• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
انجمن ها > انجمن شمال > صفحه اول بحث
لطفا در سایت شناسائی شوید!
شمال (بازدید: 1256)
دوشنبه 25/6/1392 - 15:1 -0 تشکر 646215
تاریخچه آبخیزداری در ایران

منبع: پورتال سازمان منابع طبیعی و جنگلداری استان گیلان


جدای از کارهای پراکنده و آزمایشی ، پژوهشی بسیار اندک که از سال 1336با راهنمائی کارشناسان فائو توسط سازمان سابق جنگلبانی ایران با هدف مطالعه فرسایش ( البته آبی) و انتخاب تعدادی کرتهای اندازه گیری رسوب در چند نقطه کشور از جمله دررودبار گیلان2 و سپس انتخاب یک حوزه (حوزه فرعی)600هکتاری3 در منطقه سیرا چال از حوزه آبخیز سدامیرکبیر( کرج ) اولین مطالعات وعملیات اجرائی آبخیزداری در قالب برنامه و بودجه مصوب در وزارت منابع طبیعی4 شکل گرفت.

دوشنبه 25/6/1392 - 15:1 - 0 تشکر 646217

دردوران نسبتا کوتاه عمراین وزارت ( پاییز1346- تابستان 1349)چند طرح بزرگ ملی از محل پذیره (اعتبارات) نفت با تصویب سازمان برنامه و بودجه تعریف و راه اندازی شد که ازجمله آنها درطرح ملی آبخیزداری و تثبیت شنهای روان بود . برنامه ریزی و نظارت این دو طرح ملی دریک اداره کـل بنام دفتـر فنی خاک متمرکز گردید . بعد از انحـلال وزارت منابـع طبیعـی، ادغام آن دروزارت جدید التاسیس کشاورزی و منابع طبیعی در سال1359 و تاسیس سازمان جنگلها و مراتع طبیعی کشور که وظایف وزارت منحله منابع طبیعی را بعهده گرفت در تشکیلات جدید آن ، دفتر فنی خاک هم تغییر نام یافت و با همان مسئولیت و وظایف دفتر حفاظت خاک و آبخیزداری عنوان گرفت.

از آنجاییکه در این دهه (1340 )تعدادی سد بزرگ مخزنی مانند سد سپیدرود ، سد امیرکبیر ( کرج ) و سد دز به بهره برداری رسیده و مشاهدات و برآوردهای مقدماتی کارشناسی برفرسایش شدید خاک در حوزه آبخیز این سدها و ته نشست حجم عظیمی از رسوبات در مخزن این سدها دلالت داشت 5 بنابر این با هدف کند کردن حجم و آهنگ رسوبگزاری در مخزن سدها و افزایش عمر مفید آنها یک سری عملیات مکانیکی (سازه ای) و بعضا بیولوژیکی مربوط به حفاظت خاک و اغلب بدون مطالعه و شناخت علمی از شرایط طبیعی حوزه تحت عنوان آبخیزداری در این حوزه ها انجام گرفت.

دوشنبه 25/6/1392 - 15:2 - 0 تشکر 646218

شیوه های مدیریت حوزه آبخیز در سالهای آغازین کار

با توجه به نبود تجربه ، کمبود متخصص و نوپا بودن این علم در کشور6 با الهام از کارهائی که در جنوب فرانسه ، ایتالیا و شمال آفریقا (کشورهای الجزایر، تونس و مغرب ) انجام گرفته بود و با استفاده از فرمول ها و ضرایب ابداعی توسط آقایان تاکاردی ، هنن و بنت یکسری کارهای فیزیکی ( مهندسی) نظیر بانکت ، سکو ( پشته ) فارو، چک دم (بند سار) و... بدست کارشناسان فارغ التحصیل دانشکـده منابـع طبیعـی و آموزشگـاه عالـی جنگـل

و مرتع گرگان که جذب سازمان جنگلها و مراتع کشور شده بودند با هدایت مدیران وقت که بعضا خود از کارشناسان خبره رشته هم بودندوجلب مشاوره اساتید دانشگاه در حوزه آبخیزسد امیر کبیر ، سد سفید رود و سد دز و نیز در دامنه های جنوبی البرز( مشرف به کلان شهر تهران ) همراه با اقدامات بیولوژیکی احیائی مانند نهالکاری و بذر کاری انجام گرفت که با وجود جنبه های مثبت آموزشی _ ترویجی بدلیل فقدان طرحهای مطالعاتی جامع و پروژهای تفصیلی و محاسباتی بعضا توام با شکست هم بود ولی تدریجا با افزایش اگاهیها و ضرورت های توسعه این علم و ورود فارغ التحصیلان جدید و اجرای طرحهای مطالعاتی( و در مواردی پروژه ای تفصیلی) پرداختن به کارهای علمی اوج گرفت 7و سطح و حجم کار هم توسعه یافت . از اقدامات شاخص علمی – مطالعاتی این دوره می توان به عقد قرار داد با شرکت مهندسین مشاور سوگرآ ( فرانسوی ) ، عمران و منابع ( آمریکایی) و مک گاون (استرالیایی)برای مطالعه و تهیه طرح جامع آبخیز داری در سه حوزه سد سفید رود ، سد دز وسد امیرکبیر اشاره نمود. .

