بی شک قبل از ورود آریایی ها به سرزمین مازندران انسانهای بومی دراین منطقه زندگی میکردند از جمله آثار بجای مانده میتوان (گهرتپه، غار هوتو و غار کمشان ) را نام برد. غار کمیشان در ۶کیلومتری شرق نکا بین روستای کمیشان وخانسر در حاشیه شمالی رشته کوه البرز واقع است. دهانه آن در سال ۱۳۶۷ بر اثر فعالیتهای صنعتی باز شد و در داخل آن ابزارهای سنگی ،استخوانهای جانوری،صدف نرم تنان وسفالینه ها کشف گردید که به مرکز میراث فرهنگی استان انتقال داده شد. نخستین مطا لعات بر روی ابزارها در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت که قدمتی در حدود فرا پارینه سنگی یعنی۱۸ تا۱۲ هزار سال پیش برای آن در نظر گرفتند.
در سال ۱۳۸۲ نیزدر قالب طرح پژو هشی باستان شناسی مازندران توسط آقای ماهفروزی و همکارانش مورد باز بینی قرار گرفت و این غار را یکی از مهمترین غارهای باستانی ایران دانستند . آخرین بررسی های به عمل آمده توسط آقای ماهفروزی در۱۰ اردبیهشت ۱۳۸۸ انجام شد و ایشان فرمودندکه مطالعه روی رسوبات برش های لایه نگاری غار کمیشان که توسط سامان حیدری و الهام قصدیان از دانشگاه تورینگن آلمان انجام گرفته است نشان می دهد که این رسوبات متعلق به دو دوره بوده است دوره نخست به فرا پارینه سنگی و دوره ای دیگربه آغاز نو سنگی مربوط می شود
.وی افزود مطالعه ی رسوب گذاری دوره آغاز نوسنگی حاکی از کاهش رسوبات در این دوره است . این موضوع نشان میدهد که انسان های غار نشین به مرور زمان غار ها را ترک وبه دشت ها رفته اند یعنی احتمالا غار نشینان پس از ترک غار ها به بخش هایی چون گوهـر تپه آمده و اقـدام به خانه سازی کرده اند . بررسی ها و مطالعه روی غار کمیشان و گوهـر تپه هم چنان ادامه دارد .
منبع: دهیاری روستای کمیشان
