تبیان، دستیار زندگی

به نام خالق مخلوقات

با سلام وصلوات بر محمد و ال محمد(ص)

انشاالله این تایپیک منبعی باشد برای

خاطرات و تاریخ زندگی پربار

علما

البت سخنانشان را این جا نیمگذاریم آن را در "جرعه ای از سخن بزرگان دین"

میگذاریم

و معرفی کتابشان را در " خواندن این کتاب ها توصیه میشود"

غلبه بر هوای نفس
آیت الله مرتضی تهرانی می‌فرمود:
« من یك روز از مرحوم پدرم پرسیدم: آقا جان این آقا شیخ مرتضی چه كار كرده ‌است كه توانسته به این خوبی هوای نفسش را از میان بردارد و به مقام تشرف دست یابد و تا این اندازه نورانیت پیدا كند؟

مرحوم پدرم جواب دادند:
این آقا شیخ مرتضی زاهد آنچه از اخبار و احادیث معتبر از كلمات معصومین علیهم السلام در كتابها دیده و خوانده، باور كرده ‌است و این باور و یقین نسبت به معارف اهل بیت علیهم‌السلام او را به این نورانیت رسانده است. »




تاثیر استادِ حاذق

روزی مرحوم حاج قاسم فخار از شاگردان آقا سید رضا دربندی، از ایشان سئوال می كند:
« مرحوم آقا شیخ مرتضی زاهد، از كجا به این مراتب رسیده بود و این مرتبه‌ای كه ایشان داشت چیزی نیست كه انسان بتواند به خودی خود و فقط با استعداد خود، بدان دست یابد؟!

و آقای دربندی جواب می دهد:
آقا شیخ مرتضی زاهد از شاگردی و استفاده از مرحوم آیت الله آقا سید عبدالكریم لاهیجی به آن مرتبه رسیده بودند. »

زندگینامه ایت الله حاج شیخ علی صافی گلپایگانی (دام ظله)

ایشان در سال 1332 هجری قمری در گلپایگان پا به عرصه وجود گذارد.كودكی و جوانی اش صرف دانش اندوزی شد .دروس سطح را در محضر آیت الله آقا میرزا محمد همدانی تكمیل نمودند و...
ایشان در سال 1332  هجری قمری در گلپایگان پا به عرصه وجود گذارد.كودكی و جوانی اش صرف دانش اندوزی شد .

 تا سن هجده سالگی نزد پدر و دایی بزرگوارشان مرحوم حجت الاسلام والمسلمین آخوند ملا ابوالقاسم قطب (ره) به تحصیل پرداختند و سپس به قم هجرت نمودند.

دروس سطح را در محضر آیت الله آقا میرزا محمد همدانی تكمیل نمودند.

درس خارج را نزد عالمان بلند آوازه عصر ، از جمله آیت الله حجت و آیت الله بروجردی به پایان بردند.هوش و ذكاوت ونیروی استدلال وی در جلسه درس و مباحثۀ  آیت الله بروجردی موجب شهرت او گردید . آیت الله بروجردی چنان شیفته این شاگرد درس خوان و هوشیار گردید كه در برخی مجالس از وی یاد می كرد و این امر سبب شهرت ایشان در جمع طلاب علوم دینی شد و در رده برجسته ترینشان شناخته گردید ایت الله آقای حاج آقا علی صافی ، آثار ارزشمندی به نظم و نثر عربی و فارسی دارند كه برخی به چاپ رسیده ، شماری از آنها زیر چاپ و قسمتی به صورت دست نویس است.

آثار چاپ شده ایشان عبارتند از :

1.شرح استدلالی بر العروة الوثقی اثر آیت  الله آقا سید محمد كاظم یزدی طباطبایی از مراجع معروف بنام (ذخیرة العقبی فی شرح العروة الوثقی ) در 30 جلد

 2.منتخب الحكام 

3.مناسك حج

 4.در انتظار وصال (مجموعه 59 قصیده و غزل و مخمس به مناسبت ولادت امام زمان (عج))

5.رساله عملیه توضیح المسائل فارسی

6.تقریرات اصول مرحوم آیت الله حجت به نام (المحجة فی تقریرات الحجة) در دوجلد

7.راز دل (دیوان اشعار در بیش از هزار صفحه)

8.الدلالة الى من له الولایة

9.المحجة فى تقریرات الحجة (2جلد)

10.تاریخ تحول فقه شیعه

11.منتخب الاحكام

12.اصول الفقه

13. تقریرات درس مرحوم آیت الله بروجردى(صلاة ،وصیت و...)

