اقتباس از: http://www.tabarestanonline.ir
در یکی از شماره های ایران تایمز،شمارهً 1748،که به مّورخهً جمعه،بیست و سوم اردیبهشت ماه، سال 1384 منتشر شده است، از سنت دیرسال زن شاهی مردم روستای اسک لاریجان آمل که گویا درهفتهً آخر هرسال به صورت جشن زنانه ای برگزار می شود، مطالبی ذکرشده بود که نظر این جانب جواد مفرد کهلان را - به عنوان محّقق تاریخ ایران باستان - به خود جلب کرد. این مطلب را با دوستم بابک آماردیان - که خود ازطایفه بزرگ اسک مازندران می باشد - درمیان نهادم.
نتیجه مباحثه و کنکاش بعد از آن تکان دهنده بود: در وهله اوّل بر اساس لغات اوستایی معنی لفظی اسک را پیدا نمودم که به معنی دامدار کوچ نشین و گردنده می باشد و این نام بسیار قدیمی آنان را با اصل آماردی - تپوری که به صورت دامداران کوچ نشین پیش از قرن هفتم پیش از میلاد از شمال دریای سیاه به مازندران کوچ نموده اند، پیوند می دهد. در مجموع مردم مازندران سنتها و اساطیرشان را خوب حفظ کرده اند.برای مثال در کتب تاریخ و اساطیر کهن مازندران از شهبانویی مازندرانی که به نام شهر آمل (جایگاه دامداران) آمله نامیده شده، به خواب پادشاه اساطیری بلخ ظاهر میشود و وی عاشق او می گردد و این شاه بلخ کسان خود را در جستجوی این دختر مازندرانی به اطراف و اکناف عالم می فرستد و سر انجام این عاشق و معشوق به وصال می رسند.
