گفتگوی متفاوت و خواندنی دکتر سعید جلیلی در شبکه خبر:
شورایعالی انقلابفرهنگی مهمتر از شورایعالی امنیتملی است /برای انتخاب وزرا افرادی را میشناسم که شاید بهمن رای هم ندهند/ اقدامات مهم اقتصادی در شورایعالی امنیتملی + فیلم کامل
دکتر سعید جلیلی شب گذشته در گفتگویی متفاوت و دیدنی که شبکه خبر آنرا پخش کرد به سوالات مختلف مجری این شبکه در حوزه های سیاست داخلی، خارجی، فرهنگ، اقتصاد و امور اجرایی پاسخ داد.
به گزارش رجانیوز، دکتر جلیلی در این گفتگو با اشاره به این که پیشرفت و مقاومت حاصل دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی است، اعلام کرد: علت مقاومت و پیشرفتِ ما، دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی است که حرفش را به افکار عمومی جهان و حتی آمریکا و اروپا رسانده است.
متن کامل این گفتگو که و احد مرکزی خبر آنرا منتشر کرده به شرح زیر است:
مجری: به نام خدا سلام مهمان این برنامه ما، نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری متولد سال هزار و سیصد و چهل و چهار، مشهد و دارای دکترای علوم سیاسی است سوابق اجرایی او عبارتند از: رئیس اداره بازرسی وزارت امور خارجه، معاون اداره اول آمریکا در وزارت امور خارجه، معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه، دبیر شورای عالی امنیت ملی و رئیس تیم مذاکره کننده هسته ای ایران از سال هزار و سیصد و هشتاد و شش تاکنون، تا لحظاتی دیگر با برخی دیدگاه های او آشنا خواهیم شد.
جلیلی: بسم الله الرحمن الرحیم سلام عرض می کنم خدمت همه هموطنان عزیز امیدواریم در این گفتگویی که با دوستان داریم بتوانیم به پرسش هایی که از سوی شما مطرح می شود پاسخ هایی بدهیم که برای شما مفید باشد.
مجری: خیلی متشکرم جناب آقای دکتر جلیلی از حضور جنابعالی در شبکه خبر و عرض خوش آمد داریم حضور جنابعالی را در این شبکه، ما پیش از این توافق کردیم با جناب آقای دکتر جلیلی که ایشان به میزان حداکثر سه دقیقه پاسخگوی سوالات باشند تا متناسب با ساختار شبکه خبر و با سرعت مناسب تری بتوانیم این گفتگو را پیش ببریم و البته سوالات بیشتری را هم بتوانیم مطرح بکنیم الا سوالاتی که خود ایشان تشخیص می دهند که زمان بیشتری را برای پاسخگویی در نظر بگیرند، آقای دکتر جلیلی خب شاید خیلی ها توقع داشته باشند که در ابتدا جنابعالی در حوزه سیاست خارجی آغاز بفرمایید و پاسخگوی سوالات باشید در حوزه سیاست خارجی، اولویت های دولت احتمالی آینده جنابعالی چه است و بیشتر بنا دارید که در کدام منطقه در حوزه همسایگان، منطقه، در حوزه اروپا یا ممکن است آمریکای لاتین بخواهید اولویت های سیاست خارجی خودتان را قرار بدهید؟
جلیلی: سوال خوبی را مطرح فرمودید ببینید در حوزه سیاست خارجی، من در جای دیگر هم این را بیان کردم سیاست خارجی هر کشور به مثابه یک چارچوب و یک پارادایم یک اصولی دارد یک اهدافی دارد یک ارزش هایی دارد یک منافعی دارد و این در یک خلاء نیست در ارتباط با سایر کشورهاست آنها هم هر کدام برای خودشان یک همچنین چارچوبی دارند یک اصولی دارند اهدافی دارند منافعی دارند از نقاط اشتراک بین این مولفه هاست که نقاط فرصت و همکاری و تعامل ایجاد می شود و از نقاط اختلاف بین اینهاست که شما نقاط تهدید و تقابل ایجاد می شود سیاست خارجی وقتی موفق است که یک ارزیابی دقیق داشته باشد از نقاط اشتراکی که می تواند با سایر کشورها داشته باشد یک ارزیابی دقیقی داشته باشد از فرصت هایی که می تواند از این نقاط اشتراک آنها ایجاد بشود لذا این را باید با یک چارچوب دقیق بررسی کرد ممکن است شما با یک کشوری در آمریکای لاتین بتوانید به یک نقاط اشتراک زیادی برسید که برای شما منافع زیادی را تولید کند طبیعتا آن اولویت قرار می گیرد.
مجری: یعنی اولویت منطقه ای ندارید شما؟
جلیلی: اولویت منطقه ای بر این اساس خود به خود شکل می گیرد چون ما در اطراف مان یکی از ظرفیت های بسیار خوبی که جمهوری اسلامی ایران دارد این است که پانزده کشور در همسایگی اش قرار دارند طبیعی است اگر ما بتوانیم با توجه به همسایگی، مرزهای مشترک و همینطور ریشه های عمیق تاریخی فرهنگی و دوستی که بین ملت های منطقه بین یک کشور با همسایگانش وجود دارد در اینجا نقاط تعامل و فرصت بسیار بسیار بیشتر ظهور پیدا می کند هنر سیاست خارجی باید این باشد که بتواند اینها را به خوبی به موقع پیدا کند و از فرصتها استفاده حداکثری بکند این نکته اساسی است که من بهش توجه دارم که اولا به یک استفاده های حداقلی اکتفا نشود و ثانیا در موقع و زمان خودش انجام بشود این کاستی نباید باشد و برای همین هم هست که باید دستگاه سیاست خارجی یک همچنین ظرفیتی را داشته باشد.
مجری: اگر نقاط مشترک خیلی پررنگ نباشد با کشوری آیا درصدد پیدا کردن نقاط مشترک برخواهید آمد یا اساسا کنار خواهید گذاشت؟
جلیلی: دو تا بحث است یکی آن نقاط مشترکی که موجود است یکی نقاط مشترکی که باید ایجاد کرد هر دوتای اینها باید در بحث سیاست خارجی در برنامه کار باشد یعنی ما اولا باید بتوانیم از آن نقاط مشترک به موقع و به خوبی استفاده کنیم و ثانیا بسیاری از نقاط مشترک را ایجاد کنیم اینجا کار دیپلماسی شکل می گیرد که دیپلماسی باید با یک پویایی و یک نشاطی مرتب این کار را انجام بدهد آن نقطه روی دیگرش را هم عرض کنم طبیعی است که شما در سیاست خارجی با برخی از کشورها و به خصوص برخی از قدرت ها یک نقاط اختلاف دارید و آن نقاط اختلاف است که می تواند نقاط تقابل و یا تهدید را ایجاد کند باز هنر سیاست خارجی باید این باشد که بتواند پیش بینی صحیح داشته باشد از این نقاط نسبت به آنها پیشگیری کند و تهدیدزدایی برنامه اش باشد این یک اصل مهم است استفاده به موقع از فرصتها و تهدیدزدایی، ما در سیاست خارجی باید سعی کنیم تهدیدها را مانع بشویم که معطوف به کشور ما بشود من این را قبلا هم گفتم من این شعاری را که برخی بیان می کنند تحت عنوان تنش زدایی، حرف دقیقی نمی دانم چون اگر دشمن شما کسی که بالاخره در نقطه مقابل با شماست بخواهد از ابزارهای تنش استفاده کند و بعد هم بگوید خب این اصلش تنش زدایی است خب طبیعی است که آن برایش یک فرصت ایجاد می شود می گوید خیلی خب من با اهرم تنش جلو می آیم یک روز تهدید نظامی می کنم یک روز تحریم می کنم یک روز تهدید به چیزهای مختلف می کنم این یک خطر بزرگ است به نظر من که بعد ما بگوییم برای ما اصل این است که تنش زدایی کنیم خب آن هم ابزار تنش را در اختیار می گیرد و می آید جلو و اتفاقا با این شعار تنش زدایی اگر کسانی بدهند موجب می شود که تنش بیشتری متوجه کشور بشود چون آنها طمع می کنند که با تنش به اهداف خودشان برسند چرا الان ما در بیست و پنج سال گذشته دیگر حمله نظامی به کشور ما نبوده و تهدید نظامی نبوده چون آنها فهمیدند که جمهوری اسلامی ایران وقتی که بهش یک تعرض نظامی شد از سوی صدام به جد ایستاد و از حقوق خودش دفاع کرد اتفاقا ما اگر شعار تهدیدزدایی را و جدیت خودمان را در مقابله با تهدیدات نشان بدهیم آن گونه است که تنش ها هم به حداقل خودش می رسد.
