچك شمردن معصيت و نافرماني ، و بزرگ داشتن طاعت و بندگي

و متابعة الهوي ، و مخالفة الهدي ، و سنة الغفلة ، و تعاطي الكلفة ، و ايثار الباطل علي الحق ، و الاصرار علي المأثم ، و استصغار المعصية ، و استكبار الطاعة .

امام علی (ع) : هر چيزی که روی مي آورد روزی پشت مي کند و به چيزیکه پشت مي کند گوئی هرگز نبوده است .

152 - وقال [ع ] : لکل مقبل ادبار ، و ما ادبر کان لم يکن

امام علی (ع) : شخص صبور پيروزی را از دست نخواهد داد هر چند طول بکشد .

153 - وقال [ع ] : لا يعدم الصبور الظفر و ان طال به الزمان

امام سجاد (ع) : و از به خود نازيدن ثروتمندان ، و خوار شمردن فقرا و نيازمندان ( پيغمبر - صلي الله عليه و آله - فرمود : هر كه مسلمان فقيري را براي بي چيزي كوچك شمرده و سبك گرداند حق خدا را سبك گردانيده پس در خشم خداي عز وجل است تا اين كه او را راضي نمايد ) و بد رفتاري با زيردستان ( زن ، فرزند ، شاگرد ، خدمتگزار و پيروان ) و شكر بجا نياوردن از كسي كه به ما نيكويي كرده ( حضرت علي ابن الحسين - عليه السلام - فرمود : اشكركم لله اشكركم للناس يعني سپاسگزارنده ترين شما خدا را سپاسگزارنده ترين شماست مردم را

و مباهات المكثرين ، و الازراء بالمقلين ، و سوء الولاية لمن تحت ايدينا ، و ترك الشكر لمن اصطنع العارفة عندنا .

امام حسین (ع) : بي نيازي در چيست ؟ فرمود: در كاستن آرزوهايت و به قدر كفايت راضي بودن .

فما الغني ؟ قال (ع ): قلة أمانيك ، و الرضا بما يكفيك .

امام صادق (ع) : هركس يكي از فقراء مسلمانها را به وسيله لباسي از برهنگي بپوشاند يا او را به چيزي از قوت زندگي ياري دهد خداي متعال هفت هزار فرشته بر او گمارد كه تا هنگام دميده شدن در صور براي هر گناهي كه مرتكب شده آمرزش خواهند .

من كسا أحدا من فقراء المسلمين ثوبا من عري أو أعانه بشي ء مما يقوته من معيشته وكل الله عز و جل به سبعة آلاف ملك من الملائكة ، يستغفرون لكل ذنب عمله إلي أن ينفخ في الصور .