تبیان، دستیار زندگی

عامل تشدید سردرد

 

میگرن یکی از انواع سردرد است که در میان خانم ها شیوع بیشتری دارد. فرم کلاسیک این سردرد، یک طرفه و ضربان دار همراه با حمله های شدید سردرد و مشکلات چشمی است...

 

میگرن در کنار درمان های طبی، درمان های نگهدارنده و خوراکی نیز دارد. متخصصان تغذیه معتقدند برخی خطاهای رژیمی می تواند آتش شروع یک سردرد میگرنی را روشن کند. این مطلب، شما را با ۴ نمونه از رایج ترین خطاهای رژیمی در میان مبتلایان به سردردهای میگرنی آشنا می کند.

 

 

حذف یک وعده غذایی

متاسفانه بیشتر افراد عادت دارند برای انجام دادن کارهای روزانه خود، نظم وعده های غذایی شان را فراموش کنند یا حتی برخی از وعده های اصلی و میان وعده هایشان را حذف کنند. این کار برای بیماران مبتلا به میگرن، نوعی محرک برای شروع سردردهای آزاردهنده شان است. متخصصان می گویند هر عاملی که باعث برهم خوردن نظم طبیعی و ساعت بیولوژیک بدن بشود، می تواند محرکی جدی برای تشدید یا شروع سردردهای میگرنی باشد. نوع غذایی که می خوریم هم در تشدید و تخفیف سردردهای میگرنی سهیم است. آنها به بیماران مبتلا به میگرن پیشنهاد می کنند که حتما یک وعده غذای پروتئینی مانند تخم مرغ آبپز یا حدود ۳۵ گرم از یک نوع گوشت بخارپز را در صبحانه خود جای دهند. ضمن اینکه این بیماران نباید از مصرف مواد قندی کافی در طول روز غافل شوند.

افراط در مصرف خوراکی های تیرامین دار و نیتریت دار

بهتر است افراد مبتلا به سردردهای میگرنی، در دوره هایی که درد را پشت سر می گذارند، دور مصرف خوراکی های حاوی تیرامین دار و نیتریت دار را خط بکشند و در تمام طول سال هم مصرف این خوراکی ها را در برنامه غذایی شان محدود کنند. تیرامین، نوعی اسیدآمینه است که با کاهش سطح سروتونین مغز و تاثیر بر اتساع عروق خونی، باعث شروع یا تشدید سردردهای میگرنی می شود. بادمجان، سیب زمینی، سوسیس، گوشت های دودی، اسفناج، انواع پنیر، ماءالشعیر، شکلات، غذاهای سرخ کردنی، موز، آلو و گوجه فرنگی حاوی تیرامین هستند. ضمن اینکه سویا و سس های حاوی سویا هم تیرامین زیادی دارند و مصرفشان به بیماران مبتلا به میگرن در طول دوران بیماری شان توصیه نمی شود.

کم نوشیدن آب در طول روز

کم آب شدن بدنT یکی دیگر از مهم ترین دلایل شروع و تشدید سردردهای میگرنی است. زمانی که آب بدن کاهش می یابد، فعالیت های مغزی هم با اختلالاتی مواجه می شوند که این اختلال ها می توانند زمینه شروع سردرد در بیماران مبتلا به میگرن را فراهم کنند. با این حساب، نوشیدن روزی ۸ ۶ لیوان آب به بیماران مبتلا به میگرن توصیه می شود. البته ابتلا به سردردهای میگرنی باعث می شود خیلی از افراد، اشتهای خود را به غذا یا آب خوردن از دست بدهند و با این کار، باعث بدتر شدن بیماری شان بشوند. به همین دلیل به چنین بیمارانی توصیه می شود که مصرف دمنوش های گیاهی را تجربه کنند. نوشیدن یک دمنوش گرم مانند دمنوش گل گاوزبان، چای سبز رقیق، نعناع، آویشن یا جین سینگ می تواند تاحد قابل قبولی باعث تخفیف علایم سردردهای میگرنی بشود. اگر سردرد شما با خوردن عسل یا شیره خرما تشدید نمی شود و به این خوراکی ها حساسیت ندارید، توصیه می شود که دمنوش خود را با این مواد مغذی، کمی شیرین کنید. زیرا این کار از افت قند خون و تشدید سردرد پیشگیری می کند.