14. تقریرات درس مرحوم آیت الله حجت (تیمم ، بیع و...).
 آیت الله حاج آقا علی صافی علاوه بر كارهای تحقیقاتی و مطالعاتی و توجه عمیق به اهمیت تالیف و درس وبحث در زمینه های گوناگون ،‌هیچ زمانی از حضور موثر در اجتماع و تدبیر مدن غافل نماند و به تعبیری درس و بحث های اصولی و كلامی و فقهی او را به گونه ای سرگرم نساخت تا جامعه و مردم را رها كند و فقط به بحث های روان حوزوی بپردازد .

 راستی مگر نه این است كه علم و اجتهاد را باید در متن جامعه به كار گرفت تا هم علم و آگاهی پرورده وپخته شود و مجتهد و پژوهشگر دینی نیاز ها را احساس كند و پاسخ هر یك را با تلاش مجدد در یابد ، هم اینكه وظیفه عالم بودن را در عمل و خدمت به مردم و جامعه ایفاد نماید؟ لذا  این مجتهد تلاشگر و در صحنه علم و عمل ، با خطابه های بلیغ و صراحت لهجه كه با همه وجودش آمیخته است ،  و شجاعت وپایمردی و استقامت در خور،‌ در مسیر آزادی و اشاعه عدالت و انضباط اجتماعی و احیاء حق و سركوب نمودن باطل و مبارزه با رژ‍یم مستبد شاهی و ایادی استثمار و استكبار پرداخت و در این راه متحمل سختی ها ، فشار ها و تبعید ها و ...
شد .

 از جمله كارهای آن مرجع بزرگ و شخصیت علمی ، نقش فوق العاده موثر در به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی ایران و پیوند و وحدت در میان مراجع عظام دانست . و این وحدت و یگانگی را وسیله نجات و فلاح دانسته ، به مذاكرات زیاد در این مورد پرداخت .در تحقیقات فقهی ، ادبی و تاریخی صاحب نظر و با مشاهیر زبان و ادبیات فارسی و عربی و سخنوران این رشته  از گذشته تا اکنون الفتی به تمام دارند.

از جنبه های روحانی و خصوصیات اخلاقی وی احساسات شور انگیز و جوش و خروشی است که در مجالست و مراودت با وی می توان یافت . از طبعی روان وذوقی سلیم برخوردارند.

محقق حلی ، آفتاب درخشان فضلا

مقام علمی

مرحوم محقق ازهمان كودكی به تحصیل مقدمات علوم زمان خود پرداخت، همچنین علم هیأت و ریاضیات و منطق و كلام را نیز آموخت. سپس فقه و اصول را نیز نزد پدر و دیگر اساتید بزرگش فراگرفت.

شیخ نجم الدین حلی از اساتید بسیار مبرزی کسب فیض نموده است که برخی از آنها عبارتند از: پدرش شمس الدین حسن حلی، ابن زهره، ابوحامد نجم الاسلام محمد حلبی، ابن نما، محمد بن جعفر حلی، شیخ الشرف شمس الدین ابوعلی فخار بن معد موسوی، سید مجد الدین علی بن حسن عریضی، تاج الدین حسن بن علی بن دربی و دیگر بزرگان.

اما شاگردان این مرد بزرگ را برخی تا چهارصد نفر شمرده‏اند که بسیاری از آنها از علمای بزرگ قرن هفتم به‏شمار می‏روند، که در اینجا به نام برخی از این بزرگان اشاره خواهیم داشت: علامه حلی، ابن داود حلی، ابن ربیب آدمی، سید غیاث الدین عبدالكریم بن احمد بن طاوس، سید جلال الدین مجد بن علی بن طاوس، جلال الدین مجد بن الشیخ الامام ملك الادبا، شیخ صفی الدین عبدالعزیز بن سرایای حلی، عزالدین حسن ابی طالب یوسفی، جمال الدین ابوجعفر محمد بن علی كاشی، مختصر الدین محمد حلی پسر علامه حلی، رضی الدین علی بن یوسف حلی برادر علامه حلی، شیخ جلال الدین محمد بن شمس الدین محمد كوفی و بسیاری از بزرگان دیگر.

مرحوم محقق دارای تألیفات نابی است که در علوم مختلف نگاشته است در اینجا به توضیح مختصری راجع به برخی از نوشته‏های این عالم محقق اشاره خواهیم کرد:

المسلک فی اصول الدین در باب اعتقادات، النکهة فی المنطق در علم منطق، سلسله قصیده‏ها در باب ادبیات، المسائل العزیة و المسائل المصریة در باب پاسخ به سوالات، المعارج فی اصول الفقه و نهج الوصول الی علم الاصول در علم اصول فقه.