در ادامه گفتگوی آقای دکتر سعید جلیلی با شبکه خبر سیما، مجری از وی پرسید: درباره با آمریکا چه خواهید کرد اگر رئیس جمهور آمریکا رسما اعلام بکند که در صورت پیروزی جناب آقای جلیلی در این دوره از انتخابات ، ما مذاکرات مستقیمی را با دولت ایشان آغاز خواهیم کرد پاسخ شما چه است آیا درصدد پیدا کردن آن نقاط مشترک برخواهید آمد یا منتظر هستید که این اتفاق از سمت آمریکایی ها بیافتد؟
جلیلی: ببینید سوال خوبی کردید چون یکی از مصادیق بارز آن نکته اول که عرض کردم خود ایالات متحده آمریکاست ایالات متحده آمریکا در مباحثش در اصول سیاست خارجی اش اهداف سیاست خارجی اش منافع و ارزش هایی که تعریف کرده و سیاست هایی که در این سی و چهار سال گذشته نسبت به جمهوری اسلامی ایران دنبال کرده شما می بینید در یک تقابل دائمی با ماست آن است که در مقام دشمنی با ملت ایران بوده است شما دیگر مثال های فراوانی می بینید از حمایت از شاه بگیرید که در پیروزی انقلاب اسلامی بود بعد حمایت از صدام، پشتیبانی از آنها ، تمام بحث ها بر این بود که آنها خب از ابتدا از انقلاب اسلامی ناراضی بودند نمی خواستند از یک دیکتاتوری که با کودتا آورده بودند سر کار بعد یک نظام مردم سالاری آمد جایگزینش شد اینها از روز اول به تقابل با این مردم سالاری دینی همت کردند من این را یادم است در یکی از گفتگوها به خانم اشتون می گفتم در بحث های مربوط به بیداری اسلامی که بود گفت در منطقه دارد یک همچنین حرکت هایی صورت می گیرد گفتم مردم ما و ملت های منطقه تجربه خوبی از شما ندارند شما سی و چهار است به محض اینکه یک دیکتاتور سرنگون شد و یک مردم سالاری جایگزین شد هر آنچه توانستید در مقابله با آن به کار بردید آیا می خواهید بازهم همین روند را با سقوط دیکتاتورها در کشورهای دیگر و جایگزین نظام های مردمی همین رفتار را داشته باشید؟ این الان یک سوال جدی است من عرضم این است که رفتار دولت آمریکا نه تنها رفتار، سیاست های حتی اعلامی شان و آن چیزهایی را که دنبال می کردند مثلا یکی از روزهای اول انقلاب ، اینها شروع کردند قطعه هواپیمای مسافربری را تحریم کردند اینکه دیگر ربطی به هسته ای و اینها نداشت سالهاست انجام شده چرا این کار را انجام دادند؟ اینکه مثلا می آیند می گویند که سرمایه گذاری در نفت ایران را در دهه هفتاد شما یادتان است تحریم کردند تحت آن قانون داماتو، اینها که ربطی به هسته ای نداشت نفت که به هر حال در جهت...
مجری: با طرح همین سوالات بنا دارید که نقاط مشترک را پیدا کنید؟
جلیلی: نه عرضم این است که ما امروز با آمریکا یک تقابل پارادایمی داریم یعنی در اصول و اهداف و بحث هایی که وجود دارد آمریکا در تقابل جدی با نظام ایران هست لذا اگر در این مباحث در این چارچوب ها ، آن تقابلش به قوت خودش با این عمق و ریشه باشد بقیه بحث ها یک بحث های تاکتیکی می شود یک بحث های روبنایی و سطحی می شود که حتما فقط تاکتیکی است در جهت تحقق آن اصول یعنی دشمنی با ملت ایران است لذا آن چیزی که امروز مهم است در مناسبات ایران با آمریکا تعریف می شود که آیا آمریکا می خواهد در این اصول اهداف و راهبردهایی که تعریف کرده تغییر اساسی در آن دشمنی هایش با جمهوری اسلامی ایران بدهد یا نه؟ پس تقابل..
مجری: یعنی منتظر تغییر رفتار از سمت آمریکایی ها هستید؟
جلیلی: تغییر رفتار و تغییر حتی این مباحثی که مطرح می کنند حتی فراتر از رفتار، شما می بینید آنها در اصول شان در اهداف شان و در راهبردهایشان رسما آن چیزهایی که مصوب می کنند و دنبال می کنند و اعلام می کنند دشمنی با ملت ایران است.
مجری: از ظرفیت دیپلماسی عمومی استفاده خواهید کرد آقای دکتر؟
جلیلی: دیپلماسی عمومی یکی از مهمترین ظرفیت هاست در دیپلماسی در ارتباط با سایر کشورها ، شما امروز می بینید یکی از اتفاقا قوت های ما و نقاط قوت جمهوری اسلامی ایران همین نرم افزارش است همین باز من برگردم به مثال قبل، چرا ما توانستیم در این سی و چهار سال مقاومت کنیم؟ به لحاظ جنگ افزار و سخت افزار که دشمنان ما مثل ایالات متحده آمریکا خیلی بیشتر داشتند اصلا قابل مقایسه نیست ظرفیت نظامی آنها و بحث های مادی دیگرشان، چرا ولی ما توانستیم موفق بشویم مقاومت کنیم پیشرفت کنیم؟ این به دلیل نرم افزار ماست به دلیل این ظرفیت بالای فرهنگی و دیپلماسی عمومی ماست که این ظرفیت را ایجاد کرده لذا هر چقدر ما به دیپلماسی عمومی یعنی در رساندن پیام مان به جهان به افکار عمومی حتی به مردم در خود داخل کشورهایی مثل ایالات متحده آمریکا و یا اروپا موفق تر باشیم می توانیم مقابله بهتری را داشته باشیم با آن دشمنی هایی که آنها دارند و در آن تدبیر ما، یکی از نقاط قوت ما منطق ما در سیاست خارجی است امروز آن چیزی که اهمیت دارد و قابل انکار نیست این است که منطق جمهوری اسلامی ایران یک منطق قابل دفاع است یک منطقی است که هر جا شما مطرح می کنید با استقبال مواجه می شود همین امروز شما دیدید که دوباره برای چندمین بار صد و بیست کشور عدم تعهد از حقوق هسته ای ایران دفاع کردند این برای این است که یک منطق مشخص پشت این است لذا ما باید از ابزار دیپلماسی عمومی استفاده حداکثری داشته باشیم در ارائه و رساندن این پیام.