اختلال در نظم خواب و خوراک

نکته مهم در مورد پیشگیری از ابتلا به سردردهای میگرنی، داشتن نظم کافی در زمان خواب و خوراک است. یعنی توصیه می شود که حد اعتدال در خواب و خوراک بیماران مبتلا به سردردهای میگرنی، بیشتر رعایت بشود. پرهیز از مصرف غذاهای محرک از جمله غذاهای چرب، پرحجم، کاکائو، چای پررنگ، قهوه، نسکافه، سرکه، انواع ادویه های تند، سیر و پیاز خام و مواد غذایی حاوی افزودنی هم باید مورد توجه بیماران مبتلا به میگرن قرار بگیرد. ضمن اینکه این بیماران باید از مواجهه مستقیم با جریان هوای سرد (باد کولر) و نور آفتاب هم پرهیز کنند. از طرف دیگر، مصرف کافی مایعات به خصوص آب، حرکت های گردن و شانه، تمرین شل کردن عضلات سر و گردن، تصحیح وضعیت نشستن روی صندلی، اصلاح نحوه خوابیدن، استفاده از بالش مناسب و اصلاح عادت های غذایی هم در کنترل سردرد بسیار مفید است. همچنین ابتلا به یبوست و ناراحتی های گوارشی هم ممکن است باعث تشدید سردرد شود که در این صورت، درمان آنها به بهبود سردرد کمک خواهد کرد.

منبع: WebMD

غذاهای ایمن و بی خطر برای میگرن:

* غذاهایی که مصرف آن ها برای میگرن بی خطر می باشند عبارت هستند از:
* برنج به ویژه برنج قهوه ای
* سبزیجات برگ سبز پخته مانند بروکلی، اسفناج و ...
* سبزیجات پخته با رنگ زرد پُر رنگ و یا مایل به نارنجی مانند هویج و یا سیب زمینی شیرین پخته
* سبزیجات پخته ی زرد رنگ مانند کدوی تابستانی
* مصرف میوه های پخته و یا خشک شده مثل گیلاس، گلابی، آلوها و ...(به غیر از میوه های خانواده ی مرکبات، سیب، موز، هلو و یا توت فرنگی).
* آب(اعم از آب ساده و یا کربناته) ولی سایر نوشیدنی ها(حتی چای گیاهی) می توانند محرک سردرد باشند.
* ادویه های گیاهی؛ معمولا مصرف مقادیر متعادل از نمک، وانیل و دیگر چاشنی های گیاهی در بیماری میگرن تحمل می شوند و محرک سردرد نمی باشند.

غذاهای محرک برای میگرن:

در افرادی که مستعد میگرن هستند یک سری غذاها وجود دارند که اغلب سبب تحریک سردرد می گردند. معمولا سردردهای میگرنی شامل یک سری واکنش در عروق خونی و سیستم اعصاب بدن می باشند.

برخی از غذاهای رایجی که ممکن است محرک سردردهای میگرنی باشند عبارت هستند از:

* محصولات لبنی(از جمله شیر پُرچرب، شیر بُز، پنیر، ماست و...)
* شکلات
* تخم مرغ
* مرکبات
* گوشت(از جمله: گوشت گاو، مرغ، خوک*، ماهی، بوقلمون و...)
* بادام زمینی
* گوجه فرنگی
* پیاز
* ذرت
*گندم( به شکل نان، پاستا و...)
همچنین برخی از نوشیدنی ها و افزودنی ها ممکن است از بدترین محرک ها برای تشدید میگرن باشند از جمله: نوشیدنی های الکلی به ویژه شراب قرمز*، نوشیدنی های کافئینه از جمله قهوه و چای و کولا، منوسدیم گلوتامات، آسپارتات(نوعی شیرین کننده مصنوعی) و نیتریت ها.
و در مورد آن دسته از غذاها که نه در لیست غذاهای ایمن و نه در لیست غذاهای مُضر برای میگرن هستند می بایست جانب احتیاط را رعایت کرد چرا که این احتمال وجود دارد که آن ها نیز محرک میگرن باشند(هر چند این امر بعید است). تقریبا هر نوع غذایی(به غیر از غذاهای ایمن)، می تواند برای برخی افراد محرکی برای تشدید میگرن باشد، لذا این دسته از غذاها را نه می توان خیلی در مظان اتهام قرار داد و نه احتمال مُضر بودن شان را دور از انتظار پنداشت و می بایست جانب احتیاط را در مصرف آن ها رعایت کرد.
نکته ای که در تاثیرات سوء مواد غذایی بر میگرن باید توجه داشت آن است که تجربیات شخصی افراد نیز در این زمینه می تواند مفید باشد.