اما در علم فقه: شرح نکت النهایة شیخ طوسی و النافع فی مختصر الشرایع و مختصر مراسم سالار و  رسالة فی القبلة و المعتبر و  شرایع الاسلام فی معرفة الحلال و الحرام که این کتاب معروف‏ترین اثری است که از محقق به یادگار مانده است که با الفاظی کم و عباراتی شیوا و سبکی روان در فقه نگاشته شده است.

کلام دیگران

عـلامـه حـلـى در درباره استاد و دایی بزرگوارش مرحوم محقق حلی  این‏گونه نوشته است: "این مرد بزرگ، فقیه‏ترین مردم روزگار خویش بوده است. او رئیس علما و فقیه حكما، آفتاب درخشان فضلا، ماه شب چهارده عرفا بود."

علامه نورى نیز این‏گونه محقق را معرفی می‏کند: "كـشـف كننده حقایق شریعت با ظریف‏ترین نكته‏هایى كه تاكنون هیچ انس و جنى با آنها انس و آشنایى نداشته است ... او وارث علوم پیشوایان معصوم و حجتهاى حق بر جهانیان مى‏باشد او برافرازنده پرچم تحقیق بر جهانیان مى‏باشد، وقتى محقق گفته شد، هدف تـنـهـا اوسـت... انگشت قلم، عاجز از بازشماری اوصاف اوست او كتاب شرایع الاسلام دارد كه به مثابه قرآن فقه است كتاب معروف النافع، المعتبر، و دیگر المعارج در اصول فقه دارد."

ابن داود تقی الدین حلی شاگرد محقق نیز آورده است: "محقق حلی یكتای عصر خویش و گویاترین اهل زمان و منطقی‏ترین آنان، فردی كه حضور ذهن سریع داشت."

مرحوم تستری در قاموس الرجال نیز می‏نویسد: "او نخستین کسی است که کتابهای فقهی را به روش و ترتیب متأخرین در آورد. او در کتاب شرایعش نخبه آنچه در کتاب نهایه شیخ طوسی آمده گردآوری کرده است."

وفات

سرانجام محقق حلی پس از حدود هفتاد و پنج سال زندگی بابرکت در سیزده جمادی الثانی سال 676 هجری قمری در شهر حله بر اثر سقوط از بام خانه مسکونی‏اش از دنیا رفت و در همان شهر به خاک سپرده شد.


ابنا.

منابع
روضات الجنات، سید محمدباقر خوانساری، قم، اسماعیلیان.

ریحانة الادب، محمدعلی مدرس تبریزی، تهران، شفق.

ریاض العلماء، عبدالله افندی، مشهد، آستان قدس.

چهار دستور العمل

ماجرای طلبه شدن محسن قرائتی


محسن قرائتی یکی از معروفترین روحانیون در بین عموم مردم است و برنامه او با عنوان درسهایی از قرآن طولانی ترین برنامه تلویزیونی است.
همشهری آیه درباره زندگی وی نوشت: پدر تا مدت ها بچه دار نمی شد تا اینکه نذرکرد اگر فرزندی داشته باشد طلبه شود.ولی محسن قرائتی قبول نمی کرد وعلاقه داشت به دبیرستان برود یک روز چند تا از همکلاسیهایش در راه مدرسه کتک مفصلی به محسن زدند او با تن له ولورده خود را به خانه رساند و گفت می خواهد برود حوزه علمیه طلبه شود.
بعد از طلبگی
یک بار به کاشان رفته بود. بعد از نماز ته مسجد چند تا بچه را دید که مشغول بازی هستند صدایشان کرد و گفت: می خواهید چند تا جوک و قصه برایتان بگویم بخندید؟ بچه ها از خدا خواسته پای حرفش نشستند و کلی کیف کردند آخر جلسه پرسید : می خواهید باز هم بیایم ؟ بچه ها استقبال کردند گفته بود: به شرطی که هر کدامتان چند تا از رفقایتان را به مسجد بیاورید.
ازآن روز هر هفته به خاطر بچه ها از قم به کاشان می رفت.
کم کم معروف شد طوری که تلویزیون رژیم شاه دعوتش کرد بیاید برای اجرای برنامه اما قبول نکرد . از همان ابتدای کارش بسیاری از علما مثل آیت الله مشکینی ، بهشتی ، استاد مطهری و آیت الله خامنه ای کارش را پسندیده بودند.
رهبر انقلاب حتی او را به مسجدی که امام جماعتش بودند دعوت کردند تا کلاس در س بگذارد.
بعد از انقلاب با طرح شهید مطهری رفت صدا و سیما ؛ رئیس وقت صدا و سیما گفته بود: تو آخوندی تلویزیون جای آخوند نیست او هم گفته بود: من هم آخوندم هم هنرمند. بعد هم قرار شد اگر قرائتی توانست برنامه ای اجرا کند که هنرمندان خوششان بیاید ماندنی شود.
گفته بود: من معلم دین هستم. از این لحظه دو ساعت وقت بگیرید قول می دهم آنچنان شما را با حرف حق بخندانم که نتوانید لب های خودتان را جمع کنید.
از آن جلسه پایش به تلویزیون باز شد .اما هنوز مخالف داشت. گفتند بدون لباس بیا، قبول نکرد .علنی گفتند ما جز امام خمینی و آقای طالقانی به دیگران توی این تشکیلات راه نمی دهیم.
برخورد آنها را به اطلاع امام رساند و بااخطار امام آنها قبول کردند محسن با لباس روحانی برنامه اجرا کند.
بعد ازآن هم بازخواستند به بهانه هایی برنامه را جمع کنند اما امام آب پاکی ریخت توی دستشان که این برنامه ها مفید است و باید باشد.