مجری: یعنی در مسائل هسته ای طبق همین روندی که تاکنون جنابعالی ریاست تیم مذاکره کننده را برعهده داشتید در دولت خودتان، مساله را پیگیری خواهید کرد و آیا فکر می کنید که در دولت شما اگر رای اعتماد از مردم بگیرید به سرانجام می رسد مساله هسته ای؟
جلیلی: ببینید مساله هسته ای هم به نظر من یک نمونه است از همان دشمنی هایی که با ملت ایران می شود شما می بینید الان در سطح جهانی آن نگاهی که جمهوری اسلامی ایران در موضوع هسته ای دارد یک بحث کاملا منطقی و قابل دفاع است اصلا جمهوری اسلامی ایران امروز یکی از مدعیان مقابله با سلاح های هسته ای و سلاح های کشتار جمعی است یکی از مدعیان جلوگیری از اشاعه سلاح های هسته ای است پس این یک منطق روشن دارد اما به همان نسبت، جمهوری اسلامی ایران مدعی بهره برداری از انرژی صلح آمیز هسته ای است و معتقد است که اعضا باید از حقوق شان برخوردار باشند این روند دفاع از حق ملت ایران باید یک روند قوی باشد با اقتدار باشد هم در منطق و هم در رفتار، چگونه اینطور است؟ ببینید ما این را بارها بیان کردیم برای همین هم هست که ما در گفتگوها هر وقت صحبت می کنیم آن طرف مقابل است که می گوید خب من حالا بروم دوباره بررسی کنم به شما جواب بدهم آخرینش همین آلماتی یک، وقتی که ما منطق مان را به خوبی بیان کردیم آنها گفتند پس ما چند روز مهلت می خواهیم که برویم بررسی کنیم پاسخ شما را بدهیم ، این آن منطق جمهوری اسلامی ایران را نشان می دهد در صحنه هم همینطور است آن چیزی که در این سالها طی شده این است که جمهوری اسلامی ایران توانسته حق خودش را فقط نه اینکه بیان کند اعمال کند یعنی اینکه اگر می گوییم غنی سازی اورانیوم یک حق ملت ایران است این را توانسته اعمال کند یعنی اینکه آن تجهیزات مربوط به غنی سازی اورانیوم را به خوبی ازش استفاده کند فعال کند کار کند و در جهت اهداف صلح آمیز، کار خودش را دنبال کند شما این را می دانید در همین موضوع هسته ای، ما هشتصد و پنجاه هزار بیمار ما به داروهایی نیاز داشتند که لازمه اش این بود که ما سوخت بیست درصد غنی شده را در اختیار داشته باشیم اتفاقا این مربوط به تاریخ دور نیست همین سال هشتاد و هشت وقتی که ما این را به آژانس مطرح کردیم که خب ما برای هشتصد و پنجاه هزار بیمارمان این دارو را نیاز داریم آنها به صراحت اعلام کردند که ما این را به شما نمی دهیم روندی که دنبال کردند چه بود؟
این جالب است مردم ما باید بدانند روندشان این بود که آمدند بیان کردند که خواستند این را گرو بگیرند دیدند نیاز دارد کشور ما به این موضوع، گفتند خیلی خوب پس شما اگر می خواهید این کار را انجام بدهید باید این خواست های ما را انجام بدهید تا ما تازه اگر کمک کنیم شما سوخت بیست درصد را بتوانید داشته باشید که آن دارو تامین بشود الان بعد از چهار سال چه شد در سال نود و دو؟ ما رفتیم خودمان این را تولید کردیم این نیاز دارویی و انسانی کشور را برطرف کردیم موضوع برعکس شده امروز آنها هستند که می گویند خیلی خب پس بیاییم حالا که شما بیست درصد دارید این کارها را ما انجام بدهیم شما این سوخت را حالا مثلا دیگر ادامه ندهید یعنی معادله عوض شد هم در گفتگو هم در رفتار و این به نظر من قوت است و باید با قوت ادامه بدهیم.
مجری از وی پرسید: در بحث تحریم ها اگر روی تعلیق تاکید و پافشاری داشته باشند موضع تان همچنان همین است که تعلیق اتفاق نخواهد افتاد؟
جلیلی: آن چیزی که ما بیان کردیم یک بحث بسیار دقیق و جدی است ما بیان کردیم که غنی سازی اورانیوم حق ملت ایران است همانطور که حق هر عضو ان پی تی است کسی حق یک ملت را حق ندارد آن را مانع بشود از اینکه انجام بشود اما ما همیشه این را بیان کردیم ما این حق غنی سازی را که داریم انجام می دهیم بر مبنای نیازها و خواست مان داریم انجام می دهیم برای همین هم هست که از این حق چه پنج درصد چه بیست درصد دفاع می کنیم و آن را انجام می دهیم اما بر اساس نیازهایمان است اتفاقا ما به آنها همین را گفتیم، گفتیم برای بیست درصد که ما اول گفتیم اصلا حاضریم بخریم چون ما آن را برای مصارف صلح آمیز و دارویی می خواستیم و نیاز داشتیم چرا به ما ندادند؟ بر اساس آن رفتار آنها بود که ما رفتیم سراغ این و این را تولید کردیم و امروز هم می بینید با قوت داریم ادامه می دهیم پس ما آن حق مان را بر اساس نیازمان اعمال می کنیم.
مجری: اگر موافقید در حوزه اقتصاد هم چند قدمی با جنابعالی هم قدم بشویم و اولویت های اقتصادی دولت شما را یک ارزیابی و بررسی داشته باشیم و بحث مهمی که هست این است که چه میزان فکر می کنید که در دولت احتمالی آینده جنابعالی با حوزه نخبگان اقتصادی و اقتصاددانان و دانشگاهیان بتوانید پیوند مستحکمی برقرار بکنید برای پیشبرد اهداف اقتصادی دولت؟
جلیلی: سوال خوبی است به نظر من حتی یک کم حوزه اش باید وسیعتر بشود من توضیح می دهم ببینید به هر حال که امروز مسائل اقتصادی یکی از مهمترین مسائل کشور ماست به هرحال یکی از دغدغه های اصلی مردم این است که آیا گرانی آیا بیکاری اینها رفع می شود در چه زمانی رفع می شود؟ طبیعی است اگر شما در این زمینه می خواهید اقدام کنید باید یک اقدام های محکم پخته و حکیمانه باشد یعنی تدابیر حکیمانه اقتصادی باشد حالا یک بحث در آن قوانینی است که مصوب می شود که ما امروز خب قوانین مصوبی که لازم الاجراست زیاد داریم اما یک بحث این است که دولت چگونه می خواهد این را اجرا کند، با چه تدابیر حکیمانه ای می خواهد این را اجرا کند؟ من عرضم این است که ما اگر بخواهیم در حوزه اقتصاد تدابیر دقیق و متقن و حکیمانه ای را اجرا کنیم هر چقدر این پخته تر باشد کامل تر باشد حتما به صواب نزدیکتر خواهد بود لازمه اش این است که شما بتوانی از عقول بیشتری از مشورت های بیشتری برخوردار باشی ، بدون شک کسانی که تجارب خوبی در این زمینه دارند حتما باید مورد مشورت قرار بگیرند کسانی که سالها سابقه کار اجرایی در این زمینه داشتند حداقل تجربه شان باید استفاده بشود ولی آن تجربه هم حتی تجربه ناموفقی بوده همان هم باز می تواند خودش مورد استفاده قرار بگیرد.
