همه سرفه را علامتی از بیماری میپنداریم و در بیشتر مواقع آن را به سرماخوردگی یا حساسیت ربط میدهیم و بهطور معمول توجهی به علل و عوامل واقعی و درمان قطعی آن نداریم.
جالب اینجاست كه در جایگاه پزشك نه فقط برای خود، بلكه برای دیگران هم نسخه درمان میپیچیم؛ این در حالی است كه سرفه میتواند علتی غیر از سرماخوردگی یا حساسیت داشته باشد. دكتر علی قزوینی، فوقتخصص ریه ما را بیشتر با این مسأله آشنا میكند.
وی میگوید: سرفه از مهمترین مكانیزمهای دفاعی و هشداردهنده در تامین سلامت انسان و از شایعترین شكایات مراجعان به كلینیكهای ریه در سراسر جهان است؛ به طوری كه گفته میشود، 40 درصد حجم كاری پزشكان و مراكز درمانی مرتبط با مشكلات ریه، فقط معطوف به تشخیص علت و درمان سرفه است.
سرفه، بر مبنای زمان و مدت ابتلا در 3 گروه حاد (كمتر از 3 هفته)، تحت حاد (3 تا 8 هفته) و مزمن (بیشتر از 8 هفته) تقسیم بندی میشود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی، عفونتهای راههای هوایی دستگاه تنفس را شایعترین علت بروز سرفه میداند و تصریح میكند: عوامل دیگری مانند تشدید حاد بیماری زمینهای، عفونت ریه (هنومونی) و ایجاد لخته در گردش خون سرخرگی (آمبولی ریه) هم میتواند از علل و عوامل بروز سرفه باشد. ضمن اینكه مصرف برخی داروها مانند كاپتوپریل (برای درمان افزایش فشار خون) هم میتواند ایجاد سرفه كند، اما یادمان باشد این دسته از عوامل در بروز سرفه در افراد كمرنگ است.
این فوق تخصص ریه با اشاره به عوامل غیر ریوی كه منجر به بروز سرفه در افراد میشود، میگوید: گیرندههای حساسی در مجاری هوایی فوقانی و تحتانی سیستم تنفس، پرده پریكارد قلب، دیافراگم، معده و كانال گوش انسان وجود دارد كه تحریك آن، پاسخ سرفه را بهدنبال خواهد داشت؛ بهعبارت دیگر، سرفه میتواند علت غیر ریوی هم داشته باشد. در این صورت، باید این موضوع بهصورت دقیق مورد بررسی قرار گیرد. البته بررسیها نشان میدهد، استعمال دخانیات شایعترین علت بروز سرفههای آزاردهنده در مصرف كنندگان آن است، بنابراین ترك سیگار نخستین توصیه به افراد سیگاری است كه با شكایت از سرفه مزمن به پزشك مراجعه میكنند.
