تبیان، دستیار زندگی

 مقدمه :

ارزن ها جزو غلات دانه ریز و گیاهان یك ساله مناطق گرم و خشك می باشند كه دارای گونه های فراوانی هستند. نام ارزن ( Millet ) از كلمه لاتین millesimum به معنای یك هزارم ریشه گرفته و كلمه (Mill ) به معنای خرد و كوچك غالباً برای اشاره به چیزهای فوقالعاده كوچك به كار می رود .

 خاك :

ارزن می تواند در دامنه وسیعی از خاكها رشد نماید اما به شرایط ماندابی حساس بوده و بهترین خاكها برای رشد آن، خاكهای لومی شنی با زهكشی خوب می باشند. ارزن در دامنه وسیعی از PH خاك، نه خیلی قلیایی قادر به تولید محصول می باشد. ارزن متحمل به شوری بوده و جوانه زنی آن در شرایط نور به تأخیر می افتد.

آماده سازی زمین :

ارزن به بستری كاملاً نرم و عاری از كلوخ نیاز دارد، زیرا بذور آن بسیار كوچك می باشند. یك شخم عمیق (حداقل 15 سانتیمتر) با گاوآهن برگردان دار به دنبال آن 2 تا 3 دیسك عمود بر هم می تواند شرایط بهینه را برای كشت ارزن فراهم آورد.

مقدار بذر ، فاصله كاشت و روش كاشت :

به منظور برداشت دانه كافی و خوب مصرف 4 تا 5 كیلوگرم در هكتار كافی بوده و میزان بهینه تراكم 175000 تا 200000 بوته در هكتار می باشد. تراكم فوق با فاصله ردیفهای 45 سانتیمتر و فاصله هر بوته 12-10 سانتیمتر حاصل خواهد شد. عمق كاشت بذر 3-2 سانتیمتر می باشد. ارزن عموماً بلافاصله پس از شخم و بوسیله بذر پاشی كشت می شود. كشت ارزن مروارید با ماشین مخصوص بذر كار غلات بهترین روش بوده و نتنها بهترین جوانه زنی را تضمین می كند بلكه پراكندگی یكنواخت و خوب گیاه را نیز به همراه خواهد داشت.

توصیه های داشت :

نیاز غذایی :

به طور كلی ارزنها به دلیل طول رویش كوتاه و حجم كم ریشه به مواد غذایی كمی نیاز دارند. در ارزنها كاربرد 50 كیلوگرم در هكتار كود اوره در زمان كاشت و مصرف 50 تا 100 كیلوگرم در هكتار اوره بعد ازهر چین توصیه می شود.

آبیاری :

ارزن مقاومت خوبی نسبت به كم آبی دارد ولی جهت تولید علوفه بیشتر و بهتر دور آبیاری 7 تا 10 روز مناسب است

 دفع علفهای هرز :

برای دفع علفهای هرز بهتر است در مراحل اولیه رشد گیاه از كولتیواتور استفاده شود در مراحل بعدی رشد به علت سایه اندازی شدید و چین برداری های متعدد رشد علفها ناممكن خواهد شد  و نیاز به مبارزه با علفهای هرز نخواهد بود .

 مبارزه با آفات و بیماریها :

روی این گیاه هنوز بیماری خاصی گزارش نشده ولی از آفات مهمی كه در مراحل اولیه رشد به بوته ها حمله می نمایند می توان كرم طوقه بر ( آگروتیس ) و كرم برگ خوار ( كارادرینا ) را نام برد كه ضمن انجام مبارزه زراعی ( شامل رعایت تاریخ كاشت و شخم پائیزه ) می توان از سم حشره كش كارباریول برای آگروتیس استفاده نمود . در سایر موارد به دلیل غیر اقتصادی بودن مبارزه و استفاده مستقیم از گیاه جهت تولید گوشت و شیر مبارزه شیمیایی توصیه نمی گردد .

برداشت :

در ارزنها بهترین زمان  برداشت جهت علوفه سبز ظهور پانیكول ها و بهترین زمان برداشت برای تولید دانه تغییر رنگ پانیكول ها و زرد شدن برگهای پایین می باشد.