دوم نخبگان علمی ما و دانشگاهیان ما خب به هر حال در این زمینه افراد بسیار خوش فکر صاحب نظر زیادی داریم که در این زمینه استفاده بشود من می خواهم محور سومش را بگویم من می خواهم بگویم در این محور سوم یک نکته دیگر هم داریم که این اتفاقا مغفول واقع شده حتی در سوال جنابعالی هم نبود یعنی در کنار افرادی که صاحب تجربه هستند و در کنار کسانی که به لحاظ علمی در این زمینه مشورت های خوبی می توانند بدهند مهمترین کسی که می تواند مورد مشورت واقع بشود خود مردم هستند کسانی هستند که موضوع آن بحث اقتصادی هستند مثلا در کشاورزی اگر شما کار می کنید نمی توانید تصمیمی برای اجرای اقتصادی بگیرید بدون اینکه از خود کشاورزان و کسانی که در این زمینه ذینفع هستند سوال کنید که آیا این تصمیم هایی که تاکنون بوده خوب بوده بد بوده آیا موفق بوده نبوده کجاهایش ایراد داشته؟
چون در نهایت همه این قوانین و این تدابیر اجرایی برای این است که به آن کشاورز یک نفعی برسد به آن صنعتگر یک نفعی برسد به آن کسی که امروز دنبال کار هست یک نفعی برسد این نکته اساسی است لذا یک بحث اساسی این است همان نکته ای که فرمودید که حالا با چه مکانیزمی؟ چه سازوکاری؟ من عرضم این است که سازوکار نباید فردی باشد مثلا یک فرد بنشیند بگوید من حالا مثلا از چند نفر سوال کردم دنبال کردم باید تمام بدنه دولت درگیر این بحث بشود یعنی از آن اداره و اداره کل گرفته تا معاونت ها تا وزارتخانه ها تا بخش های مختلف، این گونه نیست که فقط یک رئیس جمهور باید بنشیند که او هم باید این کار را بکند همه باید خودشان را موظف بدانند در حوزه اجرایی که دارند انجام می دهند این با مشورت تمام افراد این گونه باشد آن وقت این سازوکارهای هر کدام خواست خودش را دارد مثلا یعنی چه؟ مثلا روابط عمومی ها امروز در دستگاه های دولتی، وظیفه روابط عمومی ها این نیست که فقط توجیه کنند رفتار آن دستگاه را، وظیفه مهم روابط عمومی اتفاقا این است که سراغ مردم برود حرف آنها را مثلا در حوزه کشاورزی اقتصاد صنعت معدن و اینطور چیزها بشنود نه اینکه فقط آنهم با یک مثلا اگر کسی بهش رجوع کرد بشنود با یک سازوکارهایی که شناخته شده است مثلا با یک نظرسنجی، شما چقدر از این حوزه این تصمیم اقتصادی دولت در زمینه کشاورزی مثلا راضی هستید؟
مجری: آن وقت روند تصمیم گیری را کند نمی کند آقای جلیلی به نظر شما؟
جلیلی: اتفاقا نه اگر این سازوکارش تعریف بشود اتفاقا باعث می شود که اگر که شما تصمیمی بگیرید که ناپخته باشد ولو اینکه سریع بگیرید بیافتد در یک کج راهه ای که هرچه می روید شما را دور می کند این بهتر است که اتفاقا شما تصمیمی بگیرید که پخته باشد و صحیح باشد که هر چه می روید شما را به هدف نزدیکتر کند این یکی، ضمن اینکه به نظر من با سازوکارهایی که امروز وجود دارد مخصوصا با این ابزار فن آوری هایی که در بحث ارتباطات وجود دارد نه این سرعت هم فدای این دقت نخواهد شد.
در ادامه گفتگوی آقای دکتر سعید جلیلی با شبکه خبر سیما، مجری از وی پرسید: یعنی جنابعالی تمام تصمیمات اقتصادی دولت را منوط به نظرسنجی از مردم یا حداقل مخاطبین آن تصمیم خواهد کرد؟
جلیلی: فقط نظرسنجی نمی گویم من عرضم این است که هر تصمیمی که می خواهیم گرفته بشود در مسیر تصمیم سازی قبل از تصمیم گیری باید نظر مردم و نخبگان و صاحبان تجارب در این زمینه هم گرفته بشود نظرسنجی یک شیوه اش است نه که لزوما نظرسنجی.
مجری: بسیار خب چه میزان آقای جلیلی جنابعالی به بازار رقابتی اعتقاد دارید و در بحث حمایت از تولید ملی فکر می کنید که بازار رقابتی می تواند کارگشا باشد؟
جلیلی: ببینید این بحث مهمی است که به هر حال دولت باید مشخص بشود کار ویژه اصلی دولت در اقتصاد چیست؟ تصدی گری است یا نظارت و مدیریت و هدایت من عرضم این است که در حوزه اقتصاد، دولت باید بخش دوم را انجام بدهد خودش تصدی گری نکند یعنی کمک کند به رقابت در عرصه های مختلف، اگر ما می خواهیم آن شکوفایی اقتصادی ایجاد بشود باید رقابت ایجاد بشود تا آن انجام بشود و تولید و اشتغال ...
مجری: رقابت در حوزه داخل و تولید داخل جنابعالی محدود می کنید؟
جلیلی: اتفاقا مثالم همین است مثلا مثالی که مطرح می شود راجع به خودرو است که مثلا دولت چقدر می خواهد از خودرو حمایت کند؟ مثلا از صنعت خودرو در این بحث، ببینید حمایت باید انجام بشود اما این حمایت باید هدفمند و زمان دار باشد یعنی باید معلوم باشد که اگر ما از صنعت خودرو در داخل کشور می خواهیم حمایت کنیم این با چه هدفی است و در چه بازه زمانی است؟ این یک سوالی است که این چند بار هم مطرح شده مثلا ما چهل سال از پیکان تولید پیکان حمایت کردیم نتیجه اش چه شد؟ آیا پیکان توانست بازارهای جهانی را بگیرد؟ آیا توانست به عنوان یک کالای قابل رقابت حتی در عرصه های جهانی باشد یا نه؟ یا به زور باید حمایت می شد که این فقط تولیدش ادامه پیدا کند این نوع حمایت حتما مطلوب نیست اما اگر هدایت باشد که هدفمند باشد موجب پیشرفت بشود موجب ارتقاء کیفیت آن بشود به طوری که بتواند رقابت کند چه در داخل چه خارج این حتما مثبت است.