با جذب نسل جدید کارشناسان آبخیز داری وحفاظت خاک دفتر ستادی به صورت امانی اقدام به انجام مطالعات برای تهیه طرحهای جامع آبخیز داری در حوزه آبخیز سد لتیان ،آبشینه همدان،مارون خوزستان،کر شیراز و... نمود.

دوشنبه 25/6/1392 - 15:3 - 0 تشکر 646219

روند تحولات و پیشرفت برنامه های آبخیزداری درکشور

»» دهه 1380

این دوره را باید دهه فعالیت های وسیع و متنوع آبخیزداری در زمینـه مطالعات ، پژوهش و اجرا نام گذاشت به نظر می رسد با همه نابسامانیهای ناشی از جابجائی مکرر،ناهماهنگیها و چالش ها ی موجود در ساختار وبدنه،افزایش اعتبارات ،توجه به آموزش وترویج تا سطح روستاها از نکات قابل ذکر در کارنامه ایندوره باشد.

مطرح شدن نظام نظارت (پایش)وارزشیابی طرحها و پروژه ها ،ورود مفاهیم وتعاریف جدید به فرهنگ آبخیزداری ،تکیه بر "برنامه ریزی یکپارچه" و "اجرای غیر متمرکز" وحرکت از" آبخیزداری دولتی " به"آبخیزداری مردمی وخصوصی" از شاخص های عمده ایندوره میباشد .

درتعاریف ومفاهیم جدید قلمرو طرحهای آبخیزداری ،لااقل در تئوری و نظریه پردازی،از محدوده تخصص مدیریت آب و خاک فراتر رفته وسیاستگذاری برای کاربری اراضی در بخشهای اقتصادی،توسعه شهری و روستائی،همچنین بهره برداری علمی وبهینه ازمنابع طبیعی حوزه آبخیز مد نظر و مورد توجه قرار گرفته است.درواقع با تلاش برای برقراری تعادل و تعامل بین سه قلمرو زیست محیطی ( اکو سیستم ) اجتماعی و اقتصادی برای حرکت به سوی توسعه پایدار گامهائی برداشته شده است.با همه اینها متاسفانه اختلاف سلیقه در برنامه ریزیها وشیوه های اجرائی در سطح مدیران و کارشناسان،عدم تناسب در توزیع اعتبارات و امکانات و تفویض اختیارات و مسئولیت ها بین بخش های سازمان جنگلها ،مراتع و آبخیزداری کشور به عنوان میراث دو دهه اخیر همچنان بر کمیت و کیفیت اجرائیات تاثیر گذار و سایه انداز مانده است .

دوشنبه 25/6/1392 - 15:3 - 0 تشکر 646220

دهه 1370 : مقطع زمانی 1379 - 1370 :

ارتقاء تشكیلات آبخیزداری كشور از سطح یك دفتر به یك معاونت در وزارت جهاد سازندگی موجب گسترش كمی فعالیتها واهداف آن گردید .طی این دوره 10 ساله سالانه بطور متوسط 907 هزار هكتار ودر مجموع سطحی بالغ بر067/9 میلیون هكتار زیر پوشش عملیات آبخیزداری قرار گرفت.

مقایسه سطح عملكرد فوق نسبت به دهه قبل حدود 8 برابر افزایش نشان میدهد . در طی این دهه فعالیتهای آبخیزداری دراكثر استانهای كشور در سطح گسترده ای به مرحله اجراءدرآمده است.

دوشنبه 25/6/1392 - 15:3 - 0 تشکر 646221

مقطع زمانی 1369 - 1358 :


در این دوره با نگرش به اقدامات اجرایی انجام شده در دوره های قبل و، ضرورت انجام مطالعات پایه وجامع آبخیز داری به نحو ملموس تری رخ مینمود . لذا انجام مطالعات جامع وتفصیلی- اجرایی در سطح نسبتاً وسیعی توسط كارشناسان ایرانی دنبال شد. برا این اساس جمعاً4/1 میلیون هكتار از آبخیزهای كشور تحت پوشش عملیات اجرائی آبخیزداری قرار گرفت . متوسط عملكرد سالانه در این دوره 12 ساله 3/117 هزار هكتار بوده است

دوشنبه 25/6/1392 - 15:3 - 0 تشکر 646222

مقطع زمانی 1357 - 1348 :


از سال 1348 به بعددامنة فعـالیتهای دفترفنی خاک برروی حوزه های آبخیز سدهای دز ، سفید رود و امیر کبیر متمرکز گردید . در این سال اولین اعتبارات به طرحهای حفاظت از آبخیزها تخصیص پیدا کرد.