اصول غذایی مقابله با میگرن:

اصول یک رژیم غذایی مقابله کننده با میگرن عبارت هستند از:
* تاکید بر مصرف غذاهای ایمن: مثل برنج قهوه ای، سبزیجات پخته مانند بروکلی، اسفناج و ... و میوه های پخته و یا خشک شده.
* اجتناب کامل از مصرف غذاهای محرک سردرد: اگر پس از ترک غذاهای محرک برای مدتی سردردتان کاهش یافت و یا متوقف شد می توانید مجددا غذاهای محرک را امتحان کنید تا اثر آن ها را ارزیابی نمایید و ببینید آیا باز هم با مصرف این نوع غذاها مشکل پیدا می کنید و یا خیر.
* اگر اجرای 2 اقدام پیشین سردرد شما را کاهش نداد، محدودیت غذایی می تواند به شما کمک نماید که تشخیص دهید که آیا یک محرک غیر معمول سبب سردرد شما شده است یا نه.

* تغییرات هورمونی بدن تان را به وسیله ی رعایت موارد زیر به حداقل برسانید:

اجتناب از مصرف محصولات حیوانی و به حداقل رساندن زمان نگهداری روغن های گیاهی و نیز افزایش مصرف غلات پُرفیبر و حبوبات و سبزیجات.

* می توانید پس از مشاوره با پزشک تان مکمل های زیر را مصرف نمایید:

مصرف زنجبیل به میزان 2/1 تا 2 قاشق چای خوری (1 تا 2 گرم) از پودر تازه ی زنجبیل در روز
منیزیم: مصرف روزانه به میزان 400 تا 700 میلی گرم منیزیم( از راه غذا به همراه مکمل یاری) و اگر تنها به صورت مکمل عنصری مصرف شود به میزان 200 میلی گرم در روز.
کلسیم: با رعایت موارد زیر از تحلیل رفتن کلسیم بدن تان اجتناب نمایید:
* اجتناب از مصرف بیش از حد پروتئین حیوانی، کافئین، تنباکو، نمک و شکر.
* اگر به مصرف مکمل های کلسیمی تمایل دارید می توانید روزانه 1000 تا 2000 میلی گرم از مکمل کلسیم عنصری را به همراه 5 میکروگرم از ویتامین D مصرف نمایید.
* فعالیت بدنی منظم، به حفظ و نگهداری محتوای کلسیم استخوان ها کمک می نماید.

روش تشخیص غذاهای محرک برای میگرن

برای مثال می توانید برای 2 هفته فقط از غذاهای ساده و بی خطر برای میگرن بخورید و سپس به تدریج یک قلم غذای جدید را به رژیم غذایی تان بیفزایید و اگر پس از چند مرتبه مصرف نمودن ماده ی غذایی جدید، هیچ علامتی از میگرن را مشاهده نکردید به سراغ غذای بعدی بروید.
به همین ترتیب ادامه دهید و هر بار که با مصرف یک ماده غذایی جدید، علایم میگرن را در خود مشاهده کردید آن ماده ی غذایی را از لیست غذاهای مصرفی خود خارج نمایید. بدین ترتیب با گذشت زمان لیستی از غذاهای محرک، که میگرن تان را تشدید می کنند به دست می آورید.