مجری: خب این حمایت شما تا کجاست که منجر به انحصار نشود؟
جلیلی: بر مبنای آن هدفی است که تعریف می شود من عرضم این است هر چقدر شما آن هدف را مشخص کنید تعریف کنید در عرصه های مختلف و باز یکی از بحث های اساسی همین است ما امروز یکی از موضوعاتی که در اقتصاد داریم آن بحث انحصار است چون به محض اینکه انحصار می آید مانع رقابت می شود و آن مفسده ها و فسادهای خاص خودش را دارد یک زمانی بود که انحصار در بخش دولتی بود خب این تا حدودی کاسته شده اگرچه هنوز به نظر من کافی نیست یعنی در بخش های عمومی و دولتی ما نباید این انحصار باشد اما الان باز شما می بینید در برخی از حوزه ها حتی در بخش خصوصی ، انحصار ایجاد شده من این را به عنوان گام چهارم حماسی برای رسیدن به آن حماسه اقتصادی که بیان کردند اتفاقا یکی اش همین است رفع انحصار است چه در بخش خصوصی چه در بخش دولتی و عمومی، اگر این انحصار دوباره شکل بگیرد مفاسد خاص خودش را دارد.
مجری: مثلا در حوزه خودرو که جنابعالی بحث کردید مصداقا اگر بخواهیم مطرح بکنیم معتقد هستید که باید تعرفه گمرکی بالا باشد خودروی خارجی به سختی وارد کشور بشود تا از خودروی داخلی حمایت بشود یا اینکه معتقدید که نه این انحصار چند خودروساز داخل باید شکسته بشود خودروی خارجی هم با تعرفه پایین تری وارد بشود و این بازار رقابتی بین محصول داخلی و خارجی باشد تا بتواند خودروی داخلی ما رشد بکند؟
جلیلی: ببینید من چه در بحث خودرو چه در بحثهای دیگر، اولویت اصلی را ما باید در حمایت از تولید داخلی بدهیم هر حرکتی که انجام می گیرد حتی در تعرفه ها و بحث های این فرمی باز باید نتیجه اش این باشد که تولید داخلی ، حمایت می شود و ارتقاء پیدا می کند یا نه، اما حمایت را نباید اشتباه کرد حمایت همانطور که گفتم نباید حمایت از جنس، حمایت از پیکان باشد که بعد از چهل سال شما می بینید هیچ ارتقائی پیدا نکرده.
مجری: نه همین سطح کیفیت خودرویی که الان داریم.
جلیلی: من عرضم همین است این سطح را نباید بهش اکتفا کرد یعنی باید شما حمایت تان به گونه ای باشد که موجب ارتقاء کیفیت تولید داخلی بشود اینجا من باز وارد یک بحث دیگر بشوم چگونه ارتقاء پیدا می کند ببینید اگر ما هدف را بازار داخلی قرار بدهیم این نه می تواند رقابت کند نه می تواند موفق باشد، اصلا یک دلیل اینکه چرا تولیدات ما موفق نبوده است؟ این بوده که ما از اول که برای تولید وارد کار می شویم چه در یک محصول کشاورزی حتی چه در یک محصول صنایع کوچک حالا مثلا از بحث فرش که از صنایع قدیم ماست ما باید از ابتدا یکی از کارهای دولت کمک باشد به اینکه تولیدات ما فرجامش و انتهای کارش مشخص باشد یعنی اگر آن روستایی ما دارد یک فرش را در فلان روستا می بافد امیدوار باشد که این فرش را دولت بهش کمک می کند در بازار اروپا به فروش برود نه اینکه بعد از اینکه آن تولید شد تازه نگران این باشد روز اول مشکلش که بگوید خب من این تولیدم را چه کار کنم.
مجری: یعنی در قالب شرکت های تعاونی این را می خواهید محقق کنید؟
جلیلی: یکی اش شرکت های تعاونی است یعنی مشارکت دادن به مردم و بخش هایی که بتوانند این کارها را به خوبی انجام بدهند حالا این در محصولات کشاورزی هم هست ببینید یکی از بحثهای اساسی که ما در تولید داریم این بحث این است که ما مثلا داریم تولیدات مان را در شکل حداقلی حتی آنجایی که صادر می کنیم در شکل حداقلی است که حالا به خام فروشی از آن یاد می شود چرا ما نباید ارزش افزوده را در داخل خود کشور نسبت به تولیدات اعمال کنیم؟ این یک بحث بسیار مهم است از حالا مثلا نفت که یکی از مهمترین عرصه ها و مزیت نسبی ماست چرا ما باید خام بفروشیم، خب این تبدیل به پتروشیمی می شود حتی باز پتروشیمی چرا باید ما مواد اولیه پتروشیمی را صادر کنیم این را تبدیل کنیم تا جایی که ممکن است ما باید از ارزش افزوده ای که می توان روی هر محصول اعمال کرد دنبال کرد این را در محصولات کشاورزی هم هست در بسته بندی اش در تبدیل به فرآورده های دیگر حتی الامکان، ما این را انجام بدهیم ما چرا الان باید هلو را از کشور ما برود بعد مثلا برود در یکی از کشورهای همجوار به شکل مثلا یک آب میوه بسته بندی شده دوباره داخل کشور بیاید خب این را در داخل کشور می توانیم...
مجری: خب این مستلزم جلب سرمایه گذار است فکر می کنید که این بضاعت وجود دارد که بتوانیم سرمایه گذار را ترغیب بکنیم برای سرمایه هنگفت و گذاشتن این سرمایه برای تولید محصولات پتروشیمی در آن سطحی که جنابعالی می فرمایید؟
جلیلی: ببینید طبیعی است در جنبه اقتصادی هر چقدر شما بتوانید جذب سرمایه گذاری کنید مثبت است اما من می خواهم بگویم حتی سرمایه های داخلی مان را هم باید ازشان استفاده حداکثری بکنیم این یک بحث بسیار اساسی و جدی است.
مجری: یعنی پولی که دست مردم هست و سرمایه هایی که دست مردم هست می باید آنها را مشارکت بدهیم در اقتصاد؟
جلیلی: یکی از بحث های اساسی همین است که ما نقدینگی ها را باید هدایت کنیم به سمت تولید، اگر این کار را انجام ندهیم آن وقت همین مشکل مثل تورم و بیکاری را داریم.
مجری: از طریق همین مکانیزم هایی مثل اوراق مشارکت، بورس و...
جلیلی: نه لزوما این نیست ببینید من عرض می کنم الان مثلا دولت، ما برخی از کارهایی را که داشتیم این را من چند بار گفتم چرا ما الان باید هفتاد هزار میلیارد تومان معوقات بانکی داشته باشیم؟ خود دولت باید مدعی معوقات باشد قبل از اینکه دستگاه قضایی و یا نهادهای نظارتی بیایند کار کنند، جالب است که بدانید اتفاقا این نقدینگی که الان تحت عنوان معوقات بانکی در دست مردم هست و رقمش اصلا قابل مقایسه با برخی از اقلام دیگر نیست که گفته می شود اکثر اینها در کار غیرتولیدی است حالا یک وقت است می گویید کسی در کار تولید گرفته خب می گویید باید کمک بشود شاید تسهیلاتی برایش دنبال بشود اکثر اینها در کار غیرتولیدی است من این را چند بار بیان کردم شما نگاه می کنید مثلا نزدیک به پنج هزار میلیارد تومان از معوقات بانکی دست شش نفر است که اینها در کار غیرتولیدی دارند کار می کنند یعنی دو برابر نقدینگی که ما تحت عنوان هدفمندی یارانه داریم ماهانه به هفتاد میلیون جمعیت در ماه می دهیم دو برابر آن دست شش نفر هست خب اگر این سرمایه به خوبی مدیریت بشود و هدایت بشود در جهت تولید ببینید چه ظرفیت بزرگی شکوفا می شود من مخالف جذب سرمایه گذاری نیستم و حتی آن را تشویق می کنم اما می خواهم بگویم قبل از آن، باید اولا سازوکاری داشته باشیم که سرمایه های موجود را به خوبی استفاده کند.