درسال1349 - اولین طرح آبخیز داری توسط فارغ التحصیلان دانشکده جنگلداری کرج تهیه شد.

در سال 1350 متعاقب توسعه فعالیتهای آبخیزداری وبمنظور ایجاد هماهنگی بین واحدهای اجرائی دست اندر کاردر فعالیتهای آب وخاک وعرصه های آبخیز وهمچنین جلوگیری از تداخل وظایف شورایعالی آبخیز داری به ریاست معاون نخست وزیر در امورعمرانی تشکیل گردید.

سال 1351- دفتر فنی خاک که در سال 1347 تأسیس شده بود در این سال به دفتر حفاظت خاک وآبخیزداری تبدیل شد . تشکیل این دفتر رابه لحاظ توسعة چشمگیر فعالیتهای آبخیزداری میتوان نقطه عطفی در تاریخ آبخیزداری کشور بحساب آورد.

سال 1353 - اولین طرح جامع آبخیزداری توسط کارشناسان ایرانی تهیه گردید.

طی این دوره 10 ساله جمعاً 698 هزار هکتار از آبخیزهای کشور تحت پوشش عملیات آبخیزداری قرار گرفت وبراین اساس متوسط عملکرد سالانه 8/69هزار هکتار بوده است.

دوشنبه 25/6/1392 - 15:3 - 0 تشکر 646223

مقطع زمانی 1357 - 1348 :


از سال 1348 به بعددامنه فعـالیتهای دفترفنی خاك برروی حوزه های آبخیز سدهای دز ، سفید رود و امیر كبیر متمركز گردید . در این سال اولین اعتبارات به طرحهای حفاظت از آبخیزها تخصیص پیدا كرد.


درسال1349 - اولین طرح آبخیز داری توسط فارغ التحصیلان دانشكده جنگلداری كرج تهیه شد.

در سال 1350 متعاقب توسعه فعالیتهای آبخیزداری وبمنظور ایجاد هماهنگی بین واحدهای اجرائی دست اندر كاردر فعالیتهای آب وخاك وعرصه های آبخیز وهمچنین جلوگیری از تداخل وظایف شورایعالی آبخیز داری به ریاست معاون نخست وزیر در امورعمرانی تشكیل گردید.

سال 1351- دفتر فنی خاك كه در سال 1347 تأسیس شده بود در این سال به دفتر حفاظت خاك وآبخیزداری تبدیل شد . تشكیل این دفتر رابه لحاظ توسعة چشمگیر فعالیتهای آبخیزداری میتوان نقطه عطفی در تاریخ آبخیزداری كشور بحساب آورد.

سال 1353 - اولین طرح جامع آبخیزداری توسط كارشناسان ایرانی تهیه گردید.

طی این دوره 10 ساله جمعاً 698 هزار هكتار از آبخیزهای كشور تحت پوشش عملیات آبخیزداری قرار گرفت وبراین اساس متوسط عملكرد سالانه 8/69هزار هكتار بوده است .

برو به انجمن
انجمن فعال در هفته گذشته
مدیر فعال در هفته گذشته
آخرین مطالب
  • آلبوم تصاویر بازدید از کلیسای جلفای...
    آلبوم تصاویر بازدید اعضای انجمن نصف جهان از کلیسای جلفای اصفهان.
  • بازدید از زیباترین کلیسای جلفای اصفهان
    جمعی از کاربران انجمن نصف جهان، در روز 27 مردادماه با همکاری دفتر تبیان اصفهان، بازدیدی را از کلیسای وانک، به عمل آورده‌اند. این کلیسا، یکی از کلیساهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
  • اعضای انجمن در خانه شهید بهشتی
    خانه پدری آیت الله دکتر بهشتی در اصفهان، امروزه به نام موزه و خانه فرهنگ شهید نام‌گذاری شده است. اعضای انجمن نصف جهان، در بازدید دیگر خود، قدم به خانه شهید بهشتی گذاشته‌اند.
  • اطلاعیه برندگان جشنواره انجمن‌ها
    پس از دو ماه رقابت فشرده بین کاربران فعال انجمن‌ها، جشنواره تابستان 92 با برگزاری 5 مسابقه متنوع در تاریخ 15 مهرماه به پایان رسید و هم‌اینک، زمان اعلام برندگان نهایی این مسابقات فرارسیده است.
  • نصف جهانی‌ها در مقبره علامه مجلسی
    اعضای انجمن نصف جهان، در یك گردهمایی دیگر، از آرامگاه علامه مجلسی و میدان احیا شده‌ی امام علی (ع) اصفهان، بازدیدی را به عمل آوردند.