از آن روز تا امروز 31 سال است که برنامه درسهایی از قرآن برگزار می شود و طبق نظر سنجی صداو سیما از برنامه های موفق هم هست.
محسن قرائتی همیشه مورد لطف امام بود و چون برای برنامه هایش پولی نمی گرفت امام چندین بار برایش مبالغ قابل توجهی فرستادند اما وی به خدمت امام رسید و قبول نکرد اما امام گفتند :این ازبیت المال نیست و نزد شما باشد.
چند خاطره شنیدنی از زبان استاد محسن قرائتی
نصیحت شهید بهشتی
اوایل کارم بود پای تخته سیاه برای جوان ها برنامه اجرا می کردم. شهید بهشتی از آلمان به ایران آمده بود به همراه علمای قم به دیدارشان رفتیم به ایشان گفتم: شما برای جوانهای آلمان چه میگفتید تا من هم برای جوانهای کاشان بگویم؟ همه خندیدند غیر ایشان که با چهره ای جدی گفتند : جوانان با هم فرقی ندارند همه داری فطرتی پاک هستند آنچه باعث هدایت جوانان آلمان می شود باعث هدایت جوانان کاشان هم می شود.
بعد هم به من نصیحتی کردند که: آقای قرائتی اگر بتوانید در تبلیغ دین خرافات را از آن جدا کنید کار مهمی انجام داده اید.
امان از حرف مردم
بعد از انقلاب در روزگار ترورها و نا امنی در یک راهپیمایی با ماشین به راهپیمایی رفتیم در راه دیدم مردم نگاه می کنند یکی گفت : این آخوندها ما را به راهپیمایی دعوت می کنند اما خودشان از ماشین پیاده نمی شوند! ماشین را پارک کردیم و پیاده با مردم همراه شدیم شخصی گفت: آقای قرائتی غیبت شما را کردم ، گفتم این قرائتی هم حقه بازه، پیاده راه می رود تا بگوید من آخوند خوبی هستم!

پس از شهریور 20 که بندها گسیخته شدند، این اجتماعات توسعه یافتند و انجمن های اسلامی تأسیس شدند. سپس از میان افراد و سر پرستانی از همین جمعیت ها، برای توسعه عمل، جمعیت نهضت آزادی تأسیس گردید. مخلص در میان کشمکش هایی که مسلمانان را به هر سومی کشیدند و از هر جا می ربودند، وظیفه دینی خود دانستم که همکاری نمایم. در این تحولات و نشیب و فرازها، از سال 1316 که به تهران برگشتم، چندین بار به زندان افتادم تا آخرین زندان همین است که در خدمت شما و دیگر دوستان هستم. این اجمالی از گذشته زندگی مخلص شماست، اما اگر خصوصیات و تاریخ و جزئیات آن را بخواهید، چیزی از آن به تفضیل به یاد ندارم. برای آنچه که به یاد دارم یا می توانم به یاد بیاورم مجالی نیست.
شرح این هجران و این خون جگر
این زمان بگذار تا وقت دگر
عذر می خواهم. اگر معنای «بیوگرافی» همین است که کافی است و اگر مقصود، اخلاق و حالات روحی است، بدون تعارف بدانید که از خود بیش از آن چه شما می دانید خبر ندارم و چون خودبینی و خودخواهی پرده ای است شاید شما بهتر از من به من آگاه باشید.
در بی خبری، من از تو صد مرحله پیشم
تو بی خبر از غیری و من بی خبر از خویشم
حفظک الله، ذلقک الله، رحمک الله، والسلام علیک و علی ابائک الکرام
سید محمود طالقانی

یت الله سید محمود طالقانی در کلام امام و رهبری

فرازهای از زندگی شهید بهشتی