مجری از وی پرسید: فکر می کنم که داریم وارد حوزه مبارزه با مفاسد اقتصادی می شویم پیش از این هم خیلی صحبت شده بود که با مفاسد اقتصادی این گونه برخورد خواهد شد و کم کم هم صبغه و رنگ سیاسی هم گرفت فکر می کنید چقدر بتوانید توفیق داشته باشید در مبارزه جدی با مفاسد اقتصادی؟
جلیلی: ببینید این دقیقا سوال بسیار خوبی کردید همان ادامه پاسخ سوال قبلی، ببینید مفاسد اقتصادی یک وقت است ما می خواهیم مورد تک تک برویم بررسی کنیم با این مورد با آن مورد بررسی کنیم مقابله کنیم دستگاه قضایی ما پلیسی ما امنیتی ما، این یک بحث است اما به نظر من مفاسد اقتصادی خیلی قویتر عمیقتر جدی تر، خود دولت می تواند باهاش مبارزه کند با سازوکارهای اتفاقا اقتصادی، با سازوکارهای بانکی اگر ما بیاییم حفره هایی را که امروز وجود دارد در مناسبات اقتصادی کشور ببندیم اصلا مفاسد اقتصادی عرصه ظهور پیدا نمی کنند اصلا نمی توانند امکان پیدا نمی کنند، من یک مثال بزنم در پرونده فساد سه هزار میلیارد تومانی که پیدا شد شما می دانید یک فردی می رفت از یک بانک صادرات در اهواز ال سی ریالی باز می کرد پشت سر هم به گونه ای که توانست سه هزار میلیارد تومان یک همچنین فرجامی پیدا کند که خب دیدید امروز این دیگر بحث فقط یک اتهام نیست دادگاه هم حکم داد و محکوم کرد و نشان داد این بحث یک بحث جدی و درستی است ما در دبیرخانه این را بررسی کردیم دیدیم اگر ما یک سازوکارهای دقیق بانکی در بانک مرکزی مان ، در ارتباط با بانک مرکزی مان با بانک های عامل مان و در مناسبات اقتصادی مان داشته باشیم اصلا اجازه پیدا نمی کند یک همچنین مفاسدی ظهور پیدا کند یک مثال من بزنم ببینید الان مثلا ما برخی از اطلاعات اقتصادی مان در حوزه اسناد و املاک در حوزه گمرک در حوزه مسائل ارزی در حوزه های این فرمی اگر اینها یک بانک های درست و حسابی داشته باشند که تمام آن نیازها را برطرف کنند و بعد اینها در یک ارتباط تعریف شده با یکدیگر باشند و این اطلاعات با هم تقاطع داده بشود از همین تقاطع اطلاعات بسیاری از مفاسد اقتصادی جلوگیری می شود و نمی توانند مجال ظهور و بروز داشته باشند.
مجری: ولی این جزو اولویتهای اصلاح ساختار بانکی کشور هم هست جنابعالی که الان در اصل دارید مطرح می کنید؟
جلیلی: بله این اتفاقا کاری بود که ما در دو سال پیش در دبیرخانه شروع کردیم با همکاری خوب دستگاه های اقتصادی، بانک مرکزی و شروع کردیم الان یک بخش عمده ای از این کار دارد انجام می شود یعنی اینکه سامانه ارزی سامانه تجاری سامانه سنا که مربوط به همین خرید و فروشهای صرافی هاست درباره ارز که یکی از مفاسد اقتصادی است که اگر این مدیریت نشود و نظم نداشته باشد و از همه مهمتر همان سامانه اقتصادی که بانک اطلاعات اقتصادی کشور در عرصه های مختلف است اگر اینها شکل بگیرد که یکی از مهمترین بحث های همین آن بحث نظام بانکی است به نظر من اتفاقا با کمک خود بانکها، خود بانکها باید بیایند در این زمینه بشوند مدعی مبارزه با مفاسدی که می تواند خدای نکرده از طریق بانک ها صورت بگیرد.
مجری از وی پرسید: چقدر آقای جلیلی به استقلال بانک مرکزی اعتقاد دارید چقدر تلاش خواهید کرد در این زمینه؟
جلیلی: ببینید این الان به نظر من در همان بحثی است که باید در چارچوب قانون عمل بشود به نظر من بانک مرکزی یک ظرفیتی است که مدیریت می کند آن تمام رفتار بانک های عاملی را که وجود دارد و از آن طرف باید از طریق دولت آن مناسبات اقتصادی را در عرصه های ارزی و پولی و مالی تعریف و مشخص کنند این باید به نظر من در چارچوب قانون اینکه راجع به همین بحث نظام بانکی انجام بشود این هم در همان تعریف بشود.
مجری: و خیلی کوتاه می خواهیم بحث تحریم ها را هم مطرح بکنیم جنابعالی کوتاه بفرمایید اینکه فکر می کنید در تحریم ها باید مقاومت کرد و خودکفایی کامل اتفاق بیافتد یا تعامل و سیاست ورزی را ترجیح می دهید؟
جلیلی: ببینید به نظر من تحریم ها یک تهدید است درست است اما تهدیدی است که کاملا می تواند تبدیل به فرصت بشود در جمهوری اسلامی ایران به دو دلیل، اولا به دلیل اینکه ما در بسیاری از این حوزه هایی که تحریم ها متوجه ماست نشان می دهد که ما ظرفیت های بسیار زیادی داشتیم که متاسفانه خود ما سراغ آن نرفتیم و امروز به نظر من تحریمها از این جنبه می تواند اتفاقا یک فرصت باشد که به این بهانه ما سراغ آن برویم ببینید من یک مثالی بزنم کشوری که تولیدکننده بزرگ نفت است چرا باید بنزین را از خارج وارد کند؟
خب این یک سوال اساسی بود چرا به این نگاه جدی نبود؟ من در بحث قبلی عرض کردم اتفاقا ما باید سیاست مان این باشد اصلا تحریمی هم نباشد که ما هر ماده اولیه که داریم با ارزش افزوده بیشتر آن را صادر کنیم استفاده کنیم یکی اش بنزین است ما عوض نفت چه اشکال دارد که بنزین صادر کنیم و فرآورده های نفتی از این قبیل ولی نه به گونه ای بشود که بعد ما بنزین را برویم از خارج وارد کنیم و بعد او بگوید حالا تو را تحریم می کنم خب این به نظر من یک فرصت بود برای کشور ما و اتفاقا ما در یک حرکت حالا آن بعد دومش این یکی منابع مادی که وجود دارد دوم، انگیزه ها و روحیه های قوی که در کشور ما و نیروی انسانی که داریم شما دیدید این در یک کار خوب جهادی که در ظرف چند ماه صورت گرفته برادرمان جناب آقای میرکاظمی که آن زمان وزارت نفت بودند این را جدی رویش متمرکز شدند ظرف چند ماه توانستند کشور را با یک حرکت جهادی و استفاده از ظرفیت داخل این کار را انجام بدهند که ما خودکفا بشویم در بنزین و بلکه صادر کنیم من عرضم این است این را در عرصه های دیگر هم می شود انجام داد مثال دومش بحث کشاورزی ، الان ما یازده میلیارد دلار داریم کالای کشاورزی و کالاهای اساسی وارد می کنیم در صورتی که من دیروز جیرفت بودم دیروز کهنوج بودم اصلا یک ظرفیت بزرگ کشاورزی در این منطقه هست، ما یازده میلیارد دلار داریم به خارج می دهیم آن وقت با همه مشکلاتی که در تحریم ها هست در بحث تراکنش های بانکی حمل و نقل بحث های مختلفی که هست خب اگر ما این یازده میلیارد دلار را بدهیم به کشاورز جیرفتی بدهیم به کشاورز کهنوجی هم کشور ما ببینید چه ظرفیت بزرگی در آن آزاد می شود تولید اشتغال و همه ظرفیت ها و بعد حتی به نظر من نه تنها این خودکفا بشویم بلکه آن موقع صادر هم بکنیم.
مجری: بحث بودجه ریزی عملیاتی این وسط مطرح می شود دیگر در میان همین تصمیم گیری ها.
جلیلی: ببینید باز بودجه عملیاتی یک بحث اساسی و مهمی است اصولا وقتی که ما بودجه ریزی عملیاتی می کنیم این یکی از نکات مهم است که باید نگاه کنیم این بودجه ای که ما تخصیص دادیم مثلا برای انجام این پروژه ، برای انجام این موضوع، چقدر بر اساس کارآمدی و استفاده حداکثری از ظرفیت ها بوده ما متاسفانه یکی از مشکلاتی که امروز در جامعه داریم که می گویند چرا تورم چرا نقدینگی زیاد شده یک دلیلش این است که در ازای کار مثلا یک کالا یا یک خدمات یا یک کار یا یک پروژه ای که مثلا باید صد میلیون دلار هزینه می شده سیصد میلیون دلار هزینه می شود این چون بودجه ریزی عملیاتی اش یک بودجه ریزی دقیق نبوده یک بودجه ریزی شایسته نبوده اگر ما در آن عرصه ها دقیقتر عمل کنیم و دولت بتواند انضباط مالی صحیح را داشته باشد یک راه جمع آوری نقدینگی اتفاقا همین بودجه ریزی عملیاتی است پروژه ها را نتوانند چند برابر به بیت المال تحمیل کنند و هزینه اش را تحمیل کنند یعنی واقعا چرا باید یک پروژه ای که پنجاه میلیون دلار باشد مثلا صد میلیون دلار یا دویست میلیون دلار بشود.
مجری: یکی از شاخص هایی که می شود گفتش که فلان نامزد برنامه مدون و مشخصی دارد بحث کابینه اوست و اینکه آیا افراد کابینه خود را مشخص کردند یا نه، اولا شاخص های انتخاب جنابعالی برای کابینه چه شاخص ها و معیارهایی هست و آیا تا الان گزینه هایی را مشخص کردید در اینجا می توانید ذکر نامی را بکنید از برخی از افراد یا وزارتخانه های کلیدی تان که چه شخصیتی کدام وزارتخانه را تصدی خواهند کرد؟
جلیلی: ببینید من اینجا یک عرض کنم من یک هدف اساسی که الان در صحبتهایم دنبال کردم این است که دولتی که انشاءالله آینده باید مسئولیت را عهده دار بشود وظیفه اصلی از نظر من و اولویتی که من دارم این است که باید ساختار دولت را قوی کنم یعنی من این مثال را زدم گفتم اگر دولت را به مثابه یک قطار تشبیه کنیم این قطار که باید مردم را سوار کند و به آن اهداف و نتایجی که دارد برساند این قطار الان نمی گویم متوقف است بی انصافی است این را بگوییم اما خیلی کند حرکت می کند خیلی تاخیر دارد خیلی ضعیف است و این سفرهای استانی که بعضا کنارش صورت می گیرد که به نظر من کار خوبی هم هست به خاطر این بود که می دیدند این قطار تاخیر دارد مثل کسی که از قطار پیاده بشود حالا بخواهد مثلا با یک وسیله دیگر خودش را برساند این به نظر من خوب است اما کافی نیست آن چیزی که من نظرم هست این است که در کنار سفرهای استانی باید سفرهای وزارتخانه ای صورت بگیرد که واگن های این قطار هستند هر یک از این وزارخانه ها، باید ببینیم چه اشکالاتی در مسیر کار اینها وجود دارد ما اولا باید اگر این اولویت اصلی است که به نظر من دولت باید در اصلاح ساختار خودش انجام بدهد یعنی اگر این بحث هایی که الان مطرح کردیم می گوییم تورم گرانی و بیکاری و مثلا موضوعات اینطوری ، مسکن تولید اینها انجام بشود من فکر نمی کنم دولتهای قبل هم به این موضوعات متوجه نشدند و نمی خواستند انجام بشود اما چرا آن نتیجه مطلوب حاصل نشد برای اینکه این سازوکار اجرایی ما و دستگاه های ما در انجام این وظیفه شان الان دچار کاستی های جدی هستند این یک، دوم نه تنها این کاستی ها را باید نداشته باشند بلکه باید عواملی در این انجام بشود که این ماشین و این قطار بتواند با یک سرعت درخور و شان این پیشرفت حرکت کند لذا ما اگر می خواهیم وزرایی انتخاب کنیم کابینه ای انتخاب کنیم باید متناسب با این هدف باشد یعنی باید وزیری در راس یک دستگاه قرار بگیرد که بتواند این قطار را راه بیاندازد بتواند آن وزارتخانه را از این کاستی ها دور کند و بلکه در آن عواملی را دخیل کند که این با سرعت هرچه تمامتر بتواند خدمات لازم را به مردم انجام بدهد این یک روحیه جهادی می خواهد این یک تفکری می خواهد که باور داشته باشد این بحث را مردم را این باید سراغ مردم برود نه اینکه اگر مردم آمدند سراغ وزارتخانه، بازهم جواب به او ندهند.
مجری از وی پرسید: آیا گزینه های شما مشخصند آقای جلیلی؟ معاون اول شما مشخص است؟
جلیلی: ببینید در بسیاری از حوزه ها من این نگاه را داشتم این را جالب است برایتان بگویم من الان چون ایام انتخابات هم هست مثلا واقعا برای برخی از دستگاه ها با توجه به تجربه ای که در این ایام داشتم و آشنایی که داشتم افرادی را می شناسم در جاهای مختلف ، اینها ظرفیت های بسیار خوبند برای تصدی یک وزارتخانه در همین نگاهی که عرض کردم خدمتتان مثلا معتقدم اگر این فرد در راس آن وزارتخانه قرار بگیرد به خوبی می تواند این هدف را محقق کند اگرچه اتفاقا مثلا آن فرد الان در ایام انتخابات هم هیچ صحبتی با من نداشته و من ندیدم و احتمالا به یک برادر دیگری هم رای بدهد نمی دانم اما واقعا برای این موضوع شایسته است اگر ما این نگاه را داشته باشیم با توجه به آن هدف، دنبال افراد بگردیم حتما می توانیم از کابینه و هیئت دولت بسیار خوبی شکل بدهیم.
مجری: اسم مشخصی را الان نمی خواهید ببرید؟
جلیلی: حالا این چون.
مجری: بسیار خب در حوزه فرهنگ این دقایق پایانی را صحبت بکنید و اینکه در بحث تهاجم فرهنگی شبیخون فرهنگی ناتوی فرهنگی جنابعالی معتقد به ایجاد محدودیت فرهنگی هستید یا ایجاد مصونیت فرهنگی؟
جلیلی: ببینید من در آن سوال قبل گفتم اینجا شاید بهتر بشود این موضوع را توضیح بدهم اتفاقا مزیت نسبی ما در فرهنگ است قدرت ما امروز در فرهنگ است اقتدار ما در فرهنگ است من این را به عنوان یک کسی که خودم الان در این عرصه تا حدودی حضور دارم، دارم می گویم اگر ما امروز در سیاست خارجی در فلان موضوع موفقیت هایی داریم این ناشی از عرض کردم یک پشتوانه نظامی که نیست از چیست؟ از فرهنگ ماست، آن فرهنگی است که می تواند این گونه مولد باشد تولید قدرت کند تولید عزت کند تولید محبوبیت کند و تولید پیشرفت کند لذا ما اگر می خواهیم این پیشرفت را به شکل جدی و واقعی این عزت و این اقتدار را دنبال کنیم باید اهمیت بدهیم به حوزه فرهنگ.
مجری: نه مصداقا اگر بحث ماهواره را بخواهیم مطرح کنیم جنابعالی سیاست تان چیست؟
جلیلی: می خواهم همین را عرض کنم می خواهم بگویم این نکاتی که شما فرمودید تهاجم فرهنگی شبیخون فرهنگی ناتوی فرهنگی که اینها تعابیر مقام معظم رهبری بود اتفاقا با درک دشمن از همین قوت هست اگر چیزی ضعیف باشد که برایش این همه موضوعات اختصاص نمی دهند این همه کارهای این فرمی از شکل شبیخون و ناتو و تهاجم فرهنگی شکل نمی دهند یک چیز ضعیفی ظهور پیدا کرد بعد هم می افتد خودش خود به خود خاموش خواهد شد و رفت این نشان می دهد این یک ظرفیت قوی است یک ظرفیت مهم است که پیدا می شود بر این مبنا ما اگر این معدن قوی فرهنگ خودمان را این منابع غنی فرهنگ خودمان را که همان تفکر اسلام ناب هست آن ارزش های اسلامی ملی ما هست را خوب بشناسیم آن موقع و بتوانیم به موقع از ظرفیت هایی که در این عرصه ، آنها ابزار هستند استفاده کنیم اتفاقا آنها باید نگران تهاجم فرهنگی ما باشند.
مجری از وی پرسید: خب این ابزارهای شما چه هست؟
جلیلی: این ابزارها، من عرضم این است که ما قبل از ابزارها باید این سازوکارها و این قوت را داشته باشیم یکی از ابزارها ببینید همین سازوکارهایی است که در دولت و در نهادهای فرهنگی است نهادهای فرهنگی ما در راسش به نظر من شورای عالی انقلاب فرهنگی باید متناسب با این ظرفیت بتوانند آماده باشند ما اگر فرهنگ را مهم می دانیم باید شورای عالی انقلاب فرهنگی ما مهمتر از شورای عالی امنیت ملی ما باشد مهمتر از حتی شوراهای اقتصادی ما باشد اگر این را فرهنگ ، باید به آن بیشتر بها بدهند و جایگاه آن را در این مبارزه ای که وجود دارد در آن حمله ای که دشمن شروع کرده تحت عنوان آن تعابیری که شما بیان فرمودید و مقام معظم رهبری به درستی بارها هم این را اشاره کردند این آمادگی را داشته باشد من احساسم این است اگر ما این ظرفیت های فرهنگی را به خوبی استفاده کنیم مثلا ما در حوزه سینما در حوزه کتاب در حوزه رمان در حوزه های مختلف، اینها اتفاقا حوزه های قدرتنمایی ماست قدرتنمایی ما فقط در هسته ای نیست در سینماست اتفاقا شما ببینید چه در داخل چه در خارج ، شما آن نگاهی که ناتوی فرهنگی شبیخون فرهنگی می کند را بگذارید کنار، شما ببینید در داخل کشورمان، ما کدام محصولات سینمایی ما بیشترین استقبال را داشته؟ اتفاقا موضوعاتی بوده که مبتنی بر همین گفتمان اسلام ناب بوده مبتنی بر دفاع از ارزشها بوده مبتنی بر دفاع از مباحث ارزشی بوده حالا من اسم ببرم شاید بد نباشد من نمی دانم حالا این دوستانی که این تولیدکننده این بحث ها بودند نسبت به خود من چه نظری دارند اما ببینید یک وقت است مثلا شما مهمترین کارهایی که داشتید در عرصه دفاع مقدس بوده بهترین فیلم هایی که شما داشتید آژانس شیشه ای بوده مثلا فیلم هایی از این قبیل بوده اینها توانسته بیشترین مخاطب را جذب کند در حوزه دینی بهترین سریال هایی که شما داشتید که هم مخاطب داخلی هم مخاطب خارجی را جذب کرده چه بوده؟ مریم مقدس بوده یوسف پیامبر بوده مختار بوده مگر اینها نبوده که من خودم در کشورهای مثلا عربی و اسلامی که رفته بودم می دیدم با چه استقبالی مواجه شده اینها، این نشان می دهد ما اگر در این عرصه نگاه درست داشته باشیم یا کارهای دیگری مثلا در حوزه سینما ، ببینید مفاهیم دینی وقتی می آید در یک شکل هنری بیان می شود آن راه خودش را باز می کند مفاهیم ارزشی پیدا می کند مثل مثلا بچه های آسمان مثل رنگ خدا ، اینها ظرفیت های خوب است پس ما در این عرصه هر چقدر بتوانیم سرمایه گذاری کنیم اتفاقا سینما می تواند در خدمت این باشد و آنها نگران این باشند حالا این مثال بود این را شما در عرصه کتاب در عرصه رمان در عرصه های دیگر هم می توانیم همین گونه باهاش برخورد کنیم.
مجری: دو دقیقه فرصت پایانی این برنامه هست و وقت آزاد اگر مطلبی که بنده سوال نکردم و جنابعالی مایل بودید که راجع به آن صحبت بفرمایید در اختیار شماست.
جلیلی: خیلی متشکر، من باردیگر آن بحثی را که بارها مطرح کردم دوباره در دو دقیقه اگر بخواهم بیان کنم این است ما امروز در یک نقطه بسیار خوبی از پیشرفت در کشور قرار داریم این دو شرط دارد اگر بخواهیم این مسیر پیشرفت کشور به خوبی برطرف بشود اولش این است که ما نقاط قوت مان را بدانیم ثانیا نقاط ضعف را بدانیم نقاط ضعف را باید برطرف کنیم من برای نقاط ضعف، آن بحث را مطرح کردم باید دولت ساختار اجرایی اداری اش را آنقدر قوی کند آن ایرادات را برطرف کند که کمک مردم باشد فکر می کنم اگر این نگاه در دستور کار دولت آینده قرار بگیرد ما انشاءالله چهار سال آینده را یک چهار سال بسیار رو به رشد با یک پیشرفت با سرعت خوب خواهیم داشت.
مجری: انشاءالله خیلی متشکرم آقای جلیلی از حضور جنابعالی در این گفتگو و برای جنابعالی و همه همکاران تان آرزوی توفیق دارم و از اینکه وقتتان را در اختیار ما گذاشتید از شما سپاسگزارم.
جلیلی: من هم خیلی از شما متشکرم و از همه همکاران که این فرصت را در اختیار قرار دادند امیدواریم که ما چهار سال آینده یک چهار سال رو به رشد، پیشرفت و تعالی ملت ایران باشد.
مجری: انشاءالله خیلی ممنون از شما.